VII SA/Wa 1236/19

WyrokWSA w Warszawie2019-12-04

Skład orzekający: Tomasz Stawecki, Tomasz Janeczko, Mirosław Montowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym może zostać wydane dla pojazdu wykorzystywanego w ramach działalności detektywistycznej, jeśli umowy cywilnoprawne wskazują na potencjalne działania związane z ratowaniem życia lub zdrowia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że działalność detektywistyczna, nawet jeśli umowy wskazują na potencjalne działania ratunkowe, nie jest działalnością, z którą w świetle przepisów wiąże się udzielanie pomocy i podejmowanie działań ratujących życie i zdrowie ludzi w sposób stały i regularny. Zezwolenie na uprzywilejowanie pojazdu może być nadane jedynie podmiotowi, do którego obowiązków należy ratowanie życia i zdrowia, a pojazd faktycznie wykorzystywany jest w tym celu. Działania okazjonalne i hipotetyczne nie spełniają tych kryteriów.
Stan faktyczny
Skarżąca E. K., prowadząca działalność detektywistyczną, wniosła o wydanie zezwolenia na uprzywilejowanie swojego pojazdu w ruchu drogowym, powołując się na umowy cywilnoprawne dotyczące potencjalnego ratowania życia, zdrowia i mienia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wydania zezwolenia, uznając, że działalność detektywistyczna nie jest związana z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego w rozumieniu przepisów. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), sędzia WSA Mirosław Montowski, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], znak: [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ( dalej "Minister"), w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez E. K., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą E. K. [...]", działając na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. , którą odmówił wydania zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu, marki [...] o nr rej. [...], Zaskarżona decyzja, została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Wnioskiem z [...] września 2018 r. E. K. (dalej: "wnioskodawczyni", "skarżąca"), wystąpiła o wydanie zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu samochodowego marki [...], nr rej. [...], nr nadwozia [...]. Wnioskodawczyni w uzasadnieniu wniosku wskazała, że świadczy usługi detektywistyczne, a jej działalność ma charakter działalności regulowanej w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Z tego względu, prowadzenie tego typu działalności wymaga wpisu do odpowiedniego rejestru. Podkreśliła, że w ramach prowadzonej przez nią działalności zostały podpisane umowy stanowiące potwierdzenie wykorzystywania jej pojazdu do podejmowania działań zawiązanych z ratowaniem życia, zdrowia ludzkiego i mienia. Świadczą o tym: - umowa z [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia miejsca i sposobu zagospodarowania odpadów o kodzie 190 113 (popioły lotne zawierające substancje niebezpieczne – pyły), - umowa z [...] stycznia 2018 r. nr [...]w przedmiocie ustalania informacji na temat miejsca i sposobu zagospodarowania odpadów niebezpiecznych (odpady stałe z oczyszczania gazów odlotowych – pyły), - umowa z [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia informacji na temat miejsca i sposobu zagospodarowania odpadów niebezpiecznych, - umowa z [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia informacji na temat miejsca i sposobu zagospodarowania odpadów niebezpiecznych, - umowa z [...] maja 2018 r. nr [...]. w przedmiocie zapewnienia interwencji grupy operacyjnej w sytuacji zagrożenia zdrowia bądź życia, jak również w przypadku zagrożenia zniszczenia mienia stanowiącego własność zlecającego, - umowa z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie bezzwłocznego podjęcia akcji poszukiwawczej córki zleceniodawcy, przy użyciu wszelkich środków transportu w związku z bezpośrednim zagrożeniem życia i zdrowia ze współdziałaniem z jednostkami Policji. Wnioskodawczyni podniosła również, że w związku z jej działalnością, świadczone były czynności polegające na niwelowaniu zagrożenia przed realizacją gróźb utraty życia bądź zdrowia, co skutkowało wniesieniem aktu oskarżenia do sądu. Po rozpatrzeniu omawianego wniosku MSWiA pismem z 13 listopada 2018 r. poinformował wnioskodawczynię, że zebrane w sprawie dowody oraz materiały nie wskazują na spełnienie lub wskazanie przez stronę przesłanek przemawiających za uprzywilejowaniem jej pojazdu w ruchu drogowym. W odpowiedzi (pismo z 2 grudnia 2018 r.), wnioskodawczyni wskazała, że wydanie decyzji o uprzywilejowaniu pojazdu nie oznacza włączanie sygnału charakterystycznego dla pojazdów uprzywilejowanych w sposób ciągły. Z tego względu organ nie powinien powtórnie domagać się dowodów na wykorzystywanie środka transportu dla ratowania życia w sposób stały. Jak wynika z załączonych do wniosku dowodów, pojazd wykorzystywany jest permanentnie do pomocy w różnych akcjach realizowanych na podstawie zawartych umów, a także do akcji ad hoc. Po przeanalizowaniu akt postępowania Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z [...] stycznia 2019 r., odmówił zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu samochodowego marki [...], nr rej. [...], nr nadwozia [...], należącego do wnioskodawczyni. Pismem z 17 lutego 2019 r. wnioskodawczyni złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy, wskazując na naruszenie przez organ: - art. 6 w związku z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, skarżoną decyzją z [...] marca 2019 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skarżonej decyzji, Minister wyjaśnił, że na gruncie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być pojazd samochodowy jednostki niewymienionej w pkt 1-11 ustawy, jeżeli jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego - na podstawie zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Organ podkreślił, że każde uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym ma charakter wyjątkowy, a uprzywilejowanie na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 omawianej ustawy jest o tyle szczególne, że przepis ten wprost określa warunki takiego uprzywilejowania. Organ argumentował, powołując się na orzecznictwo, że takie zezwolenia są wydawane w ramach uznania administracyjnego przy spełnieniu przesłanek zawartych w tym przepisie, a więc jeżeli pojazd jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Minister podkreślił, że każde zwiększenie liczby pojazdów uprzywilejowanych, w istotny sposób wpływałoby na wzrost zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jak również ograniczałoby możliwość właściwego korzystania z uprzywilejowania, pojazdom, które obligatoryjnie są do tego uprawnione. Organ wyjaśnił także, że odmowę uprzywilejowania pojazdu w ruchu drogowym, uznaje się za zgodną z prawem i intencją ustawodawcy, zmierzającą do ścisłego zawężenia kategorii pojazdów uprzywilejowanych w ruchu drogowym z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa. Między innymi z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny sprecyzował kryteria uprzywilejowania pojazdów w ruchu drogowym na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, stwierdzając, że taka możliwość uprzywilejowania, dotyczy jedynie przypadków bezpośrednich, faktycznych działań związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, a nie działań hipotetycznych, które mogą wystąpić w bliżej nieokreślonej przyszłości. Organ, odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podniósł dodatkowo, że zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem organu, obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, oznacza powinność zgromadzenia dowodów, które w jego ocenie będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz są dla niej znaczące. Z kolei zasada prawdy obiektywnej stanowi, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza ma obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Z kolei art. 80 k.p.a. nakłada na organ obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W rozpatrywanej sprawie Minister stwierdził brak występowania przesłanek do uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdu wnioskodawczyni. Błędny jest więc w jego ocenie zarzut skarżącej, że organ wydając decyzję nie wyjaśnił na jakiej podstawie pominął dowody przy rozstrzygnięciu sprawy potwierdzające zaistnienie przesłanek ustawowych warunkujących uprzywilejowanie pojazdów w ruchu drogowym, gdyż w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji wskazano, że wykonywanie usług detektywistycznych nie jest związane z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, a używanie pojazdu do nałożonych na wnioskodawcę czynności określonych w art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych (Dz. U z 2018 r. poz. 2163, ze zm.) nie odpowiada kryterium używania pojazdu w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego w rozumieniu art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Jednocześnie w ocenie Ministra, pomimo zawarcia szeregu umów przedstawionych w toku postępowania administracyjnego oraz dołączonej do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy umowy o świadczenie usług detektywistycznych nr [...] zawartej w dniu [...] stycznia 2019 r., wnioskodawczyni nie może być uznana za przedsiębiorcę trudniącego się ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Organ nie uzależnia bowiem wydania zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu, od zapisów umów cywilnoprawnych zawartych przez osobę trudniącą się zawodem detektywa. Wnioskodawczyni zobowiązała się do świadczenia usług detektywistycznych, a realizacja takich usług nie jest związana z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mają zdaniem organu również wpływu, treści wszystkich przedstawionych w przedmiotowej sprawie dokumentów w postaci umów o świadczenie usług detektywistycznych, sprawozdań z czynności detektywistycznych, oświadczeń stanowiących o: wykorzystaniu pojazdu celem ratowania zdrowia i życia osoby starszej, ratowaniu życia osób targających się na życie, ratowania zdrowia i życia osób otrzymujących pogróżki ze strony osób ze świata przestępczego, ustalenia miejsca posadowienia materiałów niebezpiecznych zagrażających zdrowiu i życiu okolicznych mieszkańców, konieczności podjęcia działań związanych z poszukiwaniem osoby zaginionej, w związku z podjęciem działań mających celu ratowanie mienia, gdyż w żadnej mierze nie potwierdzają istnienia okoliczności uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdu. Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, z dnia [...] marca 2019 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. K., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą E. K. [...]", zarzucając jej naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej, która wymagała podjęcia przez organ czynności wyjaśniających w sprawie w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, aby wydać rozstrzygnięcie przy należytym wyważeniu interesu indywidualnego, jak i interesu społecznego, przy uwzględnieniu dalszych regulacji proceduralnych, a więc postanowień ustawowych stanowiących, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem, a tak zgromadzony materiał dowodowy powinien zostać rozpatrzony w dalszej kolejności w całości, aby organ nie naraził się na zarzut samowolnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, co jest działaniem w istotny sposób naruszającym przepisy postępowania, szczególnie przy niezwykle lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, gdzie nie sposób pozyskać informacji, dlaczego regulacje proceduralne zostały zmarginalizowane, dowody przedstawione przez skarżącą pominięte, a zezwolenie pomimo spełnienia przesłanek ustawowych załatwione odmownie, co stanowi jaskrawy przykład naruszenia granic uznania administracyjnego, - art. 6 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu samochodowego, pomimo że warunkiem wydania takowego zezwolenia jest spełnienie przesłanek uzasadniających uzyskanie takiej decyzji, a realizacja powyższych przesłanek wynika wprost z przedłożonego przez skarżącą materiału dowodowego na etapie administracyjnym, wzbogaconego wnioskiem dowodowym złożonym na gruncie niniejszej skargi. Skarżąca, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...]stycznia 2019 r. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oświadczenia dotyczącego obowiązywania, korzystania z umowy podpisanej przez skarżącą w związku z zaistnieniem zagrożenia dla zdrowia i życia, jako okoliczności uzasadniającej wydanie zezwolenia na uprzywilejowanie środka transportu w ruchu drogowym. W uzasadnieniu skargi, skarżąca wskazała, że wśród złożonych przez nią wniosków znajduje się oparty na art. 106 § 3 p.p.s.a., wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia dotyczącego zawartej umowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. przewidującej każdorazową interwencję pracowników skarżącej w przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia dla życia, zdrowia, bądź mienia. Jednocześnie składająca przedmiotowe oświadczenie wskazała wprost, że uprzednio z uwagi na zaistnienie wskazanych sytuacji, korzystała z interwencji grupy operacyjnej, a z uwagi na znaczny okres jej obowiązywania przewidywana jest dalsza konieczność korzystania z umowy. Tym samym należy zwrócić uwagę, że opisane powyżej działanie skarżącej wpisuje się w całościowy sposób postępowania przed organem administracji publicznej, którego przejawem było przedłożenie szeregu dokumentów, dowodów, składanych na wstępie, jak i na dalszych etapach prowadzonego postępowania administracyjnego, potwierdzających zasadność udzielenia zezwolenia na uprzywilejowanie środka transportu w ruchu drogowym. Ponadto skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie wątpliwości budzi, czy naczelna zasada postępowania – zasada prawdy obiektywnej - została zrealizowana. Decyzja organu o odmowie udzielenia zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym została bowiem podjęta na podstawie obrazu sprawy, który nie ma wiele wspólnego z rzeczywistym stanem faktycznym, co rzutuje na możliwość oceny zastosowania przepisu prawa materialnego, jako prawidłowego. Jednocześnie skarżąca stwierdziła, że MSWiA załatwiając sprawę, powinien rozważyć wpływ na kształt wydawanego rozstrzygnięcia takich regulacji jak art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Skoro więc w toku postępowań administracyjnych nie obowiązuje żadna formalna teoria dowodowa, to oznacza, że okoliczności wymagane przez ustawodawcę (w niniejszej sprawie przesłanka "ratowania życia" lub "ratowania zdrowia ludzkiego"), może zostać wykazana zasadniczo każdym dowodem, o ile nie jest on sprzeczny z obowiązującymi przepisami prawa. Tymczasem organ rozpatrując wniosek skarżącej, odstąpił od obowiązującej wykładni pojęcia dowód, wskazując, że fakt wykonywania przewozów w związku z ratowaniem życia, zdrowia i mienia nie może zostać wykazany za pomocą dokumentów przedłożonych przez skarżącą. Ponadto na gruncie art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie, Minister przyjął, że przesłanki ustawowe nie zostały zrealizowane w przypadku wniosku skarżącej, pomimo braku wszechstronnego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Skoro więc przedmiotowy materiał nie został uwzględniony w ramach przeprowadzonej oceny zgromadzonych dowodów, to zaskarżona decyzja wydana przez MSWiA powinna zostać oceniona jako nieprawidłowa, gdyż oparta jest na całkowicie dowolnej, a nie swobodnej ocenie zgromadzonych dowodów. W ocenie strony skarżącej, organ na gruncie przedmiotowej sprawy zaprezentował niezwykle rygorystyczny sposób wykładni regulacji prawych stanowiących o zasadach udzielania zezwoleń na uprzywilejowanie środków transportu w ruchu drogowym. Skarżąca wskazała, że w judykaturze ukształtowało się stanowisko, zgodnie z którym jedynym warunkiem uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdów samochodowych, jest wykazanie, że pojazd wykorzystywany jest do ratowania życia lub zdrowia ludzkiego. Skarżąca przypomniała, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przedstawiła szereg dowodów wskazujących na zasadność uprzywilejowana pojazdu. Co więcej, w ramach złożonych dowodów konieczność wydania zezwolenia została przez pracowników skarżącej uzasadniona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r., nie narusza prawa w stopniu nakazującym jej uchylenie. Na wstępie wskazać należy, że Minister nie naruszył art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. Organ wziął pod uwagę złożone przez skarżącą dowody w postaci umów o świadczenie usług detektywistycznych, sprawozdań z czynności detektywistycznych oraz oświadczeń i poddał je ocenie. Taki sam charakter ma oświadczenie dołączone do skargi, na co zresztą wyraźnie wskazuje jej autor, stwierdzając, że dowód ten wpisuje się w całokształt dokumentów przedstawionych przez skarżącą. Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy, że zarówno organy jak też Sąd, nie pomijają tych dowodów, ani okoliczności z nich wynikających oraz ich nie kwestionują. Dokonują natomiast odmiennej od skarżącej oceny tych dowodów, dochodząc do przekonania, że nie zostały wykazane przesłanki uzasadniające wydanie zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu objętego wnioskiem. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990), dalej: u.p.r.d., reguluje zasady ruchu na drogach publicznych oraz w strefach zamieszkania, warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, wymagania w stosunku do osób kierujących pojazdami i innych uczestników ruchu oraz zasady kontroli ruchu drogowego. W art. 53 ust. 1 tej ustawy, wskazany został katalog pojazdów, które w ruchu drogowym mogą być pojazdami uprzywilejowanymi. Katalog ten jest otwarty, bowiem zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 12, poza pojazdami jednostek wymienionych w art. 53 ust. 1 pkt 1-11 u.p.r.d., status pojazdu uprzywilejowanego, może otrzymać także pojazd nienależący do tych jednostek, jeżeli jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Wspomniany przepis, formułuje jedynie wymóg używania pojazdu w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. W ocenie Sądu, nie budzi jednak wątpliwości, że status pojazdu uprzywilejowanego może być nadany jedynie na wniosek podmiotu, do którego obowiązków w świetle przepisów obowiązującego prawa, należy udzielanie pomocy i podejmowanie działań ratujących życie i zdrowie ludzi, a jednocześnie należący do tego podmiotu pojazd, faktycznie wykorzystywany jest w takim celu. Brzmienie powoływanego przepisu wyraźnie wskazuje, że przesłanką udzielenia zgody, jest faktyczne, aktualne, a nie jednie potencjalne używanie pojazdu we wskazanym celu (por. wyrok NSA z 13 lutego 2014 r. sygn. I OSK 1814/12; wyrok NSA z 8 stycznia 2014 r. sygn. I OSK 1509/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2009 r. sygn. I OSK 91/08; wyrok NSA z 17 listopada 2008 r. sygn. I OSK 1884/07). Tego rodzaju wykorzystanie, uwzględniając funkcję uprzywilejowania pojazdów w ruchu drogowym, musi wskazywać na regularne podejmowanie w pojeździe czynności ratunkowych, co nie jest spełnione, gdy nie są one typowym i normalnym następstwem szczególnego sposobu jego używania w stanach zagrożenia zdrowia i życia ludzkiego, ale wynikają z nadzwyczajnych sytuacji. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że pojazd, którego dotyczy wniosek o uprzywilejowanie w ruchu drogowym, wykorzystywany jest do prowadzonej przez skarżącą działalności z zakresu usług detektywistycznych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o usługach detektywistycznych z dnia 6 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 2163), usługami detektywistycznymi są czynności polegające na uzyskiwaniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji o osobach, przedmiotach i zdarzeniach, realizowane na podstawie umowy zawartej ze zleceniodawcą, w formach i w zakresach niezastrzeżonych dla organów i instytucji państwowych na mocy odrębnych przepisów, a w szczególności: 1) w sprawach wynikających ze stosunków prawnych dotyczących osób fizycznych; 2) w sprawach wynikających ze stosunków gospodarczych dotyczących: a) wykonania zobowiązań majątkowych, zdolności płatniczych lub wiarygodności w tych stosunkach, b) bezprawnego wykorzystywania nazw handlowych lub znaków towarowych, nieuczciwej konkurencji lub ujawnienia wiadomości stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa lub tajemnicę handlową: 3) sprawdzanie wiarygodności informacji dotyczących szkód zgłaszanych zakładom ubezpieczeniowym; 4) poszukiwanie osób zaginionych lub ukrywających się; 5) poszukiwanie mienia; 6) zbieranie informacji w sprawie, w której toczy się postępowanie karne, postępowanie w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe albo inne, jeżeli w toku postępowania można zastosować przepisy prawa karnego. Powyższy zapis ustawy, prowadzi zatem do wniosku, że wykonywanie usług detektywistycznych, nie jest działalnością, z którą w świetle obowiązujących przepisów wiąże się z udzielanie pomocy i podejmowanie działań ratujących życie i zdrowie ludzi. Przedstawione przez skarżącą wraz z wnioskiem o uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym dowody, wskazują na podejmowanie działań związanych z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego. Działania te jednak, nie wynikają z obowiązujących przepisów regulujących działalność usług detektywistycznych. Ponadto są one okazjonalne i pozbawione cechy regularności. Nie można ich określić jako normalnych i typowych następstw szczególnego sposobu używania pojazdu w związku z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego. Wprost przeciwnie, w kontekście zapisów ustawy o usługach detektywistycznych, działania skarżącej, są czynnościami mającymi charakter epizodyczny i hipotetyczny. Nie wynikają one z istoty prowadzonej przez skarżącą działalności, lecz związane są z sytuacjami nadzwyczajnymi które jedynie mogą ale nie muszą wystąpić. Skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby, że przedmiotowy pojazd był systematycznie używany do przypadków nagłych związanych z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzkiego. Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem organu, że działalność detektywistyczna, nie polega na ratowaniu zdrowia i życia ludzkiego w sposób bezpośredni i stały a używanie pojazdu do nałożonych na wnioskodawcę czynności określonych w art. 2 ustawy o usługach detektywistycznych, nie odpowiada kryteriom używania pojazdu w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego w rozumieniu art. 53 ust. 1 pkt 12 u.p.r.d. Biorąc pod uwagę powyższe, nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że rozważania Ministra na temat przeznaczenia przedmiotowego pojazdu, mają charakter ogólny i nie odnoszą się do konkretnego przypadku oraz specyfiki usług świadczonych przez skarżącą. Zdaniem Sądu, zasadnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał w zaskarżonej decyzji, że skuteczność przyjętego w art. 53 ust. 1 pkt 12 u.p.r.d. rozwiązania, jest zachowana dopóki liczba pojazdów uprzywilejowanych jest ograniczona do niezbędnego minimum. Każde zwiększenie liczby pojazdów uprzywilejowanych, w istotny sposób wpływałoby na wzrost zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jak również ograniczałoby możliwość właściwego korzystania z uprzywilejowania pojazdom, które obligatoryjnie są do tego uprawnione. Należy pamiętać, że każdy przejazd pojazdu uprzywilejowanego mogącego nie stosować się do przepisów ruchu drogowego, a także znaków i sygnałów drogowych, w tym do sygnalizacji świetlnej, sprawia, że znacząco wzrasta w obszarze jego przejazdu zagrożenie bezpieczeństwa ze względu na możliwość nieusunięcia się z jego drogi innych pojazdów. Im więcej takich pojazdów, tym bardziej zmniejsza się również czujność innych użytkowników drogi wynikająca z nadzwyczajności tego rodzaju sytuacji drogowej. Z tych względów, nie można zaakceptować stanowiska skarżącej, zgodnie z którym wydanie zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym, nie musi się przedkładać na równoczesny znaczący wzrost liczby pojazdów uprzywilejowanych występujących równocześnie w ruchu drogowym. (por. wyrok NSA z 10 maja 2018 r. sygn. I OSK 2896/17; wyrok NSA z 13 lutego 2013 r. sygn. I OSK 1814/12). Organ odnosząc się do przedstawionych przez skarżącą umów, z których treści wynika, że związane są z zapewnieniem interwencji grupy operacyjnej zespołu detektywów w chwili wystąpienia obaw utraty życia bądź zdrowia, trafnie podkreślił, że skarżąca nie jest przedsiębiorcą do którego zakresu działalności należy ratowanie życia lub zdrowia ludzkiego. Należy zatem zgodzić się z organem, że nie można uzależniać wydania zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu, od zapisów umów cywilnoprawnych zawartych przez osobę wykonująca usługi detektywistyczne. Reasumując, organ w ocenie Sądu odpowiednio wyważył w kontrolowanym postępowaniu interes skarżącej i interes społeczny łączący się z dążeniem do zapewnienia ochrony bezpieczeństwa w ruchu drogowym dla wszystkich uczestników ruchu. Uwzględnił też wymaganie, by udzielone zezwolenie na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym odnosiło się do przypadków bezwzględnie uzasadnionych. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło