VII SA/Wa 172/13
WyrokWSA w Warszawie2013-06-12
Skład orzekający: Paweł Groński, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy inspekcji sanitarnej są związane orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez uprawnione jednostki w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej, nawet jeśli strona kwestionuje ich rzetelność?Ratio decidendi
Organy inspekcji sanitarnej są związane orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez uprawnione jednostki w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie ma walor opinii biegłego, a organ administracji nie może samodzielnie oceniać dokumentacji medycznej ani wnikać w sposób i tryb przeprowadzania badań orzeczniczych, jeśli opinia jest rzeczowa, przekonująco uzasadniona i wyjaśnia istotne okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej. Skarżąca zarzucała m.in. lekceważący charakter badań, długi czas oczekiwania na orzeczenie oraz błędne ustalenie braku związku choroby z wykonywaną pracą przy komputerze. Organy administracji oparły swoje decyzje na orzeczeniach lekarskich I i II stopnia, które stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. znak [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej k.p.a.), art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm., dalej: k.p.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r., Nr 105, poz. 869), po rozpatrzeniu odwołania E. K. - utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u E. K. choroby zawodowej: przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy i na początek wskazał, że niniejsza sprawa była już badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1498/09 uchylił decyzję nr [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora w [...] z dnia [...] maja 2009 r. o braku podstaw do stwierdzenia u E. K. choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia [...] marca 2010 r. wystąpił do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] z prośbą o wydanie nowego orzeczenia w sprawie podejrzenia u E. K. choroby zawodowej. Do ww. pisma dołączył m.in. kartę oceny narażenia zawodowego, z którą E. K. zapoznała się w dniu [...] marca 2010 r.
Powyższa jednostka orzecznicza I stopnia wydała w dniu [...] lutego 2012 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u E. K. choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, w którym wskazano, że "ponowna ocena stanu zdrowia badanej, dokumentacji medycznej wraz ze szczegółową analizą narażenia zawodowego nie dają podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w Orzeczeniu Lekarskim Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Brak jest zatem podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej".
E. K. odwołała się od powyższego orzeczenia lekarskiego w związku z czym sprawa była rozpatrywania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.
Instytut Medycyny Pracy w [...], działający jako jednostka orzecznicza II stopnia, w dniu [...] czerwca 2012 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u E. K. choroby zawodowej - przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej, w którym z kolei wskazano, że "na podstawie szczegółowej analizy dostarczonej dokumentacji medycznej oraz w oparciu o przeprowadzone badanie ortopedyczne nie znaleziono podstaw do rozpoznania u badanej choroby zawodowej. Analizując przebieg choroby należy stwierdzić, że żaden z objawów zgłaszanych od początku choroby nie jest charakterystyczny dla zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, można zatem przypuszczać, że początkowe rozpoznanie było błędne i dopiero wynik badania USG pozwolił na weryfikację rozpoznania i podjęcie właściwego leczenia. (...) Wykonywane przez E. K. czynności zawodowe w postaci pisania na klawiaturze komputera i posługiwanie się myszką komputerową, nawet przez wiele godzin dziennie nie powodują takich obciążeń, które mogłyby doprowadzić do naderwania ścięgna. W związku z powyższym nie ma podstaw do uznania, że czynnikiem sprawczym choroby był sposób wykonywania pracy."
Po otrzymaniu powyższego orzeczenia lekarskiego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego w sprawie, a także pouczył, że przed wydaniem decyzji strony mogą wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz mogą zgłosić ewentualne żądania w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego zawiadomienia.
Wobec braku uwag stron co do prowadzonego postępowania, w dniu [...] września 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał decyzję Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u E. K. choroby zawodowej: przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej.
E. K. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, po rozpatrzeniu którego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, że E. K. w latach 1978-2008 była zatrudniona w kilku zakładach pracy, na stanowiskach m. in.: kontroler jakości, magazynier, kartotekarka, samodzielny referent, księgowa. Podczas świadczenia pracy, E. K. wykonywała czynności zawodowe obsługując maszynę do pisania, komputer, różnego typu kalkulatory, pisała odręcznie.
Organ powołując się na treść § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych wskazał, że lekarz właściwy do orzekania w sprawie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
W związku z obowiązkiem oparcia się na wydanych w sprawie orzeczeniach lekarskich zapadłych w dniu [...] lutego 2012 r. (jednostki orzeczniczej I stopnia) i w dniu [...] czerwca 2012 r. (jednostki orzeczniczej II stopnia) organ wskazał, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu Pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
W przypadku E. K. nie została spełniona żadna z powyższych przesłanek. Lekarze orzecznicy nie rozpoznali u ww. choroby pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, a ponadto nie potwierdzili, aby rozpoznana u E. K. choroba układu ruchu miała związek z wykonywanymi czynnościami zawodowymi.
Organ wskazał, że lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, posiadającym kwalifikacje i kompetencje do oceny wpływu sposobu wykonywania pracy na organizm ludzki, znana jest specyfika czynności zawodowych związanych z obsługą komputera, maszyny do pisania, kalkulatorów, a także specyfika ruchów ręki podczas pisania odręcznego. Posiadają oni wiedzę i kompetencje do oceny wpływu i sposobu wykonywania pracy na kończyny ludzkie człowieka. Przy rozpoznawaniu chorób zawodowych posiłkują się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi.
Ponadto organ odwoławczy zauważył, że E. K. w toku prowadzonego postępowania w sprawie podejrzenia u ww. choroby zawodowej była czterokrotnie badana w jednostkach służby zdrowia, jedynie uprawnionych zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. do orzekania w sprawie chorób zawodowych.
Powołując się na wyrok NSA w Warszawie z dnia 23 lipca 2003 r. organ wskazał, że szczególna rola w postępowaniu przypada orzeczeniom lekarskim, wydanym przez uprawnione do orzekania jednostki orzecznicze. Organ wydający decyzję jest związany treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika i określa czy rozpoznane schorzenia mieszczą się w wykazie chorób zawodowych i mają związek z warunkami pracy. Oznacza to, że organy państwowej inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym oraz nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby.
Odnośnie zarzutu postawionego w odwołaniu, że decyzja została wydana na podstawie nierzetelnych orzeczeń lekarskich, organ II instancji poinformował, że zgodnie z wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzeczenie lekarskie uprawnionej do orzekania jednostki służby zdrowia ma walor opinii biegłego. Organ ma obowiązek kontrolować, czy wydana opinia wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, czy jest rzeczowa i przekonująco uzasadniona. Gdy odpowiada tym warunkom, co ma miejsce w niniejszej sprawie, stanowi podstawę do wydania prawidłowej decyzji. W przypadku E. K. uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych jednostki służby zdrowia, czterokrotnie wydały opinię w niniejszej sprawie, iż brak jest podstaw do rozpoznania u ww. choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, ponieważ u E. K. nie rozpoznano jednostki chorobowej, występującej w wykazie chorób zawodowych oraz nie potwierdzono, aby występująca u niej choroba układu ruchu miała związek z wykonywaną pracą. Posiłkując się wyrokiem NSA z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 358/06 organ odwoławczy wskazał, że: "Organy Inspekcji Sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie mogą samodzielnie oceniać dokumentacji lekarskiej. Skoro zatem skarżący nie przedstawił dowodów podważających zasadność orzeczeń to brak podstaw do stwierdzenia ich nierzetelności".
Odnosząc się do kolejnego zarzutu odwołania organ poinformował, że stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem decyzji, umożliwiono stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, otrzymanie takiego zawiadomienia E. K. potwierdziła własnoręcznym podpisem w dniu [...] sierpnia 2012 r., natomiast nie wniosła do organu powiatowego nowych dowodów, mogących mieć wpływ na meritum sprawy.
Odpowiadając na kolejne zarzuty E. K., że w Instytucie Medycyny Pracy w [...] nie wykonano specjalistycznych badań, w trakcie procedury orzeczniczej nie zostały dopełnione podstawowe zasady i procedury medyczne orzekania w sprawie chorób zawodowych, oraz że na ponowne orzeczenie lekarskie w sprawie czekała ponad półtora roku, organ odwoławczy poinformował, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mają wpływu na czas, tryb i sposób wykonywanych badań lekarskich w uprawnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych jednostkach służby zdrowia. Ponadto zauważył, że organ powiatowy w [...] również monitował do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] w pismach z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2011 r., zwracając się o wydanie ponownego orzeczenia lekarskiego w przedmiotowej sprawie.
Na koniec organ podał, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał zaskarżoną decyzję na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zebranego zgodnie z art. 80 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. złożyła E. K. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała na bardzo długi okres oczekiwania na badania lekarskie po skierowaniu spawy do ponownego rozpoznania po wyroku WA w Warszawie. Następnie opisała przebieg badania mającego doprowadzić do wydania orzeczenia decydującego o chorobie zawodowej lub jej braku - wskazując na jego lekceważący charakter oraz brak przeprowadzenia szczegółowych badań. Nadmieniła, że instytucje upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych I i II szczebla orzeczniczego nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej, bowiem stwierdzono, iż praca przy komputerze nawet przez wiele godzin dziennie nie powoduje takich obciążeń, które mogłyby doprowadzić do naderwania ścięgna, nie ma zatem podstaw do uznania, że czynnikiem sprawczym choroby był sposób wykonywania pracy.
Według skarżącej przyczyna jej choroby ma ewidentny charakter choroby zawodowej, a wywołana jest wielogodzinnym i codziennym pisaniem na maszynie, komputerze, czy też liczeniem za pomocą kalkulatora.
Podczas wykonywania pracy na stanowisku komputerowym często dochodzi do nadmiernego obciążenia i zmęczenia mięśni, co może powodować dolegliwości ze strony układu mięśniowo-szkieletowego. Praca wymaga monotypowych ruchów przedramienia, długiego trzymania nadgarstka w wyproście z licznymi ruchami palców.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać trzeba, że sprawa niniejsza była objęta przedmiotem kontroli tutejszego sądu, który wyrokiem z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1498/09 uchylił decyzję nr [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora w [...] z dnia [...] maja 2009 r. o braku podstaw do stwierdzenia u E. K. choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy, z uwagi na fakt, że przepis ustawy będący podstawą wydania rozporządzenia stanowiącego z kolei podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, jak i samo rozporządzenie, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygnatura P 23/07, zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP.
Biorąc to pod uwagę oraz wobec treści art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, należało uznać, że organ rozpoznający ponownie sprawę, jak i Sąd w składzie rozpoznającym skargę związany byli przedstawioną wyżej oceną prawną i wskazaniami.
Jednocześnie - co należy podkreślić, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela również Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że związanie organu administracji (jak i sądu) oceną prawną wojewódzkiego sądu administracyjnego dotyczy jedynie tych kwestii, co do których sąd ten wyraził pogląd. Takie stanowisko zostało zawarte m.in. w wyroku z dnia 4 sierpnia 2011 r. w sprawie II OSK 2339/10, w którym NSA wskazał, że o wiążącym charakterze powyższego wyroku można mówić tylko w kwestiach, które zostały zawarte w jego sentencji i uzasadnieniu.
A zatem, przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2012 r. orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u E. K. choroby zawodowej: przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej.
Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji podstawę prawną rozstrzygnięcia organu II instancji stanowiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. (Dz.U. z 2009 r., Nr 105, poz. 869) - w sprawie chorób zawodowych, które zastąpiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. - w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), które utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r.
Definicję legalną choroby zawodowej zawiera obecnie art. 2351 k.p. dodany mocą art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. (Dz. U. Nr 99, poz. 825) zmieniającej ww. ustawę z dniem 3 lipca 2009 r. Zgodnie z treścią tego przepisu za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Nie traci zatem na aktualności orzecznictwo wydane na gruncie ww. rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., zgodnie z którym definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy (tak m.in. wyrok SN z dnia 4 czerwca 1998 r., III RN 36/98, OSNP 1999/6/192 oraz wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 1998 r., I SA 786/98, LEX nr 45835). Nadto, w orzecznictwie utrwalony był pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim (m.in. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 20 maja 2002 r., OPS 3/02, ONSA 2003/1/4) również w pełni aktualny na gruncie nowego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych regulującego tę samą materię normatywną.
Powyższe nie zmienia jednak zasadniczej kwestii, iż orzeczenia w sprawach chorób zawodowych wydają właściwe organy administracji publicznej, które zobowiązane są do stosowania przepisów procedury administracyjnej ze wszystkimi tego konsekwencjami chyba, że ww. rozporządzenie zawiera regulacje odmienne.
Trzeba mieć bowiem na uwadze, że w świetle § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Jak zatem słusznie zauważył organ II instancji do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione dwie przesłanki: choroba jest wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy po zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego potwierdzą, że ma ona związek z wykonywaną pracą.
W przypadku E. K. nie została spełniona żadna z powyższych przesłanek. Lekarze orzecznicy nie rozpoznali u ww. choroby pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, a ponadto nie potwierdzili, aby rozpoznana u E. K. choroba układu ruchu miała związek z wykonywanymi czynnościami zawodowymi.
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy - wbrew zarzutom skargi - stwierdzić należy, że zarówno organ II instancji, jak i organ I instancji poczyniły ustalenia w sprawie w sposób prawidłowy i zgodny z wymogami określonymi w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że E. K. w latach 1978-2008 była zatrudniona w kilku zakładach pracy, na stanowiskach m. in.: kontroler jakości, magazynier, kartotekarka, samodzielny referent, księgowa. Podczas świadczenia pracy, E. K. wykonywała czynności zawodowe obsługując maszynę do pisania, komputer, różnego typu kalkulatory, pisała odręcznie. Podczas wykonywania czynności zawodowych, tj. wielogodzinnym i codziennym pisaniu na maszynie, komputerze, czy też liczeniu za pomocą kalkulatora oczywiście był nadwyrężany nadgarstek i prawa ręka (skarżąca jest praworęczna).
Analizując przebieg jej choroby jednostki orzecznicze I i II stopnia (Instytut [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] orzeczenie z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], oraz Instytut Medycyny Pracy w [...] orzeczenie nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.) stwierdziły, że żaden z objawów zgłaszanych od początku choroby E. K. nie jest charakterystyczny dla zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. Wykonywane przez E. K. czynności zawodowe w postaci pisania na klawiaturze komputera i posługiwanie się myszką komputerową, nawet przez wiele godzin dziennie nie powodują takich obciążeń, które mogłyby doprowadzić do naderwania ścięgna. W związku z powyższym nie ma podstaw do uznania, że czynnikiem sprawczym choroby był sposób wykonywania pracy.
Wskazać trzeba, że sam fakt zapadnięcia na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za chorobę zawodową, jeżeli nie pozostaje w związku przyczynowym z warunkami występującymi w środowisku pracy bądź, gdy takiego związku nie można wywieść w wysokim stopniu prawdopodobieństwa.
Przypadek skarżącej był rozpatrywany przez dwie jednostki orzecznicze, uprawnione, zgodnie z § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Obydwie jednostki orzecznicze wydały orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania u E. K. choroby zawodowej: przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej.
Za organem wskazać też trzeba, że lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, posiadającym kwalifikacje i kompetencje do oceny wpływu sposobu wykonywania pracy na organizm ludzki, znana jest również specyfika czynności zawodowych związanych z obsługą komputera, maszyny do pisania, kalkulatorów, a także specyfika ruchów ręki podczas pisania odręcznego. Posiadają oni wiedzę i kompetencje do oceny wpływu i sposobu wykonywania pracy na kończyny ludzkie człowieka. Przy rozpoznawaniu chorób zawodowych posiłkują się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi. Orzeczenie lekarskie uprawnionej do orzekania jednostki służby zdrowia ma zatem walor opinii biegłego. Organ ma obowiązek kontrolować, czy wydana opinia wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, czy jest rzeczowa i przekonująco uzasadniona. Gdy odpowiada tym warunkom, co ma miejsce w niniejszej sprawie, stanowi podstawę do wydania prawidłowej decyzji.
Jak słusznie również organ odwoławczy zauważył E. K. w toku prowadzonego postępowania w sprawie podejrzenia u ww. choroby zawodowej czterokrotnie była badana w uprawnionych, zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. do orzekania w sprawie chorób zawodowych, jednostkach służby zdrowia, które po ponownej szczegółowej ocenie stanu zdrowia badanej, w oparciu o przeprowadzone badanie ortopedyczne oraz analizę dokumentacji medycznej wraz ze szczegółową analizą narażenia zawodowego, stwierdziły, że nie ma podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w Orzeczeniu Lekarskim Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., zgodnie z którym brak jest podstaw do rozpoznania u E. K. zawodowej etiologii przewlekłego zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej prawej
Z kolei organ wydający decyzję jest związany treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika i określa czy rozpoznane schorzenia mieszczą się w wykazie chorób zawodowych oraz czy mają związek z warunkami pracy. Oznacza to, że organy państwowej inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowymi oraz nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby.
Biorąc to wszystko pod uwagę wskazać trzeba, że prawidłowo orzekły organy obu instancji, które przy wydawaniu decyzji opierały się na wydanych w sprawie E. K. orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia. Wszystkie wydane w sprawie E. K. orzeczenia, bo także dwa orzeczenia zapadłe we wcześniej prowadzonym postępowaniu, a uchylonym do ponownego rozpoznania przez tutejszy Sąd, jednolicie odnosiły się do braku podstaw do stwierdzenia u E. K. omawianej choroby zawodowej.
Jak trafnie podkreślił organ odwoławczy lekarze orzecznicy, jako specjaliści medycyny pracy, posiadają kwalifikacje i kompetencje do oceny wpływu konkretnych czynników na organizm ludzki i doznane w ten sposób uszkodzenia. Przy rozpoznawaniu chorób zawodowych posiłkują się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi. Orzeczenie lekarskie uprawnionej do orzekania jednostki służby zdrowia ma walor opinii biegłego. Natomiast organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mają prawa wnikać w sposób i tryb badań orzeczniczych, przeprowadzanych przez uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych jednostki służby zdrowia. Organy te mają natomiast obowiązek kontrolować, czy wydana przez jednostkę służby zdrowia opinia wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, czy jest rzeczowa i przekonywująco uzasadniona. Gdy odpowiada tym warunkom, co ma miejsce w niniejszej sprawie, stanowi podstawę do wydania prawidłowej decyzji.
Ponownie podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie organy inspekcji sanitarnej były związane orzeczeniami lekarskimi, nie mogły dokonać samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania, a procedura przeprowadzonych badań nie nasuwała żadnych wątpliwości co do ich rzetelności (tak m.in. WSA w wyroku z dnia 30 listopada 2005 r., I SA/Wa 184/05, LEX nr 192632; vide także wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 lutego 2012 r., VII SA/Wa 2857/11, www.cbois.nsa.gov.pl).
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło