VII SA/Wa 119/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2016r. po rozpoznaniu wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2013r. w sprawie VII SA/Wa 2573/12 postanawia: odmówić R. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy R. P. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawca wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 500-700 złotych miesięcznie. We wniosku wskazał, że posiada działkę rolną o pow. 1800 m². Do stałych wydatków wnioskodawca zaliczył wydatki opłatę za prąd w wysokości 200 złotych (na okres 2 miesięcy), opłatę za czynsz w wysokości 100 złotych, opłatę za wodę w wysokości 30,00 złotych, alimenty w wysokości 500,00 złotych. Zaznaczył, że jest zadłużony wobec rodziny, przyjaciół , ZUS i kontrahentów. Oświadczył, że poza ww. działką nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 euro oraz oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia 18 sierpnia 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 16 sierpnia 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi, należało wskazać branżę oraz charakter wykonywanej pracy, - wysokości uzyskanych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy, - czy samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby, jeśli tak, należało wskazać ile osób, - gdzie wnioskodawca wraz z synem zamieszkuje (dom, mieszkanie) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem czy też najemcą, - czy oprócz wydatków wskazanych w formularzu tj. opłaty za prąd, wodę i czynszu ponosi jeszcze koszty związane z utrzymaniem domu, mieszkania np. ( gaz, telefon, internet, podatek od nieruchomości, kanalizację, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, leki, odzież, środki chemiczne itp.), - na jaką kwotę i u kogo obecnie wnioskodawca jest zadłużony ( u osób prywatnych, w banku, instytucjach państwowych), należało wskazać u kogo na jaką kwotę oraz czy spłaca obecnie zadłużenie, jeśli tak w jakiej wysokości miesięcznie, - czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - na kogo i czy obecnie płaci alimenty w wysokości 500,00 złotych miesięcznie, - stanu cywilnego wnioskodawcy, - czy otrzymuje pomoc od rodziny, rodziców lub innych osób, jeśli tak, należało wskazać od kogo i w jakiej wysokości miesięcznie, oraz do nadesłania - wyciągów z wszystkich kont bankowych wnioskodawcy z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli posiada konto bankowe bądź złożenia oświadczenia, że ich nie posiada. - kserokopii zeznania podatkowego za rok 2015r. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 15 września 2016r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe wezwanie. W piśmie z dnia 7 września 2016r. wnioskodawca wyjaśnił, że osobą rozwiedzioną. Samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą a jej zakres obejmuje "ostrzenie narzędzi". Poinformował, że obecnie prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest zawieszona. Zaznaczył, że posiada zadłużenie wobec ZUS na kwotę 2000 złotych. Wnioskodawca podał, że dochód z trzech ostatnich miesięcy z prowadzonej działalności wynosił około 600,00 złotych miesięcznie. Zaznaczył przy tym, że wynikał on ze sprzedaży usług zleconych wcześniej oraz sprzedaży środków trwałych. Wnioskodawca wyjaśnił, że syn zamieszkuje u matki, on zaś na działce w baraku o pow.35 m², a w miesiącach zimowych u matki w pokoju o pow. 6 m². Oświadczył, że nie ponosi innych wydatków poza wskazanymi we wniosku. Dodał, że na leki wydaje 30,00 złotych miesięcznie zaś na zakup żywności od 200-400 złotych miesięcznie. Oświadczył, że spłacił zadłużenie wobec znajomych, natomiast u matki jest zadłużony na kwotę w wysokości 1000 złotych. Alimenty płaci regularnie w wysokości 500 złotych miesięcznie i nie zalega z ich płatnością. W instytucjach bankowych nie posiada zadłużenia. Pożycza zwrotną pomoc od matki w wysokości 300- 400 złotych miesięcznie. Oświadczył, również, że posiada samochód osobowy marki Seat INCA z 1998r., obecnie go nie użytkuje, gdyż nie ma pieniędzy na paliwo i jest uszkodzony. Skarżący wskazał, że "znajomi go goszczą i żywią". W piśmie wyjaśniającym wnioskodawca podał, że w załączeniu przesyła wyciąg z ostatnich miesięcy z banku oraz kopię zeznania podatkowego za 2015r. Do nadesłanego do Sądu pisma z dnia 7 września 2016r. (data wpływu do 15 września 2016r.) ww. dokumenty nie zostały dołączone. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia – na co wskazuje użyty w art. 246 p.p.s.a zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. W sytuacji gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W ocenie orzekającego dane zawarte w formularzu wniosku PPF były niepełne i niewystarczające do rzeczywistej oceny sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Z tego też względu zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2016r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Wnioskodawca wprawdzie nadesłał do Sądu w dniu 15 września 2016r. pismo z dnia 7 września 2016r. stanowiące odpowiedź na powyższe wezwanie, jednakże wskazane informacje nie dowiodły, że kwalifikuje się on do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Analizując informacje zawarte w powyższym piśmie uznano, iż wnioskodawca nie wyjaśnił w nim wystarczająco i bez żadnych wątpliwości swojej sytuacji finansowej i majątkowej. W oparciu o udzielone informacje nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić, że jest osobą która zasługiwałaby na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dane zawarte w złożonym przez niego w formularzu oraz w nadesłanych wyjaśnieniach są mało precyzyjne i nie oczywiste. Uniemożliwiają one wszechstronne i obiektywne zbadanie jego sytuacji. Dokonując zestawienia zadeklarowanych miesięcznych wydatków z dochodami z działalności gospodarczej z okresu jej prowadzenia wskazać należy, że wnioskodawca podał, że ponosił wydatki na opłatę za prąd w wysokości 200 złotych (na okres 2 miesięcy), opłatę za czynsz w wysokości 100 złotych, opłatę za wodę w wysokości 30,00 złotych, alimenty w wysokości 500,00 złotych, leki 30,00 złotych. Na zakup żywności ok. 200- 400 złotych miesięcznie. Po podsumowaniu wydatki te wynosiły ok. 1160 złotych. Przedstawione wyżej wydatki w wysokości 1.160 złotych miesięcznie nie znajdowały więc pokrycia z zadeklarowanym miesięcznym dochodem uzyskiwanym przez wnioskodawcę w wysokości ok. 600,00 złotych miesięcznie a nie wykazał z jakich innych źródeł były pokrywane. Nawet przy uwzględnieniu pomocy finansowej jaką uzyskuje od matki w wysokości 300-400 złotych miesięcznie wysokość wskazanych wydatków przewyższała wysokość zadeklarowanych dochodów. Zaznaczyć przy tym należy, iż wskazane wyżej wydatki nie uwzględniały innych wydatków np. opłaty za telefon, internet, opłat związanych z utrzymaniem samochodu, podatek od nieruchomości, chociażby ograniczone do minimum na zakup odzieży, obuwia, czy środków czystości. Mało wiarygodnym wydaje się, że wnioskodawca ich nie ponosił lub nie był zobowiązany do ich poniesienia. Przy czym zauważyć także należy, że we wniosku PPF wnioskodawca wskazał, że posiada zadłużenie u rodziny, przyjaciół, kontrahentów – w piśmie wyjaśniającym z dnia 7 września 2016r. oświadczył, że spłacił już zadłużenie wobec znajomych. Okoliczność ta wskazuje, że wnioskodawca posiadał także środki finansowe na spłatę ww. zadłużenia. Powyższe powoduje, że oświadczenie o dochodach złożone przez skarżącego budzi wątpliwości, co do jego faktycznej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych W piśmie z dnia 7 września 2016r. wnioskodawca oświadczył, że zawiesił działalność gospodarczą. Powyższe znajduje potwierdzenie w bazie CEIDG z której wynika, że działalność prowadzona przez wnioskodawcę została zawieszona od 21 października 2016r. Zauważyć należy, że z ogólnodostępnych na stronach internetowych danych z bazy CEIDG wynika, że wnioskodawca podejmuje okresowo działalność gospodarczą, a następnie ją zawiesza. Co istotne wnioskodawca nie wskazał, że z uwagi na złą sytuację finansową zaprzestaje prowadzenia działalności gospodarczej. Przeciwnie z bazy CEIDG wynika, że działalność tą prowadzi od kilku lat, a zakres prowadzenia działalności jest bardzo szeroki. Wskazać w tym miejscu należy, iż wnioskodawca w piśmie wyjaśniającym podając informację o zawieszeniu prowadzonej działalności gospodarczej nie wyjaśnił z czego obecnie się utrzymuje. Wnioskodawca nie podał dostatecznych informacji w tym zakresie. Wskazanie, iż uzyskuje pomoc od matki w wysokości 300-400 złotych miesięcznie jest zbyt ogólnikowe i niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dodać przy tym należy, iż wnioskodawca nie wykazał z czego utrzymuje się matka, trudno zatem ocenić jaką pomoc może wnioskodawcy zapewnić. Nadto, wnioskodawca nie wyjaśnił dokładnie w jakim zakresie i przez jaki okres pomoc taką uzyskuje i na czym ona polega czy całkowitym utrzymaniu tj. zapewnienie warunków bytowych, kosztów wyżywienia oraz innych niezbędnych wydatków wnioskodawcy i alimentów w wysokości 500,00 złotych. Skoro powyższych informacji wnioskodawca nie podał, nie sposób uznać, że przedstawił swoją sytuację w sposób wyczerpujący i pozwalający na określenie jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Nadto zauważyć należy, co jest orzekającemu znaną z urzędu z akt sprawie VII SA/Wa 2415/13 i VII SA/Wa 2414/14, że wnioskodawca jest inwestorem domu jednorodzinnego i innych obiektów. W formularzu wniosku wnioskodawca nie wykazuje żadnych nieruchomości i nie podał żadnych informacji w tym zakresie. Ponadto wnioskodawca pomimo wezwania, nie nadesłał wyciągów z konta bankowego z dwóch ostatnich miesięcy bądź nie oświadczył, że go nie posiada. Wprawdzie w piśmie z dnia 7 września 2016r. oświadczył, że w załączeniu przesyła powyższy dokument jednak go nie załączył. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy istotne znaczenie ma, nawet nie tyle stan wolnych środków na rachunku, co wysokość miesięcznych obrotów na tym rachunku. Przepływy finansowe najpełniej bowiem obrazują realną wysokość środków jakimi skarżący dysponuje. Okoliczność ta znacząco rzutuje na możliwość zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Nieprzedłożenie wyciągów z rachunku bankowego wpływa na negatywną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący mimo wezwania nie nadesłał także zeznania podatkowego za rok 2015r. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 stycznia 2013r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z dnia 19 grudnia 2012r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z dnia 14 marca 2013r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z dnia 4 lipca 2013r.I OZ 546/13 LEX nr 1345177). Reasumując stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał w sposób bezsporny, iż zachodzą okoliczności do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione dane w formularzu w zestawieniu z brakiem udzielenia dokładnych wyjaśnień w związku z wezwaniem z dnia 18 sierpnia 2016r. i nienadesłaniem ww. dokumentów uniemożliwiają dokonanie rzetelnej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.