VII SA/Wa 1535/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2017 r. sprawy ze skargi "M." Sp. j. z siedzibą w L. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę VII SA/Wa 1535/17 UZASADNIENIE Rzecznik Praw Pacjenta decyzją Nr [...], na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku "M., M. i spółka" Spółka jawna z siedzibą w L.- odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Rzecznika Prawa Pacjenta z dnia [...] czerwca 2016r. Nr [...], o uznaniu praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjenta. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. (znak: [...]) Rzecznik Praw Pacjenta: uznał praktyki stosowane przez Spółkę polegające na udostępnianiu osobom uprawnionym dokumentacji medycznej jedynie po potwierdzeniu jej odbioru własnoręcznym podpisem (§ 33 pkt 6 "Regulaminu Organizacyjnego Przychodni W."), mające na celu ograniczenie prawa pacjentów "do dokumentacji medycznej, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, za naruszające zbiorowe prawa pacjentów i nakazał jej zaniechanie; zobowiązał do Spółkę do: usunięcia skutków naruszenia zbiorowych praw pacjentów poprzez poinformowanie każdego z pacjentów, który złożył w Spółce wnioski o udostępnienie dokumentacji medycznej w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 11 maja 2016 r. o zmianie zasad udostępnienia dokumentacji medycznej określonych w § 33 "Regulaminu Organizacyjnego Przychodni W." w wyniku usunięcia w nim zapisu dotyczącego wymogu formy pisemnej dla potwierdzenia odbioru dokumentacji medycznej, w nieprzekraczającym trzydziestodniowym terminie, licząc od dnia otrzymania niniejszej decyzji; złożenia Rzecznikowi Praw Pacjenta informacji o stopniu realizacji działań niezbędnych do zaniechania stosowania rzeczonej praktyki, która narusza zbiorowe prawa pacjentów oraz działań niezbędnych do usunięcia skutków naruszenia tych praw w nieprzekraczającym trzydziestodniowym terminie, licząc od dnia otrzymania niniejszej decyzji; decyzji w pkt 1 nadał rygor natychmiastowej wykonalności; uznał praktyki stosowane przez Spółkę polegające na: a) udostępnianiu pacjentom dokumentacji medycznej poprzez wgląd w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, sporządzenie jej kopii bądź wydanie oryginału, jedynie po wypełnieniu w formie pisemnej wniosku o udostępnienie dokumentacji medycznej, który jest dostępny w rejestracji "Przychodni W." u pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej (§ 31 pkt 3 "Regulaminu Organizacyjnego Przychodni W." - stan do dnia 24 kwietnia 2016 r), b) nieudostępnianiu dokumentacji medycznej bez zbędnej zwłoki w wyniku ustanowienia terminu 7 dni roboczych na rozpatrzenie wniosku o udostępnienie dokumentacji medycznej przez Kierownika Przychodni w Spółce (§ 31 pkt 3 "Regulaminu Organizacyjnego Przychodni W." - stan do dnia 24 kwietnia 2016 r) oraz ustanowieniu terminu 7 dni roboczych na wykonanie kopii dokumentacji medycznej (§ 31 pkt 4 "Regulaminu Organizacyjnego Przychodni W." - stan do dnia 24 kwietnia 2016 r), mające na celu ograniczenie prawa pacjentów do dokumentacji medycznej, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w związku z § 78 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu,; jej przetwarzania, za naruszające zbiorowe prawa pacjentów i stwierdził zaniechanie stosowania tej praktyki z dniem 25 kwietnia 2016 r. Wnioskiem z dnia 27 lutego 2017 r., "M., M. i spółka" Spółka jawna wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji zarzucając organowi rażące naruszenie: I. art. 23 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2016 r. poz. 186 z późn. zm.; dalej, jako "PrPacjU") poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie w oparciu o wadliwą wykładnię, iż Skarżąca dopuściła się naruszenia praw pacjenta do informacji oraz dokumentacji medycznej, w sytuacji gdy Skarżąca w wykonaniu swoich ustawowych obowiązków chroniła wyłącznie dane osobowe swoich pacjentów zgodnie z dyspozycją art. 23 ust. 2 PrPacjU. ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 922), a także art. 40 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2015 r. poz. 464 z późn. zm.); II. art. 59 ust. 1 pkt 1) PrPacjU poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, iż Skarżąca dopuściła się praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów, w sytuacji gdy Skarżąca nie dopuściła się naruszenia praw pacjentów, zaś nawet przy hipotetycznym założeniu naruszenia prawa pacjenta w sposób określony przez Organ (abstrahując od kwestionowania wskazanej okoliczności przez Skarżącą) należało uznać, że nie miało ono charakteru zbiorowego lub też nastąpiła przesłanka zwolnienia z odpowiedzialności, co skutkowało również naruszeniem art. 64 oraz art. 65 PrPacjU poprzez ich zastosowanie." Rozpoznając powyższy wniosek organ wskazał, że "M., M. i Spółka" Spółka Jawna z siedzibą w L. (adres: ul. W. [...],. [...] L.), prowadzi działalność leczniczą będąc zarejestrowaną w Rejestrze podmiotów leczniczych, prowadzonym przez Wojewodę [...] pod numerem księgi: [...], co wynika z księgi rejestrowej (stan na 27 stycznia 2017 r.). Odnosząc się do wskazanych we wniosku zarzutów organ wyjaśnił, iż zamiarem Rzecznika Praw Pacjenta po przeprowadzeniu postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów było to, aby Spółka wprowadziła również możliwość wnoszenia wniosków o udostępnienie dokumentacji medycznej w formie ustnej oraz aby jej odbiór nie był połączony z wymogiem złożenia własnoręcznego podpisu. Zdaniem Rzecznika Praw Pacjenta przy uznaniu ww. praktyk przez Spółkę polegającej na wprowadzeniu pisemnej formy wniosku o udostępnienie dokumentacji medycznej oraz potwierdzenia jej odbioru, nie doszło do naruszenia prawa a tym bardziej naruszenia w kwalifikowanej odmianie. Trudno mówić o rażącym naruszeniu prawa, skoro celem działania Rzecznika było przeciwdziałanie ograniczeniu realizacji gwarantowanych praw pacjentów, w tym podstawowego prawa pacjenta dla ochrony jego życia lub zdrowia przez dostęp do dokumentacji medycznej. W ocenie Rzecznika Praw Pacjenta nie doszło do rażącego naruszenia prawa również przy uznaniu, iż stosowanie terminu 7 dni roboczych na rozpatrzenie wniosku o udostępnienie dokumentacji medycznej przez Kierownika Przychodni w Spółce, jest praktyką naruszającą zbiorowe prawa pacjentów. Dopuszczenie zwłoki w rozpatrzeniu wniosku z przyczyn braku dostatecznej organizacji podmiotu leczniczego wykonania obowiązku wobec pacjentów, którym udzielone są świadczenia, jest nie do przyjęcia. Przesłankę "bez zbędnej zwłoki" należy odnieść tylko do potrzeby podjęcia czynności przygotowania dokumentacji medycznej, której przygotowanie nie jest związane z podjęciem złożonych czynności, jako że podmiot udzielający świadczeń ma obowiązki przechowywania dokumentacji. W zasadzie bez zbędnej zwłoki związane jest z obowiązkiem udostępniania tej dokumentacji niezwłocznie, zważywszy na sposób jej udostępnienia uregulowany w art. 27 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta." Tym samym jakiekolwiek inne terminy udostępnienia dokumentacji medycznej niż "bez zbędnej zwłoki" są bezprawne. Wobec powyższego Spółka nie mogła odgórnie wyznaczyć terminu 7 dni roboczych na rozpatrzenie wniosku o udostępnienie dokumentacji medycznej oraz 7 dni roboczych na wykonanie jej kopii. Skoro takie zapisy "Regulaminu Organizacyjnego Przychodni W." są sprzeczne z treścią § 78 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania", zgodnie z którym podmiot udostępnia dokumentację medyczną podmiotom i organom uprawnionym bez zbędnej zwłoki, to tym bardziej przy stwierdzeniu takiej bezprawności nie może dojść do naruszenia prawa a zwłaszcza do rażącego naruszenia przepisów prawa. Zdaniem organu , Spółka błędnie wykłada przepisy dotyczące tzw. "praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów", o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, przez praktykę naruszające zbiorowe prawa pacjentów rozumie się bezprawne, zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych, mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej. Organ wskazał, iż pojęcie "zbiorowe" prawa pacjentów odnosi się do tych praw o których, mowa w ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz w przepisach szczególnych. Używając terminu "zbiorowych praw pacjentów" ustawodawca objął ochroną administracyjnoprawną prawa aktualnych i potencjalnych pacjentów, traktowanych jako zbiorowość - grupę zasługująca na szczególną ochronę (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2826/12). Tym samym ustanowił odrębny przedmiot ochrony, niezależny od ochrony praw indywidualnych pacjentów. O naruszeniu zbiorowych praw pacjentów możemy mówić wówczas gdy, skutki działań mogą zagrażać lub realizować się sferze każdego potencjalnego pacjenta znajdującego się w podobnych okolicznościach. Zatem dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych praw pacjentów istotne jest ustalenie, czy konkretne działanie podmiotu leczniczego nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Dla wystąpienia praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów nie jest więc istotna liczba pacjentów dotkniętych ich stosowaniem. Bez znaczenia jest również liczba skarg wniesionych przez pacjentów w związku z zaistniałymi naruszeniami. Wystarczy bowiem, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych określi np. w swoich regulacjach wewnętrznych zasady udostępniania dokumentacji medycznej, które nie są zgodne z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2014 r. już same "wprowadzenie nakazów, zakazów, ograniczeń w formie czynności organizacyjnych (ogłoszeń) stanowi bezprawne zorganizowane działania naruszające zbiorowe prawa pacjentów. Indywidualne zachowania pacjentów nie mogą uzasadniać bezprawnie zorganizowanych działań naruszających zbiorowe prawa pacjentów." Z tych względów, w ocenie organu, trudno jest znaleźć w decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. elementy, które stanowiłyby o naruszeniu prawa, a tym bardziej o naruszeniu w postaci rażącej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła "M., M. i spółka" Spółka jawna z siedzibą w L., domagając się jej uchylenia oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Rzecznika Prawa Pacjenta z [...] czerwca 2016r. ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasadzenie kosztów postepowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono: I. Naruszenie art. 156 § 1 k. p. a. w zw. z art. 59 ust. 1 PrPacjU poprzez niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego, co skutkowało nieprawidłowym przyjęciem przez Organ, iż decyzja Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] czerwca 2016 r. (znak:[...]) o uznaniu praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów nie jest dotknięta nieważnością z uwagi na rzekome naruszanie zbiorowych praw pacjentów, pomimo iż z istniejącego stanu faktycznego wynika, że Skarżąca nie dopuściła się zbiorowego naruszenia praw pacjenta, a co za tym idzie sporna decyzja dotknięta jest uchybieniem w postaci rażącego naruszenia prawa, co stanowi podstawę stwierdzenia jej nieważności; II. naruszenie art. 23 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 26 ust. 1 i ust. 2 PrPacjU oraz art. 13, art. 14, art. 24 i art. 25 pkt 1) PrPacjU poprzez jego błędne zastosowanie bez związku z pozostałymi przepisami i przyjęcie w oparciu o wadliwą wykładnię, iż Skarżąca dopuściła się naruszenia praw pacjenta do informacji oraz dokumentacji medycznej, w sytuacji gdy Skarżąca w wykonaniu swoich ustawowych obowiązków chroniła wyłącznie dane osobowe swoich pacjentów zgodnie z dyspozycją art. 13 i art. 23 ust. 2 PrPacjU, ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 922), a także art. 40 ustaw) z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2015 r. poz. 464 z późn. zm.), a zatem sporna decyzja dotknięta jest uchybieniem w postaci rażącego naruszenia prawa, co stanowi podstawę stwierdzenia jej nieważności; III. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k. p. a., poprzez nieuzupełnienie materiału dowodowego w stosunku do pierwotnie zebranego w sprawie, który był materiałem niekompletnym, a także dokonanie błędnej oceny dowodów, w tym zwłaszcza przekroczenie granic uznaniowości Organu przy ich ocenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona. Na wstępie wskazać należy, iż zaskarżona decyzja wydana zostały w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Natomiast zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa i poglądem doktryny przyjmuje się, iż z zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 kpa wynika, że przepisy, na podstawie których możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji, nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane rozszerzająco. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m.in.: wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, Lex nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, Lex nr 666071). Podstawą materialnoprawną kwestionowanej w trybie nieważności decyzji Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] czerwca 2016 r., był art. 59 ust. 1 pkt 1 i art. 64 ust. 1-4 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, (teks jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 186). Zgodnie z tymi przepisami w przypadku wydania przez Rzecznika decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów nakazuje on jej zaniechanie lub wskazuje działania niezbędne do usunięcia skutków naruszenia zbiorowych praw pacjentów, wyznaczając terminy podjęcia tych działań. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. W decyzji tej Rzecznik może nałożyć na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji działań niezbędnych do zaniechania praktyki naruszającej zbiorowe prawa pacjentów lub usunięcia skutków naruszenia zbiorowych praw pacjentów. Definicję praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów zawiera art. 59 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie z jego treścią przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się bezprawne zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych, mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej. Nie jest zbiorowym prawem pacjentów suma praw indywidualnych. Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów (ust. 2 ww. przepisu). Naruszenie zbiorowych praw pacjenta wymaga zaistnienia określonych przesłanek: bezprawności zorganizowanego działania lub zaniechania podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, mającego na celu pozbawienie pacjenta praw lub ich ograniczenie. Bezprawność to zachowanie sprzeczne z ww. ustawą i innymi ustawami określającymi prawa pacjenta i zobowiązania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych lub niedopełnienie obowiązku wynikającego z norm określonych we wskazanych przepisach. Odpowiedzialność na podstawie przywołanego przepisu zachodzi również w przypadku działania w innym celu i przewidywanie możliwości pozbawienia pacjenta praw lub ich ograniczenia. W świetle powyższego nie jest ważny skutek, tylko sam fakt określonego zachowania, tzn. podjęte zachowania nie muszą w istocie doprowadzić do pozbawienia lub ograniczenia praw pacjenta. W powyższym przepisie chodzi o zapewnienie szczególnej ochrony w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom jako zbiorowości, grupie, niezależnie od podstawy prawnej świadczenia zdrowotnego. Należy podkreślić, że Spółka nie złożyła skutecznie skargi do sądu administracyjnego na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] czerwca 2016 r.( postanowienie z [...] listopada 2016r. o odrzuceniu skargi). Obecnie decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r., mogła być zbadana tylko w taki sposób, jaki jest adekwatny do kontroli w trybie nadzwyczajnym-nieważnościowym. Instytucja stwierdzenia nieważności nie polega na polemice z rozstrzygnięciem, przedmiotem postępowania nieważnościowego nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, lecz zbadanie zaistnienia przesłanek nieważności. Oznacza to ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. W toku postępowania nadzorczego nie prowadzi się na nowo postępowania dowodowego w jego całokształcie. Oceny prawidłowości decyzji dokonuje się wyłącznie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej i w odniesieniu do wskazywanych oraz potencjalnych przesłanek nieważności. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu, że organ w żaden sposób nie poszerzył zebranego w sprawie materiału dowodowego w stosunku do materiału pierwotnie stanowiącego podstawę wydania kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji, należy wskazać, że ocena kontrolowanej decyzji następuje przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza się zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją, która jest przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą bowiem tkwić w samej decyzji. Należy podkreślić, że charakter sformułowanych przez skarżącą spółkę zarzutów dowodzi, iż w istocie nie dotyczą one weryfikacji decyzji wydanej w postepowaniu nadzwyczajnym, ale decyzji merytorycznej z dnia [...] czerwca 2016 r. Prawo pacjenta do dokumentacji medycznej zostało szczegółowo uregulowane w rozdziale 7 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. W art. 26 ust. 1 ustawy, wskazano, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta. Prawidłowo Rzecznik Praw Pacjenta wskazał, że zgodnie z art. 27 ww. ustawy, dokumentacja medyczna może być udostępniona: 1) do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych; 2) poprzez sporządzanie jej wyciągów, odpisów lub kopii; 3) poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, jeżeli uprawniony organ lub podmiot żąda udostępnienia oryginałów tej dokumentacji. Ponadto w myśl § 78 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. Nr 252, poz.1697 ze zm.), udostępnienie dokumentacji medycznej następuje bez zbędnej zwłoki. W przypadku, gdy udostępnienie dokumentacji nie jest możliwe, odmowa wymaga zachowania formy pisemnej oraz podania przyczyny (§ 79 rozporządzenia). W celu realizacji przedmiotowego prawa pacjent powinien złożyć stosowne żądanie do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych o udostępnienie dokumentacji medycznej w wybranej przez siebie formie, określonej w art. 27 ww. ustawy, a zatem przez udostępnienie dokumentacji do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, poprzez sporządzanie jej wyciągów, odpisów lub kopii, czy poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru. Przepisy prawa nie określają jednak w jaki sposób pacjent może złożyć powyższy wniosek. Zatem, zdaniem Sądu, należy uznać, że wniosek o udostępnienie dokumentacji medycznej może zostać złożony w dowolny sposób, w szczególności pacjent może udać się do podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych i osobiście złożyć taki wniosek. Podkreślić należy, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych leczniczy nie może ograniczać sposobu przyjmowania wniosków o udostępnienie tej dokumentacji jedynie do formy pisemnej bądź elektronicznej. Tym samym realizacja prawa do dostępu do dokumentacji medycznej nie może być w żaden sposób pacjentom ograniczana, czy utrudniana przez podmiot leczniczy. Prawo to służy bowiem nie tylko ochronie zdrowia, ale nie rzadko decyduje o ochronie życia (nagła operacja, konieczności kontynuowania ściśle określonego leczenia, opisanego w dokumentacji medycznej) . Słusznie organ twierdzi ,iż żądanie pisemnej formy wniosku o udostępnienie dokumentacji medycznej, upoważnienia do dostępu do tej dokumentacji bądź pisemnym potwierdzeniu jej odbioru, ogranicza dostęp do tej dokumentacji osobom, które z różnych względów nie mogą złożyć oświadczenia na piśmie, w szczególności z powodu swojej niepełnosprawności. Wprowadzenie nakazów, zakazów, ograniczeń w formie czynności organizacyjnych stanowi bezprawne zorganizowane działania naruszające zbiorowe prawa pacjentów ( vide wyrok NSA z 16 grudnia 2014r. II OSK 1305/13). Bezwzględnego charakteru omawianych przepisów nie można wypaczać- jak tego chce skarżąca- regulacjami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych ( Dz.U. z 2016r.,poz. 922), z którymi zresztą nie pozostają w sprzeczności. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 lipca 2016 w sprawie II OSK 502/16 , na podstawie § 78 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. nr 252, poz. 1697 ze zm.) nie można przyjąć, że nałożenie obowiązku udostępnienia dokumentacji medycznej "bez zbędnej zwłoki" dopuszcza zwłokę w działaniu. Dopuszczenie zwłoki z przyczyn braku dostatecznej organizacji podmiotu leczniczego wykonania obowiązku wobec pacjentów, którym udzielone są świadczenia, jest nie do przyjęcia. Przesłankę "bez zbędnej zwłoki" należy odnieść tylko do potrzeby podjęcia czynności przygotowania dokumentacji medycznej, której przygotowanie nie jest związane z podjęciem złożonych czynności, jako że podmiot udzielający świadczeń ma obowiązki przechowywania dokumentacji. W zasadzie bez zbędnej zwłoki związane jest z obowiązkiem udostępnienia tej dokumentacji niezwłocznie, zważywszy na sposób jej udostępnienia uregulowany w art. 27 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Mając powyższe na uwadze nie można uznać, że przyjęcie przez organ ,iż stosowanie terminu 7 dni roboczych na rozpatrzenie wniosku o udostępnienie dokumentacji medycznej przez Kierownika Przychodni w Spółce, jest praktyką naruszającą zbiorowe prawa pacjentów w sposób rażący narusza prawo. Konkludując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż nadzwyczajne postępowanie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.