VII SA/Wa 1356/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-01

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, prowadząca działalność gospodarczą i posiadająca znaczące aktywa oraz zysk, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym na podstawie wniosku o przyznanie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli spółka nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania. Posiadanie znaczących aktywów, osiąganie zysku oraz posiadanie środków na rachunku bankowym, wielokrotnie przewyższających koszty sądowe, wyklucza przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując brak środków na ich uregulowanie z powodu niewywiązania się kontrahentów z umów. Spółka posiadała jednak znaczące aktywa, osiągnęła zysk w poprzednim roku obrotowym i dysponowała środkami na rachunku bankowym przewyższającymi koszty sądowe. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono C. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 1 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji postanawia: odmówić C. Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. C. Sp. z o.o., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie, złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że nie posiada dostatecznych środków pieniężnych na uregulowanie bieżących należności, a tym bardziej na poniesienie kosztów sądowych. Kontrahenci, z którymi Spółka współpracuje nie wywiązali się z zawartych umów, a posiadane przez Spółkę wierzytelności nie zostały uregulowane. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane wówczas, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W ocenie referendarza sądowego wniosek C. Sp. z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie, strona skarżąca nie wykazała bowiem, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uprawniałaby ją do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Jak wynika z wniosku, strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wynajmu nieruchomości na własny rachunek. Spółka posiada środki trwałe o wartości 9.405.245,06 zł, osiągnęła za ostatni rok obrotowy zysk w wysokości 132.603,05 zł. Według oświadczenia zawartego we wniosku, strona skarżąca posiada na rachunku bankowym środki w wysokości 9.403,61 zł, a więc w kwocie wielokrotnie przewyższającej koszty sądowe w niniejszej sprawie. Informacje wynikające z treści wniosku nie pozwalają na stwierdzenie, iż strona skarżąca nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania. Podkreślić jednocześnie należy, w związku z zawartym we wniosku stwierdzeniem, iż Spółka nie posiada dostatecznych środków pieniężnych na uregulowanie bieżących należności, a tym bardziej na poniesienie kosztów sądowych, iż zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi. Koszty związane z prowadzonym postępowaniem sądowym, zainicjowanym przez stronę, nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - Lex nr 1121304, z dnia 3 marca 2011 r. sygn. II OZ 130/11 Lex nr 1080416, z dnia 1 czerwca 2011 r. sygn. II FZ 234/11 Lex nr 821432). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło