VII SA/Wa 1717/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. sp. z o.o. w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: zasądzić od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 374 zł (trzysta siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W punkcie III wyroku z dnia 6 marca 2015 r., w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawarł postanowienie o zasądzeniu od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego G. sp. z o.o. w W. kwoty 374 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazano, że koszty zostały zasądzone na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Na powyższe postanowienie zostało złożone zażalenie przez skarżącą spółkę –G. sp. z o.o. w W. W zażaleniu sformułowano zarzuty dotyczące pominięcia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania i jej wyjaśnienia, co uniemożliwia kontrolę instancyjną tego orzeczenia oraz zarzucono naruszenie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461) zw. dalej rozporządzeniem, przez jego błędne zastosowanie w sytuacji gdy zastosowany powinien być § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a. Z tego względu w zażaleniu wniesiono o reasumpcję zaskarżonego postanowienia przez jego uchylenie i zasądzenie kwoty 2514 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie w związku z powyższym uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał, że w sprawie wymaga ustalenia czy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, o czym stanowi § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia, co wymaga dokonania stosownej kwalifikacji sprawy, która dotyczy wymierzenia grzywny w celu przymuszenia; czy też jest to "inna sprawa" o jakiej mowa w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia. To z kolei wymaga odniesienia się do treści art. 216 i art. 231 p.p.s.a., tj. jakie znaczenie dla kwalifikacji sprawy w rozumieniu ww. przepisów rozporządzenia ma kwestia tego, czy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna i czy dla tej kwalifikacji ma znaczenie to jaki rodzaj wpisu sądowego został określony w niniejszej sprawie. Sąd I instancji przyjął bowiem do rozpoznania niniejszej sprawy opłacony przez pełnomocnika strony skarżącej wpis sądowy w wysokości 100 złotych stanowi wpis stały. Od tej oceny zależy bowiem ustalenie stawki minimalnej albo w wysokości 240 złotych albo w znacznie wyższej, tj. 2400 złotych wynikającej z § 6 pkt 5 ww. rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 230 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast zgodnie z art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Zgodnie z art. 216 p.p.s.a. jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia. Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 221, poz. 2193; wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi wskazany w tym przepisie procent wartości przedmiotu zaskarżenia. Natomiast w myśl § 2 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi 100 zł w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] nakładające na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia na podstawie art. 119 § 1, art. 121 § 2, § 4 i 5 oraz art. 17 § 1 i 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619). Zatem przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w toku postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym Sąd przyjął, że wpis należny określony powinien zostać zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia (wpis stały). Wskazać należy, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem zmierzającym pośrednio do wykonania nałożonego obowiązku, który z uwagi na dolegliwość natury finansowej skłania zobowiązanego do wykonania tego obowiązku. Nie jest natomiast środkiem egzekucyjnym zaspokajającym. Nie ma zatem w tej sytuacji uzasadnienia do pobierania wpisu sądowego stosunkowego, gdyż wysokość grzywny określona w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie jest przedmiotem sprawy. Przedmiotem sprawy jest natomiast legalność wydania postanowienia w trybie postępowania egzekucyjnego. Innymi słowy Sąd w postepowaniu sądowo-administracyjnym bada w pierwszej kolejności zasadność wydania postanowienia nakładającego grzywnę w celu przymuszenia, jako przedmiot sprawy, a wysokość tej grzywny poddana jest kontroli na etapie następnym, jako element wtórny i jedynie konsekwencja tego postanowienia. Nie można zatem przyjąć, że zaskarżenie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, oznaczać będzie przyjęcie, iż kwota grzywny będzie wartością przedmiotu sprawy stanowiącą podstawę do określenia opłaty za czynności profesjonalnego pełnomocnika. W takiej sytuacji należało od skargi pobrać wpis stały, stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. tj. od postanowienia wydanego w trybie egzekucyjnym. Wpis sądowy w niniejszej sprawie został ustalony zatem na kwotę 100 zł. Wpis w takiej wysokości strona skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika uiściła samodzielnie, bez wezwania Sądu (k.8, potwierdzenie k. 29). Z tych powodów, wynagrodzenie pełnomocnika ustalono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia i § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi na kwotę 374 zł. na którą składa się kwota 100 zł. wpisu sądowego, 240 zł zastępstwa procesowego oraz 34 zł. opłaty za dwa pełnomocnictwa. Należy przy tym wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie prezentował identyczne stanowisko w omawianej kwestii (zob. postanowienie NSA z 12 maja 2015 r. II OZ 410/15; postanowienie z dnia 18 lutego 2015 r. II OZ 116/15; postanowienie z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 96/12; postanowienie z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt II OZ 969/11; postanowienie NSA z 30 czerwca 2010 r. II OZ 608/10; z 19 stycznia 2009 r. II OZ 12/09; wszystkie ww. postanowienia - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie należy wskazać, że przyjmując odmienną interpretację tej kwestii niż przyjęta na gruncie niniejszego postanowienia, trudno było by uzasadnić stosowanie innej podstawy prawnej odnośnie kosztów sądowych raz - w przypadku uiszczania wpisu sądowego, a dwa - w przypadku zasądzania kosztów zastępstwa procesowego, w zależności od tego, które rozwiązanie jest korzystniejsze finansowo dla strony postępowania. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.