VII SA/Wa 1351/18

WyrokWSA w Warszawie2018-08-03

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Izabela Ostrowska, Jadwiga Smołucha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny, rozpoznając skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, powinien uchylić ten wyrok i poprzedzające go decyzje administracyjne, jeśli stwierdzi, że strona była pozbawiona możności działania w postępowaniu z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, nawet jeśli to naruszenie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 PPSA, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów proceduralnych, które skutkowało pozbawieniem strony możności działania, sąd powinien uchylić prawomocny wyrok i poprzedzające go decyzje administracyjne, nawet jeśli stwierdzona wada postępowania nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nieważność postępowania stanowi bezwzględną podstawę wznowienia i skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia wydanego w wadliwym postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Warszawie z 17 marca 2014 r., który uchylił decyzje organów administracyjnych odmawiające zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Skargę o wznowienie wnieśli A. P. i A. P., którzy twierdzili, że zostali pozbawieni możności działania w pierwotnym postępowaniu sądowym z powodu niezawiadomienia o rozprawie i braku możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego. Po wielokrotnych postępowaniach i orzeczeniach NSA, WSA w Warszawie ponownie rozpoznał sprawę, uchylając pierwotny wyrok i decyzje administracyjne.
Rozstrzygnięcie
Uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2275/13; uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; zasądził od Wojewody [...] na rzecz J. O. kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A. P. i A. P. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2275/13 I. uchyla wyrok tutejszego Sądu z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2275/13; II. uchyla decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. O. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok w sprawie niniejszej zapadł po tym jak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 kwietnia 2018 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 2443/17, po rozpatrzeniu sprawy ze skargi kasacyjnej A.P. i A.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lipca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1032/17 w sprawie ze skargi A.P. i A.P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2014 r. w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 2275/13 - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. I tak, wyrokiem z 17 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2275/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi J.O., uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego oraz zasądził od organu na rzecz wyżej wskazanego skarżącego kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok zapadł po tym jak decyzją z [...] października 2012 r. nr[...], na podstawie art. 35 ust. 3 i art. 82 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623), Prezydent [...] odmówił J.O. (zwanemu dalej także "inwestorem") zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., uznając, że planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu[...] . Decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania inwestora, została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Skargę na powyższą decyzję wniósł inwestor zarzucając jej naruszenie: art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 1, art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane; § 34 ust. 8.3 pkt 3 i 4 oraz § 34 ust. 8.5 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego[...]; § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego; art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.; art. 10 § 1 w zw. z art. 8 i 12 k.p.a.; art. 107 § 3 k.p.a. art. 136 k.p.a. art. 8 k.p.a.; W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie VII SA/Wa 2275/13 skarga okazała się zasadna, co skutkowało uchyleniem zarówno decyzji zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 152 p.p.s.a. - ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Sądu ocena organów orzekających w sprawie, dokonana w kontekście uregulowań § 34 ust. 8.3 pkt 3 i 4 oraz z § 34 ust. 8.5 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego[...], w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, jest nierzetelna i wadliwa, oparta na błędnej interpretacji planu lub błędnych ustaleniach faktycznych, a jako taka nie mogła zostać zaakceptowana. Zdaniem Sądu, nie sposób jest zgodzić się z Wojewodą[...], iż projekt budowlany nie jest zgodny z § 34 ust. 8.3 pkt 4 cytowanego wyżej planu, jak i z § 34 ust. 8.5 pkt 1 tego planu. W tym też kontekście Sąd w całości podzielił stanowisko skarżącego, że decyzje wydane w sprawie zapadły z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i § 34 ust. 8.3 pkt 4 oraz § 34 ust. 8.5 pkt 1 wskazanego planu miejscowego. Sąd nie zgodził się także z organem, iż projekt budowlany poprzez rozbudowę budynku, powoduje zmianę elewacji objętej wpisem do rejestru zabytków. Nie wzięto bowiem pod uwagę, że uregulowanie § 34 ust. 8.5 pkt 1 miejscowego planu, nie odnosi się do omawianego obiektu. Nadto Sąd uznał, że nie sposób jest pominąć w sprawie ostatecznej i pozostającej w obrocie prawnym decyzji [...] Konserwatora Zabytków z [...] sierpnia 2010 r., którą zezwolono inwestorowi na rozbudowę budynku. Sąd zaznaczył, że organ nie wyjaśnił swojego stanowiska w kwestii dotyczącej wymogu zachowania obecnego układu zabudowy i nie odniósł się w tym zakresie do stanowiska skarżącego. Zgodził się nadto z inwestorem, iż wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy błędnie przyjął, że przedłożony do zatwierdzenia projekt zagospodarowania terenu, nie spełnia wymogów, co stanowi niezależną i dodatkową okoliczność przemawiającą za wydaniem negatywnej dla inwestora decyzji. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. A.P. i A.P. wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2014 r., podając jako podstawę art. 271 pkt 2 p.p.s.a., domagając się jego uchylenia, a następnie uchylenia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że po uchyleniu przez Wojewodę decyzją z [...] lutego 2011 r. nr [...] rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, nie zostali zawiadomieni w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z materiałem sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nie zostali również zawiadomieni o złożeniu przez inwestora odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, nie umożliwiono im zapoznania się z materiałem sprawy i wypowiedzenia się w trybie art. 10 k.p.a., jak również nie zostali poinformowani o wyniku postępowania przed organem odwoławczym. Nie doręczono im również skargi złożonej przez inwestora. Sąd nie zawiadomił skarżących o terminie rozprawy, ani nie doręczył im odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Równolegle niejako bo [...] stycznia 2013 r. skarżący wnieśli odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2012 r. nr[...], zaskarżając tę decyzję w części dotyczącej uzasadnienia, w którym organ pierwszej instancji odmówił skarżącym przymiotu strony postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku. Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2013 r. nr[...], umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte w wyniku odwołania skarżących. Wyżej wymienieni [...] września 2013 r. złożyli skargę na ww. decyzję Wojewody, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2255/13, uchylił ww. decyzję Wojewody [...] stwierdzając, że skarżący winni byli zostać uznani za stronę postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku przy ul.[...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 marca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1255/14 oddalił skargę ww. skarżących o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z 17 marca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1702/15 uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny za trafny uznał zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). W ocenie tego Sądu rozpoznanie sprawy ze skargi inwestora bez udziału skarżących i wydanie kwestionowanego wyroku z 17 marca 2014 r. po rozprawie, o której skarżący nie zostali zawiadomieni, oznacza pozbawienie ich możności działania na skutek naruszenia przepisów postępowania (art. 91 § 2 i art. 109 p.p.s.a.) i stanowi podstawę wznowienia, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Na rozprawie w 12 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał uprzednio sformułowane wnioski i wskazał, że Sąd winien uchylić decyzje organów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., a