VII SA/Wa 1633/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.) Sędziowie: WSA Włodzimierz Kowalczyk WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. P.-F. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Minister Zdrowia zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 w zw. z art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 z późn. zm.), dalej: u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia M. P.-F., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister podał, że postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], Wojewoda [...] nałożył na M. P.-F. (dalej: skarżąca), grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 500 zł z powodu uchylania się od poddania małoletniego syna O. F. (ur. [...] grudnia 2005 r.) obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z tytułem wykonawczym z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w I. i wezwał do uiszczenia grzywny w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Jednocześnie Wojewoda wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, a ponadto obciążył ją opłatą w wysokości 50 zł za czynności egzekucyjne. Postanowienie z dnia [...] października 2014 r. zostało zaskarżone przez skarżącą zażaleniem z dnia 17 października 2014 r. Jednocześnie, pismem z dnia 17 października 2014 r. skarżąca zgłosiła do Wojewody [...] zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego, które w wyniku ich rozpoznania przez wierzyciela - PPIS w I. - postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. zostały uznane za nieuzasadnione. Zgłoszone zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczyły: braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), niedopuszczalności egzekucji oraz niespełnienia przez tytuły wykonawczy wymogów określonych w art. 26 i art. 27 u.p.e.a. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. wydanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., Wojewoda [...] uznał zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne. W zażaleniu na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r. skarżąca podniosła zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez wystawienie tytułu wykonawczego niezgodnie z obowiązującym wzorem. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Zdrowia stwierdził, że postępowanie egzekucyjne mające na celu przymuszenie skarżącej do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na zaszczepieniu małoletniego dziecka było prowadzone w sposób prawidłowy. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym Minister zauważył, iż wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 151) oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. u. z 2018 r. poz. 753). Zgodnie z § 5 powołanego rozporządzenia, obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone z uwzględnieniem Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, corocznie. Szczepienia obowiązkowe są realizowane przez osoby upoważnione, będące realizatorami obowiązkowych szczepień ochronnych w terminach i zgodnie ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek i zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Terminy realizacji obowiązku wykonania poszczególnych szczepień są uwarunkowane zaleceniami, jakie definiuje Program w zależności od kalendarzowego wieku dziecka. Obowiązek ten staje się egzekwowalny w chwili wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez ustawę. Podstawą prawną do nałożenia obowiązku szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, który zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dziecko) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę, albo jej opiekun faktyczny (zwykle są to rodzice). Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i braku uprawnień PPIS w I. do podejmowania działań zmierzających do wykonania obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu, w tym wystawienia tytułu wykonawczego, Minister zwrócił uwagę na zawarte w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pojęcia "wierzyciela" i "organu egzekucyjnego" i wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w I. nie działał w przedmiotowej sprawie jako organ egzekucyjny, lecz jako wierzyciel obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, kierowanie upomnienia do zobowiązanego i wystawianie tytułu wykonawczego należy do zadań wierzyciela. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie podejmował natomiast w przedmiotowej sprawie czynności egzekucyjnych w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż nie jest organem egzekucyjnym. Organem egzekucyjnym w przedmiotowej sprawie jest Wojewoda [...]. Zgodnie z art. 2 oraz art. 5 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1412 z późn. zm.) do zakresu zadań organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy m.in. prowadzenie działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych, w tym ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych i sprawowanie nadzoru w tym zakresie, a także wydawanie zarządzeń i decyzji lub występowanie do innych organów o ich wydanie - w przypadkach określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ww. ustawy, organami właściwymi do sprawowania nadzoru nad wykonawstwem szczepień są państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni. Właściwość miejscową organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej określa się na podstawie miejsca zamieszkania osób zobowiązanych do poddania się szczepieniom ochronnym. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są uprawnione do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień, tj. są wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt 13 ww. ustawy. Skargę na postanowienie z dnia [...] maja 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. P.- F. wnosząc o jego uchylenie wraz z uchyleniem poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. Skarżąca zarzuciła wydanie objętych skargą postanowień z naruszeniem art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z: - brakiem wymagalności obowiązku, gdyż moment wymagalności szczepień stanowi 19 rok życia, podczas gdy objęte nim dziecko nie ukończyło 9 roku życia, - niewykonalnością obowiązku wynikającą z faktu, że w dacie wystawienia tytułu wykonawczego dziecko nie miało wykonanego badania kwalifikacyjnego, o którym stanowi art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, - prowadzeniem egzekucji przez niewłaściwy organ (art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), - zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i niewzięcie pod uwagę sytuacji majątkowej zobowiązanej, - niespełnieniem wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak dokładnego określenia treści obowiązku podlegającego egzekucji – tytuł wykonawczy zawiera ogólnikowe określenie "poddanie dziecka zaległemu szczepieniu ochronnemu w ramach Programu Szczepieni Ochronnych" bez sprecyzowania, o jakie szczepienia chodzi. W piśmie procesowym z dnia 11 czerwca 2018 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżąca dodatkowo podniosła zarzuty naruszenia zaskarżonym postanowieniem następujących przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego; - art. 5 ust. 1 pkt 1a ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego I. F. jest wymagalny, mimo iż w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających zakwalifikowanie małoletniego przez lekarza do szczepień, dokumentów potwierdzających wykluczenie przez lekarza przeciwwskazań do zaszczepienia - art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych; organ twierdzi, iż szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, iż skarżąca może zaszczepić syna w terminie przewidzianym w treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r., tj. do ukończenia przez dziecko 6 roku życia, 15 roku życia, 19 roku życia; - art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej tytułu wykonawczego wystawionego przez PPIS, mimo iż dziecko skarżącej było w trakcie diagnostyki lekarskiej mającej na celu ustalić dopuszczalność szczepienia i tym samym naruszenie art. 29 § 2 w zw. z art. 29 § 1 ustawy poprzez niewydanie postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji, mimo że tytuł wykonawczy nie podlegał egzekucji administracyjnej, - art. 119 § 1 u.p.e.a. polegające na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego pomimo nieistnienia obowiązku w dniu wydania postanowienia; jako podstawę prawną postanowienia organ powołuje art. 5 ust.1 pkt.1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, tymczasem ustawa niniejsza w art. 17 ust. 10 w punktach od 1 do 4 stanowi, że minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: a) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, b) osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby, c) sposób przeprowadzania szczepień ochronnych - bez wskazania, że powyższe nastąpi w formie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, - nieważność polegającą na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego w sytuacji niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., - art. 124 § 2 k.p.a. - poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do konsultacji mających na celu właściwą kwalifikację dziecka w zakresie szczepienia, jak i zarzutów wskazujących na naruszenie Konstytucji, - art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie, złożenia dowodów, - art. 27 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak wskazania podstawy prawnej prowadzonej egzekucji, - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b pkt 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez przyjęcie, iż powyższy przepis stanowi podstawę do prowadzenia egzekucji w sytuacji, gdy nie konkretyzuje on obowiązku co do czasu i rodzaju szczepienia, - art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób u ludzi w związku z art. 87 oraz 92 Konstytucji, - art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób u ludzi, - art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284), - art. 47 Konstytucji RP. Skarżąca wniosła ponadto o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1,2,3, art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie, w jakim Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Ewentualnie, strona wniosła o zwrócenie się Europejskiego Trybunału Praw Człowieka o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Uznając, że powyższe zagadnienia mają charakter prejudycjalny, strona wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny, ewentualnie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu. W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Przedmiotem skargi są postanowienia wydane na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Ze względu na przedmiot sprawy, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga podlega oddaleniu bowiem zaskarżone postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] maja 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. odpowiadają prawu, w szczególności nie naruszają art. 34 § 4 u.p.e.a. W art. 33 u.p.e.a ustawodawca wskazał zamknięty katalog okoliczności, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z tego przepisu wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie skutkuje wszczęciem postępowania zmierzającego do ich rozpoznania. Jest to przy tym katalog, na który może powołać się podmiot zobowiązany. Z art. 34 ust. 1 i 1a u.p.e.a. wynika, że zarzuty stanowiące środek ochrony zobowiązanego są rozpatrywane przez organ egzekucyjny. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.). Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Obowiązek ten w myśl art. 2 pkt 26 powołanej ustawy powinien być rozumiany jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie powyższego obowiązku ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, a zatem m.in. rodzic sprawujący władzę rodzicielską nad dzieckiem. Wyżej wymieniony obowiązek ustawowy został uszczegółowiony w przepisach wykonawczych zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Przepisy tego aktu prawnego określają wiek i grupy osób objętych obowiązkiem szczepień, kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia i sposób prowadzenia szczepienia oraz szczegółowe zasady dotyczące prowadzenia dokumentacji i sprawozdawczości ze szczepień z podaniem form, rodzajów, wzorów, terminów i sposobu obiegu dokumentów. Na podstawie art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 oraz art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. Mając na uwadze powyższe regulacje, nie może budzić wątpliwości to, że obowiązek szczepień ochronnych ma charakter prawny, wynikając bezpośrednio z mocy przepisów ustawowych. Nie zmienia tej oceny okoliczność, że Główny Inspektor Sanitarny Program Szczepień Ochronnych na dany rok ogłasza w formie komunikatu, gdyż zawarte w nim są jedynie specjalistyczne informacje z zakresu medycyny dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczepienia. Komunikat ten jest wydawany celem wykonania obowiązku nałożonego ustawą i nie można mu przypisywać charakteru samoistnego źródła prawa (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1089/16). To, że obowiązkowe szczepienia ochronne prowadzone są zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego nie oznacza zatem, że ich zakres oderwany jest od powszechnie obowiązującej materii normatywnej. Z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wynika, iż wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). W złożonej skardze skarżąca powołała się na wymóg poprzedzenia szczepienia ochronnego badaniem kwalifikacyjnym, wskazując, że jej syn nie miał przeprowadzonych aktualnych badań kwalifikacyjnych, co wykluczało poddanie go szczepieniu ochronnemu. Tak formułowanego stanowiska Sąd jednakże nie może podzielić, albowiem – wbrew odmiennemu poglądowi skarżącej - badanie kwalifikacyjne nie jest przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. W przywołanym wyżej wyroku z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1089/16 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie bowiem stwierdził, że analizowanej regulacji nie można rozumieć inaczej niż w sposób, zgodnie z którym obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Konieczność wykonania takiego badania bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia powoduje, że odmowa wzięcia w nim udziału uniemożliwia wykonanie szczepienia. Jest zatem w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r. sygn. II OSK 1312/13; wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r. sygn. II OSK 2654/15). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę powyższe zapatrywanie w pełni aprobuje, co powoduje, że pozbawionym skuteczności pozostawać musi zarzut skarżącej dotyczący braku wymagalności obowiązku poddania małoletniego O. F. obowiązkowym szczepieniom, jeżeli uwzględni się, że wskazywany brak badania kwalifikacyjnego dziecka bezspornie wynikał wyłącznie z faktu niestawienia się skarżącej z synem w podmiocie leczniczym, pomimo wielokrotnych wezwań. Argument, iż dziecko skarżącej ma mieć problemy zdrowotne uniemożliwiające wykonanie obowiązkowego szczepienia z tego punktu widzenia nie mógł mieć wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia, skoro kwestia związana ze stanem zdrowia syna i możliwymi przeciwskazaniami do podania go szczepieniu mogła zostać rozważona wyłącznie po zgłoszeniu się skarżącej na badanie kwalifikacyjne. Sąd podkreśla, że o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do ich podania u dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic, który ze względu na swoje przekonania sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych w okresach uzasadnionych medycznie i epidemiologicznie. Nadzór nad realizacją obowiązku szczepień ochronnych u osób do 19 roku życia sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które w zakresie swoich właściwości wykorzystują, zgodnie z uprawnieniami, przysługujące im środki prawne. W konsekwencji powyższego przyjęte w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Ministra o wymagalności ustawowego obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, wynikającego z przepisów prawa w stosunku do syna skarżącej, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zasługiwało w pełni na aprobatę. Tym samym, odmienne stanowisko skarżącej w tym zakresie podlega odrzuceniu. W konsekwencji, wobec ustalenia, że obowiązek szczepień jest wymagalny, zarzut wskazujący na kwalifikowane naruszenie prawa zaskarżonymi postanowieniami z uwagi na ich wadliwość, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd uznał za nietrafny. Niezasadne są ponadto zarzuty skargi dotyczące prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, którym w ocenie skarżącej jest w tej sprawie powiatowy inspektor sanitarny. Skarżąca zarazem trafnie podnosi w odniesieniu do treści art. 20 ust. 1 u.p.e.a., że organem posiadającym ogólną właściwość do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązków niepieniężnych jest wojewoda. Nawiązując do argumentacji skargi, Sąd stwierdza, że w odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia słusznie zauważa, iż skarżąca myli określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pojęcia "wierzyciel" i "organ egzekucyjny". Zgodnie z przepisami cyt. ustawy, kierowanie do zobowiązanego wezwań i upomnień w związku z unikaniem szczepień ochronnych oraz wystawianie tytułów wykonawczych należy do zadań wierzyciela, czyli właściwego miejscowo organu państwowej inspekcji sanitarnej. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie podejmują natomiast czynności egzekucyjnych, gdyż nie są organami egzekucyjnymi. Rolę tę w tej sprawie sprawuje właściwy miejscowo wojewoda (por. wyrok NSA z 7 lutego 2018 r., sygn. II OSK 934/17). W rozpoznawanej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie działał w charakterze organu egzekucyjnego, lecz wierzyciela, zaś status organu egzekucyjnego posiada Wojewoda [...]. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. okazał się niezasadny. Nie jest również zasadny podniesiony dopiero na etapie skargi do sądu zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 §1 pkt 8 u.p.e.a.). W odniesieniu do tego zarzutu stwierdzić trzeba, że w orzecznictwie dominuje pogląd, iż zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać ich, powołując nowe podstawy – ani w toku postępowania egzekucyjnego (np. w zażaleniu do organu drugiej instancji), ani tym bardziej w postępowaniu sądowym (por. wyroki NSA z dnia: 12 grudnia 2006 r., sygn. I OSK 1057/06; z 27 stycznia 2015 r., sygn. II FSK 3081/12; z 8 września 2016 r., sygn. II FSK 2296/14; z 6 czerwca 2017 r., sygn. II GSK 2398/15). Ma to związek z tym, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są specyficznym środkiem zaskarżenia. Są one środkiem prawnym przysługującym zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie w jego toku, co wynika wprost z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., na mocy którego ustawodawca wyznacza zobowiązanemu siedmiodniowy termin do zgłoszenia takich zarzutów, liczony od dnia doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego, a to – co do zasady – następuje w chwili przystąpienia do czynności egzekucyjnych i dokonywane jest albo przez egzekutora, albo drogą pocztową (art. 32 u.p.e.a.). Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów ich uzupełniać, powołując nowe podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Tym samym wykluczone jest uzupełnienie w późniejszym czasie zarzutów wniesionych w terminie (por. wyrok NSA z 2 lutego 2016 r., sygn. II FSK 3259/13). Niezależnie od powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że rozpoznawana skarga nie zawiera argumentacji ukierunkowanej w wystarczającym stopniu na wykazanie, iż zastosowany środek egzekucyjny jest zbyt uciążliwy, przez co rozumieć należy powodowanie niemożności bądź zbytniego utrudnienia w funkcjonowaniu zobowiązanej. Wyprowadzenie wniosku o zbytniej uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego wymaga wskazania przez zobowiązanego okoliczności, w oparciu o które ocena taka może zostać przyjęta. W przypadku grzywny - środka o charakterze pieniężnym – wymaga zatem odwołania się do precyzyjnie określonej sytuacji materialnej zobowiązanego. Nie jest zatem wystarczające – jak czyni to skarżąca w skardze – ograniczenie się do podnoszenia, że środek ten nie powinien znaleźć zastosowania wobec rodziny, w skład której wchodzi troje dzieci. Stosowanie środków egzekucyjnych przez organy egzekucyjne niemal zawsze stanowi pewną uciążliwość dla zobowiązanego, jednakże nie można pomijać, że podjęcie postępowania egzekucyjnego jest spowodowane brakiem dobrowolnego realizowania przez dłużnika obowiązków. Należy też uwzględnić, że sytuacja majątkowa zobowiązanego i jego możliwości płatnicze mają znaczenie o tyle, o ile pozwalają ocenić skuteczność określonego środka egzekucyjnego. Aby zatem środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie egzekwowanego obowiązku, bądź uniknięcia jego wykonania. Z tych też przyczyn, wymierzając przedmiotową grzywnę w ramach uznania administracyjnego, organ egzekucyjny powinien kierować się zasadą celowości i skuteczności podjętych działań, a nie słusznym interesem strony (por. wyroki NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. I OSK 1745/12, z dnia 10 maja 2012 r. sygn. II OSK 312/11, z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. II OSK 1822/10). Jeśli zatem te cechy grzywny odnieść do jej wysokości ustalonej w kontrolowanym postępowaniu, to twierdzenie skarżącej, że wymierzona grzywna stanowi środek zbyt dotkliwy dla matki wychowującej troje dzieci, nie jest odpowiednim argumentem wskazującym na zbytnią uciążliwość zastosowanego środka. Uprawnionego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym nie stanowił również zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. dotyczący niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 tej ustawy. Sąd zauważa, że zarzut ten skarżąca w skardze odnosi do innych okoliczności, niż okoliczności wskazywane przez nią w postępowaniu egzekucyjnym. W toku postępowania przed organami zarzut postawiony przez zobowiązaną w oparciu o art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. strona powiązała z wydaniem tytułu wykonawczego według nieprawidłowego, nieobowiązującego wzoru (TYT-3 zamiast TW-2), natomiast w skardze łączy go z brakiem dokładnego określenia treści obowiązku podlegającego egzekucji w związku ze wskazaniem w nim ogólnego obowiązku poddania dziecka zaległemu szczepieniu ochronnemu w ramach Programu Szczepień Ochronnych. W odniesieniu do argumentacji podnoszonej przez zobowiązaną w toku postępowania egzekucyjnego Minister trafnie wskazał, że ocena o prawidłowości sporządzenia tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2014 r. na właściwym wzorze wynikała z zastosowania § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. poz. 650), który dopuścił stosowanie wzorów tytułów wykonawczych stanowiących załączniki nr 4-7 oraz nr 24 i 25 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ww. rozporządzenia z 2014 r., tj. do 21 listopada 2014 r. W odniesieniu zaś do argumentacji skargi Sąd stwierdza, że podana w rubryce 25. tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2014 r. treść obowiązku w brzmieniu obejmującym nakaz stawienia się skarżącej z małoletnim synem w punkcie szczepień celem ustalenia z lekarzem indywidualnego toku obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko wymienionych w tytule wykonawczym chorobom oraz rozpoczęcia szczepień ochronnych w ramach narodowego programu szczepień ochronnych, nie uchybia obowiązkowi organu podania treści obowiązku polegającego egzekucji. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku skarżącej, zarówno podstawa prawna obowiązku, jak i jego treść zostały wskazane w tytule wykonawczym precyzyjnie, w sposób umożliwiający przeprowadzenie egzekucji, co nie pozwalało uwzględnić skargi w oparciu o postawione w niej zarzuty naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 i pkt 6 u.p.e.a. Objęte skargą postanowienia nie naruszają także art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i obowiązek ten organy w tej sprawie wykonały. W pierwszym etapie organ egzekucyjny dokonał wstępnej kontroli tytułu wykonawczego przesłanego wraz z wnioskiem wierzyciela oraz zarzutów zobowiązanego. W drugim etapie uzyskał stanowisko wierzyciela (niebędącego organem egzekucyjnym) co do zarzutów na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Na trzecim etapie rozpoznał zarzuty. Analiza przepisów prawa uwzględniona przez organ egzekucyjny nie potwierdza zarzutu skarżącej, że organ egzekucyjny nie przeprowadził samodzielnego badania dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarzut naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak odniesienia się przez organy do konsultacji mających na celu właściwą kwalifikację dziecka w zakresie szczepienia uznaje na gruncie niniejszej sprawy za chybiony, mając na uwadze, że zarzut ten skarżąca odnosi do niebędącego przedmiotem niniejszego postępowania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, które kontrolowane jest w odrębnej procedurze sądowej. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Sąd stwierdza zaś, że odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym, o czym stanowi art. 18 u.p.e.a., w zakresie zagwarantowania stronie czynnego udziału oznacza, że organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem orzeczenia; jest natomiast zobowiązany do respektowania praw strony w zakresie wyznaczonym treścią art. 73 k.p.a. (por. np. prawomocne wyroki: WSA w Warszawie z dnia 16 maja 2017 r., sygn. V SA/Wa 967/16; WSA w Rzeszowie z dnia 3 października 2017 r., sygn. II SA/Rz 749/17). Na mocy tego przepisu strona jest uprawniona do wglądu w akta sprawy, może z nich sporządzać kopie, odpisy czy notatki, a w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony może żądać uwierzytelnienia kopii lub odpisów, czy też wydania jej uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Powiązanie zasady wynikającej z art. 10 k.p.a. z zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 8 k.p.a. nakazuje organowi działanie w sposób umożliwiający stronie realizację uprawnienia wynikającego z art. 73 k.p.a. w sytuacjach, gdy organ dąży do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdza, że wskazanym wyżej zasadom organy nie uchybiły. Z akt sprawy wynika, że zobowiązana nie napotykała na żadne utrudnienia w zakresie dostępu do akt. Skarżąca również takiego zarzutu nie postawiła. W kontrolowanym przez Sąd postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się ponadto naruszenia art. 81 k.p.a. uznając, że przepis ten podlega zastosowaniu w łączności z art. 10 § 1 k.p.a. Objętym skargą postanowieniom nie można postawić usprawiedliwionego zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zauważyć trzeba, że obowiązkowe szczepienie jako przymusowy zabieg lekarski może stanowić ingerencję w gwarantowane na mocy tego przepisu prawo do poszanowania życia prywatnego, niemniej na gruncie samej Konwencji prawo to nie jest prawem absolutnym. Skarżąca pomija, że czym innym jest ingerencja w prawo do poszanowania życia prywatnego, o którym stanowi art. 8 ust. 1 Konwencji, a czym innym jest naruszenie tego prawa, skoro przepis art. 8 ust. 2 Konwencji dopuszcza ingerencję władzy publicznej w prawo do poszanowania życia prywatnego w przypadkach przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Wprowadzenie w polskim systemie prawnym szczepień obowiązkowych spełnia kryteria ingerencji przewidzianej przez ustawę, a ponadto koniecznej w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia oraz praw i wolności innych osób. Ochrona zdrowia społeczeństwa stanowi, zdaniem Sądu, uzasadnione dobro publiczne, którego realizacja uprawnia do wprowadzenia obowiązkowych szczepień zabezpieczających przed chorobami zakaźnymi, które są szczególnie niebezpieczne ze względu na ryzyko epidemii. Zdaniem Sądu, ogólny interes społeczeństwa oraz interes indywidualny poszczególnych jednostek, które nie mogą zostać poddane szczepieniom ochronnym i z tego względu są szczególnie narażone na niebezpieczeństwo zachorowania bądź śmierci w przypadku epidemii choroby zakaźnej, do której powstania przyczynić mogą się jednostki, które pomimo braku przeciwskazań uchyliły się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych, sprzeciwia się uznaniu, że te szczególnego rodzaju przymusowe zabiegi medyczne wykonywane w stosunku do osób, wobec których nie stwierdzono przeciwskazań do poddania się szczepieniom, naruszają art. 8 ust. 1 Konwencji. Sąd podkreśla, że przywołany przez skarżącą art. 68 Konstytucji obejmuje przepis zobowiązujący władze publiczne do zwalczania chorób epidemicznych (ust. 4). Odnosząc się wniosku skarżącej o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do skorzystania z tego instrumentu prawnego, podzielając w całości stanowisko wyrażane w orzecznictwie na gruncie spraw tożsamych ze sprawą rozpoznawaną, zgodnie z którym mające miejsce w tego rodzaju sprawach zderzenie się interesu indywidualnego z interesem ogólnospołecznym wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego, o jakim mowa w art. 2 Konstytucji. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, przy czym władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, z uwzględnieniem zasady równości w dostępie do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji). "Obowiązkowość" szczepień ma na celu zabezpieczenie społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy (jedno ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczpospolitej Polskiej – art. 87 Konstytucji). Powyższe wyklucza także istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji. Ponadto ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie wydaje się zatem, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (por. wyroki NSA z dnia 12 stycznia 2018 r., II OSK 798/16 oraz z 17 października 2018 r. w sprawach II OSK 2523/16 i II OSK 2524/16). Nie można także pomijać, że zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji, każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji). Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. Ustalenie natomiast na podstawie imiennego wykazu osób, które nie poddały się szczepieniom, służy właśnie tym celom. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także to, że – jak stanowi art. 95 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682) – władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m. in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu doprowadzającego do wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, i równocześnie, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska - art. 72 ust. 1 Konstytucji (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. II GSK 3542/15). Odnosząc się natomiast do wniosku o wystąpienie do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z pytaniem prawnym w sprawie wykładni art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, wskazać należy, że zgodnie z art. 32 ust. 1 Konwencji, Trybunał jest właściwy do rozpoznania wszystkich spraw dotyczących interpretacji i stosowania Konwencji i jej protokołów, które zostaną mu przedłożone na podstawie art. 3, 34, 46 i 47. Żaden z powyższych przepisów nie przewiduje zaś możliwości wystąpienia z pytaniem o wykładnię przepisów konwencji przez składy orzekające sądu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.