VII SA/Wa 135/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. i P. C. o wstrzymanie wykonania postanowienia Wojewody P. z dnia [...] maja 1995 r., znak [...] w sprawie ze skargi W. C. i P. C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia postanawia: wstrzymać wykonanie postanowienia Wojewody P. z dnia [...] maja 1995 r., znak [...] Pismem z dnia 2 stycznia 2015 r. W. C. i P. C. wnieśli za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. odmawiające uchylenia w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. postanowienia Wojewody P. z dnia [...] maja 1995 r., znak: [...]. Postanowieniem tym Wojewoda P. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 1995 r. w przedmiocie wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki części budynku zlokalizowanego w P. przy ul. [...] do wysokości dwóch kondygnacji nadziemnych. W skardze skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 lipca 2015 r., na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a. oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie odmawiające uchylenia - w trybie wznowienia postępowania - dotychczasowego postanowienia tj. Wojewody P. z dnia [...] maja 1995 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 1995 r. o zastosowaniu wykonania zastępczego (środka egzekucyjnego) na koszt zobowiązanych. Zdaniem Sądu postanowienia te nie nakładały na skarżących żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny czy też przymusowy. Nie miały one zatem charakteru aktu wymagającego wykonania i nie powodowały bezpośrednich skutków, o których mowa w art 61 § 3 p.p.s.a, Tym samym brak było podstaw do zastosowania wnioskowanej przez skarżących instytucji ochrony tymczasowej. Pismem z dnia 14 sierpnia 2015 r. W. C. wniósł zażalenie na ww. postanowienie. W ocenie skarżącego co najmniej pośrednim następstwem odmowy wstrzymania zaskarżonych postanowień będzie przystąpienie do wykonywania decyzji nakazującej rozbiórkę mimo nie rozpoznanego wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt II OZ 994/14 oddalił zażalenie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek skarżących został sformułowany w taki sposób, iż dotyczył jedynie zaskarżonego postanowienia i postanowienia W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r.. Brak było podstaw do stwierdzenia, że jego niewstrzymanie może wywołać po stronie skarżących niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiającego uchylenia ostatecznego postanowienia orzekającego o wykonaniu zastępczym obowiązku rozbiórki części budynku, nie ma wpływu na byt tego ostatniego, tj. postanowienia Wojewody P. z dnia [...] maja 1995 r. utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 1995 r. w przedmiocie wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki części budynku. Zatem ewentualne wstrzymanie zaskarżonego postanowienia nie będzie miało żadnego wpływu na kwestię wykonalności postanowienia orzekającego o wykonaniu zastępczym rozbiórki części budynku. Zaś samo wydanie postanowienia odmawiającego uchylenia postanowienia wydanego w postępowaniu zwyczajnym nie wywołuje niebezpieczeństw o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, że postępowanie dotyczące zastosowania ochrony tymczasowej w toku postępowania sądowoadministracyjnego jest postępowaniem wnioskowym, a zatem przy rozpoznawaniu takiego wniosku sąd administracyjny nie jest władny wyjść poza jego granice. Skoro złożony wniosek swym zakresem obejmował tylko postanowienie wydane w trybie nadzwyczajnym, to tylko w stosunku do niego należało rozważyć możliwość zaistnienia niebezpieczeństw o którym mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a.. Pismem z dnia 20 listopada 2015 r. W. C. i P. C. wnieśli o wstrzymanie wykonania postanowienia Wojewody P. z dnia [...] maja 1995 r., znak: [...]. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 1995 r. w przedmiocie wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki części budynku zlokalizowanego w P. przy ul. [...] do wysokości dwóch kondygnacji nadziemnych, jako postanowienie wydane w postępowaniu zwyczajnym o wykonaniu w trybie zastępczym rozbiórki części budynku, będącego przedmiotem niniejszej sprawy, które zostało wydane w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, której dotyczy postanowienie zaskarżone skargą. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że wykonanie tego postanowienia, zwłaszcza wobec nie rozstrzygniętych dotąd, dotyczących innych, niż kwestia wykonania rozbiórki w trybie zastępczym postępowań, od których rozstrzygnięcia może zależeć utrata mocy prawnej decyzji nakazującej rozbiórkę naraża właścicieli budynku, będącego przedmiotem niniejszej sprawy na znaczne szkody i może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Niedopuszczalne wydaje się przystąpienie do wykonywania decyzji nakazującej rozbiórkę zwłaszcza wobec nie rozpoznanego jeszcze wniosku dotyczącego wznowienia postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżących możliwe jest zakończenie powyższego postępowania uchyleniem decyzji uchylającej decyzję o udzieleniu pozwolenia na budowę. Ponadto skarżący wskazali, że kondygnację budynku, podlegającą nakazowi rozbiórki zajmują od wielu lat gabinety lekarskie, w tym: pracownia diagnostyki chorób przewodu pokarmowego, gabinet chirurgiczno-proktologiczny, gabinet dermatologiczny, gabinet stomatologiczny, i inne, które przyczyniają się do ratowania życia i zdrowia wielu ludzi, wobec czego przedwczesne wykonanie zaskarżonego postanowienia pociągnęłoby za sobą także trudne do odwrócenia negatywne skutki dla stanu zdrowia lokalnej społeczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Zatem z powyższego wynika, że w sprawie możliwe jest, przy zaistnieniu przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie, wstrzymanie wykonania nie tylko zaskarżonej decyzji, ale i decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Zaś w sytuacji dotyczącej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji wniosek ten może dotyczyć także decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Podkreślenia jednak wymaga, że Sąd, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie może pomijać oczywistych, wynikających z akt sprawy okoliczności, które jednoznacznie przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżongo aktu lub czynności, funkcjonujących w obrocie prawnym (por. postanowienia NSA: z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II OZ 64/13, z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 464/14, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadnicze znaczenie w sprawie ma zaś okoliczność, że postanowienie Wojewody P. z dnia [...] maja 1995 r. utrzymuje w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 1995 r. w przedmiocie wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki części budynku w P., przy ul. [...]. Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności powoduje trudne do odwrócenia skutki (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 276/05, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też Sąd, przy ocenie przesłanek uzasadniających wstrzymanie powyższego postanowienia, z urzędu wziął pod uwagę jego charakter. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonalności postanowienia Wojewody P. z dnia [...] maja 1995 r. Wykonanie zastępczego obowiązku rozbiórki części budynku w P., przy ul. [...] z pewnością spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że wykonanie postanowienia Wojewody P. z dnia [...] maja 1995 r., znak: [...] przed rozpoznaniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. odmawiające uchylenia w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. ww. postanowienia, może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Zatem spełniona i uprawdopodobniona została ustawowa przesłanka do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy przy tym podkreślić, iż zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (pkt 1) bądź uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (pkt 2). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.