więc z innej przyczyny niż uczynił to Sąd w wyroku z 17 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznał sprawę, a wyrokiem z 28 lipca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1032/17 oddalił skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania sądowego z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., zaś skarżący dochowali terminu do jej wniesienia. Sąd uznał jednak, że przedmiotowa skarga winna zostać oddalona, gdyż nie miała wpływu na treść uprzednio wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu orzekającego w tej sprawie niewątpliwe zaistniały podstawy, tak jak to przyjął Sąd w wyroku z 17 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2275/13, do uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Podstawa prawna rozstrzygnięcia z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. nie budzi także żadnych zastrzeżeń. Sąd w całości podzielił ocenę prawną i rozważania Sądu przyjęte w wyroku z 17 marca 2014 r. Ponadto, jako niezasadny Sąd uznał wniosek skarżących, iż Sąd winien uchylić decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Wyjaśniając przesłanki zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Sąd wskazał, że skoro skarżący nie wnieśli skargi na decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2013 r., to nie mogli skutecznie powołać się na ww. przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego i żądać uchylenia decyzji w oparciu o wskazany przepis. Sąd podniósł przy tym, że ani w skardze o wznowienie postępowania sądowego, ani w innym piśmie procesowym, tudzież na rozprawie, nie przedstawili oni własnej argumentacji w kwestii wykładni przepisów planu, która mogłaby w sposób odmienny wpłynąć na podjęte rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, skargę o wznowienie postępowania należało rozpoznać negatywnie, bowiem wznowione postępowanie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2275/13, mimo wady nieważności zakończyło się prawidłowym rozstrzygnięciem sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny, w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wydał opisany na wstępie wyrok z 17 kwietnia 2018 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 2443/17. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że stosownie do normy art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności m.in. wówczas, jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania. W niniejszej sprawie nie jest sporne, że ww. przesłanka zaistniała. Skarżący wskutek naruszenia przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zostali pozbawieni możności działania w sprawie zakończonej wyrokiem tego Sądu z 17 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2275/13, co wyraźnie zostało przesądzone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1702/15, który uchylił poprzednio wydany w sprawie wyrok Sądu pierwszej instancji z 6 marca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1255/14 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W motywach tego orzeczenia, którym Sąd pierwszej instancji był związany w trybie art. 190 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie zaznaczył, że rozpoznanie sprawy ze skargi J.O. bez udziału A.P. i A.P. i wydanie kwestionowanego wyroku z 17 marca 2014 r. po rozprawie, o której nie zostali zawiadomieni, oznacza pozbawienie ich możliwości działania na skutek naruszenia przepisów postępowania (art. 91 § 2 i art. 109 p.p.s.a.) i stanowi przesłankę wznowienia, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., a więc Sąd pierwszej instancji wadliwie oddalił skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd pierwszej instancji raz jeszcze, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., oddalił skargę o wznowienie wskazanego postępowania sądowoadministracyjnego, albowiem podniesiono, że niewątpliwie zaistniała w sprawie przesłanka wznowienia postępowania sądowego z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., jednakże w ocenie Sądu pierwszej instancji stwierdzona podstawa wznowienia nie miała wpływu na treść uprzednio wydanego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z tym stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie można się zgodzić, mając na uwadze wystąpienie przesłanki z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje bowiem stanowisko, że uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania wiązać się musi z ustaleniem, czy stwierdzona podstawa wznowienia miała wpływ na treść uprzednio wydanego rozstrzygnięcia. Reguła ta nie odnosi się jednak do podstaw wznowienia wynikających z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., a więc Sąd pierwszej instancji wadliwie oddalił skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. Ustaleń takich nie prowadzi się więc, jeżeli skarga o wznowienie postępowania opiera się na zarzucie nieważności postępowania zakończonego uprzednio wydanym w sprawie orzeczeniem. W przypadku nieważności postępowania bada się jedynie, czy w chwili wydania prawomocnego orzeczenia zaistniała przyczyna nieważności. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny nieważności postępowania w dacie wydawania prawomocnego orzeczenia skutkować powinno zawsze uchyleniem tego orzeczenia tylko już z tego powodu, nawet jeżeli nieważność postępowania pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Każde orzeczenie wydane w toku postępowania dotkniętego wadą nieważności powinno zawsze być usunięte z obrotu prawnego niezależnie od wyniku zakończonego postępowania i niezależnie od słuszności zapadłego w nim rozstrzygnięcia. Nieważność postępowania stanowi bowiem z jednej strony kwalifikowaną wadę zarówno dotkniętego nią postępowania jak i kończącego je orzeczenia, a z drugiej bezwzględną podstawę wznowienia postępowania. Tym samym za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 282 § 2 w zw. z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., co musiało skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonego wyroku, albowiem stwierdzenie zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., nie mogło doprowadzić w tej sprawie do zastosowania konstrukcji prawnej z art. 282 § 2 p.p.s.a. i oddalenia skargi w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, z uwagi na przyczynę uchylenia zaskarżonego wyroku, należy uznać za przedwczesne. Niemniej jednak, mając na uwadze ogólne reguły dotyczące rozpoznawania skarg o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego zaznaczyć należy, że nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 281 p.p.s.a. poprzez połączenie badania dopuszczalności wznowienia i rozpoznania sprawy. Stosownie do treści art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Z przepisu tego wynika obowiązek Sądu zbadania przyczyn dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania na rozprawie. Dopuszczalność tej skargi określają te same przesłanki, które były badane na posiedzeniu niejawnym, a więc zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz oparcie jej na ustawowych podstawach. Przy czym w odniesieniu do podstaw wznowienia jest to już badanie merytoryczne, sąd bada zatem realne zaistnienie tych podstaw. Z powyższego przepisu wynika, że są dwa sposoby badania przez sąd na rozprawie dopuszczalności wznowienia. Po pierwsze, sąd może ograniczyć się do badania dopuszczalności wznowienia, a więc sprawdzić, czy skarga została wniesiona z zachowaniem terminu oraz czy rzeczywiście opiera się na ustawowej podstawie. W wypadku negatywnego wyniku tego badania sąd odrzuca skargę, a w przypadku pozytywnego wyniku, przystępuje do rozpoznania sprawy. Po drugie, Sąd po rozważeniu stanu sprawy, może połączyć oba stadia postępowania i zakończyć je wydaniem orzeczenia rozstrzygającego zasadność skargi. Sąd pierwszej instancji zastosował to drugie rozwiązanie, a wobec uznania, że skarga o wznowienie była dopuszczalna, przystąpił do rozpoznania sprawy, a że nastąpiło to z naruszeniem wskazanego wyżej art. 282 § 2 w zw. z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., nie oznacza, iż w okolicznościach tej sprawy uchybiono art. 281 p.p.s.a. Natomiast wskazywane naruszenie art. 281 p.p.s.a. w zw. z art. 160 p.p.s.a. poprzez przystąpienie do rozpoznania sprawy bez wydania w tym przedmiocie postanowienia bądź uzewnętrznienia tej decyzji na rozprawie, należy uznać za pozostające bez wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ponownie rozpoznając skargę o wznowienie w tej sprawie Sąd pierwszej instancji zobowiązany będzie uwzględnić przedstawione wyżej stanowisko. W tych okolicznościach sprawa trafiła do ponownego rozpoznania przez tutejszy Sąd, co nastąpiło na rozprawie 3 sierpnia 2018 r. Pełnomocnik wnoszących o wznowienie postępowania sądowego, po doręczeniu na rozprawie skargi ze sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem z 17 marca 2014 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2275/13, dochodząc kontynuowania postępowania na tej rozprawie, podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas. Wniósł o uchylenie ww. wyroku, uchylenie decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego podtrzymała również stanowisko w sprawie wskazując na zasadność ponownego orzeczenia jak w wyroku prawomocnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Orzekając jak w sentencji mniejszego wyroku Sąd dał wyraz poszanowaniu zasady związania wynikającej z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kierując się wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu omówionego powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd uchylił wyrok prawomocny z 17 marca 2014 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2275/13. Powtórzył jednak podjęte tam rozstrzygnięcie – orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a., o uchyleniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W pełni podzielił i przyjął za własną argumentację przedstawioną w uzasadnieniu ww. wyroku. I tak, Sąd stwierdza, że cena organów orzekających w sprawie, dokonana w kontekście zapisów planu, tj. § 34 ust. 8.3 pkt 3 i 4 oraz z § 34 ust. 8.5 pkt 1 planu miejscowego, w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, była nierzetelna i wadliwa, oparta na błędnej interpretacji planu lub błędnych ustaleniach faktycznych. Nie sposób jest zgodzić się, że projekt budowlany nie jest zgodny z § 34 ust. 8.3 pkt 4 planu, jak i z § 34 ust. 8.5 pkt 1 planu miejscowego. Ten w § 34 ust. 8 przewiduje zasady ochrony dóbr kultury dla terenu oznaczonego w planie symbolem C5 MW/MN, i zgodnie z ust. 8.1 dotyczy obiektu wpisanego w rejestrze zabytków. Tym samym zapisy § 34 ust. 8.3 – Zasady kształtowania zabudowy, odnoszą się do ww. obiektu, przy czym jako obiekt należy traktować jedynie elewacje przedmiotowego budynku, objęte ochroną na mocy ww. decyzji o wpisie do rejestru zabytków (a nie cały budynek, bo nie cały jest przedmiotem tej ochrony). Wskazany § 34 przewiduje więc ochronę, ale tylko obiektu wpisanego do rejestru zabytków. W ust. 8.3 pkt 4 § 34, plan wprowadza zakaz wprowadzania nowej zabudowy. Stosując ten przepis należało przede wszystkim wyjaśnić, jak pojęcie "nowej zabudowy" winno być traktowane na użytek niniejszego planu. Tym samym nie można było pominąć § 2 ust. 1 pkt 19 planu miejscowego, zgodnie z którym ilekroć w dalszych przepisach uchwały jest mowa o nowej zabudowie – należy przez to rozumieć wykonanie nowego budynku lub zespołu budynków, rozbudowa, modernizacja, odbudowa oraz remont istniejących budynków nie są traktowane jako wprowadzanie nowej zabudowy. W konsekwencji, w świetle takiej definicji "nowej zabudowy" zawartej w planie, jak i zakresu robót przewidzianych w projekcie budowlanym, przewidującym rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku, nie sposób było podzielić stanowiska organu o naruszeniu ww. zapisu planu dotyczącego zakazu wprowadzania nowej zabudowy. Nadto, nie sposób jest zgodzić się także z organem, iż projekt budowlany poprzez rozbudowę budynku, powoduje zmianę elewacji objętej wpisem do rejestru zabytków. Takiej oceny dokonano w kontekście ust. 8.5 pkt 1 § 34 planu miejscowego, przewidującego szczegółowe zasady realizacyjne dla obiektów objętych ochroną (tj. tych chronionych planem, jak i tych chronionych z uwagi na wpis do rejestru zabytków), i wprowadzającego wymóg zachowania wyglądu elewacji, dachów obiektów chronionych planem. Biorąc pod uwagę ten zapis planu miejscowego, dostrzec trzeba było, iż zupełnie nie zwrócono uwagę na jego literalne brzmienie, a wynika z niego, że znajduje on zastosowanie jedynie "do obiektów chronionych planem". Dokładnie takiego sformułowania użyto w § 34 ust. 8.5 pkt 1, co oznacza, że ten punkt ust. 8.5 ma zastosowanie wyłącznie do obiektów wymienionych w § 34 ust. 8.2 – "Obiekty chronione planem", i nie odnosi się do przedmiotowego w sprawie obiektu. Niemniej, nawet przy założeniu, że powyższa interpretacja zapisów planu jest wadliwa, w kontekście § 34 ust. 8.5 pkt 1 planu miejscowego, nie sposób jest pominąć (a tak uczyniono), ostatecznej i pozostającej w obrocie prawnym decyzji Konserwatora Zabytków z [...] sierpnia 2010 r., którą zezwolono inwestorowi na rozbudowę budynku, a w uzasadnieniu wskazano, że projekt rozbudowy budynku nie obejmuje elewacji wpisanych do rejestru zabytków, nie ingeruje w ich strukturę. Planowane prace polegające na rozbudowie budynku nie wpłyną negatywnie na walory zabytkowe obiektu wpisanego do rejestru zabytków. Wobec takiej treści wskazanej decyzji organu konserwatorskiego, odnoszącej się do materii objętej w istocie zapisem § 34 ust. 8.5 pkt 1 planu, nie można było przyjąć, iż rozbudowa budynku zmienia wygląd elewacji prawnie chronionej. W tym kontekście organ architektoniczno-budowlany powinien był uznać, iż jest związany oceną organu konserwatorskiego, dokonaną dla potrzeb niniejszej sprawy i w oparciu o ten sam projekt budowlany. Ponadto, wskazać należy, że w ww. § 34 ust. 8.3 pkt 3 planu wprowadzono wymóg zachowania obecnego układu zabudowy. Dostrzec należało, iż wymóg ten w niniejszej sprawie może odnosić się tylko do obiektu wpisanego do rejestru zabytków, a więc do architektury zewnętrznej objętej wpisem. Żaden przepis prawa, w tym również omawiany plan miejscowy, nie przewiduje definicji pojęcia "układ zabudowy". W toku postępowania, jak i w skardze skarżący konsekwentnie podnosił, że układ zabudowy przy realizacji inwestycji jest zachowany, pozostaje nienaruszony. Podnosił bowiem, że inwestycja zachowuje obecny układ zabudowy, rozumiany jako zabudowa wolnostojąca z elewacją frontową w pierzei. Organ nie wyjaśnił swojego stanowiska w tej kwestii, nie odniósł się także do stanowiska przedstawionego w sprawie przez skarżącego, i nie podał przyczyn, dla których uznał, iż jest ono wadliwe. Wszystkie te naruszenia prowadzą do konstatacji, że decyzje organów obu instancji wydane w sprawie zapadły z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i § 34 ust. 8.3 pkt 4 oraz § 34 ust. 8.5 pkt 1 planu miejscowego, a także prawa procesowego tj. z naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podkreślić należy, że w toku wznowionego postępowania sądowego w tym na ostatniej rozprawie jego inicjatorzy nie przedstawili argumentacji w kwestii wykładni przepisów planu, która mogłaby wpłynąć na podjęcie odmiennego rozstrzygnięcia. Wnoszący o wznowienie postępowania sądowego oczekiwali rozstrzygnięcia o uchyleniu decyzji organów obu instancji w wyniku zastosowania podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. Nie było to żądanie uzasadnione. Sąd orzekający w sprawie niniejszej, w odniesieniu do tego stanowiska, podziela pogląd wyrażony już w wyroku tutejszego Sądu, który zapadł 26 lipca 2017 r. w sprawie o sygn. akt. VII SA/Wa 1032/17. Zgodnie z ww. przepisem sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla tę decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że w pojęciu "naruszenia prawa", o którym mowa w ww. przepisie mieszczą się wszelkie okoliczności, które stanowią podstawę wznowienia postępowania administracyjnego bez względu na to, kiedy się one ujawniły (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, "Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne", Warszawa 1998, s. 364; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 727/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 13 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 932/13). Wskazać należy, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również Sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Zauważyć należy, że przesłanka wznowieniowa polegająca na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) wiąże się ściśle z art. 147 k.p.a., stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2006 r., sygn. I OSK 911/05; z 17 czerwca 2008 r., sygn. II OSK 665/07; z 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1886/10). Podkreślenia wymaga, że co do zasady prawami procesowymi rozporządza strona. Dlatego też, jeżeli strona, która została pozbawiona udziału w postępowaniu administracyjnym nie wniesie skargi, nie można wbrew jej stanowisku uznać, że zaistniała w sprawie okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i w związku z tym uchylić zaskarżoną decyzję z tej przyczyny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Skoro wnoszący o wznowienie niniejszego postępowania sądowego nie wnieśli skargi na zaskarżoną w nim decyzję Wojewody, to nie mogli skutecznie powołać się na ww. przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego i żądać uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji, w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło