VII SA/Wa 1663/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd ( spr), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2014 r. znak [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z zakresu prawa jazdy kat. B skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania A. J. - utrzymał w mocy decyzję-skierowanie Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...], A. J. na egzamin państwowo w celu kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy z zakresu prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że podstawę faktyczną do wydania decyzji stanowił wniosek Komendy [...] Policji w [...] z dnia [...] września 2012 r., w związku z uzyskaniem przez A. Ja. 28 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. W toku postępowania A. J. złożył zaświadczenie o odbyciu w dniu [...] października 2012 r. szkolenia, o którym mowa w przepisie art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym wobec czego według A. J. nastąpiło obniżenie zewidencjonowanych punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego o 6. Organ odwoławczy przywołał treść art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami i stwierdził, że A. J. podlega hipotezie i dyspozycji cytowanych przepisów. Zauważył, iż z wniosku Komendanta [...] Policji o sprawdzenie kwalifikacji wynika, iż skarżący w okresie od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. dopuścił się naruszeń przepisów ruchu drogowego, skutkujących otrzymaniem łącznie 28 punktów karnych. Zaistniały zatem wątpliwości co do kwalifikacji kierowcy, a tym samym przesłanki do skierowania odwołującego się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Organ dodał, że zgodnie z utrwaloną opinią doktryny prawa podstawą wystąpienia z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy może być również powtarzające się naruszenie przez kierującego przepisów ruchu drogowego, nawet jeżeli w określonym czasie nie przekroczył on dopuszczalnego limitu punktów karnych. Powtarzające się wykroczenia zwłaszcza mające istotny wpływ na bezpieczeństwo ruchu, np. niestosowanie się do zakazów wyprzedzania czy do ograniczeń prędkości, mogą rodzić uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji takiego kierującego. W omawianym przypadku podejrzenia co do kwalifikacji kierowcy potwierdza dodatkowo zgromadzona liczba punktów karnych. Następnie organ wskazał, że stosownie do § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r. poz. 488), który wszedł w życie 9 czerwca 2012 r. stanowi, że "odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24". Organ dodał, iż samo skierowanie na egzamin nie przesądza, czy kierowca, nie posiada kwalifikacji do bezpiecznego prowadzenia pojazdów mechanicznych lub nie zna przepisów ruchu drogowego. Dopiero nie przystąpienie do egzaminu, bądź ukończenie go z wynikiem negatywnym, będzie skutkować cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], złożył A. J. wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Skarżący podobnie jak w odwołaniu wskazał, że organ odwoławczy nie uwzględnił faktu odbycia szkolenia przez skarżącego, które zmniejszyło liczbę zgromadzonych przez punktów karnych o 6. Skarżący wskazał także, że ustawa o ruchu drogowym wyraźnie określa, kto nie może odbyć szkolenia zmniejszającego liczbę punktów karnych ograniczając ją do przypadku kierowcy ze stażem poniżej jednego roku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzji prawa nie narusza. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), który zobowiązuje do wydania decyzji o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem, na wniosek komendanta Policji, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w razie przekroczenia 24 punktów karnych otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że ostatnio wymieniony przepis, do którego odsyła art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy stanowi, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się zaś odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 - 10 i wpisuje się do ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się, zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy, po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty (w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy, tj. kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy - 20 punktów). Wprowadzenie do porządku prawnego systemu punktowego za naruszenia przepisów ruchu drogowego miało na celu zdyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ruchu drogowego oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu tych przepisów. Przekroczenie przez kierującego pojazdem 24 punktów w ciągu 1 roku od dnia pierwszego naruszenia powoduje określone konsekwencje. W takim przypadku kierujący pojazdem winien liczyć się z zatrzymaniem prawa jazdy (art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. b), skierowaniem na badania psychologiczne (art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz - jak w rozpoznawanej sprawie - skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b). Użyty przez ustawodawcę w ostatnio wymienionym przepisie zwrot, że osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdami "podlega" kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji oznacza, że kompetencja starosty do orzeczenia w drodze decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie tego uprawnienia ma charakter związany, wykluczający tym samym jakąkolwiek sferę uznania administracyjnego, a warunkiem decyzji w tym przedmiocie jest stwierdzenie, w oparciu o wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, że osoba posiadająca uprawnienie przekroczyła 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. W niniejszej sprawie pierwsze wykroczenie miało miejsce w dniu [...] stycznia 2011 r. i w ciągu roku tj. do dnia [...] grudnia 2011 r. skarżący za kolejne mandaty uzyskał 28 punktów karnych. Zasady prowadzenia ewidencji określone zostały w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Ewidencję tę co do zasady prowadzi Komendant Wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Powołane rozporządzenie w § 9 daje możliwość osobie zainteresowanej uzyskania od Policji ustnej informacji lub zaświadczenia o wpisach do ewidencji ostatecznych i tymczasowych punktów odpowiadających dokonanym naruszeniom przepisów drogowych. Informacji udziela się lub zaświadczenie wydaje w każdej jednostce organizacyjnej Policji posiadającej odpowiednie możliwości techniczne. Z kolei, organy orzekające w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji związane są informacją Komendanta Policji co do liczby punktów karnych. Z akt przedmiotowej sprawy bezspornie wynika, iż Komendant [...] Policji pismem z dnia [...] września 2012 r. skierował do Starosty [...] wniosek o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdem w ramach posiadania przez niego uprawnień, wskazując na 5 przypadków naruszenia przez niego przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] grudnia 2011 r., za które skarżący uzyskał 28 punktów karnych, co oznacza przekroczenie dozwolonego limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wniosek ten odpowiada wymogom określonym w załączniku nr 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r. poz. 488). Jako taki stanowi więc podstawę do wydania decyzji w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w oparciu o art. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zaznaczyć należy, iż decyzja wydawana na tej podstawie ma charakter rozstrzygnięcia związanego, co oznacza, że organ kierujący nie ma uprawnienia do rozważania celowości skierowania na sprawdzenie kwalifikacji ze względu na okoliczność otrzymania punktów karnych. Organ w tym przypadku miał więc obowiązek, a nie tylko prawo, skierować skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanego prawa jazdy. Stwierdzić wobec tego należy, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Skarżący bezspornie także, w dniu [...] października 2012 r. odbył szkolenie mające zmniejszyć liczbę posiadanych punktów karnych o 6 i jako potwierdzenie jego odbycia przedstawił zaświadczenie wydane w oparciu o § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Zaznaczyć należy, iż ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 130 ust. 3 dopuszcza możliwość uczestniczenia kierowcy wpisanego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w szkoleniu na własny koszt, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zestawienie tego przepisu z treścią ust. 2 uprawnia zaś do przyjęcia, że odbycie przez kierowcę szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jeśli szkolenie kierowca odbył już po przekroczeniu liczby 24 punktów wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy. Regulację taką zawiera § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wskazując, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że nie jest dopuszczalne zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na skutek uczestnictwa w szkoleniu, w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów, wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10, LEX nr 745196, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10, LEX nr 990279, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1721/10, LEX nr 1069603). Taka sytuacja miała właśnie miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący uzyskał liczbę 28 punktów w roku 2011 r., zaś szkolenie zmniejszające liczbę punktów odbył w dniu [...] października 2012 r. W ocenie Sądu, niezasadna jest zatem argumentacja skarżącego, że w niniejszej sprawie, powinna być wzięta pod uwagę okoliczność, że w dniu [...] października 2012 r. odbył on szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jedynie odbycie szkolenia przed uzyskaniem 24 punktów wpisanych do ewidencji stanowiłoby podstawę do zmniejszenia posiadanej liczby punktów. Sąd w składzie orzekającym podziela także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. I OSK 855/12 (publ: www.cbois.nsa.gov.pl), w którym uznano, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Jeżeli jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność. Zatem organy administracyjne w postępowaniu w sprawie o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji związane były liczbą punktów wpisanych do ewidencji kierowców. Stosownie bowiem do treści § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. wniosek, o którym mowa w ust. 1 (o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji), sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych. Wskazać trzeba, że organ uprawniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów winien mieć kontrolę czy osoby kierujące pojazdami nie utraciły posiadanych uprawnień. Wezwanie kierującego do poddania się sprawdzeniu kwalifikacji nie jest czynnością, którą organ może dowolnie zastosować. Wniosek taki jest dopuszczalny tylko w wyraźnie określonych w przepisach przypadkach. Przesłanką taką jest zgromadzenie 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ponadto na uwagę zasługuje również fakt, że samo skierowanie na egzamin nie przesądza jeszcze, czy kierowca nie posiada kwalifikacji do bezpiecznego prowadzenia pojazdów mechanicznych lub nie zna przepisów ruchu drogowego. Dopiero nie przystąpienie do egzaminu, bądź ukończenie go z wynikiem negatywnym, będzie skutkować cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Celem ponownego sprawdzenia kwalifikacji jest bowiem wykluczenie wątpliwości, odnośnie umiejętności kierującego i znajomości przepisów obowiązujących osoby, które poruszają się pojazdami mechanicznymi, bądź też potwierdzenie, iż istnieją czynniki, które wykluczają dalszy udział strony w ruchu drogowym. W niniejszej sprawie faktem bezspornym jest, że skarżący uzyskał 28 punktów karnych za wykroczenia spowodowane w ruchu drogowym w roku 2011. Szkolenie odbyte w październiku 2012 roku nie mogło zniwelować przekroczenia ustawowej liczby punktów zebranych przez skarżącego w 2011 roku. Sąd Wojewódzki w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem materialnym, tj. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które dawałoby podstawę do wyeliminowania rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Reasumując, skoro Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że nie zostały dostrzeżone takie naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając na uwadze powyższe, wobec bezzasadności skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak wyroku.