VII SA/Wa 1163/23

WyrokWSA w Warszawie2025-06-12

Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Izabela Ostrowska, Lucyna Staniszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego, który samowolnie wybudowano i następnie przebudowano bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zgodna z prawem, nawet jeśli część budynku została wzniesiona przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku samowoli budowlanej, która jest zdarzeniem ciągłym obejmującym zarówno pierwotne wzniesienie obiektu bez pozwolenia, jak i jego późniejszą przebudowę, zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Nawet jeśli część budynku powstała przed 1995 r., późniejsza przebudowa bez pozwolenia uzasadnia zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego i nakazanie rozbiórki całego obiektu, jeśli nie doszło do jego legalizacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczo-garażowego, który został wybudowany około 1940 r. bez pozwolenia na budowę, a następnie przebudowany w latach 2004-2005 również bez wymaganego pozwolenia. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę, uznając, że mimo częściowego powstania budynku przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane, późniejsza przebudowa bez pozwolenia uzasadnia zastosowanie art. 48 tej ustawy. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym możliwość legalizacji części obiektu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki Sędziowie: sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.) asesor WSA Lucyna Staniszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K.Ł. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 marca 2023 r. nr 273/2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku oddala skargę VII SA/Wa 1163/23 UZASADANIENIE Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr 273/2023 z dnia 6 marca 2023 r., znak: WOP.7721.119.2023.AKA, na postawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 418), po rozpatrzeniu odwołania W. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2023 r., znak: [...], nakazującej J. Ł., K. Ł., R. Ł., S. Ł. i W. Z. rozbiórkę budynku gospodarczo - garażowego o powierzchni zabudowy 84,5 m2 usytuowanego na działce nr ew. [...], obr. M. zlokalizowanego w miejscowości M., gmina W. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. P. G. pismem z dnia 23 listopada 2005 r. zwrócił się do organu I instancji z prośbą o wydanie nakazu rozbiórki spornego budynku. W związku z powyższym dnia 8 grudnia 2005 r. zostały przeprowadzone czynności kontrolne w wyniku których ustalono, że na działce o nr ewid. [...], obręb M. znajduje się budynek gospodarczy o wym. 6,50 x 13,00 o konstrukcji murowanej, parterowy z dachem jednospadowym. Stwierdzono, iż został on wybudowany ok. 1940 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W latach 2004-2005 został ponadto przebudowany w części konstrukcji dachowej (z dwuspadowej na jednospadową) oraz wykonano ścianę szczytową. Mając na uwadze powyższe decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. nakazano inwestorom doprowadzenie ww. obiektu do stanu zgodnego z opracowaną inwentaryzacją i oceną techniczną. Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. organ wyższej instancji uchylił ww. decyzję w całości i umorzył postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję organu II instancji wyrokiem z dnia 16 października 2007 r., sygn. VII SA/Wa 1200/07. Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. organ I instancji umorzył postępowanie dotyczące spornego obiektu. Organ wyższej instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazano, iż zastosowanie w przedmiotowej sprawie powinien mieć art. 48 ustawy Prawo budowlane, gdyż realizacja robót budowlanych dotyczących spornego budynku wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Kolejno postanowieniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. organ niższej instancji wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych oraz ustalił wykonanie zabezpieczeń niezbędnych dla bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 6 miesięcy dokumentacji potrzebnej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Pomimo przedłużenia ww. terminu o kolejne 6 miesięcy obowiązek wskazany w przytoczonym postanowieniu nie został wykonany. W związku z powyższym decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. organ I instancji nakazał inwestorom rozbiórkę przedmiotowego budynku. Organ II instancji decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. uchylił ww. decyzję oraz postanowienie Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż organ powiatowy przeprowadził postępowanie z naruszeniem przepisów prawa procesowego ze względu na nieprecyzyjne ustalenie stron postępowania. Organ I instancji ponownie zatem ustalił strony postępowania, tj. M. G., E. K.-M., J. Ł., P. Ł. i S. Ł. oraz poinformował je o prowadzonym postępowaniu. Następnie postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. organ wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie spornego obiektu, ustalił wykonanie zabezpieczeń niezbędnych dla bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 6 miesięcy dokumentacji potrzebnej do zakończenia postępowania legalizacyjnego. Kolejno postanowieniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. organ zawiesił postępowanie do czasu rozpatrzenia przez Burmistrza W. wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Ustalono następnie, iż decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], organ ten umorzył postępowanie ze względu na brak zwrócenia się o podjęcie zawieszonego postępowania przez strony postępowania w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania. Mając na uwadze powyższe postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. podjęto przedmiotowe postępowanie. Ustalono następnie, na podstawie udostępnionych przez Wydział Geodezji w W. danych dotyczących działek o nr ewid. [...] i [...], że obecnymi właścicielami tych nieruchomości są J. Ł., K. Ł., R. Ł., S. Ł. i W. Z. W związku z ustaleniem, że inwestorzy nie wykonali nałożonych na nich obowiązków, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2023 r., znak: [...] nakazał J. Ł., K. Ł., R. Ł., S. Ł. i W. Z. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego o powierzchni zabudowy 84,5 m2, usytuowanego na działce o nr ewid. [...], obr. M., w M., gmina W. Po rozpatrzeniu odwołania od ww. rozstrzygnięcia Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr 273/2023 z dnia 6 marca 2023 r., znak: WOP.7721.119.2023.AKA utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że prawidłowo organ powiatowy ustalił, że na działce o nr ewid. [...] (po podziale dz. [...] i [...]) znajduje się budynek gospodarczy wzniesiony bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę. Budynek ten w latach 2004-2005 został ponadto przebudowany w części konstrukcji dachowej i wykonano ścianę szczytową. Również te roboty wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Zasadnym zatem było przeprowadzenie postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Dalej zauważono, iż pomimo prawidłowego wezwania, nie zostały dostarczone dokumenty wymagane do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej spornego obiektu, wskazane w postanowieniu Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. Wobec tego organ powiatowy słusznie wydał rozstrzygnięcie Nr [...] z dnia [...] stycznia 2023 r. nakazujące inwestorom rozbiórkę przedmiotowego budynku. Podniesiono również, iż decyzja wydawana na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane nie ma charakteru uznaniowego, tj. jej wydanie jest obowiązkiem organu w przypadku spełnienia przesłanek je warunkujących. W przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki wskazujące na konieczność wydania decyzji rozbiórkowej, wobec czego organ I instancji prawidłowo podjął takie rozstrzygnięcie. Skargę na decyzję Nr 273/2023 z dnia 6 marca 2023 r., znak: WOP.7721.119.2023. AKA Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł K. Ł. Zaskarżonej decyzji zarzucono: rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie niekompletnego i nie w pełni rozpatrzonego materiału dowodowego, w tym także jego ustalenie przy braku zgromadzenia i zbadania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący; rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego w całości, w sytuacji, gdy przywrócenie go do stanu zgodnego z prawem byłoby możliwe przy wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę wyłącznie jego części; naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 48 ust. 1 w zw. a art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez zastosowanie przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego również do części budynku, której budowa wykonana i zakończona została przed wejściem w życie ww. przepisu, co skutkowało nakazaniem przez i organ rozbiórki również legalnie wybudowanej w latach 40. ubiegłego wieku części przedmiotowego budynku; naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. 15 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 138 § 1 i 2 k.p.a. polegające na niedopełnieniu przez organ II instancji obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań złożonych przez strony postępowania, co skutkować powinno uznaniem, że decyzja organu II instancji dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (jako wydanej bez podstawy prawnej). Wobec powyższych zarzutów strona skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; uchylenie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]; przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także polecenie organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie dokonania oględzin przedmiotowego obiektu budowlanego; zasądzenie od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację wskazaną w decyzji Nr 273/2023 z dnia 6 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając rozpoznawaną sprawę w granicach tak zakreślonej kognicji, sąd nie stwierdził naruszeń prawa które zgodnie z przywołanymi przepisami skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr 273/2023 z dnia 6 marca 2023r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] stycznia 2023r., Nr [...] nakazującą J. Ł., K. Ł., R. Ł., S. Ł. i W. Z. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego o pow. zabudowy 84,5 m2 usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. M. zlokalizowanego w miejscowości M., gmina W. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, organ powiatowy podjął czynności wyjaśniające w związku z informacją o samowolnej nadbudowie budynku gospodarczego znajdującego się w granicy dwóch działek w M., gmina W. Budynek zlokalizowany był na działce nr [...] przy granicy z działką [...], a obecnie jest to działka nr [...] przy granicy z działką [...], obręb M. Podczas kontroli w dniu 8 grudnia 2005 r. ustalono, że znajduje się tam budynek gospodarczy o wymiarach w rzucie 6,50 m x 13 m konstrukcji murowanej parterowy z dachem jednospadowym ze spadkiem w kierunku własnej działki z pokryciem z blachy. Budynek został wybudowany w latach 40-tych bez pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu. W latach 2004-2005 przedmiotowy budynek został przebudowany w części konstrukcji dachowej poprzez przebudowanie konstrukcji więźby dachowej z dwuspadowej na jednospadową. Również powyższe roboty budowlanego zostały wykonane bez uzyskania wcześniejszej decyzji o pozwoleniu na budowę. Obiekt wybudowany w całości i użytkowany na cele gospodarcze. Z ustaleń organu wynikało zatem, że budynek gospodarczy istniał już w chwili wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994r., jednak został przebudowany w latach 2004-2005. Sąd orzekający stoi na stanowisku, że w sytuacji gdy samowola budowlana była ciągiem pewnych zdarzeń faktycznych mających miejsce na przestrzeni lat (w okresie obowiązywania różnych reżimów prawnych w zakresie likwidacji samowoli – ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane), to do takiej sytuacji mają zastosowanie przepisy ustawy Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., obowiązujące w dacie orzekania, gdyż nie jest to wtedy naruszenie zasady lex retro non agit, a temu w istocie miał zapobiegać przepis intertemporalny zawarty w art. 103 ust 2 ustawy Prawo budowlane ( vide wyrok NSA z 18 maja 2007r., II OSK 782/06 oraz wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 czerwca 2022r., II SA/Łd 358/22). Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 21 kwietnia 2017r. ( II OSK 2132/15), że "samowola budowlana jest zdarzeniem prawnym o charakterze ciągłym. Powstaje w chwili rozpoczęcia budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę i trwa przez cały czas jej prowadzenia aż do jej likwidacji, a więc do momentu wydania nakazu rozbiórki lub legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu w wyniku wydania pozwolenia na użytkowanie (por. orzeczenie TK z 31 stycznia 1996 r. sygn. akt K 9/95, OTK 1996, nr 1, poz. 2)". Materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy zaskarżoną decyzją, stanowi art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202), zgodnie z którym jeśli obiekt budowlany, lub jego część, jest w budowie albo został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego nakazuje jego rozbiórkę. W tym miejscu wskazać należy, że nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów ustawy Prawo budowlane, powodującą zazwyczaj nieodwracalne skutki. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy. Przepisy te wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, a tym samym zwolnionych od uzyskania tego obowiązku. Katalog obiektów i robót budowlanych zawarty w art. 29 Prawa budowlanego, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zawiera wyliczenie enumeratywne, co oznacza, że wyłącznie wskazane w nim obiekty i roboty nie wymagają pozwolenia na budowę. Zastosowana ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 ww. ustawy zawiera wyliczenie enumeratywne, co oznacza, że wyłącznie wskazane w nim obiekty i roboty nie wymagają pozwolenia na budowę. Stosowanie wykładni rozszerzającej jest w tym wypadku niedopuszczalne. W tym kontekście słusznie też organy obu instancji wskazały, że przedmiotowa inwestycja była polegając na rozbudowie części pawilonu sportowego realizowana bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd w całości podziela stanowisko organów co do przyjętej kwalifikacji robót budowlanych i związanego z tym trybu prowadzenia postępowania. W tej sytuacji prawidłowo wszczęto i prowadzono procedurę przewidzianą w art. 48 przywołanej ustawy, która przewiduje możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę . Konieczne jest przy tym kumulatywne spełnienie następujących warunków: - budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - zobowiązany przedkłada dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3, a w końcu- uiszczona zostaje opłata legalizacyjna. Organ I instancji kierując się dyspozycją art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2013r. , wstrzymał P. Ł. i J. Ł. prowadzenie robót budowlanych, ustalił wykonanie niezbędnych zabezpieczeń oraz nałożył na obowiązek przedstawienia w terminie 3 miesięcy: czterech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami , uzgodnieniami i innymi pozwoleniami, zaświadczenia Burmistrza W. o zgodności budowy budynku gospodarczego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego , oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z akt postepowania, działka inwestycyjna znajduje się na obszarze na którym nie obowiązują zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co legło u podstaw odmowy przez Burmistrza Miasta W. wydania zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu. Jednocześnie Burmistrz Miasta W. decyzją z dnia [...] czerwca 2017r. Nr [...] umorzył postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo- garażowego na działce nr ew. [...] w M. Wobec nieprzedłożenia żądanych postanowieniem z dnia [...] maja 2013r. dokumentów niezbędnych w postępowaniu legalizacyjnym, organ powiatowy zobligowany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Podkreślenia wymaga, że przed tutejszym Sądem zapadł w dniu 18 grudnia 2024r. prawomocny wyrok w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1912/24 oddalający skargę K. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 maja 2024r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji MWINB z dnia 6 marca 2023r., Nr 273/2023, poddanej kontroli w niniejszym postepowaniu sądowym. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że sądy administracyjne rozpoznające spór co do kwestii poddanej już ocenie muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto we wcześniejszym prawomocnym wyroku. Stanowisko przeciwne, uznające możliwość czynienia czy to przez organy administracji publicznej, czy inne podmioty administrujące ustaleń sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, jest nie do pogodzenia z konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego oraz legalizmu. Kontrola administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne, która prowadziłaby do wydawania sprzecznych rozstrzygnięć w podobnych sprawach dotyczących tego samego podmiotu naruszałaby również art. 1 i art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2016 r., sygn. akt II GSK 262/15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2016 r., sygn. akt I FSK 328/15). W związku z tym w takich przypadkach rezultat wykładni przepisów powinien być nie tylko zbliżony, ale wręcz taki sam. Wynika to nie tylko z potrzeby zachowania jednolitości orzecznictwa sądowego, lecz przede wszystkim z art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Tym samym poddana kontroli sądowej norma prawa ukształtowana przez prawodawcę lokalnego stanowi związanie nią na etapie stosowania prawa. Nie stanowi to przy tym przeszkody do rozpoznania skargi innego podmiotu, któremu przysługuje legitymacja procesowa do jej złożenia. Z tych względów Sąd uznaje za przesądzone kwestie kwalifikacji obiektu budowlanego oraz prawidłowość zastosowanego przez organ nadzoru trybu postępowania określonego w art. 48 Prawa budowlanego w odniesieniu do całego budynku , przy uwzględnieniu nadzwyczajnego trybu postępowania w którym GINB wydał decyzję z 24 maja 2024r. Stan faktyczny sprawy przyjęty w sprawie niniejszej, pozwalał na ustalenie, że wybudowanie przedmiotowego budynku gospodarczego przed 1 stycznia 1995 r., jak i dokonanie po tej dacie jego przebudowy, nastąpiły bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, co w konsekwencji skutkowało orzeczeniem nakazu rozbiórki całego budynku gospodarczego. Decyzje organów obu instancji zostały prawidłowo wydane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego (w brzmieniu, znajdującym zastosowanie w kontrolowanym postępowaniu). W obliczu nieprzedłożenia przez adresatów postanowienia organu powiatowego z [...] maja 2013 r. nr [...] niezbędnych dokumentów legalizacyjnych, prawidłowym było orzeczenie o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego. W odniesieniu do zarzutu skargi, Sąd ponownie zauważa, że na tle art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowało stanowisko wskazujące, że w odniesieniu do samowolnie zrealizowanej po 1 stycznia 1995 r. rozbudowy bądź odbudowy obiektu, zrealizowanego samowolnie przed 1 stycznia 1995 r. przyjmuje się ciągłość samowoli budowlanej, co czyni koniecznym przeprowadzenie jego legalizacji z uwzględnieniem przepisów ustawy Prawo Budowlane z 1994 r. Decyzja wydana na podstawie art. 48 ust 1 ustawy Prawo budowlane, ma charakter związany - po zaistnieniu ustawowo sprecyzowanych przesłanek, powinnością organu jest wydanie decyzji o określonej treści, nie badając innych kwestii takich jak, interes strony, stopień zawinienia, czy zasady słuszności. Organ nie działa tu w ramach uznania administracyjnego, a zatem nie ma wyboru, co do rozstrzygnięcia sprawy tj. wydania orzeczenia o dowolnej (nie narzuconej) treści, przy ustalonym stanie faktycznym, które musi jedynie prawidłowo uzasadnić. Złożenie wniosku o legalizację jest przy tym prawem, a nie obowiązkiem strony. Jeżeli zatem strona (inwestor), odpowiednio pouczona o prawie do legalizacji samowoli budowlanej, z prawa tego nie korzysta (nie złoży wniosku o legalizację), to musi liczyć się z konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 października 2023 r. II SA/Op 152/23, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 września 2023 r. II SA/Gd 16/23, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 sierpnia 2023 r. II SA/Ke 239/23, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2023 r. VII SA/Wa 2410/22). Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie, co w pełni uzasadniało wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów art. 15 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 138 § 1 i 2 k.p.a. polegające na niedopełnieniu przez organ II instancji obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań złożonych przez strony postępowania, co skutkować powinno uznaniem, że decyzja organu II instancji dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to podkreślić należy, że tożsamy zarzut został sformułowany w skardze rozpoznanej wyrokiem z dnia 18 grudnia 2024r., sygn. akt VII SA/Wa 1912/24. W uzasadnieniu tego prawomocnego orzeczenia Sąd wyraźnie wskazał, że " wydanie przez MWINB decyzji z 6 marca 2023 r. z pominięciem odwołania wniesionego przez skarżącego nie może skutkować uznaniem, iż ta decyzja organu wojewódzkiego obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa. Jak już bowiem wskazano, stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzależnione jest m. in. od oczywistości naruszenia prawa". Jednocześnie należy zauważyć, że ostatecznym i prawomocnym postanowieniem z 11 kwietnia 2023 r. nr 567/2023 MWINB stwierdził niedopuszczalność odwołania K. Ł. od decyzji PINB w W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2023r. o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku. Zdaniem Sądu, nie można zarzucić organom naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Dokonano prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2024 r., poz.935.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło