VII SA/Wa 1578/25

WyrokWSA w Warszawie2025-11-14

Skład orzekający: sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Bogusław Cieśla, asesor WSA Marcin Maszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W., dopuszczone do postępowania w charakterze organizacji społecznej na prawach strony, może formułować zarzuty wykraczające poza rolę "strażnika interesu społecznego" w postępowaniu o zmianę zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi?
Ratio decidendi
Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony nie służy zapewnieniu aktywnego wypełnienia celów postępowania, lecz "uspołecznieniu" tego postępowania i kontroli społecznej. Organizacja taka nie może formułować zarzutów wykraczających poza przyznaną jej rolę "strażnika interesu społecznego", a jej aktywność nie może służyć partykularnym celom organizacji, lecz musi odpowiadać wymogom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej. W niniejszej sprawie skarżący, będący "konkurentem" wnioskodawcy, formułował zarzuty wykraczające poza jego rolę, co uzasadnia oddalenie skargi.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie [...] złożyło wniosek o zmianę zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, rozszerzając je o utwory fotograficzne i plastyczne oraz o zezwolenie na pobieranie wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży tych utworów. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał decyzję zmieniającą zezwolenie. Stowarzyszenie [...] (konkurent wnioskodawcy) złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który został utrzymany w mocy przez Ministra. Stowarzyszenie [...] zaskarżyło decyzję Ministra do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że skarżące Stowarzyszenie przekroczyło swoje uprawnienia jako organizacji społecznej dopuszczonej do postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Łukasz Trochym, Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla, asesor WSA Marcin Maszczyński (spr.), , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 23 kwietnia 2025 r. znak: DWIM-WA.550.3.2020.AJ w przedmiocie zmiany zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi oddala skargę Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister" lub "organ") z dnia 23 kwietnia 2025 r., znak: DWIM-WA.550.3.2020.AJ, utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia 25 marca 2022 r., znak: DWIM-WA.550.3.2020.JB, w przedmiocie zmiany zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Pismem z dnia 12 lutego 2020 r. Stowarzyszenie [...] [...] (dalej: "[...]" lub "wnioskodawca") wniosło o zmianę posiadanego zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, udzielonego decyzją Ministra Kultury i Sztuki z dnia 1 lutego 1995 r., znak: DP.041/Z/8/95, zmienionego decyzją Ministra Kultury i Sztuki z dnia 23 października 1998 r., znak: BP/WPA/041/Z/9/98, decyzją Ministra Kultury z dnia 28 lutego 2003 r. znak: DP.WPA.024/98/03/mp oraz decyzją Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia 23 lutego 2021 r., znak: DWIM-WA.550.14.2018.JB, poprzez jego rozszerzenie o zbiorowe zarządzanie prawami do utworów fotograficznych i plastycznych na wszystkich polach eksploatacji objętych zezwoleniem [...], a także o udzielenie zezwolenia na pobieranie na rzecz twórców i ich spadkobierców wynagrodzenia przysługującego w przypadku dokonanych zawodowo odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworów fotograficznych lub plastycznych, według stawek i na zasadach określonych w art. 19 oraz art. 192-195 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: "u.z.z."). Wnioskiem z dnia 15 grudnia 2021 r. [...], w związku ze zmianą w międzyczasie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie w trybie art. 137 ust. 1 u.z.z. (ww. decyzja Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia 23 lutego 2021 r.), zmienił swój pierwotny wniosek wskazując, że dotyczy on pól eksploatacji określonych w aktualnym brzmieniu zezwolenia, tj. w decyzji Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia 23 lutego 2021 r. Postanowieniem z dnia 1 marca 2021 r. do udziału w postępowaniu w charakterze organizacji społecznej na prawach strony Minister dopuścił Stowarzyszenie [...] (dalej: "[...]" lub "skarżący") - organizację zbiorowego zarządzania prawami autorskimi do utworów audiowizualnych, która także złożyła wniosek o zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami plastyków i fotografików (rozpatrywany w odrębnym postępowaniu). Decyzją z dnia 25 marca 2022 r. Minister udzielił [...] zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów fotograficznych i plastycznych na enumeratywnie wymienionych w decyzji polach eksploatacji, nadał zezwoleniu jednolite brzmienie, jak również udzielił zezwolenia na pobieranie na rzecz twórców i ich spadkobierców wynagrodzenia przysługującego w przypadku dokonanych zawodowo odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworów plastycznych lub fotograficznych, według stawek i na zasadach określonych w art. 19 oraz art. 192 - 19s u.z.z. Podstawą materialnoprawną decyzji wydanej przez organ w I instancji był art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 i art. 9 ust. 1 u.z.z. oraz art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim (dalej: "Pr.a."). Z przedmiotową decyzją nie zgodził się uczestnik postępowania – [...], który złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, żądając uchylenia wydanej decyzji w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez odmowę rozszerzenia zezwolenia dla [...] na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów plastycznych i fotograficznych na polach eksploatacji wskazanych we wniosku z dnia 12 lutego 2020 r. oraz odmowę udzielenia zezwolenia dla [...] na pobieranie na rzecz twórców i ich spadkobierców wynagrodzenia przysługującego w przypadku dokonywanych zawodowo odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworów plastycznych lub fotograficznych. Decyzją z dnia 21 listopada 2023 r. Minister utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 25 marca 2022 r. [...] pismem z dnia 20 grudnia 2023 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie" lub "Sąd") zaskarżył ww. decyzję Ministra z dnia 21 listopada 2023 r. Wyrokiem z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt: VII SA/Wa 222/24, WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra z dnia 21 listopada 2023 r., wskazując w uzasadnieniu wyroku, że zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą wydał ten sam pracownik - działający z upoważnienia Ministra sekretarz stanu J. S. , który jako pracownik organu administracji publicznej podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że w konsekwencji stwierdzonego naruszenia sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji ograniczyła się wyłącznie do kwestii procesowych, co zbędnym czyniło badanie zasadności zarzutów merytorycznych podniesionych przez skarżącego. Organ ponownie rozpoznając sprawę w związku z uprawomocnieniem się ww. wyroku Sądu, decyzją z dnia 23 kwietnia 2025 r., ponownie utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 25 marca 2022 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy u.z.z. oraz stwierdził, że zarzuty poniesione przez [...] we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługują na uwzględnienie, gdyż organ szczegółowo, wszechstronnie i w sposób uzasadniony, na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego ocenił stan faktyczny i prawny sprawy, a wysnutym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. Minister podniósł, że [...] w swoim wniosku podał, że posiada "możliwości techniczne i organizacyjne gwarantujące samodzielne i prawidłowe wykonywanie zbiorowego zarządzania prawami", co też wykazał przedłożonymi dokumentami. Z wniosku złożonego przez [...] oraz dołączonych do niego załączników wynikać ma także, że daje on rękojmię należytego wykonywania zbiorowego zarządzania prawami autorskimi do utworów fotograficznych i plastycznych. Analiza złożonych dokumentów, pozwalać ma bowiem na wyciągnięcie takiego wniosku. Zdaniem Ministra, kwestia obowiązku organu do połączenia do wspólnego rozpoznania spraw z wniosków [...] i [...] o udzielenie zezwolenia na zbiorowe zarządzania prawami autorskimi do utworów plastycznych i fotograficznych oraz zezwolenia na pobieranie wynagrodzenia przysługującego w przypadku dokonywanych zawodowo odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworów plastycznych lub fotograficznych, jak i zarzuty podniesione w tym zakresie - również nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie organu, wniosek [...] o połączenie spraw w trybie art. 62 ustawy z dnia 14 czerwca 1965 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") był na tym etapie bezprzedmiotowy, gdyż postępowanie z wniosku [...] w przedmiocie zezwolenia za zbiorowe zarządzanie prawami do utworów fotograficznych i plastycznych zostało już merytorycznie zakończone decyzją w I instancji. Minister podał dalej, że nie znajduje uzasadnienia wniosek [...] w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z pisma Związku [...] (dalej: "[...] ") z dnia 30 czerwca 2021 r. oraz z pisma [...] stanowiącego odpowiedź na to pismo, jeśli [...] takie pismo przedłożył, a jeśli nie - zobowiązanie przez organ [...] do przedłożenia odpowiedzi na rzeczowe pismo. Nie stanowią bowiem warunku udzielenia lub zmiany zezwolenia, jak również oceny spełnienia przesłanek rękojmi należytego wykonywania zbiorowego zarządzania, informacje o planowanych szczegółowych rozwiązaniach, jakie byłyby zaproponowane artystom plastykom przez organizacje zbiorowego zarządzania. Okoliczności podniesione w piśmie [...] , jak i w ewentualnej odpowiedzi [...], nie mają zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma też, zdaniem organu, znaczenia fakt podniesiony w piśmie [...] z dnia 18 maja 2022 r., że [...] "rekomenduje [...] jako organizację zbiorowego zarządzania, która powinna być reprezentantem interesów twórców utworów plastycznych". Przedmiotowe postępowanie nie dotyczy bowiem wniosku [...] o rozszerzenie zezwolenia, a wniosku [...]. Stanowisko [...] może być przedmiotem procedowania w sprawie dotyczącej wniosku [...]. Dodatkowo Minister stwierdził, że przepisy u.z.z. nie wymieniają wśród przesłanek warunkujących udzielenie zezwolenia na zarządzanie prawami stanowiska organizacji zrzeszających twórców. Organ wskazał dalej, że rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, uznaje za właściwe i zgodne z prawem udzielenie zezwolenia [...] na pobieranie na rzecz twórców i ich spadkobierców wynagrodzenia z tytułu droit de suite. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2023 r. Minister dopuścił [...] do udziału w postępowaniu. Jednocześnie wezwano [...] do przedstawienia stanowiska w sprawie. [...] w piśmie z dnia 13 lutego 2023 r. nie wyraził swojego poparcia dla wniosku [...] o rozszerzenie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów fotograficznych i plastycznych. Odnosząc się do wniosku [...] o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Minister stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż w sprawie nie zachodzi zagadnienie wstępne, o którym mowa w tym przepisie. Wobec powyższego Minister, ponownie rozpoznając sprawę i całokształt zgromadzonego w niej materiału dowodowego, stwierdził, że nie znajduje podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zapadłego rozstrzygnięcia albo jego zmiany. W skardze z dnia 27 maja 2025 r. skierowanej do WSA w Warszawie, SPP zaskarżyło w całości obie decyzje Ministra, wnosząc o ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie: 1) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1, 2 i 4 k.p.a. w związku z art. 78 k.p.a. i w związku z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak zgromadzenia i rozważenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, co miało istotny wpływ na jej wynik, ponieważ doprowadziło do wydania błędnego rozstrzygnięcia w sprawie; 2) art. 7 k.p.a. w związku z art. 8 ust. 1 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.z., poprzez brak zbadania i wyjaśnienia przesłanek merytorycznych przemawiających za wydaniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do wydania błędnego rozstrzygnięcia w sprawie; 3) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., poprzez brak dokonania przez organ w toku postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy ponownego wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i uzupełnienia materiału dowodowego, choć zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania organ odwoławczy obowiązany jest ponownie w całości rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę ponownie, co miało istotny wpływ na jej wynik, ponieważ doprowadziło do wydania błędnego rozstrzygnięcia w sprawie; 4) art. 7 ust. 1 pkt 2 u.z.z. w związku z art. 11 ust. 1 u.z.z. poprzez brak doprecyzowania kryteriów i wykazania spełnienia przez [...] przesłanki rękojmi wykonywania zbiorowego zarządzania prawami autorskimi do utworów plastycznych i fotograficznych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 5) art. 7 ust. 1 pkt 1 u.z.z. w związku z art. 11 ust. 1 u.z.z. poprzez brak wykazania odrębnie dla każdego pola eksploatacji, którego dotyczył wniosek [...] i którego dotyczy zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca potrzeby sprawowania zbiorowego zarządzania prawami autorskimi do utworów plastycznych i fotograficznych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 6) art. 7, 8, 10 i 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady równego traktowania, zasady przekonywania, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady przejrzystości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do wydania błędnego rozstrzygnięcia; 7) wszystkie zarzuty podniesione w pkt 1-6 powyżej, zdaniem skarżącego, uzasadniają również zarzut przekroczenia przez Ministra przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej ram uznania administracyjnego wyznaczonych przez przepisy obowiązującego prawa; 8) art. 31 § 3 k.p.a. poprzez brak zagwarantowania organizacji społecznej - [...] - dopuszczonej do udziału w postępowaniu, w którym została wydana zaskarżona decyzja, realnej możliwości udziału w nim, co miało istotny wpływ na wynik w sprawie, poprzez wydanie błędnego rozstrzygnięcia. Dodatkowo skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów: 1) załączonych do niniejszego pisma, 2) znajdujących się w aktach administracyjnych przekazanych do Sądu wraz z odpowiedzią organu na skargę [...] na decyzję Ministra z dnia 1 lipca 2024 r., znak DWIM-WA.550.4.2020.MP, w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów plastycznych i fotograficznych (sygn. akt VII SA/Wa 2210/24), na okoliczność: a) braku ustalenia kryteriów, którymi organ się posługiwał rozpoznając przedmiotową sprawę oraz braków w przeprowadzonym przez organ postępowaniu dowodowym, b) nierównego traktowania wnioskodawców ubiegających się o uzyskanie takiego samego zezwolenia, c) naruszenia zasady zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady przejrzystości. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty na poparcie postawionych zarzutów. W odpowiedzi z dnia 30 czerwca 2025 r. na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 30 października 2025 r. [...] przedstawiło swoje stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 14 listopada 2025 r. pełnomocnik skarżącgo wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentu w postaci zalecenia Ministra z dnia 9 lutego 2024 r. skierowanego do [...] związanego ze sprawowaniem zbiorowego zarządzania prawami twórców reklamowych; pisma Ministra z dnia 23 maja 2023 r. o skierowaniu do [...] wezwania – na okoliczność prowadzenia postępowania nadzorczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy - czy to prawa materialnego, czy postępowania - sąd uchyla zaskarżoną decyzję/postanowienie i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny obu zaskarżonych decyzji pod względem powyższych kryteriów, zdaniem Sądu, skarga jest niezasadna. Na początek, Sąd czuje się w obowiązku odnieść się do podstawowej kwestii, którą w swoich pismach procesowych pominął zarówno skarżący, jak też wnioskodawca i organ. Jak wynika z akt sprawy, skarżący ([...]) do udziału w przedmiotowym postępowaniu został dopuszczony, postanowieniem Ministra z dnia 1 marca 2021 r., w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W niniejszej sprawie zasadniczo poza sporem pozostaje to, że dopuszczenie skarżącego do udziału w tym postępowaniu było uzasadnione jego celami statutowymi, jednakże tryb ten determinuje rolę jaką może pełnić [...] w tym postępowaniu. To zaś prowadzi do wniosku, że skarżący nie może formułować zarzutów wykraczających poza przyznaną mu rolę "strażnika interesu społecznego". W orzecznictwie NSA wskazuje się jednolicie, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie ma służyć zapewnieniu aktywnego i lepszego wypełnienia celów postępowania administracyjnego. Te cele ma zrealizować organ prowadzący postępowanie. Natomiast udział organizacji społecznej ma służyć "uspołecznieniu" tego postępowania, a więc działaniu organu w realiach kontroli społecznej, którą gwarantuje podmiot niebędący wprost zainteresowanym rozstrzygnięciem sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2025 r. II GSK 1391/25). Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony nie może służyć partykularnym celom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (zob. wyroki NSA z dnia 25 czerwca 2025 r. II OSK 1262/24, z dnia 25 czerwca 2025 r. II OSK 1090/24). Tożsame stanowisko zajmują wojewódzkie sądy administracyjne (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja 2025 r. VI SA/Wa 4287/24), które wprost wskazują, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym musi odpowiadać wymogom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji publicznej. Uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie jest obojętne dla stron, zwłaszcza gdy reprezentują one przeciwstawne interesy. Ochrona strony przed negatywnymi skutkami aktywności organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym również leży w interesie społecznym, a organ administracji publicznej i takie wymagania interesu społecznego powinien mieć na względzie przy ocenie żądań organizacji społecznej. W realiach przedmiotowej sprawy, skarżący zaś - będący ewidentnie "konkurentem" wnioskodawcy w zarządzaniu zbiorowymi prawami autorskimi - formułuje szereg zarzutów w sposób znacznie wykraczający poza jego rolę "strażnika interesu społecznego", sprowadzając większość z nich głównie do polemiki z prawidłowymi ustaleniami Ministra. Jednocześnie Sąd odnosi wrażenie, że skarżący stara się w pewnym zakresie zdeprecjonować wnioskodawcę w "oczach organu", głównie dlatego, że [...] – co jeszcze raz należy podkreślić będący konkurentem [...] – ostatecznie analogicznego zezwolenia nie uzyskał (zob. decyzja Ministra z dnia 1 lipca 2024 r. znak: DWIM-WA.550.4.2020.MP). Mając powyższe na uwadze należy także przypomnieć, że zgodnie z art. 3 pkt 1 u.z.z. przez zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi rozumie się działalność polegającą na wykonywaniu praw autorskich lub praw pokrewnych dla zbiorowej korzyści uprawnionych przez dokonywanie takich czynności, jak: a) obejmowanie praw w zbiorowy zarząd, b) zawieranie umów o korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych lub pobór wynagrodzenia za takie korzystanie, c) pobór, podział i wypłata przychodów z praw, d) monitorowanie korzystania z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych przez użytkowników, e) dochodzenie ochrony praw autorskich lub praw pokrewnych, f) wykonywanie innych uprawnień i obowiązków organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi wynikających z tej ustawy oraz Pr. aut. Stosownie do art. 6 ust. 1 u.z.z. zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi jest wykonywane wyłącznie przez organizację zbiorowego zarządzania w zakresie zezwolenia udzielonego jej przez ministra. W myśl ust. 2 tego przepisu stowarzyszenie zrzeszające twórców, artystów wykonawców, producentów, wydawców opublikowanych utworów słownych lub organizacje radiowe lub telewizyjne występuje do ministra z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia. Zgodnie natomiast z ust. 3 tego przepisu - do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się: 1) statut stowarzyszenia oraz projekt statutu spełniający warunki, o których mowa w art. 12; 2) projekty regulaminów, o których mowa w art. 19 pkt 4-8; 3) projekt strategii, o której mowa w art. 19 pkt 9; 4) opis planowanego sposobu wykonywania zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, wraz ze wskazaniem okoliczności, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2. Jak wynika zaś z art. 7 ust. 1 u.z.z. Minister udziela zezwolenia stowarzyszeniu, o którym mowa w art. 6 ust. 2, które: 1) wykaże potrzebę zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi odrębnie dla każdego pola eksploatacji objętego wnioskiem; 2) daje rękojmię należytego wykonywania zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, w szczególności: a) posiada możliwości techniczne i organizacyjne gwarantujące samodzielne i prawidłowe wykonywanie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, b) zatrudnia osoby, których kwalifikacje gwarantują prawidłową prawną i rachunkową obsługę prowadzonej działalności w zakresie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, c) dysponuje środkami finansowymi w wysokości gwarantującej prawidłowe wykonywanie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi; 3) zrzesza istotną liczbę uprawnionych w zakresie objętym wnioskiem o udzielenie zezwolenia, biorąc pod uwagę ogólną liczbę uprawnionych danej kategorii. Jednocześnie, w myśl art. 8 u.z.z. zezwolenia nie udziela się: 1) terenowej jednostce organizacyjnej stowarzyszenia; 2) jeżeli wnioskodawca znajduje się w stanie likwidacji; 3) jeżeli nie upłynęło 5 lat od dnia uprawomocnienia się decyzji ministra o cofnięciu wnioskodawcy zezwolenia na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 albo 5, w zakresie objętym wnioskiem o udzielenie zezwolenia. Zdaniem Sądu - wbrew stanowisku skarżącej - z brzmienia powyższych przepisów (art. 6-8 u.z.z.) wynika, że decyzja Ministra wydawana w przedmiocie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi nie jest decyzją uznaniową ale decyzją związaną, tj. taką w której po spełnieniu przez wnioskodawcę ustawowych wymogów – wykazaniu pozytywnych przesłanek określonych w art. 7 u.z.z., przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych wynikających z art. 8 u.z.z., na podstawie prawidłowo skonstruowanego wniosku (spełniającego wymogi wynikające z art. 6 u.z.z.) organ ma obowiązek udzielenia takiego zezwolenia. Dokonując więc oceny złożonego wniosku to zdaniem Sądu spełnia on wymogi określone w art. 6 ust. 1 i 3 u.z.z. [...] jest organizacją zbiorowego zarządzania a do złożonego przez niego wniosku dołączono wszystkie wymagane dokumenty, tj.: a) statut stowarzyszenia oraz projekt statutu spełniający warunki, o których mowa w art. 12, b) projekty regulaminów, o których mowa w art. 19 pkt 4-8, c) projekt strategii, o której mowa w art. 19 pkt 9, d) opis planowanego sposobu wykonywania zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, wraz ze wskazaniem okoliczności, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2. Prawidłowość (wiarygodność) tych dokumentów nie budziła zastrzeżeń Ministra i nie budzi także zastrzeżeń tutejszego Sądu. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnych przekonywujących argumentów, które by mogły te dokumenty podważać. Odnosząc się natomiast do spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek pozytywnych, których spełnienie nakłada na organ obowiązek udzielenia takiego zezwolenia, to również i one zostały spełnione. Wbrew zarzutom skarżącego [...] wykazało w toku postępowania potrzebę zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi odrębnie dla każdego pola eksploatacji objętego wnioskiem (art. 7 ust. 1 pkt 1 u.z.z.). Zgodzić się należy bowiem z organem, iż wnioskodawca do złożonego wniosku załączył "Opis planowanego sposobu wykonywania zbiorowego zarządzania repertuarem twórców utworów plastycznych i fotograficznych Stowarzyszenia [...] [...]" wynikało, że na wszystkich wskazanych we wniosku polach eksploatacji została wykazana potrzeba zbiorowego zarządzania prawami do utworów fotograficznych i plastycznych. Sąd podziela również stanowisko organu, że wnioskodawca daje rękojmię należytego wykonywania zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, bowiem w szczególności: a) posiada możliwości techniczne i organizacyjne gwarantujące samodzielne i prawidłowe wykonywanie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, b) zatrudnia osoby, których kwalifikacje gwarantują prawidłową prawną i rachunkową obsługę prowadzonej działalności w zakresie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, c) dysponuje środkami finansowymi w wysokości gwarantującej prawidłowe wykonywanie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi - a więc spełnia wymogi określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 u.z.z. Z powyższym – na co zwrócił uwagę sam organ – zgadza się również sam skarżący, który w istocie pośrednio w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazuje, iż nie ma podstaw do kwestionowania, że [...] posiada zaplecze techniczne, finansowe i organizacyjne pozwalające na wykonywanie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi do utworów plastycznych i fotograficznych. W tym miejscu wprawdzie zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącego, że opisany w art. 7 ust. 1 pkt 2 u.z.z. katalog przesłanek warunkujących stwierdzenie posiadania przez wnioskodawcę rękojmi należytego wykonywania zbiorowego zarządzania jest katalogiem otwartym (o czym świadczy zwrot "w szczególności"), tym jednak brak jest jakichkolwiek podstaw ku temu aby poszukiwać dodatkowych przesłanek, które miałby stanowić o katalogu pełnym (zamkniętym). Rację ma organ który stwierdził, że jest to z jednej strony katalog minimalny, a z drugiej strony katalog obligatoryjny, którego spełnienie stanowi wystarczającą podstawę do uznania, że wnioskodawca daje taką rękojmię. Sąd zauważa przy tym, że katalog pełny, który miały określić organ a następnie w oparciu o niego zweryfikować rękojmię wnioskodawcy, zasadniczo nie jest w prosty sposób możliwy do zrekonstruowania. Kształt takiego katalogu, to jest przesłanki, które miałyby podlegać weryfikacji, zależeć będą wyłącznie od okoliczności faktycznych danej sprawy, i odnośnie każdego z wnioskodawców będą inne. W realiach niniejszej sprawy dodatkową przesłanką, od której mogła zależeć rękojmia [...], było wyjaśnienie w jaki sposób zakończyło się postępowanie karne, o którym mowa w piśmie Zastępcy Prokuratora Generalnego z dnia 24 października 2023 r. Jak jednak wskazał w toku rozprawy przed tutejszym Sądem pełnomocnik wnioskodawcy, postępowanie to zostało umorzone, a pozostałe strony nie przedstawiły dowodów, które mogłyby świadczyć o innym zakończeniu tego postępowania. Ponadto, [...] zrzesza istotną liczbę uprawnionych w zakresie objętym wnioskiem o udzielenie zezwolenia, biorąc pod uwagę ogólną liczbę uprawnionych danej kategorii, co tym samym wypełnia wymogi określone w art. 7 ust. 1 pkt 3 u.z.z. Jednocześnie nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 8 u.z.z., które byłyby podstawą do tego aby obligatoryjnie odmówić wnioskodawcy udzielenia takiego zezwolenia. Z akt sprawy nie wynika bowiem aby: [...] był terenową jednostką organizacyjną stowarzyszenia; znajdował się w stanie likwidacji lub też nie upłynęło 5 lat od dnia uprawomocnienia się decyzji Ministra o cofnięciu mu zezwolenia na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 albo 5, w zakresie objętym wnioskiem o udzielenie zezwolenia. Z powyższego wynikało, że wnioskodawca spełniał wymogi określone w przepisach art. 6-8 u.z.z., a tym samym udzielenie mu zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi przez Ministra było obligatoryjne. Z przepisów u.z.z. nie wynika także, co stara się zasugerować skarżący, aby udzielenie takiego zezwolenia miało zależeć (w jakimkolwiek stopniu) od zgody lub opinii innych podmiotów. Stąd też stanowisko [...] , które nie zgadza się na udzielenie takiego zezwolenia dla [...] nie ma żadnego wiążącego charakteru. Tym bardziej już zupełnie już nie ma żadnego znaczenia – w tym konkretnym postępowaniu – stanowisko [...] aby takiego zezwolenie udzielić [...]. Mając powyższe na uwadze Sąd jako niezasadne uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego – art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.z. (zarzut nr 2 skargi) oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ust. 1 u.z.z. (zarzuty nr 4 i 5 skargi). Za niezasadne Sąd uznał także podnoszone zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy (zarzuty nr 1-8 skargi). Wbrew argumentacji skarżącego brak było podstaw do zastosowania art. 62 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Przepis art. 62 k.p.a. nie nakłada na organ administracji obowiązku prowadzenia jednego postępowania a jedynie daje organowi administracji taką możliwość. Nie będzie tym samym naruszeniem art. 62 k.p.a. nieskorzystanie przez organ administracji z możliwości prowadzenia jednego postępowania i prowadzenie kilku postępowań (zob. wyrok NSA z dnia 25 maja 2021 r. II OSK 2289/18). Abstrahując już jednak od powyższego, to w niniejszej sprawie nie zaszły podstawy aby połączyć ze sobą . Kluczowe i wystarczające jest bowiem to, że z przepisów u.z.z. (co tez potwierdził pełnomocnik Ministra w toku rozprawy przed tutejszym Sądem) wynika, że udzielenie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi jednej z organizacji zbiorowego zarządzania nie wyklucza tego aby tożsame zezwolenie zostało udzielone innej organizacji zbiorowego zarządzania. Trudno więc znaleźć byłoby racjonalne podstawy ku temu aby obie te sprawy prowadzić w trybie art. 62 k.p.a. Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu; spełnia wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a treść uzasadnienia decyzji świadczy o tym, że wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Stanowisko to zostało także w sposób przekonywujący uzasadnione (art. 8 § 1 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu i wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Dlatego też Sąd uznał ww. zarzuty naruszenia przepisów postępowania za niezasadne. Nie można podzielić również zarzutu naruszenia art. 31 § 3 k.p.a. gdyż [...] miała możliwość udziału w postępowaniu, a jej stanowisko zostało ocenione przez organ, jednak nie było dla niego wiążące. Dodatkowo, w zakresie zarzutu naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. to stanowczo trzeba podkreślić, że nie leży w kognicji Sądu, rozpoznającego konkretną sprawę w jej granicach, dokonywanie oceny trafności i przesłanek rozstrzygnięć organu, dokonywanych w innych sprawach z udziałem innych podmiotów. Należy jednak zwrócić uwagę, że art. 8 § 1 k.p.a. dotyczy prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Organ ma kierować przy tym się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Przepis ten zakłada określony obowiązek w odniesieniu do konkretnego, zawisłego przed organem postępowania, a nie odnosi się do różnych postępowań o zbliżonym lub nawet analogicznym charakterze prawnym, prowadzonych przez organ. Takiej sytuacji dotyczyć może § 2 art. 8 k.p.a., ale fakt, że Minister podejmuje odmienne rozstrzygnięcia w różnych sprawach innych niż skarżący podmiotów, nie przesądza sam w sobie, że bez uzasadnionej przyczyny odstępuje od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, zwłaszcza w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Zakaz określony w art. 8 § 2 k.p.a. ma zastosowanie jedynie w sytuacjach, w których w danej kategorii spraw zostało już wypracowane orzecznictwo, nie budzi ono wątpliwości, linia orzecznicza jest stała, a jeżeli są od niej odstępstwa, to mają one charakter wyjątkowy i nie wpływają na utrwalony pogląd. Zasady tej nie stosuje się w sytuacjach, gdy w sprawie indywidulanej zapadło dotychczas tylko jedno orzeczenie. Trudno bowiem w takiej jednej indywidulanej sprawie mówić o "utrwalonej praktyce" organów (zob. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r. II GSK 1808/23). Domaganie się od sądu administracyjnego rozważania zasadności innych decyzji wydawanych w innych sprawach w kontekście niezadowolenia z zaskarżonej decyzji – a do tego przede wszystkim sprowadza się skarga [...], które uważa się za pokrzywdzone przez organ wydaną w innym postępowaniu decyzją – nie ma umocowania prawnego i przekracza granice sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. Nadto, decyzja Ministra z dnia 1 lipca 2024 r., znak DWIM-WA.550.4.2020.MP, w przedmiocie odmowy udzielenia [...] zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów plastycznych i fotograficznych została uchylona prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 21 stycznia 2025 r. VII SA/Wa 2210/24 i przekazana Ministrowi do ponownego rozpoznania. Jeżeli natomiast decyzja ta będzie nadal negatywna – skarżący będzie miał możliwość zweryfikowania jej legalności w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., oddalił wszystkie wnioski dowodowe, jako nieprzydatne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Reasumując, Sąd podniesione zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania uznał za niezasadne, a tym samym na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło