VII SA/Wa 1738/22

WyrokWSA w Warszawie2022-12-07

Skład orzekający: Paweł Groński, Artur Kuś, Anna Milicka-Stojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Mieszkaniowa Spółdzielnia Własnościowa, jako właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji polegającej na remoncie elewacji, posiada przymiot strony w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, jeśli nie wykazała, że inwestycja ogranicza możliwość zabudowy jej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli nie wykaże, że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, zgodnie z definicją art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Remont elewacji, bez zmiany kubatury czy sposobu użytkowania obiektu, nie wpływa na możliwość zabudowy nieruchomości sąsiedniej, a ewentualne uciążliwości mogą być dochodzone na drodze cywilnej. Brak wykazania interesu prawnego uzasadnia odmowę uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.
Stan faktyczny
Mieszkaniowa Spółdzielnia Własnościowa (Skarżąca) wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na remont elewacji oficyn budynku przy ul. [...]. Skarżąca twierdziła, że inwestycja narusza jej interes prawny, ponieważ znajduje się w "ostrej granicy" z jej nieruchomością, a także przez jej teren przebiega dojazd do inwestycji. Prezydent m. st. Warszawy odmówił uchylenia decyzji, uznając brak interesu prawnego Skarżącej. Wojewoda Mazowiecki utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Artur Kuś asesor WSA Anna Milicka-Stojek Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Mieszkaniowej Spółdzielni Własnościowej "[...]" w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 lipca 2022 r. nr 617/OPON/2022 w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z 5 lipca 2022 r., nr 617/OPON/2022 Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Mieszkaniowej Spółdzielni Własnościowej "N." z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 11 maja 2022 r. Nr 135/Ś/2022, odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta m. st. Warszawy z 11 stycznia 2022 r., Nr 6/Ś/2022, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji obejmującej remont elewacji oficyn budynku przy ul. [...], zlokalizowanych na działkach nr ew.: [...] i [...] z obrębu [...]. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy. Spółka P. sp. z o.o., z siedzibą w W. (dalej :"Inwestor"), złożyła 10 listopada 2021 r. do Prezydenta m. st. Warszawy wniosek o pozwolenie na budowę dla inwestycji polegającej na remoncie elewacji w oficynach budynku przy ul. [...], zlokalizowanych na działkach nr ew.: [...] i [...] z obrębu [...] w W. Prezydent m. st. Warszawy decyzją ostateczną nr 6/Ś/2022 z 11 stycznia 2022 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce Inwestorowi pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji obejmującej remont elewacji oficyn budynku przy ul. [...]. Pismem z 17 lutego 2022 r. Skarżąca, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 147 K.p.a., wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z 11 stycznia 2022 r. Prezydent m. st. Warszawy postanowieniem z 10 marca 2022 r. Nr 51/S/2022 wznowił postępowanie administracyjne zakończone ww. decyzją z 11 stycznia 2022 r. Następnie organ pierwszej instancji pismem z 10 marca 2022 r., wezwał Skarżącą do wykazania interesu prawnego, tj. wskazania konkretnego przepisu, który wprowadza ograniczenia w zabudowie jej działki, tj. działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...]. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżąca w piśmie z 6 kwietnia 2022 r. wskazała, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na wykonanie remontu elewacji budynków P., zmierza do usankcjonowania samowoli budowlanej związanej z wybiciem otworów okiennych w tzw. ostrej granicy z jej działką. Skutkiem bowiem wykonania decyzji o remoncie elewacji będzie utrwalenie samowoli budowlanej, a więc utrzymanie nielegalnie wybitych otworów okiennych. Ponadto podniosła, że nieruchomość Inwestora nie ma bezpośredniego dojazdu do drogi publicznej, a dojście i dojazd do tej nieruchomości realizowane jest wyłącznie przez jej nieruchomość. Tym samym nieruchomość Skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu Inwestora. Prezydent m. st. Warszawy, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., decyzją Nr 135/Ś/2022 z 11 maja 2022 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta m. st. Warszawy z 11 stycznia 2022 r. Zdaniem organu pierwszej instancji w świetle art. 28 K.p.a. i przepisów Prawa budowlanego, Skarżąca nie wykazała interesu prawnego opartego na konkretnym przepisie prawa, który upoważniałby ją do udziału w postępowaniu zakończonego decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z 11 stycznia 2022 r. Organ uznał, że oddziaływanie przedmiotowej inwestycji nie powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu jej działki nr ew. [...]. Podkreślił, że zakres inwestycji nie doprowadzi do zmiany kubatury, nie zmienia warunków ochrony pożarowej a jedynie ogranicza się do remontu, przez który należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego). Remont ingeruje w obiekt, ale w zakresie umożliwiającym dalsze użytkowanie i jego eksploatację z tym, że z wprowadzonymi ulepszeniami (inne materiały budowlane), które nie prowadzą do postania nowej substancji budowlanej. Organ pierwszej instancji jednocześnie stwierdził, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, iż posiada on interes bycia stroną w postępowaniu wznowieniowym na podstawie 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i musi być oparty na wykazaniu przepisu prawa, które powoduje ograniczenia w możliwości zabudowy nieruchomości. Interes prawny musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Dopóki nie zostanie wykazane, że inwestycja ze względu na swój przedmiot, czy też parametry wiąże się z wystąpieniem prawnych ograniczeń w zagospodarowaniu działki sąsiedniej, tak długo właściciel takiej działki na nabędzie statusu strony postępowania. W ocenie organu Skarżąca nie wykazała istnienia po jej stronie interesu prawnego. Skarżąca od powyższej decyzji złożyła odwołanie. Powołaną na wstępie zaskarżoną decyzją Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 11 maja 2022 r. Organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie zasadniczą kwestią sporną jest okoliczność, czy Skarżąca jako właściciel nieruchomości o nr ew. [...] nie ma przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na remont elewacji oficyn budynku przy ul. [...], a tym samym czy zasadnie nie brała udziału w tym postępowaniu. W ocenie Wojewody Mazowieckiego w niniejszej sprawie został prawidłowo ustalony krąg stron postępowania administracyjnego na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stanowiącego lex specialis do art. 28 K.p.a. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika bowiem, aby przedmiotowa inwestycja ograniczała w jakikolwiek sposób zabudowę nieruchomości Skarżącej, a więc nie można stwierdzić, że nieruchomość ta położona jest w obszarze oddziaływania inwestycji, jednocześnie odnosząc się do zawartości merytorycznej projektu budowalnego. Organ podniósł, że Skarżąca, powołując się na art. 28 K.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stwierdziła, że prace remontowe będą wymagały zajęcia jej terenu i dodatkowo mogą ingerować w jej prawo własności. Pomimo jednak, że uznała, że planowana budowa może potencjalnie naruszać jej interes prawny przez zacienianie i pozbawienie należytego nasłonecznienia, a prace budowlane mogą zakłócać korzystanie z nieruchomości przez członków Skarżącej, nie przedstawiła żadnych na to konkretnych dowodów. Ponadto istnienie swojego interesu prawnego wiązała także z prawem ochrony własności nieruchomości. W tym zakresie organ wskazał, że przepisy art. 140 i art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm., dalej "K.c.") w świetle art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie zawsze są źródłem interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, a możliwość wywodzenia z nich interesu prawnego w danym postępowaniu zależy od konkretnych okoliczności ustalonych w konkretnej sprawie. W realiach niniejszej sprawy można byłoby wywodzić interes prawny Skarżącej z art. 140 i art. 144 k.c., gdyby wykazała, że inwestycja skutkować będzie zakłóceniem korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Takiego oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość Skarżąca jednak nie wykazała. Organ podkreślił, że w każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie Skarżącej, że ma miejsce remont zabytkowej elewacji budynku sąsiadującego z ich budynkiem nie jest wystarczające do uznania, że budynek ten jest usytuowany w obszarze oddziaływania kwestionowanego przedsięwzięcia. Zdaniem organu Skarżąca nie doznaje żadnych ograniczeń ze względu na realizację remontu zabytkowych oficyn. Zakres prac konserwatorskich, mających na celu zachowanie i ochronę obiektu zabytkowego jakim są remontowane oficyny wyklucza nieruchomość Skarżącej ze strefy oddziaływania, a tym samym z kręgu stron spornego postępowania. Skarżąca także nie wykazała, w jaki sposób remont elewacji w zabytkowych oficynach będzie mógł chociażby potencjalnie oddziaływać na jej budynek, z czego to wywodzi, że przysługuje jej status strony. Wojewoda podniósł jednocześnie, że wskazany przez Skarżącą negatywny wpływ inwestycji na jej nieruchomość przez to, że dojście i dojazd na teren objęty inwestycją realizowane jest w szczególności poprzez jej nieruchomość, a także nadwieszenie rusztowań na jej nieruchomości nie jest i nie może być przedmiotem postępowania o pozwolenie na budowę, albowiem dotyczy kolejnego etapu inwestycyjnego, tj. wykonania przedsięwzięcia oraz sposobu prowadzenia prac budowlanych, i tym samym nie przyznaje Skarżącej przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wojewoda podkreślił, że remontowane budynki są obiektami zabytkowymi, wpisanymi do gminnej ewidencji zabytków, w interesie których działają służby ochrony zabytków, a samo prawo własności wobec wpisania obiektów do rejestru zabytków może doznawać ograniczenia. Służby ochrony zabytków zostały powołane do ochrony dóbr kultury i mają prawo podejmować w szczególności działania, mające na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków oraz udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. Wskazał także, że realizacja każdych robót budowlanych może wiązać się z określonymi niedogodnościami dla nieruchomości sąsiednich. Jednakże powyższe nie może ograniczać prawa inwestora do dokonania tych robót w sposób zgodny z przepisami. W postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi tu mianowicie o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych innych osób, a nie interesów faktycznych. Wskazując na powyższe Wojewoda uznał, iż w sprawie nie zostało wykazane, aby Skarżąca posiadała interes prawny do występowania w niniejszym postępowaniu. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania nie potwierdza twierdzeń Skarżącej o zagrożeniu jej nieruchomości w związku z pracami remontowymi i konserwatorskimi prowadzonymi przy elewacjach oficyn kamienicy przy ul. [...] ujętej w gminnej ewidencji zabytków na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r., poz. 840). Przedmiotowa inwestycja nie może oddziaływać na nieruchomość Skarżącej, a jeżeli nawet będzie, to na straży bezpieczeństwa ich obiektu zabytkowego stoją kompetentne służby ochrony zabytków. Na powyższą decyzję Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z 11 maja 2022. r. Jednocześnie zwróciła się o zasądzenie na jej rzecz zwrotu poniesionych kosztów postępowania oraz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, przez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe ustalenie, iż Skarżącej nie przysługuje uprawnienie do występowania w sprawie w charakterze strony, pomimo że prace wykonywane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wykonywane są w ostrej granicy w stosunku do jej nieruchomości, jak również zatwierdzony pozwoleniem na budowę projekt zakłada pozostawienie nielegalnie wykonanych otworów okiennych w owej ostrej granicy - co nie tylko narusza prawa Skarżącej, ale wprost jest sprzeczne z prawem, art. 6, art. 8, art. 10, art. 80 oraz art. 107 K.p.a., przez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, a także należytego i wyczerpującego gromadzenia materiału dowodowego i informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz sporządzenie uzasadnienia w sposób niespełniający wymogów ustawowych, art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a., przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nie uwzględnienie wszelkich okoliczności, które winny stanowić podstawę rozstrzygnięcia, a tym samym narażenie się na zarzut uznaniowości wydanego aktu administracyjnego. W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w niej zarzutów. Podniosła także, że przymiot strony w powyższym postępowaniu przysługuje jej także m.in. z uwagi, iż całość dojazdu oraz dojścia do nieruchomości przy ul. [...] jest realizowana przez jej nieruchomość jak również, iż w projekcie remontu elewacji brak jest jakichkolwiek informacji o lokalizacji gromadzenia odpadów dla potrzeb nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Inwestor w piśmie z 21 listopada 2022 r. wniósł o oddalenie skargi. W ocenie Inwestora planowana inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na nieruchomość Skarżącej, dlatego też nie przysługuje jej przymiot strony w postępowaniu o wydanie spornego pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Mazowieckiego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie uchylenia – w wyniku wznowienia postępowania – decyzji Prezydenta m. st. Warszawy Nr 6/Ś/2022 decyzji z 11 stycznia 2022 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji obejmującej remont elewacji oficyn budynku przy ul. [...], zlokalizowanych na działkach nr ew. [...] i [...] z obrębu [...]. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji merytorycznej. Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to, czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. Zazwyczaj badania takiego organ dokonuje po wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania i w zależności od dokonanych ustaleń albo wydaje postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.), albo postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Jedynie w przypadku, gdy wnioskodawca powołuje się na określoną w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przesłankę, iż jako strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wówczas organ badania takiego dokonuje po wznowieniu postępowania. Utrwalonym w orzecznictwie jest, że jeżeli składający wniosek o wznowienie postępowania podnosi, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym nie brał w nim udziału bez swojej winy, to weryfikacja tego stanowiska następuje we wstępnej fazie postępowania prowadzonego po wydaniu przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania. Wyrazem ustalenia, że podanie wniósł podmiot faktycznie nie będący stroną tego postępowania, będzie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej (por. wyroki NSA z: 22 stycznia 2008 r., II OSK 1892/06; 19 października 2011 r., II OSK 1406/10; 13 maja 2014 r., II GSK 451/13). W niniejszej sprawie Prezydent m. st. Warszawy wznowił na żądanie Skarżącej postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji obejmującej remont elewacji oficyn budynku przy ul. [...], w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. z uwagi na brak udziału strony, bez jej winy w postępowaniu. Legitymację do udziału w tym postępowaniu Skarżąca uzasadniła przede wszystkim lokalizacją ww. budynku w tzw. ostrej granicy w stosunku do działki nr [...] będącej jej własnością, a dodatkowo z okoliczności, iż przez jej teren przebiega służebność przejazdu i przechodu do spornej inwestycji. W sprawach o wydanie pozwolenia na budowę, jak i w trybach nadzwyczajnych dotyczących tych decyzji, krąg stron ustala się w oparciu o tę samą podstawę prawną, tj. w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przytoczony przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 K.p.a., wprowadzając ograniczenia podmiotowe przez wskazanie podmiotów uprawnionych do bycia stroną postępowania i uzależniając dodatkowo ich status od tego czy ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu - należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Definicja zawarta w ww. art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego odsyła do przepisów odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zabudowie terenu związane z obiektem stanowiącym planowaną inwestycję. Do przepisów tych należą w szczególności przepisy materialnego prawa administracyjnego z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawa wodnego, ochrony przeciwpożarowej, gospodarki odpadami, przepisy techniczno-budowlane, a także akty prawa miejscowego. Do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu nie będą natomiast miały zastosowania przepisy prawa cywilnego dotyczące ochrony prawa własności, ponieważ sam fakt oddziaływania ponad przeciętną miarę nieruchomości, na której projektowana jest inwestycja, na nieruchomość sąsiednią nie uzasadnia objęcia tej nieruchomości obszarem oddziaływania obiektu. W konsekwencji postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dotyczy interesu prawnego właściciela oraz użytkowników wieczystych lub zarządcy nieruchomości, jeżeli ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu stanowiącego planowaną inwestycję. Dlatego też przy określeniu kręgu stron w sprawach pozwolenia na budowę, prowadzonych w trybie zwykłym bądź nadzwyczajnym, zagadnieniem kluczowym jest ustalenie, obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, stanowiącego według art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego teren wyznaczony w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Zdaniem Sądu organy administracji przeprowadziły wystarczającą analizę do przyjęcia, iż działka, której właścicielem jest Skarżąca nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. W niniejszej sprawie sporna inwestycja nie może mieć żadnego wpływu na możliwość zabudowy nieruchomości Skarżącej. Dotyczy ona bowiem wykonania robót budowlanych obejmujących remont elewacji oficyn budynku. Z projektu budowlanego wynika, że program prac remontowych na elewacjach obejmuje działania konserwatorskie mające na celu: usunięcie przyczyn destrukcji, przywrócenie materiałom budowlanym ich pierwotnych właściwości i zabezpieczenie przed dalszym niszczeniem oraz pełną rewaloryzację cech stylistycznych zabytkowej elewacji budynku. Stan techniczny i estetyczny elewacji wymaga bowiem podjęcia natychmiastowych prac konserwatorskich (na całej wysokości ścian widoczne ślady zawilgoceń, stara cegła i spoiny uległy erozji, ściany noszą ślady wysoleń, starsze mury z wyraźnymi śladami grzybów, widoczne obszary pleśni). Celem remontu jest odpowiednie zabezpieczenie murów fundamentów i ścian piwnic przed czynnikami zewnętrznymi. W ramach prac budowlanych przewidziano: wykonanie tynków renowacyjnych, usunięcie z elewacji zanieczyszczeń tj. graffiti, renowację gzymsów i sztukaterii, wykonanie nowych obróbek blacharskich, malowanie elewacji, remont fundamentów murów zewnętrznych i wewnętrznych piwnic, remont balkonów, wymianę okien i drzwi balkonowych z zachowaniem pierwotnych wielkości i podziałów, wymianę pokrycia dachowego, naprawę kominów. Zaznaczyć przy tym należy, że remontowane budynki są obiektami zabytkowymi, wpisanymi do gminnej ewidencji zabytków. Rolą dysponenta zabytku jest natomiast utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie oraz jak najlepszego jego wykorzystania dla dobra ogółu ze względu na jego walory historyczne czy naukowe. Mając na uwadze zakres robót budowlanych objętych decyzją ostateczną Prezydenta m. st. Warszawy z 11 stycznia 2022 r. uznać należy, że roboty budowlane objęte ostateczną decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z 11 stycznia 2022 r. ograniczają się jedynie do remontu budynku przy ul. [...] i nie prowadzą w żaden sposób do zmiany jego kubatury czy do zmiany sposobu jego użytkowania. Ingerują w istniejący obiekt ale nie skutkują powstaniem nowej substancji budowlanej. Tym samym ich realizacja w żaden sposób nie może wprowadzać jakichkolwiek ograniczeń dla Skarżącej w zakresie zabudowy jej nieruchomości. Odnosząc się do argumentacji Skarżącej zwrócić należy uwagę, że nie wskazała ona konkretnych przepisów prawa materialnego, które w związku z realizacją inwestycji mogłyby wpłynąć na możliwość zabudowy jej działki. Przymiot strony wywodziła przede wszystkim z usytuowania inwestycji w stosunku do jej nieruchomości, tj. z faktu, iż inwestycja znajduje się w ostrej granicy w stosunku do jej nieruchomości, jak również, iż całość dojazdu oraz dojścia do nieruchomości przy ul. [...] jest realizowana przez jej nieruchomość. Podnosiła także, że zatwierdzony pozwoleniem na budowę projekt zakłada pozostawienie nielegalnie wykonanych otworów okiennych oraz, iż w projekcie remontu elewacji brak jest jakichkolwiek informacji o lokalizacji gromadzenia odpadów dla potrzeb nieruchomości. Zdaniem Sądu przedstawiane przez Skarżącą okoliczności w żaden sposób nie mogą świadczyć o tym, iż jej nieruchomość znajduje się w zakresie oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Jej argumentacja dowodzi jedynie, że posiada ona interes faktyczny w uczestniczeniu w postępowaniu zakończonemu wydaniem decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 11 stycznia 2022 r. Wielokrotnie było już podnoszone w orzecznictwie sądowym, że nie wystarczy subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym. Potencjalna możliwość oddziaływania inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi w każdym przypadku wiązać się z potrzebą zbadania w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. Jest to tym bardziej istotne, gdy tak jak w rozpoznawanej sprawie, organ w postępowaniu prowadzonym w wyniku pozytywnego rozpoznania wniosku o wznowienie dokonuje jedynie oceny wystąpienia przesłanek zawartych w art. 145 § 1 K.p.a. i nie ma uprawnień do ponownego rozpoznania sprawy w całości, tak jak to czyni organ w trybie zwykłym (por. wyrok NSA z 12 maja 2022 r., II OSK 1443/19). Tym samym legitymowanie się prawem własności nieruchomości graniczącej z terenem inwestycji nie jest wystarczające do przyjęcia, że jej właściciel powinien być stroną postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA z: 6 listopada 2019 r., II OSK 3099/17; 4 lipca 2018 r., II OSK 1957/16). Dlatego też powoływanie się przez Skarżącą, że jej nieruchomość położona jest w tzw. ostrej granicy w stosunku do inwestycji nie może jeszcze samo w sobie stanowić podstawy do uznania jej za stronę postępowania. Nieruchomość ta winna bowiem być w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, co – jak już powyżej wskazano – nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Odnosząc się natomiast do kwestii, iż całość dojazdu oraz dojście do nieruchomości przy ul. [...] jest realizowana przez nieruchomość Skarżącej, podkreślenia wymaga, że wykonanie decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 11 stycznia 2022 r. nie dotyczy realizacji budowy nowej inwestycji, a jedynie na remoncie istniejącego budynku, w celu utrzymania go w odpowiednim stanie technicznym. W konsekwencji wykonanie ww. decyzji nie może w jakichkolwiek sposób wpływać na zmianę korzystania z nieruchomości obciążonej, a tym bardziej, aby sporna inwestycja – co ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie – powodowała ograniczenia oddziałujące na służebność skutkujące ograniczeniem w zabudowie nieruchomości Skarżącej, w tym utrudnienia w możliwości wykorzystania jej nieruchomości jako działki budowlanej. W tym miejscu należy wyjaśnić, że samo odczuwanie przez właściciela nieruchomości uciążliwości związanych z funkcjonowaniem jakiegoś obiektu nie jest równoznaczne z obszarem oddziaływania tego obiektu w rozumieniu Prawa budowlanego, warunkującym przyznanie mu legitymacji do zainicjowania postępowania nadzwyczajnego. Uprawnienia właściciela, same w sobie nie stanowią o interesie prawnym w postępowaniu administracyjnym, a ochrona własności przed m.in. immisjami, które zakłóca korzystanie z nieruchomości sąsiednich, może być dochodzona na drodze cywilnej przed sądami powszechnymi. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje także podnoszona przez Skarżącą okoliczność, iż zatwierdzony pozwoleniem na budowę projekt zakłada pozostawienie nielegalnie wykonanych otworów okiennych. Okoliczność ta nie jest bowiem przedmiotem postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych dla inwestycji obejmującej remont elewacji budynku. Kwestia legalności istniejących już otworów okiennych może być przedmiotem postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest obowiązany do podejmowania czynności w tym zakresie. Za zupełnie niezrozumiałą należy uznać argumentację Skarżącej w kwestii braku informacji o lokalizacji gromadzenia odpadów w trakcie wykonywanie przedmiotowych prac. Okoliczność ta w jakikolwiek sposób nie ma wpływu na możliwość zabudowy nieruchomości Skarżącej. Mając powyższe na uwadze, za zasadne uznać należy stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż Skarżącej nie przysługiwał przymiot strony postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 11 stycznia 2022 r. Tym samym przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Wojewoda nie naruszył art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego. Sąd nie znalazł także podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 K.p.a. Zaznaczyć przy tym należy, że Zebrany materiał dowodowy nie dawał żadnych podstaw do stwierdzenia, że przy wydawaniu decyzji organy uchybiły swym powinnościom w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie właściwych przepisów. Nie można także zarzucić aby Skarżąca nie miała zapewnionego udziału w postępowaniu (o czym świadczy wezwanie z 10 marca 2022 r.). Ustalenia dokonane przez organy zostały oparte natomiast na całokształcie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 K.p.a.). Zebrany w sprawie materiał był wystarczający do wydania decyzji w niniejszej sprawie, jak również prawidłowo oceniony, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że Skarżąca nie sprecyzowała jakie istotne dowody zostały pominięte przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło