VII SA/Wa 1504/25
WyrokWSA w Warszawie2026-01-27
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Iwona Ścieszka, Nina Beczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych nad torami kolejowymi powinien zostać nałożony na gminę, czy na zarządcę infrastruktury kolejowej (PKP S.A.)?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowa. Kładka dla pieszych nad torami kolejowymi, która zapewnia komunikację z peronami i znajduje się na obszarze kolejowym, stanowi element infrastruktury kolejowej. Zgodnie z przepisami ustawy o transporcie kolejowym oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla budowli kolejowych, obowiązek utrzymania takiej infrastruktury spoczywa na zarządcy infrastruktury kolejowej, którym w tym przypadku jest PKP S.A., a nie na gminie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia obowiązku usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych nad torami kolejowymi. Po wieloletnim postępowaniu i licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję nakładającą ten obowiązek na PKP S.A., uznając kładkę za element infrastruktury kolejowej. Gmina B., która wcześniej była wskazywana jako potencjalnie odpowiedzialna, kwestionowała tę decyzję, argumentując, że kładka służy wyłącznie komunikacji lokalnej i nie jest częścią infrastruktury kolejowej. Skarżąca PKP S.A. zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 153 p.p.s.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę PKP S.A.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Sędziowie: sędzia WSA Iwona Ścieszka asesor WSA Nina Beczek (sprawozdawca) Protokolant: referent stażysta Nikola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi PKP [...]S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 maja 2025 r. znak: DOR.7100.88.2025.KAL w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego oddala skargę
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 26 maja 2025 r. znak: DOR.7100.88.2025.KAL utrzymał w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 11 marca 2025 r. nr 305/2025 nakładającą na P. S.A. z siedzibą w W. obowiązek usunięcia w terminie do 30.06.2027 r. nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych nad torami linii kolejowej nr [...] w km [...] , zlokalizowanej pomiędzy ulicą [...] a ulicą [...] w B. na działkach nr [...] , [...] , nr [...] , nr [...] , [...] , nr [...] , nr [...] , nr [...], [...], , obręb B. , poprzez:
1. naprawę lub wymianę łożysk oraz uszkodzonych stalowych elementów konstrukcyjnych ustroju nośnego kładki dla pieszych;
2. naprawę żelbetowej płyty pomostowej;
3. naprawę hydroizolacji i nawierzchni kładki dla pieszych wraz z systemem odwodnienia;
4. naprawę lub wymianę uszkodzonych balustrad wraz z osłonami przeciwporażeniowymi;
5. naprawę instalacji oświetleniowej;
6. pokrycie w sposób trwały stalowej konstrukcji kładki dla pieszych ochronnymi powłokami malarskimi.
Roboty budowlane na obiekcie nakazano wykonywać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, mogącej wykonywać samodzielne funkcje techniczne w budownictwie. Jednocześnie na podstawie art. 66 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zakazano użytkowania kładki dla pieszych nad torami linii kolejowej nr [...] w km [...] , zlokalizowanej pomiędzy ulicą [...] a ulicą [...] w B. na działkach nr [...] , [...] , nr [...] , nr [...] , [...] , nr [...] , nr [...] , nr [...], [...], , obręb B. , do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
W uzasadnieniu decyzji GINB podał, że z poczynionych ustaleń wynika, że przedmiotowa kładka dla pieszych stanowi przejście nad ulicą [...], układem torowym do ulicy [...] w B. oraz umożliwia także dojście na perony nr 1 i nr 2 stacji kolejowej w B. . Kładka pięcioprzęsłowa została wybudowana około 1970 roku. Ustrój niosący kładki stanowią cztery blachownice stalowe spawane oraz płyta pomostu wykonana z prefabrykowanych płyt żelbetowych. Nawierzchnia ustroju niosącego kładki wykończona warstwą bitumiczną. Ustrój niosący zejść o konstrukcji stalowej ramowej, schody na zejściach stalowe. Wyposażenie - stalowe balustrady, siatka stalowa przeciwporażeniowa nad trakcją kolejową oraz instalacja oświetleniowa. W trakcie kontroli przeprowadzonej 24 października 2019 r. ustalono, że przedmiotowa kładka jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Ocenione zostały poszczególne elementy kładki. Podpory: brak powłoki malarskiej na słupach stalowych, powierzchniowa korozja słupów stalowych. Konstrukcja nośna: całkowite uszkodzenie antykorozyjnych powłok malarskich stalowych blachownic, miejscowa korozja wżerowa elementów stalowych wraz z rozległą korozją powierzchniową, miejscowe ubytki w płycie pomostu, na spodzie prefabrykowanych płyt pomostu widoczne ubytki i spękania oraz korozja odsłoniętego zbrojenia, brak możliwości dokładnej oceny stanu technicznego płyt oraz konstrukcji stalowej. Łożyska: stalowe zanieczyszczone i skorodowane, brak możliwości ocenienia stanu technicznego. Nawierzchnia kładki: bitumiczna nawierzchnia nierówna i spękana. Odwodnienie: brak systemu odprowadzenia wód opadowych z obiektu, woda grawitacyjnie spływa na teren pod obiektem. Wyposażenie: skorodowana stalowa barierka zewnętrzna. Urządzenia obce: skorodowana stalowa osłona i siatka przeciwporażeniowa, skorodowane i uszkodzone latarnie szt. 6 na obiekcie, brak uziemienia obiektu. Ponadto stwierdzono, że ze względu na utrudniony dostęp do elementów konstrukcyjnych kontrolowanego obiektu budowlanego, brak jest możliwości oceny stalowych łożysk oraz elementów płyty pomostu.
W związku z powyższymi ustaleniami Dolnośląski WINB decyzją z 26 listopada 2019 r. nr 1466/2019 nakazał Gminie B. przeprowadzenie kontroli opisanej na wstępie kładki dla pieszych nad torami linii kolejowej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego oraz jego estetyki i otoczenia oraz przedłożenie ekspertyzy stanu technicznego kładki, z której powinien wynikać zakres czynności, na podstawie którego należy doprowadzić ten obiekt do odpowiedniego stanu technicznego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją GINB z 30 marca 2020 r. znak: DON.7100.274.2019.JSK. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi Gminy B. , wyrokiem z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 996/20 uchylił decyzję GINB z 30 marca 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dolnośląskiego WINB z 26 listopada 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny zaś wyrokiem z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt Il OSK 278/21 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "w sprawie wątpliwości nie budziły ustalenia dotyczące stanu prawnego nieruchomości, na których zlokalizowana jest przedmiotowa kładka. Jak wskazał Sąd Wojewódzki, z materiału dokumentacyjnego wynika, że wejście na kładkę od ul. [...] znajduje się na działce stanowiących własność Gminy B. (nr [...] ), następnie kładka przebiega nad terenem stanowiącym własność Powiatu W. (działka nr [...] ), dalej nad terenem działki (nr [...] ) stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym P. S.A., następnie nad terenem działki będącej własnością Skarbu Państwa (nr [...] ) w użytkowaniu wieczystym P. S.A. 2., kończy się zejściem na działce nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Starostę W. . Z akt sprawy wynika, że żaden z wymienionych podmiotów nie uważa się za właściciela bądź zarządcę przedmiotowej kładki, a więc za podmiot zobowiązany do jej utrzymania we właściwym stanie technicznym, stosownie do art. 61 Prawa budowlanego. Według ustaleń WINB zarządcą kładki jest Gmina B. z uwagi na jej przeznaczenie służące przeprowadzeniu ciągu pieszych nad torami kolejowymi. Również organ drugiej instancji przyjął, że kładka służy wyłącznie zaspokajaniu lokalnych zbiorowych potrzeb mieszkańców, związanych z przemieszczaniem się nad torami kolejowymi. W obu kontrolowanych decyzjach organy wskazały, że kładka nie jest powiązana funkcjonalnie z innym obiektem, w szczególności z infrastrukturą kolejową. W konsekwencji, opierając się na przepisach art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, organy nadzoru budowlanego stwierdziły, iż to na Gminie B. ciążą obowiązki związane z utrzymaniem kładki dla pieszych, pełniącej wyłącznie funkcję mostu komunikacyjnego dla mieszkańców miasta. W takim stanie sprawy, skoro Sąd Wojewódzki nie zgodził się z wnioskowaniem organów obu instancji co do wskazanego adresata spornych obowiązków, to powinien odnieść się do istotnych ustaleń związanych z własnością i zarządem przedmiotowego obiektu, a zwłaszcza funkcjonalnym przeznaczeniem kładki. Dostrzegając powiązanie kładki z terenem kolejowym, w tym komunikację kładki z peronami, Sąd Wojewódzki powinien tę okoliczność ocenić w konfrontacji z wnioskami organów obu instancji, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zaznaczyć należy, że kwestia powiązania kładki z infrastrukturą kolejową nie wymagała dalszych wyjaśnień faktycznych, a jedynie oceny w zestawieniu z całokształtem okoliczności sprawy i przepisami prawa materialnego, mającymi zastosowanie w sprawie. Podobnie weryfikacji Sądu Wojewódzkiego podlegała kwestia skuteczności przekazania kładki Gminie przez poprzednika prawnego Spółki P. 2, przy założeniu, że w tym zakresie organ skompletował dostępną dokumentację. Brak samodzielnej analizy w powyższym zakresie sprawił, że nie mogły być zaakceptowane wytyczne Sądu Wojewódzkiego co do potrzeby przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających. Mylnie Sąd Wojewódzki wywiódł w uzasadnieniu wyroku, że bezsporne ustalenie adresata decyzji wymagało ponowienia postępowania wyjaśniającego, podczas gdy w pierwszej kolejności należało zweryfikować materiał dowodowy, który już został zgromadzony w sprawie. Ponadto Sąd Wojewódzki nie powinien formułować wniosków co do stanu faktycznego sprawy bez uprzedniego rozważenia okoliczności istotnych na gruncie przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygania. Należy bowiem pamiętać, że to przepisy prawa materialnego determinują zakres okoliczności podlegających wyjaśnieniu w danej sprawie. (...). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki uwzględni przedstawione wyżej uwagi oraz odniesie się do okoliczności związanych z właściwością organów, jak też złożonego w postępowaniu kasacyjnym dokumentu w postaci wystąpienia pokontrolnego Najwyższej Izby Kontroli z 15 listopada 2016 r.".
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2339/21 oddalił skargę na decyzję GINB z 30 marca 2020 r. Wyrok ten stał się przedmiotem skargi kasacyjnej Gminy B. wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt Il OSK 1756/22 uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dolnośląskiego WINB z 26 listopada 2019 r. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, że NSA w poprzednim wyroku zobowiązał Sąd I instancji m.in. do odniesienia się do istotnych ustaleń związanych z własnością i zarządem przedmiotowego obiektu, a zwłaszcza funkcjonalnym przeznaczeniem kładki, jak też odniesienia się do złożonego w postępowaniu kasacyjnym dokumentu w postaci wystąpienia pokontrolnego Najwyższej Izby Kontroli z 15 listopada 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił sposobu wykładni przepisów prawa materialnego zaprezentowanych przez Sąd I instancji dla ustalonego stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "ocena prawna, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a., płynąca z poprzedniego wyroku NSA nie dotyczyła wykładni przepisów prawa materialnego, lecz jedynie kwestii procesowych. W sprawie wątpliwości nie budziły ustalenia dotyczące stanu prawnego nieruchomości, na których zlokalizowana jest przedmiotowa kładka, jak również tego, że organy obu instancji podjęły czynności wyjaśniające, które pozwoliły na ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Kwestia dotycząca okoliczności faktycznych sprawy została zatem jednoznacznie przesądzona, zatem nie podlega już weryfikacji. Sąd administracyjny po to wyraża swoją ocenę w omawianym zakresie, by przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zakres tej oceny nie był już przedmiotem kolejnego rozpoznania. Z uwagi na to, że wejście na kładkę od ul. [...] znajduje się na działce stanowiących własność Gminy B. (nr [...] ), następnie kładka przebiega nad terenem stanowiącym własność Powiatu W. (działka nr [...] ), dalej nad terenem działki (nr [...] ) stanowiącej własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym P. S.A., następnie nad terenem działki będącej własnością Skarbu Państwa (nr [...] ) w użytkowaniu wieczystym P. S.A. 2., kończy się zejściem na działce nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Starostę W. , szczegółowego ustalenia, przez pryzmat przepisów prawa materialnego, wymagało to, na kogo obowiązek ten ma zostać nałożony. Zresztą wyraźnie to zaakcentował NSA w poprzednim wyroku wskazując, że "dostrzegając powiązanie kładki z terenem kolejowym, w tym komunikację kładki z peronami, Sąd Wojewódzki powinien tę okoliczność ocenić w konfrontacji z wnioskami organów obu instancji, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego". W ocenie NSA (...) uznanie, że wyłącznym podmiotem zobowiązanym do przeprowadzenia kontroli kładki dla pieszych jest skarżąca Gmina nie wytrzymuje konfrontacji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w powiązaniu z przepisami u.s.g. i ustawy o transporcie kolejowym oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe. Z brzmienia art. 6 ust. 1 i art. 6 ust. 2 u.s.g. wynika domniemanie kompetencji w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb społeczności lokalnej po stronie gminy. Uzupełnieniem tego domniemania jest katalog spraw należących do zadań własnych gminy, zamieszczony w art. 7 ust. 1 u.s.g. Można w nim znaleźć obowiązek dotyczący gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego (pkt 2), czy utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych (pkt 15). Jednak te przykłady jasno wskazują, że chodzi o nadzór nad mieniem gminnym, czyli takim, który stan prawny nie budzi wątpliwości. Domniemanie kompetencji nie może prowadzić to takiej sytuacji, w której to zawsze gmina w sytuacji spornych co do prawa własności, będzie podmiotem zobowiązanym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwracano już uwagę, że przyjęcie takiego rozwiązania, a więc "drogi na skróty" prowadzić może do niebezpiecznego precedensu, zgodnie z którym gminy przejmowałyby odpowiedzialność za stan techniczny wszelkich powszechnie dostępnych na ich terenie obiektów budowlanych, jeżeli tylko wystąpiłyby jakiekolwiek trudności z ustaleniem podmiotów ustawowo zobowiązanych i odpowiedzialnych za stan tych obiektów (por. wyrok NSA z 21 maja 2013 r., sygn. II OSK 206/12, z 16 maja 2017 r., sygn. II OSK 2340/15). Wobec tego nałożenie na gminę obowiązków wynikających z ustawy Prawo budowlane co do obiektów, których stan własności jest sporny czy też nieustalony może nastąpić po pierwsze w sytuacji, gdy dany obiekt służy zaspokajaniu zbiorowych potrzeb społeczności lokalnej, po drugie gdy nie ma lub nie sposób ustalić innego podmiotu zobowiązanego i po trzecie gdy nie ma przepisów szczególnych, które wskazują na zobowiązanie innego podmiotu. Jedynie bowiem wyjątkowo, w sytuacji niemożności ustalenia właściciela lub zarządcy danego obiektu, orzecznictwo dopuszcza uczynienie adresatem takiej decyzji innego podmiotu (faktycznie władającego nieruchomością (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 976/15). Bez wątpienia opisywana kładka służy lokalnej społeczności celem bezpiecznego przejścia nad torami kolejowymi oraz ulicą [...] . Nie jest również sporne, że jej fragmenty przebiegają przez tereny będące własnością różnych podmiotów. Dlatego też należało rozważyć czy istnieją przepisy szczególne dotyczące obiektów - związanych chociażby pobocznie z infrastrukturą kolejową - umożliwiające ustalenie podmiotu zobowiązanego ewentualnie czy wystarczającym dla ustalenia podmiotu zobowiązanego jest ustalenie, że sporna kładka, czy też jej elementy stanowią część składową gruntu. Zgodnie bowiem z wyrażoną w art. 48 k.c. zasadą superficies solo cedit, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane. Odnośnie przepisów szczególnych, to jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji w ustalonych okolicznościach sprawy nie wziął pod uwagę art. 4 i art. 5 ust. 1 pkt 2 u.t.k. oraz § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie. Z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.t.k. wynika, że do zadań zarządcy infrastruktury kolejowej należy utrzymywanie infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczny ruch kolejowy (...). Pojęcie infrastruktury kolejowej zostało wyjaśnione w art. 4 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 1 do tej ustawy. Wskazano w nim, że w skład infrastruktury kolejowej wchodzą następujące elementy, pod warunkiem że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania: obiekty inżynieryjne: mosty, wiadukty, przepusty i inne konstrukcje mostowe, tunele, przejścia nad i pod torami, mury oporowe i umocnienia skarp (pkt 4). Także, na co słusznie zwróciła uwagę skarżąca kasacyjnie, na podstawie delegacji określonej w art. 7 Prawa budowlanego, Minister Transportu i Gospodarki Morskiej wydał w dniu 10 września 1998 r. rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie, gdzie w § 3 pkt 1 nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych zostały zaliczone do budowli kolejowych. W § 48 ust. 1 tego rozporządzenia uściślono, że mosty, wiadukty, przepusty, ściany oporowe, tunele liniowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych zalicza się do kolejowych obiektów inżynieryjnych. Niewątpliwie sporna kładka stanowi element infrastruktury umożliwiający bezpieczne przejście nad torami kolejowymi, jak również zapewnia możliwość komunikacji między peronami. Co również istotne, na co zwracał NSA w poprzednim wyroku także Najwyższa Izba Kontroli uznała kładkę w B. pomiędzy ulicami [...] i [...] za obiekt inżynieryjny będący we władaniu P. S.A. Wobec tego, skoro istnieją przepisy szczególne dotyczące linii kolejowych, wydane również na podstawie delegacji zawartej w Prawie budowlanym, to w pierwszej kolejności organy orzekające w sprawie jak i Sąd wojewódzki powinny je zastosować i ocenić, czy kładka (przejście nadziemne) spełnia definicję infrastruktury kolejowej i tym samym czy inny podmiot niż gmina będzie zobowiązany generalnie do wykonywania czynności określonych w Prawie budowlanym (m.in. przedłożenie ekspertyzy dot. stanu technicznego). Dopiero nie budzące wątpliwości ustalenia, że kładka nie stanowi infrastruktury kolejowej pozwalało przejść do poszukiwania innych sposobów ustalenia podmiotu zobowiązanego do utrzymywania obiektu – czy to przepisów powszechnie obowiązującego prawa, czy też zdarzeń o charakterze cywilnym. Zauważyć jednak przy tym wypada, że przepisy Prawa budowlanego nie znoszą obowiązywania ogólnych zasad wynikających z przepisów Kodeksu cywilnego, m.in. art. 48 k.c. oraz art. 143 k.c., w tym zasady "superficies solo cedit". Zasady te jednak muszą być stosowane przy uwzględnieniu szczególnych regulacji wynikających z Prawa budowlanego, które nakazują utrzymywanie obiektów budowlanych w odpowiednim stanie technicznym. Stosunki właścicielskie wynikające z podziału działek i ewentualnego znajdowania się części składowej rzeczy w powierzchnię odrębnej działki, powinny być rozstrzygane na gruncie prawa cywilnego przed sądami powszechnymi. Natomiast nieuregulowany lub niewłaściwie uregulowany stan własności, nie może powodować sztucznego podziału obiektu budowlanego na części składowe, za którego odpowiedzialni są różni adresaci decyzji. W takim przypadku pierwszeństwo w wyborze adresata decyzji powinno dotyczyć właściciela lub zarządcy całego obiektu budowlanego, traktowanego jako techniczna i funkcjonalna całość. W orzecznictwie wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym zasady "superficies solo cedit" nie można przenosić wprost na Prawo budowlane, gdyż w istocie nigdy nie można byłoby nałożyć poszczególnych nakazów wynikających z Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2020 r. sygn. II OSK 1219/18). Stosunki obligacyjne zaś, czyli więzi prawnej łączącej przynajmniej dwa podmioty, powinny być brane pod uwagę przy ustalania podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązków wynikających z ustawy Prawo budowlane, jeżeli w sposób nie budzący wątpliwości podmiot działający jako właściciel przeniósł swoje prawa i tym samym obowiązki na inny podmiot. Mając na uwadze powyższe (...) organy administracji publicznej (...) w przypadku niezmienności stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzekania zastosują się do wytycznych płynących z uzasadnienia niniejszego wyroku (a także poprzedniego) i w pierwszej kolejności ocenią, czy omawiane przejście nadziemne może zostać uznane za element infrastruktury kolejowej.".
Ponownie rozpatrując sprawę Dolnośląski WINB wezwał P. [...] S.A., Gminę B. i P. S.A. 2. do przekazania informacji i dokumentów dotyczących budowy kładki, jej funkcji oraz przekazania jej na stan Gminy B. . Organ wojewódzki ustalił, na podstawie przekazanego przez P. S.A. 2. pisma wewnętrznego IP/18/5978/79 oraz pisma kierowanego do Urzędu Miasta i Gminy B. dotyczącego inwestycji przekazanych, że kładka kolejowa po zrealizowaniu przekazana została na rzecz Urzędu Miasta i Gminy. Przedstawione dokumenty w ocenie organu I instancji wskazywały na nowe okoliczności, które nie były przedmiotem rozważań i oceny sądów administracyjnych. W związku z tym Dolnośląski WINB decyzją z 10 lipca 2024 r. nr 772/2024 nałożył na Gminę B. obowiązek usunięcia, w terminie do 30 czerwca 2026 r., nieodpowiedniego stanu technicznego spornej kładki poprzez wykonanie określonych robót budowlanych. Z decyzją tą nie zgodził się GINB, który decyzją z 8 listopada 2024 r. znak: DOR.7100.236.2024.JSK uchylił w całości powyższą decyzję z 10 lipca 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie GINB organ wojewódzki nie zastosował się do wytycznych zawartych w powyższych wyrokach sądów administracyjnych i nieprawidłowo określił adresata, bowiem poczynione wyjaśnienia nie doprowadziły do ustalenia nowych okoliczności, o których Sądy nie miały wiedzy, co w konsekwencji uniemożliwiało nałożenie obowiązków związanych z usunięciem nieprawidłowego stanu technicznego kładki na Gminę B. .
Ponownie rozpatrując sprawę Dolnośląski WINB decyzją z 11 marca 2025 r. nałożył na P. S.A. obowiązek usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych, orzekając jednocześnie o zakazie użytkowania kładki.
W ocenie GINB rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego jest prawidłowe, uzasadnienie decyzji wymaga jednak uzupełnienia i doprecyzowania. GINB wskazał, że przedmiotowa kładka stanowi nadziemne przejście dla pieszych nad torami kolejowymi. Zejścia przedmiotowego obiektu budowlanego znajdują się na działkach należących do: Gminy B. (dz. nr [...] ) oraz Skarbu Państwa (dz. nr [...] ). Na działkę nr [...] będącą w użytkowaniu wieczystym P. S.A., prowadzą dwa biegi schodowe, stanowiące komunikację kładki z peronami kolejowymi oraz znajdują się na niej podpory konstrukcyjne kładki. Ponadto po w działce nr [...] [...] , stanowiącej własność P. S.A. 2., przebiegają tory powiązane z liniami kolejowymi P. S.A. Kładka przebiega także nad terenem pozostającym w zarządzie Starostwa Powiatowego w W. (dz. nr [...] ). W toku prowadzonego postępowania żaden z podmiotów posiadających prawo własności działek, na których znajduje się kładka, ani nad którymi ona przebiega nie uznawał jej za mienie własne i tym samy nie poczuwał się do odpowiedzialności dbania o jej właściwy stan techniczny. Podjęte wobec tego zostały przez organy nadzoru budowlanego czynności mające na celu ustalenie dokładnej funkcji obiektu oraz tego do obsługi czyich zadań jest potrzebna (związanych z obsługą pasażerską kolei czy też służy ona społeczności lokalnej wyłącznie przejścia nad torami). Na tym etapie sprawy istotnym jest, że w toku sprawy w kwestii podmiotu zobowiązanego do wykonania naprawy spornej kładki wypowiedziały się sądy administracyjne, a stanowisko zaprezentowane w zapadłych wyrokach jest wiążące na dalszych etapach sprawy dla organów prowadzących postępowanie. GINB przypomniał, że NSA w wyroku z 7 października 2021 r., sygn. akt Il OSK 278/21, w pierwszej kolejności podkreślił, że wątpliwości w sprawie nie budziły ustalenia dotyczące stanu prawnego nieruchomości, na których zlokalizowana jest kładka, lecz wskazał, że dokładnej analizy wymagała prawidłowość ustaleń związanych z własnością i zarządem przedmiotowego obiektu, a zwłaszcza funkcjonalnym przeznaczeniem kładki, przy uwzględnieniu złożonego w postępowaniu kasacyjnym dokumentu w postaci wystąpienia pokontrolnego Najwyższej Izby Kontroli z 15 listopada 2016 r. Następnie w wyroku NSA z 12 grudnia 2023 r., sygn. akt Il OSK 1756/22 jednoznacznie zanegowano możliwość uznania, w konfrontacji z zebranym materiałem dowodowym, że wyłącznym podmiotem zobowiązanym do przeprowadzenia kontroli kładki dla pieszych jest Gmina B. . W pierwszej kolejności wyjaśniano, że z brzmienia art. 6 ust. 1 i art. 6 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika domniemanie kompetencji w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb społeczności lokalnej po stronie gminy. Uzupełnieniem tego domniemania jest katalog spraw należących do zadań własnych gminy, zamieszczony w art. 7 ust. 1 ww. ustawy. Można w nim znaleźć obowiązek dotyczący gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego (pkt 2), czy utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych (pkt 15). Jednak te przykłady jasno wskazują, że chodzi o nadzór nad mieniem gminnym, czyli takim, który stan prawny nie budzi wątpliwości. Domniemanie kompetencji nie może prowadzić to takiej sytuacji, w której to zawsze gmina w sytuacji spornych co do prawa własności, będzie podmiotem zobowiązanym. W orzecznictwie NSA zwracano już uwagę, że przyjęcie takiego rozwiązania, a więc "drogi na skróty" prowadzić może do niebezpiecznego precedensu, zgodnie z którym gminy przejmowałyby odpowiedzialność za stan techniczny wszelkich powszechnie dostępnych na ich terenie obiektów budowlanych, jeżeli tylko wystąpiłyby jakiekolwiek trudności z ustaleniem podmiotów ustawowo zobowiązanych i odpowiedzialnych za stan tych obiektów. W ocenie NSA na tamtym etapie w sprawie nie wzięto pod uwagę natomiast art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, z którego wynika, że do zadań zarządcy infrastruktury kolejowej należy utrzymywanie infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczny ruch kolejowy. Pojęcie infrastruktury kolejowej natomiast zostało wyjaśnione w art. 4 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 1 do tej ustawy. Wskazano w nim, że w skład infrastruktury kolejowej wchodzą następujące elementy, pod warunkiem, że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania: obiekty inżynieryjne: mosty, wiadukty, przepusty i inne konstrukcje mostowe, tunele, przejścia nad i pod torami, mury oporowe i umocnienia skarp (pkt 4). Dodatkowo podkreślono, że na podstawie delegacji określonej w art. 7 Prawa [pic] budowlanego, Minister Transportu i Gospodarki Morskiej wydał w dniu 10 września 1998 r. rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie, gdzie w § 3 pkt 1 nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych zostały zaliczone do budowli kolejowych. W § 48 ust. 1 tego rozporządzenia uściślono, że mosty, wiadukty, przepusty, ściany oporowe, tunele liniowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych zalicza się do kolejowych obiektów inżynieryjnych. Podsumowując swoje rozważania NSA w wyroku z dnia 12 grudnia 2023 r. podkreślił, że: niewątpliwie sporna kładka stanowi element infrastruktury umożliwiający bezpieczne przejście nad torami kolejowymi, jak również zapewnia możliwość komunikacji między peronami. Ponadto zauważono, że Najwyższa Izba Kontroli uznała kładkę w B. pomiędzy ulicami [...] i [...] za obiekt inżynieryjny będący we władaniu P. S.A. Wobec tego, skoro istnieją przepisy szczególne dotyczące linii kolejowych, wydane również na podstawie delegacji zawartej w Prawie budowlanym, to w ocenie NSA w pierwszej kolejności organy orzekające w sprawie powinny je zastosować i ocenić, czy kładka (przejście nadziemne) spełnia definicję infrastruktury kolejowej i tym samym czy inny podmiot niż gmina będzie zobowiązany generalnie do wykonywania czynności określonych w Prawie budowlanym.
Mając na uwadze wskazania poczynione przez Sąd w powyższym wyroku pozyskano od Gminy B. wystąpienie pokontrolne NIK z 15 listopada 2016 r. znak KIN.410.003.08.2016 P/16/029. Jak podkreślono w tym wystąpieniu pokontrolnym stosownie do art. 3 pkt 3 i 3a ustawy Prawo budowlane, linie kolejowe oraz obiekty służące do przeprowadzania ruchu [pic]pieszego przez tory kolejowe (np. nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych) są budowlami i podlegają regulacjom dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych, w tym w zakresie przeprowadzania obowiązkowych okresowych kontroli na podstawie przepisów art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 powyższej ustawy. Stosownie do tych przepisów, obiekty powinny być w czasie ich użytkowania poddawane okresowym kontrolom: co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego obiektu oraz co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego oraz przydatności do użytkowania obiektu budowlanego. Wskazano, że w dniach 8-10 czerwca 2016 r. dokonano oględzin 10 obiektów inżynieryjnych zarządzanych przez P. S.A. oraz będących w jej władaniu. Jednym z wymienionych i skontrolowanych obiektów była konstrukcja kładki dla pieszych w B. pomiędzy ulicami [...] i [...] (nad linią kolejową nr [...] ). Oceniono, że kładka znajduje się w złym stanie technicznym, mogącym zagrażać życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, polecono wykonać ekspertyzę i kapitalny remont obiektu. GINB podał, że ustalenia pokontrolne NIK dotyczące stanu technicznego kładki są zbieżne z tymi, które odnotowano w aktach sprawy (kontrola WINB, ekspertyza). Jak wynika z treści wystąpienia pokontrolnego w dniach 13, 14 i 30 czerwca 2016 r. powiadomiono Prezesa P. S.A. o stwierdzonym w trakcie oględzin bezpośrednim zagrożeniu dla życia lub zdrowia ludzkiego m.in. obiektu w B. oraz zwrócono uwagę na konieczność podjęcia przez Spółkę niezwłocznie działań zmierzających do kompleksowego regulowania kwestii monitorowania stanu technicznego i utrzymania w odpowiednim stanie technicznym obiektów inżynieryjnych, które są w jej władaniu, a których stan prawny nie został jeszcze ustalony (tzw. obiekty "bezstanowe"). Biorąc pod uwagę wskazania NSA co do dalszego toku postępowania oraz treść powyższego wystąpienia pokontrolnego NIK, GINB stwierdził, że objęta kontrolą kładka powinna zostać zaliczona do infrastruktury kolejowej i obowiązki w zakresie jej utrzymania należą do zarządcy infrastruktury kolejowej. Wątpliwości w tym zakresie nie posiadała Najwyższa Izba Kontroli, kontrolując obiekt i następnie prowadząc korespondencję w tej sprawie z Prezesem P. S.A. w tym zakresie. W świetle powyższego i przytoczonych przez NSA regulacji prawnych oraz orzeczeń sądów administracyjnych brak jest, w ocenie GINB, uzasadnionych podstaw do uznania, aby obowiązki w tym zakresie przypisywać Gminie B. . Dodatkowym potwierdzeniem tego, że utrzymanie kładki dla pieszych w B. zlokalizowanej nad torami linii kolejowej nr [...] w km [...] , zlokalizowanej pomiędzy ulicą [...] a ulicą [...] (i [...] ) jest zadaniem zarządcy infrastruktury kolejowej jest przedstawiona przez Gminę B. korespondencja prowadzona z P. [...] S.A. w sprawie zamiaru przebudowy stacji B. obejmującej m.in. swoim zakresem także kładkę dla pieszych, z której jednoznacznie wynika, że przebudowa taka planowana jest w ramach zadań inwestycyjnych Polskich Kolei Państwowych. Skoro zatem danemu podmiotowi zależy na modernizacji obiektu nie może on być całkowicie zbędny z punktu widzenia swojej funkcjonalności. W świetle powyższych ustaleń, w ocenie GINB, brak było podstaw do zadośćuczynienia żądaniu Gminy B. zawartego w piśmie z 28 kwietnia 2025 r. o zwrócenie się do P. [...] S.A. oraz do P. S.A. o przedłożenie związanej z przedmiotową kładką dokumentacji projektowej obejmującej powyższy obiekt (m.in. o studia wykonalności, wszelkie kosztorysy dla prac remontowych i modernizacyjnych obejmujących kładkę) oraz prowadzonej w sprawie innej korespondencji. Posiadany materiał dowodowy, w tym ten pozyskany od Gminy B. , był zdaniem GINB wystarczający do wydania decyzji w sprawie, której przedmiotem jest stan techniczny obiektu, wymagającego jak najszybszego podjęcia czynności zmierzających do usunięcia istniejących zagrożeń, niecelowe zatem byłoby dalsze wydłużanie załatwienia sprawy. GINB wskazał, że w aktach organu wojewódzkiego znajduje się także kopia części "ekspertyzy technicznej kładki dla pieszych w miejscowości B. pomiędzy ul. [...] i ul. [...] , zlokalizowaną nad linią kolejową nr [...] relacji [...] w km [...] ", wykonanej na zlecenie P. S.A. we wrześniu 2016 r. Jak wynika z treści posiadanych kopii powyższa ekspertyza opracowana została przy wykorzystaniu dokumentacji archiwalnej "Projekt Techniczny kładki dla pieszych w km [...] linii [...] , Biuro Projektów Kolejowych, Wrocław 1975 r." (dotąd nieprzedstawionej przez zarządcę infrastruktury kolejowej w toku postępowania pomimo wezwania organu wojewódzkiego z 21 marca 2024 r.). W ocenie GINB, okoliczności te, w powiązaniu w opisanymi powyżej, również świadczą, że utrzymanie kładki w odpowiednim stanie technicznym powinno być zadaniem zarządcy infrastruktury kolejowej, a doprowadzanie pieszych na perony nie jest funkcją dodatkową kładki, lecz główną. GINB podniósł przy tym, że z akt nie wynika natomiast, aby udokumentowano istnienie tunelu pod torami, o którym mowa w odwołaniu, a którego ewentualne istnienie nie wyklucza, aby zapewniać dojście do peronów również kładką nadziemną. Poza tym obiekty mogły powstać w różnym czasie. Zatem powstanie drugiego z nich nie powoduje, że bez znaczenia jest stan techniczny tego, który powstał wcześniej (lub odwrotnie), brak jest jednak jakiegokolwiek udokumentowania w tym zakresie, dlatego rozważania czysto teoretyczne nie mogą przekładać się na rozstrzygnięcie sprawy. GINB nie zgodził się z przedstawionym w odwołaniu zarzutem naruszenia szeregu przepisów ustawy o transporcie kolejowym i ustawy o transporcie drogowym, co do treści których wypowiedział się NSA w jednym w przytoczonym powyżej fragmentów wyroku. GINB podał, że NSA jednoznacznie ocenił ich znaczenie w ten sposób, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego możliwość uznania, że wyłącznym podmiotem zobowiązanym do przeprowadzenia kontroli kładki dla pieszych jest Gmina B. jest "drogą na skróty", prowadzącą do tego, że za każdym razem w sprawach spornych - jak analizowana - to gminie przyznawane są dodatkowe obowiązki w rzeczywistości należące do innych podmiotów. Zdaniem GINB, poczynione dodatkowe wyjaśnienia dostarczyły dowodów pozwalających na uznanie, że kładka spełnia definicję infrastruktury kolejowej i tym samym zobowiązanym do wykonywania czynności określonych w Prawie budowlanym w odniesieniu do tego obiektu nie może być Gmina B. , lecz P. S.A.
GINB podał, że podnoszone przez P. [...] S.A. zarzuty dotyczące braku ustaleń w zakresie postępowania wyjaśniającego, tj. tego, że wejście kładki zlokalizowane jest na terenie Parku Miejskiego a kładka służy jedynie skomunikowaniu ulic nie są wystarczające dla zmiany stanowiska organu, zwłaszcza w zestawieniu z treścią przytaczanych powyżej wyroków. Logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego jest, że wyjścia z peronów muszą być skomunikowane tak, aby zapewnić podróżnym dobrą komunikację z miastem, kładka zatem musi ich doprowadzać do pobliskich ulic. Twierdzenia P. [...] S.A. odnośnie tego, że kładka stanowi jedynie połączenie ulic w sytuacji, gdy z materiału dowodowego wynika, że posiada ona zejścia na perony, w kontekście stanowiska NSA oraz zgromadzonego materiału dowodowego, jest zdaniem GINB niezrozumiałe. Na uwzględnienie nie zasługuje również, zdaniem GINB, zarzut braku wyjaśnienia przez organ wojewódzki, na czym polega bezkolizyjna eksploatacja linii kolejowej zapewniana przez sporną kładkę. Jak wskazał organ kładka spełnia rolę dwupoziomowego skrzyżowania zapewniając bezkolizyjną eksploatację linii kolejowej nr [...] na stacji w B. . W ocenie GINB wyjaśnienia poczynione przez organ w tej kwestii są jasne i nie wymagają uzupełniania. Bezkolizyjność, o której mowa to także bezpieczeństwo w ruchu podróżnych, która to okoliczność również nie pozostaje bez znaczenia z punktu widzenia zarządcy infrastruktury kolejowej, na co wskazano wprost w odwołaniu. Na poparcie zasadności powyższego stanowiska GINB przywołał wyrok NSA z dnia 17 września 2021 r., sygn. akt Il OSK 76/21, zgodnie z którym: zarządzanie obiektami kolejowymi wchodzącymi w skład infrastruktury kolejowej, w tym zarządzanie w rozumieniu utrzymywania w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego, zostało powierzone z mocy prawa zarządcy tej infrastruktury. Skoro linia kolejowa musi być wyposażona w bezpieczne przejście dla pieszych, to niewątpliwie takie przejście stanowi część owej linii kolejowej, tym bardziej, gdy jest z nią funkcjonalnie połączone (także wyrok WSA w Warszawie z 19 kwietnia 2022 r., sygn. akr VII SA/Wa 257/22). Zdaniem GINB, również przytoczone przepisy dotyczące obowiązku utrzymania wiaduktów przez podmiot odpowiadający za utrzymanie drogi, nie mogą być w tym przypadku wprost zaimplementowane do sprawy, bowiem oczywistym jest, że wiadukt drogowy, po którym poruszają się pojazdy nie może zostać uznany za część infrastruktury kolejowej, natomiast w kwestii kładki dla pieszych tak, jak w analizowanej sprawie ocenie podlega niepozostające bez znaczenia jak się okazuje także skomunikowanie obiektu z peronami. Bez znaczenia w kontekście powyższego pozostaje też przywołany art. 19 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi. Powyższe w żaden sposób nie jest negowane przez organy, jednak w analizowanym stanie faktycznym sprawy wymaga szerszego spojrzenia na obowiązujące przepisy, nie tylko z punktu widzenia podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie dróg publicznych. Odwołując się ponownie do wiążącego w niniejszej sprawie wyroku NSA z dnia 12 grudnia 2023 r., GINB zwrócił uwagę, że wskazano w nim, iż "Dopiero nie budzące wątpliwości ustalenia, że kładka nie stanowi infrastruktury kolejowej pozwalało przejść do poszukiwania innych sposobów ustalenia podmiotu zobowiązanego do utrzymywania obiektu - czy to na przepisów powszechnie obowiązującego prawa, czy też zdarzeń o charakterze cywilnym. Zauważyć jednak przy tym wypada, że przepisy Prawa budowlanego nie znoszą obowiązywania ogólnych zasad wynikających z przepisów Kodeksu cywilnego, m.in. art. 48 k.c. oraz art. 143 k.c., w tym zasady "superficies solo cedit". Zasady te jednak muszą być stosowane przy uwzględnieniu szczególnych regulacji wynikających z Prawa budowlanego, które nakazują utrzymywanie obiektów budowlanych w odpowiednim stanie technicznym. Stosunki właścicielskie wynikające z podziału działek i ewentualnego znajdowania się części składowej rzeczy w powierzchnię odrębnej działki, powinny być rozstrzygane na gruncie prawa cywilnego przed sądami powszechnymi. Natomiast nieuregulowany lub niewłaściwie uregulowany stan własności, nie może powodować sztucznego podziału obiektu budowlanego na części składowe, za którego odpowiedzialni są różni adresaci decyzji. W takim przypadku pierwszeństwo w wyborze adresata decyzji powinno dotyczyć właściciela lub zarządcy całego obiektu budowlanego, traktowanego jako techniczna i funkcjonalna całość. W orzecznictwie wyrażany jest pogląd, zgodnie z którym zasady "superficies solo cedit" nie można przenosić wprost na Prawo budowlane, gdyż w istocie nigdy nie można byłoby nałożyć poszczególnych nakazów wynikających z Prawa budowlanego".
W ocenie GINB zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że kładka jest elementem infrastruktury kolejowej i zasadne jest skierowanie decyzji do P. S.A.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła P. S.A. z siedzibą w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 61 pkt 1 i 2 w zw. z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane polegające na bezzasadnym przyjęciu przez organ II instancji, że P. S.A. odpowiada za usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, podczas gdy właściwym podmiotem odpowiedzialnym za usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości powinna być Gmina B. z uwagi na to, że kładka dla pieszych (zwana dalej również "wiaduktem dla pieszych") służy do przemieszczania się mieszkańców Gminy nad torami kolejowymi, ponieważ stanowi ciąg komunikacyjny ulic, nie zapewnia ona natomiast dojścia na perony, ponieważ dojściu na perony służy tunel kolejowy znajdujący się pod torami,
- art. 61 pkt 1 i 2 w zw. z art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego przez nałożenie na P. [...] S.A. zakazu użytkowania spornej kładki do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, podczas gdy sporna kładka nie jest przez P. [...] S.A. w żaden sposób użytkowana, tylko służy mieszkańcom, stanowiąc ciąg komunikacyjny ulic. Tym samym właściwym adresatem również tego obowiązku powinna być Gmina B. , która do 2012 r. utrzymywała sporną kładkę jak właściciel,
- art. 4 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym polegające na bezzasadnym przyjęciu przez organ II instancji, że kładka dla pieszych stanowi infrastrukturę kolejową, za której utrzymanie odpowiada zarządca infrastruktury kolejowej, podczas gdy sporna kładka nie tworzy części linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej oraz nie jest przeznaczona do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania, tym samym nie spełnia ona przesłanek wymienionych w definicji infrastruktury kolejowej, w związku z czym zarządca infrastruktury kolejowej nie może zostać uznany za podmiot odpowiedzialny za jej utrzymanie,
- art. 4 pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 12 i 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych polegające na bezzasadnym przyjęciu przez organ II instancji, że podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie spornej kładki jest P. [...] S.A., pomimo tego że obiekt inżynierski (wiadukt pieszy), służy skomunikowaniu ulic. Tym samym podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie tak usytuowanego wiaduktu pieszego jest zarządca ulicy w ciągu, której wiadukt pieszy jest położony. Skoro wiadukt pieszy stanowi element ulicy, to nakaz powinien być skierowany do podmiotu odpowiedzialnego za stan ulicy, gdyż w ten sposób realizowany jest cel unormowania Prawa budowlanego,
- art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez uznanie, że adresatem obowiązków wynikających z zaskarżonej decyzji nie jest Gmina B. , tylko P. [...] S.A., podczas gdy przemieszczanie się po kładce nad torami jest sprawą publiczną o znaczeniu lokalnym, służącą zapewnieniu właściwego skomunikowania ulic na terenie miasta. Tym samym podmiotem odpowiedzialnym za zaspakajanie potrzeb wspólnoty w zakresie dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, w tym również utrzymanie spornej kładki jest Gmina;
2) inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 153 ppsa polegające na bezzasadnym pominięciu przez organ II instancji oceny prawnej i wskazania co do dalszego postępowania wyrażonej w wyroku NSA z dnia 12.12.2023 r., II OSK 1756/22 przez zaniechanie rzeczywistej analizy czy sporna kładka faktycznie stanowi element infrastruktury kolejowej zdefiniowany w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie kolejowym,
- art. 7, art. 77 1 i art. 80 kpa przez zaniechanie przeprowadzenia rzetelnego i wyczerpującego postępowania dowodowego przy jednoczesnym niepełnym wyjaśnieniu okoliczności istotnych dla sprawy oraz przez pominięcie poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych dotyczących:
- niepełnienia przez sporną kładkę funkcji związanej z obiektami kolejowymi,
- zlokalizowania wejścia kładki na terenie Parku Miejskiego,
- utrzymywania, konserwacji i remontowania kładki przez Gminę B. do 2012 r.,
- uznania za zarządcę kładki Gminy B. , z uwagi na to, że kładka służy skomunikowaniu ulic oraz nie służy innemu podmiotowi do realizacji jego zadań,
co doprowadziło do błędnego ustalenia przez organ II instancji, że sporna kładka stanowi element infrastruktury kolejowej, pomimo tego, że nie tworzy ona części linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej oraz nie jest przeznaczona do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy lub ich utrzymania, tym samym nie spełnia ona przesłanek wymienionych w definicji infrastruktury kolejowej, w związku z czym zarządca infrastruktury kolejowej nie może zostać uznany za podmiot odpowiedzialny za jej utrzymanie,
- art. 107 3 kpa przez sporządzenie niewystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, niewyjaśniającego przesłanek faktycznych i prawnych wydanego rozstrzygnięcia, co powoduje niemożność zastosowania się skarżącego się do treści decyzji podjętej w sposób arbitralny.
Podnosząc powyższe zarzuty, rozwinięte w uzasadnienie skargi, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Ponadto skarżąca wniosła, na podstawie art. 106 3 ppsa, o dopuszczenie dowodu z mapy przedstawiającej lokalizację kładki oraz tunelu kolejowego na stacji B. , na okoliczność niepełnienia przez sporną kładkę funkcji związanej z obsługą pasażerów, z uwagi na to, że funkcję taką pełni tunel kolejowy prowadzący na perony, którym to pasażerowie przemieszczają się w celu dojścia na pociąg, z pominięciem kładki; tym samym na fakt nieposiadania przez kładkę kolejową statusu infrastruktury kolejowej.
Na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 r. Sąd oddalił powyższy wniosek dowodowy wyjaśniając, że jego przeprowadzenie nie jest niezbędne do rozpoznania sprawy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów prawa materialnego i po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego bez naruszenia zasad tego postępowania i norm proceduralnych. Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, a zwłaszcza naruszenia art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ppsa", jak również innych naruszeń przepisów prawa procesowego i materialnego, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa.
Przy kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji należy mieć na uwadze, że sprawa była już dwukrotnie przedmiotem rozważań zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: wyrok z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 996/20 i wyrok z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2339/21, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego: wyrok z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt II OSK 278/21 i wyrok z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1756/22.
Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym wyroku z dnia 12 grudnia 2023 r., II OSK 1756/22 wprost stwierdził, że "Kwestia dotycząca okoliczności faktycznych sprawy została (...) [w poprzednim wyroku NSA z dnia 7 października 2021 r., II OSK 278/21 – uwaga Sądu] jednoznacznie przesądzona, zatem nie podlega już weryfikacji.". Na obecnym etapie postępowania istota sporu sprowadza się do ustalenia na kogo ma zostać nałożony obowiązek usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego spornej kładki dla pieszych zlokalizowanej nad torami linii kolejowej. Wyraźnie to zaakcentował NSA w pierwszym wyroku wydanym w tej sprawie z dnia 7 października 2021 r., II OSK 278/21 wskazując, że "Dostrzegając powiązanie kładki z terenem kolejowym, w tym komunikację kładki z peronami, Sąd Wojewódzki powinien tę okoliczność ocenić w konfrontacji z wnioskami organów obu instancji, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego." i powtórzył w kolejnym wyroku z dnia 12 grudnia 2023 r., II OSK 1756/22. W tym ostatnim wyroku w ocenie NSA "uznanie, że wyłącznym podmiotem zobowiązanym do przeprowadzenia kontroli kładki dla pieszych jest skarżąca Gmina nie wytrzymuje konfrontacji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w powiązaniu z przepisami u.s.g. i ustawy o transporcie kolejowym oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe.". Dalej NSA przytoczył treść art. 6 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i stwierdził, że przykłady te jasno wskazują, że chodzi o nadzór nad mieniem gminnym, czyli takim, którego stan prawny nie budzi wątpliwości. NSA jednoznacznie stwierdził, że "Domniemanie kompetencji nie może prowadzić to takiej sytuacji, w której to zawsze gmina w sytuacji spornych co do prawa własności, będzie podmiotem zobowiązanym. (...) przyjęcie takiego rozwiązania, a więc "drogi na skróty" prowadzić może do niebezpiecznego precedensu, zgodnie z którym gminy przejmowałyby odpowiedzialność za stan techniczny wszelkich powszechnie dostępnych na ich terenie obiektów budowlanych, jeżeli tylko wystąpiłyby jakiekolwiek trudności z ustaleniem podmiotów ustawowo zobowiązanych i odpowiedzialnych za stan tych obiektów. (...) Jedynie bowiem wyjątkowo, w sytuacji niemożności ustalenia właściciela lub zarządcy danego obiektu, orzecznictwo dopuszcza uczynienie adresatem takiej decyzji innego podmiotu (faktycznie władającego nieruchomością)". W wyroku tym NSA przesądził, że "Bez wątpienia opisywana kładka służy lokalnej społeczności celem bezpiecznego przejścia nad torami kolejowymi oraz ulicą [...] . Dlatego też należało rozważyć czy istnieją przepisy szczególne dotyczące obiektów - związanych chociażby pobocznie z infrastrukturą kolejową - umożliwiające ustalenie podmiotu zobowiązanego.". Dalej NSA stwierdził, że "Niewątpliwie sporna kładka stanowi element infrastruktury umożliwiający bezpieczne przejście nad torami kolejowymi, jak również zapewnia możliwość komunikacji między peronami. Co również istotne, na co zwracał NSA w poprzednim wyroku także Najwyższa Izba Kontroli uznała kładkę w B. pomiędzy ulicami [...] i [...] za obiekt inżynieryjny będący we władaniu P. S.A. Wobec tego, skoro istnieją przepisy szczególne dotyczące linii kolejowych, wydane również na podstawie delegacji zawartej w Prawie budowlanym, to w pierwszej kolejności organy orzekające w sprawie jak i Sąd wojewódzki powinny je zastosować i ocenić, czy kładka (przejście nadziemne) spełnia definicję infrastruktury kolejowej i tym samym czy inny podmiot niż gmina będzie zobowiązany generalnie do wykonywania czynności określonych w Prawie budowlanym (m.in. przedłożenie ekspertyzy dot. stanu technicznego). Dopiero nie budzące wątpliwości ustalenia, że kładka nie stanowi infrastruktury kolejowej pozwalało przejść do poszukiwania innych sposobów ustalenia podmiotu zobowiązanego do utrzymywania obiektu – czy to na przepisów powszechnie obowiązującego prawa, czy też zdarzeń o charakterze cywilnym.".
Element powyższy ma doniosłe znaczenie, bowiem w myśl art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponownie rozpatrując sprawę, zarówno organy, jak i orzekający aktualnie Sąd są więc związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w przywołanych wyrokach NSA. W konsekwencji oznacza to, że organy orzekające w sprawie, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie były obowiązane zastosować się do ocen prawnych zawartych w uzasadnieniach powyższych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Reguła wyrażona w przepisie art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ustanie mocy wiążącej oceny prawnej może spowodować zmiana, po wydaniu orzeczenia, istotnych okoliczności faktycznych lub przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia, zmiana stanu prawnego oraz wzruszenia orzeczenia (zawierającego ocenę prawną) w przewidzianym trybie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia jego wadliwości. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych m.in. z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także sądu administracyjnego. Oznacza to, że skutki wydanego orzeczenia sądowego wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, rzutując tak na ponownie prowadzone postępowanie administracyjne w danej sprawie, jak też na ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne w razie ponownego zaskarżenia kolejnego rozstrzygnięcia ostatecznego. Z uwagi na treść art. 153 powołanej ustawy, organ nie może na dalszych etapach postępowania skutecznie zakwestionować kwestii przesądzonych już wcześniej przez sąd. Uregulowania zawarte w tym przepisie mają bowiem zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu. Nadto dodać należy, że zgodnie z art. 170 ppsa, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis tej regulacji polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana. Zachodzi tu zatem ograniczenie dowodzenia faktów, objętych prejudycjalnym orzeczeniem, a nie tylko ograniczenie poszczególnego środka dowodowego. Ani organ, ani sąd nie mogą inaczej i na nowo sformułować oceny prawnej, która już raz została sformułowana w sprawie i są zobowiązane podporządkować się jej w pełnym zakresie. Co więcej, sąd ponownie orzekający jest zobowiązany wskazać, czy organ do tej oceny się zastosował, co jest warunkiem legalności zachowania organu w sprawie. Natomiast niezastosowanie się przez organ czy sąd do oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wydanym w tej samej sprawie prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa, tj. art. 153 ppsa.
W rozpoznawanej sprawie, organy ponownie rozpatrując sprawę zastosowały się do ocen prawnych i wskazań zawartych w wyrokach NSA z dnia 7 października 2021 r., II OSK 278/21 i z dnia 12 grudnia 2023 r., II OSK 1756/22 i nie dopuściły się zarzucanego w skardze naruszenia art. 153 ppsa. Kwestia dotycząca okoliczności faktycznych sprawy została jednoznacznie przesądzona w pierwszym z powyższych wyroków NSA i nie podlegała już weryfikacji. Oceny natomiast wymagało, czy sporna kładka stanowi element infrastruktury kolejowej. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko organów orzekających w sprawie, że sporny obiekt, stosownie do § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 151, poz. 987 z późn. zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie", jest elementem infrastruktury kolejowej. Kładka położona jest na obszarze kolejowym, przebiega przez kilka działek i nie jest częścią drogi publicznej. Kładka stanowi przejście nad ul. [...] i układem torowym do ul. [...] w B. i umożliwia dojście na perony nr 1 i nr 2 stacji kolejowej w B. . Kładki schodzące na perony uwidacznia także zdjęcie znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy. Na działkę nr [...] prowadzą dwa biegi schodowe, stanowiące komunikację kładki z peronami kolejowymi. Organy prawidłowo więc przyjęły powiązanie spornej kładki z terenami kolejowymi. Kładka nie jest częścią drogi publicznej ani gminnego, wewnętrznego ciągu pieszego. Znajduje się natomiast w obszarze kolejowym. W okresie użytkowania kładka służyła zaspokajaniu potrzeb zarówno mieszkańców Gminy B. , jak i podróżnych, poprzez bezkolizyjne przeprowadzenie samodzielnego ciągu pieszego nad linią kolejową. Rację mają zatem organy orzekające w sprawie, że winna być zakwalifikowana – zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowiskiem przywołanym w uzasadnieniu inkryminowanej decyzji – jako element infrastruktury kolejowej służącej zapewnieniu szeroko pojmowanego bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Linia kolejowa musi być bowiem wyposażona w bezpieczne przejście dla pieszych, które stanowi część tej linii. Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1234), linia kolejowa oznacza wyznaczoną przez zarządcę infrastruktury drogę kolejową przystosowaną do prowadzenia ruchu pociągów. Droga kolejowa, to tor kolejowy albo tory kolejowe wraz z elementami wymienionymi w pkt 2-12 załącznika nr 1 do ustawy, o ile są z nimi funkcjonalnie połączone, niezależnie od tego, czy zarządza nimi ten sam podmiot (art. 4 pkt 1a ustawy). Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie kolejowym, infrastrukturę kolejową stanowią elementy określone w załączniku nr 1 do ustawy, a więc m.in. obiekty inżynieryjne: mosty, wiadukty, przepusty i inne konstrukcje mostowe, tunele, przejścia nad i pod torami, mury oporowe i umocnienia skarp. Przepis § 48 powołanego wyżej rozporządzenia, również do kolejowych obiektów inżynieryjnych zalicza: mosty, wiadukty, przepusty, ściany oporowe, tunele liniowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych. Do zadań zarządcy infrastruktury kolejowej należy m.in: utrzymywanie infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczny ruch kolejowy; zarządzanie nieruchomościami będącymi elementem infrastruktury kolejowej (art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o transporcie kolejowym). W celu zapewnienia bezpiecznego przekraczania toru kolejowego przez pojazdy drogowe i pieszych, linia kolejowa powinna być wyposażana w przejazdy i przejścia, których kategorie i rodzaje, dostosowane do natężenia ruchu kolejowego i drogowego określają przepisy szczególne (§ 11 rozporządzenia).
W ocenie Sądu, w świetle wskazanych przepisów i okoliczności faktycznych, uprawnione jest stanowisko, że zarządzanie obiektami kolejowymi wchodzącymi w skład infrastruktury kolejowej, w tym zarządzanie w rozumieniu utrzymywania w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego, zostało powierzone z mocy prawa zarządcy tej infrastruktury. Niezasadne są zatem zarzuty naruszenia prawa materialnego wyszczególnione w punkcie a) skargi. Podkreślić trzeba, że należący do zadań własnych gminy obowiązek dotyczący gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, czy utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych dotyczy mienia gminnego. Gmina nie może być natomiast traktowana jako zarządca spornej kładki pozostającej obiektem inżynieryjnym będącym częścią infrastruktury kolejowej, a nie drogowej. Kładka usytuowana jest nad linią kolejową, na obszarze kolejowym i jest elementem infrastruktury kolejowej. Gmina nie może przejąć odpowiedzialności za stan techniczny wszelkich powszechnie dostępnych na jej terenie obiektów budowlanych, jeżeli tylko wystąpiły trudności z ustaleniem podmiotu ustawowo zobowiązanego i odpowiedzialnego za stan tych obiektów. W tej kwestii w sposób jednoznaczny wypowiedział się NSA w ostatnim z wyroków wydanych w tej sprawie. Wskazać należy, że również Najwyższa Izba Kontroli w wystąpieniu pokontrolnym z 15 listopada 2016 r. uznała sporną kładkę za obiekt inżynieryjny będący we władaniu P. S.A. A jak wynika z przepisów, [...] SA wstąpiła w prawa i obowiązki P. SA w zakresie zarządzania liniami kolejowymi. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P. " (Dz. U. z 2024 r. poz. 561 z późn. zm.), z dniem wpisu do rejestru handlowego [...] SA wstąpuje w prawa i obowiązki P. SA w zakresie zarządzania liniami kolejowymi, w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym. Na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy o komercjalizacji, [...] SA staje się zarządem kolei, w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 4a ustawy o komercjalizacji, [...] SA zarządza liniami kolejowymi oraz pozostałą infrastrukturą kolejową, określoną w przepisach ustawy o transporcie kolejowym, z wyłączeniem budynków i budowli przeznaczonych do obsługi przewozu osób i rzeczy wraz z zajętymi pod nie gruntami. Wyłączenie to nie obejmuje budowli położonych na gruntach wchodzących w skład linii kolejowych, o czym stanowi ust. 4b art. 15 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P. ". Zatem zarządzanie obiektami kolejowymi w rozumieniu wskazanych przepisów, w tym zarządzanie w rozumieniu utrzymywania tych obiektów, rozwoju, modernizacji, utrzymywania w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego zostało powierzone z mocy prawa przedsiębiorstwu P. S.A. Wobec tego, słuszne jest stanowisko organów, że nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego kładki dla pieszych nad torami kolejowymi, wydany na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 Prawa budowlanego, nie powinien obciążać Gminy B. , lecz P. [...] S.A., albowiem sporna kładka jest elementem infrastruktury kolejowej i wobec tego pozostaje ona w zakresie zarządzania przez P. [...] S.A., jako część infrastruktury kolejowej. Stanowisko, że sporna kładka jest elementem infrastruktury kolejowej zostało wyraźnie wyrażone w wyroku NSA z dnia 12 grudnia 2023 r., II OSK 1756/22, w którym stwierdzono, że "Niewątpliwie sporna kładka stanowi element infrastruktury umożliwiający bezpieczne przejście nad torami kolejowymi, jak również zapewnia możliwość komunikacji między peronami.". To stanowisko potwierdza również Najwyższa Izba Kontroli, która uznała sporną kładkę za obiekt inżynieryjny będący we władaniu P. S.A.
W tych okolicznościach również zarzuty skargi w punkcie b) odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie.
Uzupełniająco wyjaśnić także trzeba, że Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego strony skarżącej zawartego w skardze, ponieważ możliwość przeprowadzenia przez Sąd dodatkowych dowodów z dokumentów została przewidziana jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne dla zweryfikowania okoliczności mających znaczenie w sprawie i wpływ na rozstrzygnięcie (art. 106 § 3 ppsa), a takie okoliczności nie wystąpiły w niniejszej sprawie.
W tym stanie sprawy, nie podzielając zarzutów skargi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło