VII SA/Wa 1541/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-07
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Tadeusz Nowak, Bożena Więch - Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzorczy może zakwestionować przymiot strony podmiotu w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli jego nieruchomość została zaliczona do obszaru oddziaływania inwestycji w postępowaniu zwykłym, mimo że podmiot ten nie brał udziału w postępowaniu zwykłym?Ratio decidendi
Organ nadzorczy może zakwestionować przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, ale musi to zrobić z uwzględnieniem zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej i obowiązku zebrania materiału dowodowego. W przypadku, gdy nieruchomość strony została zaliczona do obszaru oddziaływania inwestycji w pierwotnym postępowaniu, organ nadzorczy powinien to uwzględnić, analizując krąg stron postępowania nieważnościowego, a pominięcie tej okoliczności stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oczyszczalni wód deszczowych. L. L. wnioskował o stwierdzenie nieważności decyzji pozwolenia na budowę, argumentując, że została ona wydana bez wymaganego pozwolenia konserwatora zabytków, ponieważ inwestycja dotyczyła terenu wpisanego do rejestru zabytków. GINB uznał, że L. L. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, ponieważ jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz L. L. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant ref. staż. Anna Dmowska - Paczuska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz L. L. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...], i umorzył postępowanie organu I instancji. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...], Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623), zatwierdził projekt budowlany i udzielił Miejskim Wodociągom i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę oczyszczalni wód deszczowych przy istniejącym wylocie W-41 do rzeki [...] z powiązaniami sieciowymi w rejonie ul. [...] w [...] (dz. nr [...],[...] - obręb [...]) w ramach kontraktu [...] Odprowadzanie ścieków deszczowych z obszarów stref ochronnych ujęć wód "[...]" i "[...]" oraz rozbudowa sieci kanalizacji deszczowej w [...] Część 1 (kategoria obiektu budowlanego: [...]). W decyzji tej organ określił obszar oddziaływania obiektu, który obejmuje działki nr: [...] obr. [...] - teren inwestycji; oraz działki nr: [...] obr. [...] - działki sąsiednie.
W uzasadnieniu organ architektoniczno-budowlany wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, inwestor dla przedmiotowej instycji uzyskał uzgodnienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] dotyczące lokalizacji włazów i otworów wentylacyjnych w osadniku w odległości co najmniej 5 m od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Ponadto w jego ocenie, przedłożony projekt budowlany spełnia wymogi ustawy Prawo budowlane i został wykonany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, należące do właściwej izby samorządu zawodowego. Osoby te dołączyły oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także o jego sprawdzeniu, a inwestor załączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, wystąpił L. L., wskazując, że decyzja ta została wydana na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków (nieruchomość leżąca w obszarze Starego Miasta wpisanego do rejestru pod numerem [...]) bez pozwolenia na prowadzenie tych robót wydanego przez właściwego konserwatora zabytków.
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu ww. wniosku, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...].
W uzasadnieniu organ nadzorczy wskazał, że choć art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wymaga uzyskania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych na terenie wpisanym do rejestru zabytków, to w niniejszej sprawie została wydana opinia Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] Delegatura w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...], op. [...]. Wojewoda stwierdził, że opinia ta zawierała większość określonych w art. 107 K.p.a. elementów decyzji, a ponadto zawierała warunki prowadzenia robót budowlanych oraz pouczenie, że inwestor przed przystąpieniem do prac winien uzyskać pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Wojewoda wskazał, że takie pozwolenie zostało wydane w dniu [...] maja 2011 r. decyzją Nr [...], a w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] Delegatura w [...] wyjaśnił, że wydanie powyższej opinii jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na realizację ww. inwestycji w zakresie ochrony zabytków archeologicznych. Nie potwierdził zatem, aby przed uzyskaniem pozwolenia na budowę wymagana była jakakolwiek inna zgoda (czy to w formie decyzji, czy pisma) tego organu.
Organ I instancji wskazał, że art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wyszczególnia, które zadania wymagają pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków i nie są tutaj wymienione roboty budowlane na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. Artykuł 36 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy mówi o prowadzeniu badań archeologicznych i w odniesieniu do nich została wydana stosowna decyzja.
W ocenie Wojewody, gdyby nawet przyjąć, że pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych zostało wydane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w innej formie niż decyzja administracyjna, to takie naruszenie prawa nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Nie można bowiem uznać, że skutki jakie wywołuje ww. naruszenie są takimi, których nie można zaakceptować z punktu widzenia wymagań praworządności. Po pierwsze, ocena przedmiotowej inwestycji, jak wyżej opisano została dokonana przez uprawniony do tego organ w zakresie ochrony zabytków. Po drugie, naruszenie takie dotyka wyłącznie inwestora, a nie skarżącego, czy inne strony postępowania. Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem naruszenie prawa kwalifikuje się jako rażące, mając na uwadze skutki społeczno-gospodarcze naruszenia prawa, a także biorąc pod uwagę skutki tego naruszenia dla strony - miałyby być one dotkliwe i ich dotkliwość dla strony miałaby być niczym nieusprawiedliwona. W ocenie Wojewody taka sytuacja nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie.
Organ I instancji wskazał, że lokalizacja urządzeń technologicznych podziemnej oczyszczalni wód deszczowych przy wylocie W-41 do rzeki [...], na działkach nr [...] obręb [...], w rejonie ul. [...] w [...] została również pozytywnie zaopiniowana przez Miejskiego Konserwatora Zabytków (opinia z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...]).
W ocenie Wojewody, poza uchybieniem analizowanym powyżej nie stwierdzono innych naruszeń przepisów prawa. Nie stwierdzono, aby decyzję Prezydenta Miasta [...] wydano z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej. Nie dotyczy ona sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną, jak również nie skierowano jej do osoby niebędącej stroną w sprawie. Decyzja ta nie była niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą. Oprócz powyższego nie jest ona dotknięta wadą powodującą nieważność rozstrzygnięcia z mocy prawa.
Odwołanie od ww. decyzji złożył L. L.
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., po rozpatrzeniu ww. dowołania, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na treść art. 28 K.p.a., art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne (patrz: wyroki NSA z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1540/08; z dnia kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06; z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1058/07; z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1572/09; z dnia 24 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 626/08; oraz wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1410/07; z dnia 9 listopada 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 550/07; z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 904/08), uznał, że L. L. jako właściciel działki nr [...], z uwagi na usytuowanie, rozmiar i charakter inwestycji, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu II instancji, projektowana inwestycja nie ogranicza zagospodarowania działki nr ew. [...]. W szczególności ewentualne ograniczenie nie wynika z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Ponadto dla przedmiotowej inwestycji została wydana decyzja Prezydenta [...] z dnia 9 czerwca 2006 r., Nr [...], ustalająca środowiskowe uwarunkowania na realizację Projektu: [...] System Wodny i Kanalizacyjny I[...] m. [...] Zadania IX, w której stwierdzono, że inwestycja nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Z ww. decyzji nie wynika, aby przedsięwzięcie powodowało jakiekolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu terenów sąsiadujących. Wskazano natomiast, że projektowana kanalizacja nie będzie stwarzała uciążliwości dla środowiska, zarówno w fazie realizacji, jak i eksploatacji.
Również wnioskodawca nie wskazał przepisu, z którego wywodziłby swój interes prawny do kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ odwoławczy wskazał, że sam fakt graniczenia nieruchomości z działką inwestycyjną nie oznacza, że znajduje się ona w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym jej właściciel posiada przymioty strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jak również w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Tylko ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa daje podstawę do uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym.
Z tych względów Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że działka nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Brak jest zatem podstaw do przyznania L. L. przymiotu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L. L., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów: - art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie; - art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 32 Konstytucji RP, poprzez dyskryminacje i nierespektowanie przez organy administracji publicznej zasady równości podmiotów wobec prawa; - naruszenie przepisów: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie, w związku z nieprzeprowadzeniem postępowania dowodowego w sprawie w sposób rzetelny i wyczerpujący, z uwagi na całkowite pominięcie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2011 r., stwierdzającej wydanie z naruszeniem prawa decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...], która stwierdza, że L. L. jest stroną przedmiotowego postępowania, tak jak pozostali współwłaściciele działki ew. numer [...] obr. [...]. Strona skarżąca wskazała, że przedmiotowa inwestycja doprowadziła do znacznego uszkodzenia muru należącej do niej niruchomości, na czego dowód zostało sporządzone "Orzeczenie techniczne stanu muru granicznego nieruchomości przy [...] w [...] w sąsiedztwie realizowanej oczyszczalni wód deszczowych - data sporządzenia [...] września 2011 r."
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że postępowanie nieważnościowe winno toczyć się zgodnie z regułami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Artykuł 7 K.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W przepisie tym została wyrażona naczelna zasada Kodeksu postępowania administracyjnego - zasada prawdy obiektywnej (materialnej), zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto wymieniona wyżej zasada została wyrażona również w innych przepisach Kodeksu, m.in. w art. 6, 10, 77 § 1, 80.
W związku z powyższym, zasada prawdy obiektywnej ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ponieważ na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy organ administracyjny dokonuje jego subsumcji pod stosowną normę prawną. W ten sposób organ przesądza o powstaniu określonego obowiązku bądź prawa, a więc skutków prawnych, które dotyczyć będą wyłącznie faktów uznanych przez organ.
Ponadto art. 77 § 1 K.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. A więc pominięcie, czy też zlekceważenie jakiegokolwiek dowodu, skutkuje wadliwością podjętej decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organ nadzorczy winien dokładnie ustalić stan faktyczny i prawny sprawy, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności. Zgodnie z postanowieniami zawartymi w art. 107 § 3 K.p.a. kwestie powyższe winny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, co nie jest bez znaczenia dla zachowania zasady praworządności określonej w art. 6 K.p.a.
W przedmiotowej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął istotną okoliczność przy ocenie, czy L. L. przysługuje interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniuna budowę. Co prawda, organ ten prawidłowo ustalił, że L. L. nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, to jednak pominął, że działka nr [...], której współwłaściwielem jest skarżący, została zaliczona w decyzji o pozwoleniu na budowę do obszaru oddziaływania inwestycji. Organ architektoniczno-budowlany nie miał więc żadnych wątpliwości, że działka ta winna znaleźć się w obszarze, o jakim mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wyjaśnił zatem jakie skutki prawne wywołuje w obrocie prawnym ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, w której określono konkretny obszar oddziaływania inwestycji. Ocena organu administracyjnego w tym względzie nie powinna być dowolna lecz poddalna określony regułom wynikających z przepisów K.p.a. W ocenie Sądu, ustalenia kręgu stron postępowania administracyjnego nie można czynić w zupełnym oderwaniu od przedmiotu tego postępowania. W sprawach o stwierdzenie nieważności tym przedmiotem jest decyzja administracyjna, która została wydana w postępowaniu, w którym brał udział określony krąg stron postępowania. A zatem ustalenie kręgu stron postępowania zwykłego, co do zasady determinuje krąg stron postępowania nieważnościowego. W tym miejscu zaznaczyć należy, że organ II instancji przywołał prawidłowo orzecznictwo sądowoadministracyjne, które potwierdza ww. tezę. Oczywiście, odstąpienie od tej reguły jest możliwe, ale tylko w sytuacji zmiany sytuacji prawnej podmiotu, który brał udział w postępowaniu zwykłym lub też podmiotu, który udziału takiego nie brał, ale obecnie posiada interes prawny. Zmiana kręgu stron postępowania nieważnościowego w stosunku do kręgu stron postępowania zwykłego może zatem ulec zmianie w związku ze śmiercią strony i wstąpieniem w jej miejsce następców prawnych, zmiany właściciela, czy też błędnym wyznaczeniu obszaru oddziaływania inwestycji lub też będąca wynikiem zwykłego przeoczenia organu.
Przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności winien być analizowany na podstawie art. 28 K.p.a., ale w związku z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Artykuł 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest przepisem o charakterze szczególnym wobec przepisu art. 28 K.p.a., ponieważ wprowadza de facto modyfikację interesu prawnego w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. Trudno zatem sobie wyobrazić, że podmiot, który brał udział w postępowaniu zwykłym nie będzie posiadał legitymacji procesowej do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, chyba, że nastąpiła zmiana stanu faktycznego lub prawnego sprawy. W postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę powyższe stanowisko dodatkowo wzmacnia to, w jaki sposób organ architektoniczno-budowlany wyznaczył w swojej decyzji obszar oddziaływania inwestycji, ponieważ w tym postępowaniu, jak i postępowaniu nieważnościowym, to ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlanego winno determinować krąg stron postępowania. Przeoczenie tego, w jaki sposób został ustalony obszar oddziaływania inwestycji w pozwoleniu na budowę ma niewątpliwie wpływ na wynik postępowania nieważnościowego, ponieważ zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzone w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Dla tej oceny nie ma znaczenia to, jakich ustaleń w tym zakresie dokonał w niniejszym postępowaniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, ponieważ ustalenia te, jak i wynik postępowania nie ingerują w rozstrzygnięcia zawarte w decyzji o pozwoleniu na budowę. W dalszym ciągu, bowiem w obrocie prawnym pozostaje decyzja o pozwoleniu na budowę, z której treści jednoznacznie wynika, jak został ustalony obszar oddziaływania inwestycji, co dla postępowania nieważnościowego jest podstawowym wyznacznikiem kręgu stron postępowania.
W niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności organ nadzorczy winien ustalić właśnie, jaki jest obszar oddziaływania inwestycji, który został wyznaczony w decyzji o pozwoleniu na budowę, i czy w tak ustalonym obszarze znajduje się nieruchomość, której wnioskodawca jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą. W drugiej kolejności, winien natomiast ustalić wpływ inwestycji na sposób zagospodarowania sąsiedniej nieruchomości. Organ II instancji, choć próbował takie ustalenia poczynić jednak w świetle materiału dowodowego, w ocenie Sądu, uczynił to w sposób niekompletny, co doprowadziło do (co najmniej) przedwczesnej oceny, że nie istnieją ograniczenia w zagospodarowaniu działki wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak sam przyznał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego studzienki osadnika [...] i [...] zostały odpowiednio zaprojektowane od działki nr [...] w odległości 2 m i 2,5 m. W związku z tym, że na tym terenie dla działki nr [...] obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dla terenu o symbolu [...]) - uchwała Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lutego 2007 r., organ winien ustalić, czy planowana inwestycja nie powoduje żadnej bariery dla planowanego zagospodarowania działki nr [...], jakie wynika z zapisów planu, w szczególności pod względem obowiązującej lub nieprzekraczalnej linii zabudowy. Ustalenia te są istotne z punktu widzenia obowiązującej normy wynikającej z § 38 ww. rozporządzenia, która wymaga od tego rodzaju urządzeń infrastruktury usytuowania w odległości co najmniej 5 m od okien otwieranych i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Bez tych ustaleń nie można przyjąć, że przedmiotowa inwestycja nie powoduje żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu działki Nr [...].
Z tych względów, ocena organu odwoławczego wyrażona w zaskarżonej decyzji nie dalej podstaw do uznania, że L. L. nie jest stroną postępowania nieważnościowego, ponieważ ocena ta została dokonana z naruszeniem prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Poza tym, zgodnie z ogólnymi regułami postępowania L. L. winien być uznany za stronę postępowania nieważnościowego dopóki działka nr [...], zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zalicza się do obszaru oddziaływania inwestycji, jaki został ustalony w decyzji o pozwoleniu na budowę. W innym wypadku istniałby dysonans pomiędzy dwoma wprowadzonymi do obrotu prawnego różnymi decyzjami administracyjnymi, co nie jest też do pogodzenia z zasadami praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
W związku z zaskarżoną decyzją w niniejszej sprawie powstało zatem zagadnienie prawne, które polegało na ustaleniu, czy zasadne jest na etapie postępowania nieważnościowego zakwestionowanie przez organ nadzorczy przymiotu strony podmiotu, który choć nie brał udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, to jego nieruchomość została zaliczona do obszaru oddziaływania obiektu, o jakim mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawa budowlanego, w postępowaniu zwykłym. W ocenie Sądu dokonanie takiej oceny jest możliwe, jednak pod warunkiem uwzględnienia zasad postępowania, o jakich była wyżej mowa. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem tych zasad, co winno skutkować jej uchyleniem, jako wydanej z naruszeniem art. 7, 77 § 1 K.p.a. oraz art. 28 ust. 2 ustawy Prawa budowlanego, a w konsekwencji i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
W pkt. II. i III. orzeczono na podstawie ar. 152 i 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło