VII SA/Wa 1526/21
WyrokWSA w Warszawie2021-12-03
Skład orzekający: Grzegorz Antas, Andrzej Siwek, Elżbieta Granatowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (nie brała udziału w postępowaniu) oraz nie wykazała zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji nie wyjaśniły wystarczająco kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, opierając się na dacie dowiedzenia się o możliwości bycia stroną, a nie o samej decyzji. Ponadto, sąd stwierdził, że inwestor powinien być traktowany jako strona w postępowaniu o wznowienie postępowania. W związku z tym, uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienia organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem konieczności ustalenia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi inwestora na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Wnioskodawczyni domagała się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu i dowiedziała się o decyzji z programu telewizyjnego. Prezydent odmówił wznowienia, uznając, że wnioskodawczyni była reprezentowana przez spółdzielnię mieszkaniową. SKO uchyliło tę decyzję, uznając, że organ I instancji naruszył przepisy, nie badając wystarczająco kwestii przymiotu strony i terminu. Inwestor zaskarżył postanowienie SKO, zarzucając naruszenie jego praw jako strony oraz błędne ustalenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienia Prezydenta Miasta, zasądzając zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Siwek, asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp.j. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]maja 2021 r. znak [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2021 r., nr [...] oraz postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...]czerwca 2021 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] sp.j. z siedzibą w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 149 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia R. K. na postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2021 r. Nr [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z towarzyszącą infrastrukturą na działkach nr ew. [...] obr. [...] i części działek nr ew. [...] obr. [...] położonych przy ul. [...] i ul. [...] w P., uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Prezydent Miasta P. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z towarzyszącą infrastrukturą na działkach nr ew. [...] obr. [...] i części działek nr ew. [...] obr. [...] położonych przy ul. [...] i ul. [...] w P.
Pismem z dnia 14 stycznia 2021 r. R. K. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Wniosek oparła na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując, że jako strona nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją. Wskazała, że jest użytkownikiem wieczystym udziału w gruncie nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji. O możliwości bycia stroną tego postępowania dowiedziała się w dniu 4 stycznia 2021 r. z programu w lokalnej telewizji.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. Nr [...] Prezydent Miasta P. odmówił wznowienia postępowania, wskazując, że oczywiste jest, że nie było podstaw do uznania R. K. za stronę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, gdyż była ona reprezentowana przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową, działającą w charakterze strony w tym postępowaniu. W związku z tym kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania pozostaje bez znaczenia dla treści rozstrzygnięcia.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła R.K.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów k.p.a. oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Kolegium wskazało, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowej przesłance wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Tylko w przypadku gdy podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k.p.a. W przypadku wskazania przesłanki wznowienia jako okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a. (m.in. wyrok NSA z dnia 27 marca 2001 r., I SA 2390/99, wyrok NSA z dnia 5 października 2007 r., I OSK 1390/06, OSP 2009, z. 11, poz. 118).
W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie termin do złożenia wniosku o wznowienie został zachowany. Organ I instancji odmówił wznowienia postępowania po stwierdzeniu, iż przymiot strony bezspornie nie przysługiwał R.K., gdyż była ona reprezentowana w tym postępowaniu przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową. Zdaniem Kolegium, w przedmiotowej sprawie organ I instancji naruszył art. 149 k.p.a., odmawiając wznowienia postępowania. Analizując zgromadzony materiał dowodowy, Kolegium nie jest w stanie jednoznacznie ustalić czy wnioskodawczyni przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2019 r. nie przysługiwał. W przedmiotowej sprawie nie można przyjąć, że kwestia braku legitymacji wnioskodawczyni do bycia stroną jest oczywista i bezsporna, bez konieczności prowadzenia w tym celu postępowania wyjaśniającego. Po pierwsze, przyjęcie że osoby posiadające prawo odrębnej własności lokalu w budynku znajdującym się w zasobach spółdzielni mieszkaniowej w postępowaniach dotyczących inwestycji na działce sąsiedniej są co do zasady reprezentowane przez spółdzielnię jako zarząd powierzony, nie powoduje, że nie ma znaczenia kwestia tzw. indywidualnego interesu prawnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że stronami postępowania w sprawach o ustalenia warunków zabudowy, poza inwestorem, mogą być właściciele albo użytkownicy wieczyści nieruchomości stanowiącej teren inwestycji oraz nieruchomości z nim sąsiadujących, na które inwestycja może oddziaływać (uchwała NSA z dnia 25 września 1995 r., VI SA 13/95 ONSA z 1995 r. Nr 4, poz. 154, wyrok WSA w Krakowie z 12 kwietnia 2010 r., II SA/Bk 15/10).
Kolegium wskazało, że wprawdzie przepis art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych stanowi, że to spółdzielnia mieszkaniowa wykonuje zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, co oznacza, że jest ona uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności, niezależnie od tego, czy są oni członkami spółdzielni, czy też nie (tak: NSA w wyroku z 19 kwietnia 2011 r., II OSK 695/10 oraz z dnia 23 lipca 2010 r., II OSK 1255/09). Jednakże zasada, iż właściciela lokalu stanowiącego odrębny przedmiot własności reprezentuje zarządca nieruchomości, którym w niniejszej sprawie jest spółdzielnia mieszkaniowa, nie wyklucza możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym właścicieli poszczególnych lokali, którym służy prawo współwłasności w częściach wspólnych oraz w gruncie, pod warunkiem, że wykażą własny zindywidualizowany interes prawny, a więc ich udział jest zakreślony granicami tego właśnie interesu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1255/09).
Fakt, iż skarżąca jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej nie oznacza, że nie należy brać pod uwagę tego, że jest również właścicielką wyodrębnionego lokalu mieszkalnego, współwłaścicielką gruntu składającego się na nieruchomość wspólną oraz współwłaścicielem części wspólnych budynku. W związku z powyższym organ powinien postanowieniem wszcząć postępowanie zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawczyni przysługuje status strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. (indywidualny interes prawny) i czy przyczyny wznowienia rzeczywiście istnieją, a następnie do merytorycznego załatwienia sprawy. Ocena tych przyczyn przed wydaniem omawianego postanowienia jest zatem niedopuszczalna. W przedmiotowej sprawie organ I instancji naruszył przepis art. 149 k.p.a., gdyż orzekł o odmowie wznowienia postępowania, wskazując, że ustalono bezspornie, iż R.K. nie ma przymiotu strony.
Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła spółka F. sp. j. z siedzibą w P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie:
- art. 10 § 1 k.p.a. przez pozbawienie strony możliwości uczestnictwa w postępowaniu;
- art. 148 § 2 k.p.a. polegające na bezzasadnym uznaniu, iż osoba wnosząca o wznowienie postępowania zachowała ustawowy termin na złożenie tego wniosku;
- art. 149 § 2 k.p.a. przez bezzasadne uznanie, że w sytuacji niezachowania terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania organ I instancji miał obowiązek wznowić postępowanie zakończone decyzją ostateczną.
Spółka wniosła o uchylenie postanowienia SKO w [...] i zobowiązanie tego organu do utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji, zasądzenie od SKO w [...] kosztów postępowania wg norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż skarżąca spółka jest inwestorem, adresatem decyzji Prezydenta Miasta P. Nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Okoliczność ta stanowi o interesie prawnym skarżącego we wszelkich postępowaniach administracyjnych dotyczących tej decyzji oraz inwestycji nią objętej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], rozpatrujące zażalenie osoby fizycznej na postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2021 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją, nie uwzględniło skarżącego jako strony w swoim postępowaniu. Na skutek tego skarżący nie miał możliwości wypowiedzieć się w tej sprawie ani przedstawić stosownej argumentacji, co miało bezpośredni wpływ na wynik postępowania przed organem II instancji. Skarżącemu nie doręczono postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. O jego wydaniu dowiedział się przypadkiem od osoby trzeciej, dlatego termin na wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie obliczono według daty wydania aktu, to jest 30 dni od dnia [...] maja 2021 r. i wniesiono skargę zgodnie z pouczeniem zawartym w tym postanowieniu.
W ocenie skarżącego, Kolegium, rozpatrując zażalenie na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania, powinno w pierwszej kolejności z urzędu zbadać okoliczność zachowania terminu ustawowego na wniesienie wniosku w przedmiocie wznowienia. Organ czynności tej zaniechał, stwierdzając jednym zdaniem, iż w przedmiotowej sprawie termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został zachowany. Nie podano na jakiej podstawie organ stwierdził zachowanie terminu, pomimo że autorka wniosku w ogóle tego nie wykazała. Osoba ta pismem z dnia 14 stycznia 2021 r. poinformowała, że "W dniu 4.01.2021 r. w telewizji kablowej [...] wyemitowano reportaż, w którym Prezes Stowarzyszenia Z. apelował o zgłaszanie się osób, które posiadają udziały w gruncie na działkach przyległych do budowy budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w P.. (...) Zgodnie z informacją z tego reportażu powinnam być stroną postępowania prowadzącego do wydania decyzji o warunkach zabudowy. (...) Oświadczam, że o możliwości bycia stroną postępowania dowiedziałam się w dniu 4.01.2021r. i przed tą datą nie miałam świadomości możliwości bycia stroną postępowania." Z pisma osoby wnioskującej o wznowienie wynika, że w dniu 4 stycznia 2021 r. dowiedziała się "o możliwości bycia stroną postępowania". Osoba ta nie wykazała w żaden sposób, że wcześniej nie posiadała wiedzy o wydaniu decyzji zezwalających na realizację inwestycji. Co więcej, ze sposobu sformułowania pisma wynika, że wnioskodawczyni jest w pełni zorientowana o fakcie prowadzenia budowy na działce sąsiadującej z budynkiem, w którym znajduje się jej lokal mieszkalny. Należy również podkreślić, że staraniem Prezesa Stowarzyszenia Z. informacje o wydaniu decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji przy ul. [...] i ul. [...] w P. są rozpowszechniane w [...] mediach lokalnych od momentu wydania tej decyzji. Nie ma zatem możliwości wykazania, że mieszkańcy sąsiednich budynków nie wiedzieli przed dniem 4 stycznia 2021 r. o wydaniu tej decyzji. Już sama okoliczność prowadzenia budowy, o której wspomina autorka wniosku o wznowienie postępowania oraz ustawienia tablicy informacyjnej nt. tej budowy, wskazuje, że mieszkańcy są o niej poinformowani, a co za tym idzie - posiadają wiedzę o wydaniu decyzji administracyjnych. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych uregulowaną w art. 16 § 1 k.p.a., wzruszenie takich decyzji może nastąpić tylko wyjątkowo, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Termin umożliwiający wznowienie postępowania administracyjnego musi być więc przez wnioskodawcę udowodniony bez żadnych wątpliwości i na pewno ustalenie to nie może opierać się na gołosłownych informacjach, ani na domniemaniu.
Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych uregulowaną w art. 16 §1 k.p.a., wzruszenie takich decyzji może nastąpić tylko wyjątkowo, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Okoliczność wznowienia postępowania ma doniosłe znaczenie dla stanu pewności prawa i bezpieczeństwa obrotu prawnego, co jest szczególnie istotne w przypadku inwestycji mieszkaniowych, dla których zawarto umowy z nabywcami lokali mieszkalnych, finansującymi ten zakup z kredytów hipotecznych. W niniejszej sprawie zaistniała okoliczność, w której aktywista "organizacji społecznej" zaangażowany w oprotestowywanie inwestycji przy ul. [...] w P., namawia mieszkańców sąsiednich budynków do włączenia się w ten protest. Wznowienie postępowania na wniosek złożony "po obejrzeniu programu telewizyjnego" w sprawie, o której mieszkańcy osiedla są systematycznie informowani na każdym jej etapie przez zarządców budynków oraz media, narusza prawa inwestora oraz nabywców lokali w realizowanym budynku.
W niniejszej sprawie przesłanką negatywną dla wznowienia postępowania jest niewykazanie przez autorkę wniosku zachowania terminu ustawowego na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że osoba ta wiedziała znacznie wcześniej o wydaniu decyzji dla inwestycji przy ul. [...].
W ocenie strony skarżącej wyrażone przez wnioskodawczynię przekonanie, że jako właścicielka lokalu i udziału w gruncie pod budynkiem sąsiadującym z terenem inwestycji, powinna obligatoryjnie uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. jest błędne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, mieszkańców budynku wielorodzinnego reprezentuje w postępowaniach administracyjnych zarządca tego budynku - zarząd wspólnoty mieszkaniowej lub zarząd spółdzielni. Właściciele poszczególnych lokali mogą uczestniczyć w postępowaniu wyjątkowo, tylko jeśli wykażą, że projektowany obiekt bezpośrednio oddziałuje na dany lokal, w sposób ograniczający możliwości korzystania z tego lokalu. Dlatego przeprowadzenie postępowania w sprawie warunków zabudowy z udziałem zarządcy budynku było prawidłowe i nie można go uznać za obarczone wadą uzasadniającą wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną lub wręcz uchylenie tej decyzji.
Wnioskodawczyni mogła złożyć wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu obok Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej. Okoliczność ewentualnych problemów w przepływie informacji na temat postępowania pomiędzy Zarządem Spółdzielni, a jej członkami nie może natomiast skutkować późniejszymi zaburzeniami w wykonywaniu ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, związanymi ze wznowieniem postępowania administracyjnego w tej sprawie.
Błędne jest stanowisko SKO w [...] zawarte w zaskarżonym postanowieniu, iż z samego faktu dysponowania przez wnioskodawczynię wznowienia prawem własności lokalu i udziału w gruncie pod budynkiem wynikał obowiązek Prezydenta Miasta P., aby w postępowaniu o warunki zabudowy z urzędu rozważyć jej udział jako strony w tym postępowaniu, pomimo, że z mocy ustawy wynika obligatoryjna reprezentacja Zarządu Spółdzielni. Organ ma w takich przypadkach obowiązek rozważyć wnioski osób zgłaszających się do sprawy pod kątem oddziaływania inwestycji na ich lokale, ale nie poszukuje tych stron obligatoryjnie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej odrzucenie, wskazując, iż stroną postępowania była wnioskodawczyni, R. K. Orzeczenie organu I instancji tj. odmowa wznowienia postępowania skierowane było tylko do wnioskodawczyni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, iż nie ma podstaw prawnych, aby przepisy Działu III Rozdziału 3a "Sprzeciw od decyzji" (64a - 64e p.p.s.a.), stosować również do postanowień (zob. postanowienie NSA z dnia 16 lutego 2018 r., I OZ 130/18, wyrok NSA z dnia 30 maja 2018 r., I GSK 2146/2018, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. przysługiwała skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Na wstępie należy odnieść się do zawartego w skardze wniosku organu o jej odrzucenie z uwagi na to, że skarżąca spółka nie była stroną postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z § 2 tego przepisu wynika z kolei, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Pod pojęciem interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., rozumie się istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem. Związek ten wynika w przeważającej większości z przepisów administracyjnego prawa materialnego, ale także procesowego lub ustrojowego, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu lub podjęcia określonej czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Ze skargą do sądu administracyjnego może wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną i normą prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2009, s. 275, uzasadnienie uchwały NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04, ONSAiWSA 2005 Nr 4, poz. 62).
Skarżąca spółka F.sp. j. z siedzibą w P. jest inwestorem, adresatem decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2019 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W ocenie Sądu, skarżąca spółka ma więc interes prawny w kwestionowaniu przedmiotowego postanowienia, w wyniku którego może dojść do wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i wzruszenia wydanej na rzecz spółki decyzji w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego.
Zasadny jest zatem zarzut skargi naruszenia przez organy rozpatrujące wniosek o wznowienie postępowania R.K. art. 10 § 1 k.p.a., gdyż nie uwzględniły one inwestora jako strony tego postępowania postępowaniu. Wprawdzie inwestor zajął stanowisko w sprawie w piśmie z dnia 3 lutego 2021 r. skierowanym do organu I instancji, lecz nie został uznany za stronę postępowania. Skarżąca spółka nie miała możliwości wypowiedzenia się w tej sprawie ani przedstawienia stosownej argumentacji w postępowaniu przed organem II instancji.
Sąd uznał, że uzasadnione są w tej sprawie również zarzuty naruszenia art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a., gdyż przedwczesne było stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wniosek R. K. złożony został w ustawowym terminie. Wnioskodawczyni powołała się na podstawę wznowienia wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez "dowiedzenie się o decyzji" należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Chodzi więc o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2019 r., II OSK 168/18). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest zatem pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Wystarczające jest aby strona wiedziała czego dana decyzja dotyczy (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. 16, Warszawa 2019, s. 852 -853). Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania. Dowiedzenie się nie oznacza precyzyjnego określenia decyzji. Wystarcza wiedza o rozstrzygnięciu zawartym w decyzji (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., II OSK 674/13, wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2013 r., II OSK 528/12). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Chodzi tu o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy z zastrzeżeniem, iż nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji (por. wyroki NSA z 26 czerwca 2013 r., II OSK 528/12; z 18 września 2014 r., II OSK 674/13, z 4 grudnia 2019 r., II OSK 168/18, z 17 września 2020 r., II OSK 1340/20; z 30 września 2020 r., II OSK 1464/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
We wniosku z dnia 14 stycznia 2021 r. wnioskodawczyni podała, że w dniu 4 stycznia 2021 r. dowiedziała się z reportażu emitowanego w lokalnej telewizji, że osoby, które posiadają udziały w gruncie na działkach przyległych do budowy budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w P. powinny być stroną postępowania prowadzącego do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Wnioskodawczyni oświadczyła, że o możliwości bycia stroną postępowania dowiedziała się w dniu 4 stycznia 2021 r. i przed tą datą nie miała świadomości możliwości bycia stroną postępowania. Rację ma strona skarżąca, że data dowiedzenia się "o możliwości bycia stroną postępowania" nie jest równoznaczna z datą dowiedzenia się o decyzji będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. Wnioskodawczyni mogła wcześniej wiedzieć o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, a dopiero w dniu 4 stycznia 2021 r. dowiedzieć się, że przysługiwał jej ewentualnie przymiot strony tego postępowania.
Z treści postanowienia organu I instancji z dnia 11 lutego 2021 r. wynika, że w tej sprawie toczyło się postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę. W aktach sprawy znajduje się decyzja nr [...] Starosty [...] z dnia [...] marca 2020 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z towarzyszącą infrastrukturą na działkach nr ew. [...] obr. [...] w P.. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że R.K. pismem z dnia 17 października 2019 r., uzupełnionym pismem z dnia 11 grudnia 2019 r., wystąpiła o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jednakże organ wydający pozwolenie na budowę uznał, że nie przysługuje jej status strony, gdyż nie wykazała interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu. Skoro zatem wnioskodawczyni wystąpiła z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu w wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2020 r. prawdopodobne jest, że już wtedy wiedziała, że dla inwestycji została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Organ I instancji, rozpatrując ponownie wniosek R.K. o wznowienie postępowania w zakresie zachowania terminu, powinien wziąć pod uwagę te okoliczności i ustalić czy wnioskodawczyni mogła dowiedzieć się o decyzji Prezydenta Miasta P[...] z dnia [...] lipca 2019 r. ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wcześniej niż 4 stycznia 2021 r., a w szczególności czy taką wiedzę posiadała, składając wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę dla tej inwestycji.
W związku z tym, że kwestia zachowania przez wnioskodawczynię terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2019 r. nie została wystarczająco wyjaśniona przez organy obu instancji rozpatrujące ten wniosek, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. z [...] lutego 2021 r. zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a.
W ocenie Sądu, prawidłowe jest natomiast stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że nie jest wykluczona możliwość posiadania indywidualnego interesu prawnego przez właściciela lokalu, odrębnego od interesu prawnego spółdzielni mieszkaniowej czy wspólnoty mieszkaniowej, uprawniającego go do posiadania przymiotu strony postępowania o ustalenie warunków zabudowy czy pozwolenie na budowę (por wyrok NSA z 12 marca 2020 r., II OSK 1239/18 i powołane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena posiadania przez wnioskodawcę takiego interesu powinna nastąpić we wznowionym postępowaniu. Jednak w tej sprawie może to nastąpić dopiero po ustaleniu, że podanie o wznowienie postępowania zostało przez wnioskodawczynię złożone w ustawowym terminie.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 i art. 149 § 3 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W ocenie Sądu, konieczne było również uchylenie - na podstawie art. 135 p.p.s.a. - postanowienia organu I instancji z dnia [...] lutego 2021 r. o odmowie wznowienia postępowania oraz wydanego w granicach tej samej sprawy postanowienia tego organu z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] o wznowieniu postępowania. Organ I instancji powinien najpierw ustalić czy podanie R. K. zostało złożone z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Jeżeli z tych ustaleń wyniknie, że termin został zachowany, to dopiero zaistnieje podstawa do badania we wznowionym postępowaniu indywidualnego interesu prawnego wnioskodawczyni, uprawniającego do bycia stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło