VII SA/Wa 1742/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem oddala skargę Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga P. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej do stanu poprzedniego. Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej PINB, organ I instancji) wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...] położonych przy ul. [...] w [...], wybudowanego na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Po przeprowadzeniu kontroli na miejscu i stwierdzeniu szeregu nieprawidłowości, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nałożył na inwestora Pana P. G. obowiązek sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wykonane w trakcie budowy budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...] oraz nakazał wykonanie robót budowlanych. Rozpoznając odwołania A. R., A. J., A. R. i A. R. od przedmiotowej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej [...] WINB, organ odwoławczy) decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm. dalej k.p.a.) uchylił decyzję organu I instancji nr [...] z [...] czerwca 2014 r. i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 7 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.), nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia w podanym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót oraz nakazał wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia ww. budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami – zgodnie ze złożoną ekspertyzą sporządzoną przez rzeczoznawcę mgr inż. W. K. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2423/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. G. uchylił decyzję [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania określonych robót budowlanych zaskarżoną decyzję. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. R. i A. R. od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wyrokiem z 16 lutego 2017 r., w sprawie sygn. akt II OSK 1451/15, uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę (P. G.). Uzasadniając swoje stanowisko, Sąd ten po pierwsze przesądził w sprawie, iż doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Podkreślił zatem, iż organ administracji prawidłowo oparł się na opinii autora projektu budowlanego, której analiza pozwala stwierdzić, że została ona wykonana z należytą starannością. Świadczy o tym fakt jak wyjaśnił NSA, że spośród kilkunastu niezgodności z projektem budowlanym tylko dwie zostały zakwalifikowane przez projektanta jako istotne odstępstwa zaś pozostałe jako odstępstwa nieistotne bądź innego rodzaju dopuszczalne prawem zmiany. NSA za zasadny uznał zarzut naruszenia art. 52 ustawy Prawo budowlane. W tym przedmiocie Sąd wyjaśnił, iż okoliczność, że inwestor nie jest właścicielem nieruchomości przemawiałaby przeciwko nałożeniu na niego obowiązku usunięcia niezgodności z projektem budowlanym tylko wówczas, gdyby był on pozbawiony z tego powodu możliwości dostępu do nieruchomości. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Aktualni właściciele nieruchomości deklarują bowiem możliwość udostępnienia inwestorowi nieruchomości w zakresie niezbędnym do wykonania wynikających z decyzji robót. Nie ma więc uzasadnionych podstaw do przyjęcia jak zaznaczył NSA, że decyzja nakładająca na inwestora obowiązek wykonania określonych robót byłaby decyzją niewykonalną. Końcowo natomiast stwierdził, że wypłacenie aktualnym właścicielom budynku odszkodowania, nie skutkuje niemożnością prowadzenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego i nałożenia na inwestora, który wypłacił odszkodowanie za wadliwie wykonany budynek obowiązków, o których mowa w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (II OSK 1451/15), PINB w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nakazał P. G. doprowadzenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej zlokalizowanego na działce nr ew. [...] i [...] obr. [...] do stanu poprzedniego, tj. do stanu zgodnego z projektem budowanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. w związku z niewykonaniem obowiązków, o których mowa w decyzji organu odwoławczego nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. Powyższa decyzja organu I instancji została uchylona decyzją [...] WINB nr [...] z dnia [...] października 2017 r., a sprawa przekazana zastała do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę PINB w [...], decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, nakazał inwestorowi P. G. doprowadzenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działkach nr ew. [...] i [...] obręb [...] położonych przy ul. [...] w [...] do stanu poprzedniego tj. do stanu zgodnego z przepisami poprzez wykonanie następujących robót budowlanych: - wykonanie pionowania wychylonego słupa konstrukcyjnego więźby dachowej (S 4), z uwzględnieniem dodatkowych jego stężeń i belki na której jest oparty, - wzmocnienie uszkodzonych belek poprzez wykonanie dodatkowych nakładek, - zamontowanie mieczy brakujących w konstrukcji dachowej, - wykonanie stałego dojścia do kominów tj. ław i stopni kominiarskich oraz zastosowanie wyłazu dachowego o geometrii spełniającej wymagania przepisów warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, - wyprowadzenie dwóch kominów powyżej kalenicy na wysokość określoną w przepisach, - wykonanie w pomieszczeniu garażu i kotłowni w warstwach posadzkowych na parterze izolacji przeciwwilgociowej w postaci 2 x papa na lepiku, styropian na folii, folia polietylenowa, posadzka betonowa na siatce 0, 04 ( zgodnie z pkt. 10.8 ekspertyzy technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę mgr inż. W. K. z wyłączeniem warstwy płyty betonowej B- 10, - wykonanie dylatacji przewidzianej w projekcie budowlanym między segmentami 1 i 2 (ściany na strychu) oraz na ścianie od spodu nadproża bramy garażowej do wierzchu stropu nad parterem, - wykonanie dodatkowego komina dla kuchni poprzez wypięcie istniejącego przewodu obsługującego pomieszczenie 3/2 (łazienka), co zapewni brakujący przewód dla kuchni, poprowadzenie nowych kominów z poziomu poddasza nieużytkowego zapewniających wloty dla pomieszczeń w poziomie pietra (poddasza użytkowego) zgodnie z pkt 10.8 ekspertyzy technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę mgr inż. W. K. - demontaż istniejących szamb i wybudowanie nowych atestowanych szamb zgodnie z przepisami. Uzasadniając decyzję, organ I instancji wskazał, iż przed jej wydaniem poinformował strony o treści art. 10 k.p.a. i ustalił, że inwestor P. G. nie wykonał obowiązków nałożonych decyzją [...] WINB nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. Zatem stwierdzając, że art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego kończy postępowanie naprawcze i uznając, iż istnieje możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, organ I instancji wydał przedmiotowa decyzję. W ocenie PINB wykonanie przez inwestora robót budowlanych określonych w sentencji decyzji wyeliminuje nieprawidłowości i doprowadzi budynek mieszkalny w zabudowie bliźniaczej do stanu zgodnego z przepisami. W odwołaniu od decyzji PINB w [...], P. G. (dalej skarżący, inwestor), zakwestionował, że stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego - są odstępstwami istotnymi, stwierdzając przy tym iż powyższe odstępstwa nie leżą w gestii prawa administracyjnego. Zanegował przy tym opinię projektanta sporządzoną w przedmiotowej sprawie. Podniósł okoliczność, iż sprzedał przedmiotową nieruchomość i rozliczył się z właścicielami. W ocenie skarżącego postępowanie w sprawie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. [...] WINB zaskarżoną decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, organ odwoławczy wskazał, że istotą art. 51 Prawa budowlanego jest zbadanie przez organ nadzoru budowlanego czy wykonane roboty budowlane są zgodne z prawem. Przez zgodność z prawem wykonanych robót budowlanych należy rozumieć zgodność tego, co w ich wyniku powstało z przepisami techniczno-budowlanymi, oraz zgodność z zasadami wiedzy technicznej w zakresie wskazanym w art. 5 ust. 1 tejże ustawy bądź też przepisami o planowaniu przestrzennym. Jeżeli wykonane roboty budowlane są niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a istnieje możliwość doprowadzenia ich do takiego stanu, organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora lub właściciela albo na zarządcę obiektu budowlanego obowiązek wykonania takich czynności lub robót budowlanych, które doprowadzą do tego, że obiekt budowlany będzie zgodny z prawem. Podstawą do takiego działania jest art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Dalej organ odwoławczy wywiódł, iż wydanie zaskarżonej decyzji jest następstwem decyzji [...] WINB Nr [...] z dnia [...] października 2017 r., którą uchylona została decyzja PINB w [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nakazująca P. G. doprowadzenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowę bliźniaczej na działce nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w [...] do stanu poprzedniego, tj. do stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Zakres robót nakazanych zaskarżoną decyzją jest analogiczny do robót nałożonych na inwestora P. G. decyzją [...] WINB Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r, która na mocy wyroku NSA z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt: II OSK 1451/15 pozostała w obiegu prawnym i stanowiła podstawę obowiązku P. G. do wykonania projektu budowlanego zamiennego oraz stosownych robót budowlanych, których zakres uwarunkowany został kwalifikacją nieprawidłowości opisanych w ekspertyzie technicznej mgr inż. W. K. opracowanej dnia 14 lutego 2013 r., w opinii projektanta mgr inż. arch. A. C. z dnia 13 czerwca 2013 r. Ponadto organ odwoławczy na podstawie w/w ekspertyzy technicznej uznał, iż celem doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem, zakres robót obejmować winien wykonanie przewodu kominowego dla kuchni (pkt. 10.8 ekspertyzy technicznej) i dodatkowych warstw przeciwwilgociowych w pomieszczeniach kotłowni i garażu na parterze (pkt. 10.8 ekspertyzy technicznej). Konieczność demontażu istniejących szamb i wybudowania nowych atestowanych szamb uzasadnione opinią mgr inż. M. ]., który pismem z dnia 4 kwietnia 2014 r. potwierdził niezadawalający stan techniczny użytkowanych zbiorników oraz ich niezgodność z § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. [...] WINB stwierdził, że jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa, wówczas właściwy organ zobowiązany jest wydać decyzję zakazującą dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, a w przypadku szczególnym może też nakazać przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. W omawianej sprawie organ odwoławczy podzielił opinię PINB w [...], zgodnie z którą pomimo uchylenia się skarżącego od przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem wydanie nakazu rozbiórki byłoby zbyt restrykcyjnym rozwiązaniem. Wyjaśnił dalej, że z akt sprawy wynika, iż skarżący miał świadomość funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji [...] WINB nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. (zgodnie z wyrokiem NSA II OSK 1451/15), o czym świadczy powiadomienie go przez organ I instancji i niewątpliwie nie wykonał nakazanych obowiązków mających na celu realizację robót, co potwierdziła zlecona kontrola. W podsumowaniu organ odwoławczy stwierdził, że inwestor nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. W związku z powyższym, jak wskazał [...] WINB mając na względzie treść art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego - za prawidłowe w niniejszej sprawie uznać należy nałożenie na inwestora obowiązku doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, tj. stanu w którym przedmiotowy budynek będzie zgodny z przepisami, a jego użytkowanie nie będzie stwarzało zagrożenia dla mieszkańców. Organ odwoławczy podkreślił także, że zakres nakazanych robót wynika z wykonanych w sprawie ekspertyz technicznych i nie został podważony przez NSA. Odnosząc się do odwołania i zarzutów dotyczących odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, organ odwoławczy wyjaśnił, że charakter odstępstw jako istotnych potwierdzony został przez NSA w wyroku z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt: II OSK 1451/15. Powołując się na stanowisko zawarte w powołanym wyroku NSA, zaznaczył, iż nie ma przeszkód aby to inwestor wykonał obowiązki – niezbędne roboty budowlane, skoro aktualni właściciele deklarują możliwość udostępnienia inwestorowi nieruchomości w zakresie niezbędnym do wykonania robót wynikających z decyzji. Organ odwoławczy zaznaczył również, iż kwestie cywilne obniżenia ceny zakupu nieruchomości pozostają bez wpływu na postepowanie administracyjne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji [...] WINB i poprzedzającej ją decyzji PINB w [...], a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, zarzucił: - rażące naruszenie prawa tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 50 i 51 Prawa budowlanego w związku z art. 36a Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji zobowiązującej Inwestora do wykonania robót budowlanych wymienionych w sentencji decyzji pomimo, że nie są to odstępstwa istotne, a zatem jako takie mogły być przez inwestora dokonane bez zmiany decyzji pozwolenie na budowę; - naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 15 k.p.a. poprzez nie zbadanie przez organ wyższego stopnia sprawy od strony merytorycznej i wydanie decyzji jedynie na podstawie decyzji organu niższego stopnia; - naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 tj. § 2 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji pomimo, że sentencja decyzji I instancji została określona nieprecyzyjne i niekonkretnie; - naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym oraz jego dowolnej, nie swobodnej ocenie, poprzez nieustalenie zakresu robót niezbędnych do wykonania zgodnie z projektem budowlanym, a nie standardem wykończenia umówionym przez strony oraz pominięcie samodzielnej oceny istotności dokonanych odstępstw. W uzasadnieniu skargi, jej autor wskazał, że decyzja [...] WINB z [...] sierpnia 2014 r., nr [...], pomimo wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2017 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1451/15, zawierała wady powodujące jej nieważność, stąd skarżący w dniu 22 marca 2018 r. złożył do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego – wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ([...] WINB z [...] sierpnia 2014 r., nr [...]). Ponadto skarżący zarzucając naruszenie zasady dwuinstancyjności powołał się na wyrok WSA w Gdańsku z 16 lutego 2011 r., I SA/Gd 1295/10 Legalis, uznając, iż w przedmiotowej sprawie kontrolowana przez organ odwoławczy decyzja nie spełnia tego wymogu. Również skarżący zaznaczył, iż organy nadzoru budowlanego posiadały wiedzę, iż aktualni właściciele są w sporze cywilnym z inwestorem, zatem w jego ocenie decyzja jest niewykonalna przez inwestora. Odniósł się do rozliczeń finansowych, pomiędzy stronami, stwierdzając przy tym, że właściciele chcą uzyskać dwa razy pieniądze za to samo. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja została wydana łącznie dla obu działek i dla obu budynków, gdy tymczasem powinny zostać wydane dwie osobne decyzje dla każdej nieruchomości i dla każdego budynku. Jak wskazano w skardze, inwestor powinien wiedzieć jakie konkretnie prace ma wykonać osobno w każdym z budynków, aby wykonać decyzje i zapobiec ewentualnej egzekucji. Wreszcie strona skarżąca podniosła, że stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, co do których usunięcia [...] WINB zobowiązał Inwestora poprzez zobowiązanie go do wykonania określonych w zaskarżonej decyzji robót budowlanych, nie stanowią odstępstw istotnych od zatwierdzonego projektu budowlanego, o których mowa w art. 36a prawo budowlanego, a zatem jako takie mogły być przez inwestora dokonane bez zmiany decyzji pozwolenie na budowę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zatem jego ponowne powtarzanie w tym miejscu jest zbędne. Przypomnieć należy, że Sąd kontroluje decyzję [...] WINB w przedmiocie doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej do stanu poprzedniego. Wyjaśnić zatem należy, że tryb legalizacji samowolnie realizowanych robót budowlanych przewidziany w art., 50 – 51 ustawy Prawo budowlane przewiduje określoną sekwencję wydawania aktów administracyjnych, co w kontrolowanej sprawie organy uczyniły prawidłowo. W pierwszej kolejności wydawane jest postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych - na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy organ dojdzie do przekonania, że ma miejsce jedna z sytuacji opisanych w art. 50 ust. 1 pkt. 1 – 4, przy czym postanowienie wydawane jest wyłącznie w przypadkach gdy roboty budowlane nie są jeszcze zakończone. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego I instancji podejmował szereg czynności materialno-technicznych w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, m.in. nałożył na inwestora (P. G.) obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego, przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem stron postępowania, załączył do akt opinię projektanta architekta A. C. z dnia 12 czerwca 2013 r., nakazał inwestorowi przedłożenie opinii technicznej dotyczącej zbiorników na nieczystości ciekłe oraz wykonania kotłowni w pomieszczeniu garażowym. W aktach administracyjnych znajduje się nadto opinia sporządzona przez mgr inż. M. J., uzupełniona pismem z 15 marca 2014 r. W dalszej kolejności organ jest obowiązany wydać decyzję, którą: nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W rozpatrywanej sprawie decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego - nakładająca na inwestora obowiązki - została wydana przez PINB w dniu [...] czerwca 2014 r. Następnie [...] WINB decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji nr [...] z [...] czerwca 2014 r. i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia w podanym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót oraz nakazał wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia ww. budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami – zgodnie ze złożoną ekspertyzą. W powyższej decyzji zaznaczono, iż powyższe roboty należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane, zgodnie z zaleceniami zawartymi w ekspertyzie sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr. inż. W. K., w terminie do 30 listopada 2015 r. Stwierdzić należy, że decyzja ta jest ostateczna i była ostateczna w chwili wydawania zaskarżonej decyzji. Również podlegała kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II OSK 1451/15. Ostatnim etapem postępowania jest sprawdzenie nałożonego obowiązku i w zależności od okoliczności faktycznych - wydanie stosownej decyzji w trybie art. 51 ust. 4 lub ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, a więc w ostatnim etapie postępowania, jest przedmiotem kontroli Sądu. W tym miejscu zwrócić uwagę należy, że pewne kwestie zostały już ostatecznie rozstrzygnięte w toku postepowania administracyjnego, co wynika z decyzji wydanych w poprzednich etapach postępowania naprawczego. W szczególności zaznaczenia wymaga, iż w decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. wydanej przez [...] WINB, a skontrolowanej przez NSA w sprawie sygn. akt II OSK 1451/15 z dnia 16 lutego 2017 r., rozstrzygnięta została ta okoliczność, że wykonywane roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę zatwierdzonym ostateczną decyzją Starosty w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. r. Ostateczna decyzja administracyjna pozostająca w obrocie prawnym korzysta z domniemania prawidłowości, stąd na niniejszym etapie procedury naprawczej nie mogły być rozważane i kwestionowane okoliczności uprzednio już ostatecznie ustalone. Ustalenia dotyczące istotnych odstępstw zostały wyjaśnione i omówione w decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. ([...] WINB) zatem ponowne ich rozważanie przez organy w niniejszej sprawie było zbędne, o ile w ogóle dopuszczalne. Niewątpliwie obowiązek nałożony w decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., nie został przez inwestora wykonany, co potwierdziło uzupełniające postępowanie dowodowe poprzez dokonanie oględzin przedmiotowego budynku przez organ I instancji. Za słuszne jednocześnie należy uznać stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż P. G. miał świadomość, że obowiązki nałożone decyzją z [...] sierpnia 2014 r., nr [...] pozostają aktualne, w związku z wyrokiem NSA. Z drugiej strony potwierdza to także okoliczność wniesienia wniosku o zawieszenie postępowania odwoławczego, z uwagi na złożenie przez skarżącego wniosku do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Zarzuty skargi Sąd uznaje za chybione. Po pierwsze jak wskazano powyżej ustalenia dotyczące istotnych odstępstw zostały wyjaśnione i omówione w decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., a decyzja ta podlegała kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II OSK 1451/15. O ile rozpoznający pierwotnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (VII SA/Wa 2423/14) miał wątpliwości czy faktycznie inwestor dokonał istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, to kwestię powyższą z całą pewnością przesądził Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając iż cyt.: "W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do kwestionowania poczynionych przez organ administracji ustaleń, że zmiana kubatury budynku miała charakter istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości tego ustalenia z tego powodu, że dokonując go organ administracji oparł się na opinii autora projektu budowlanego. Analiza tej opinii pozwala stwierdzić, że została ona wykonana z należytą starannością. Świadczy o tym fakt, że spośród kilkunastu niezgodności z projektem budowlanym tylko dwie zostały zakwalifikowane przez projektanta jako istotne odstępstwa zaś pozostałe jako odstępstwa nieistotne bądź innego rodzaju dopuszczalne prawem zmiany". W związku z zarzutem skargi rażącego naruszenia prawa tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 50 i 51 Prawa budowlanego w związku z art. 36a Prawa budowlanego, Sąd stwierdza, że powyższy zarzut jest nieuprawniony. Rozpoznając skargę w sprawie II OSK 1451/15, Sąd z urzędu brał pod uwagę nieważność postępowania. Jak wskazano powyżej NSA kontrolując decyzję z [...] sierpnia 2014 r. - wyznaczył kierunek postępowania dla organów nadzoru budowlanego i w tej sytuacji na obecnym etapie procedury legalizacyjnej – pewne kwestie zostały już rozstrzygnięte. Ustalenia dotyczące istotnych odstępstw zostały wyjaśnione w decyzji z [...] sierpnia 2014 r. i zaakceptowane przez NSA w wyroku II OSK 1451/15. W tej sytuacji okoliczność, że skarżący nie zgadza się z decyzją z [...] sierpnia 2014 r., uważając że zawierała ona wady powodujące jej nieważność i kieruje zarzuty pod jej adresem, uznać należy za stanowiące polemikę z wyrokiem NSA w sprawie II OSK 1451/15. Zdaniem Sądu nie ma również wpływu na rozstrzygnięcie, okoliczność, że skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB z [...] sierpnia 2014 r. Wbrew argumentom skargi nie doszło do naruszenia art. 15 k.p.a. Organ odwoławczy przeprowadził właściwe postępowanie przedstawiając ustalenia faktyczne i dokonał ich oceny prawnej. Również za chybione Sąd uznaje zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza zarzutów odnoszących się do art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., wskazuje, że nie mogą one stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało wydane z poszanowaniem obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego. Nie ma racji skarżący podnosząc zarzut naruszenia art. 52 Prawa budowlanego. W tym zakresie zresztą sam skarżący wskazuje, iż kwestię powyższą rozstrzygnął NSA w wyroku II OSK 1451/15, niemniej w ocenie autora skargi - brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest istotną okolicznością, bowiem powoduje, że zaskarżona decyzja jest niewykonalna. Zgodnie z art. 52 ustawy prawo budowlane, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. W orzecznictwie sądowym w zasadzie utarty jest pogląd, że w pierwszej kolejności nakazy wymienione (między innymi) w art. 51 powinny być skierowane do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej i ma tytuł prawny do obiektu. Jest to sytuacja najprostsza i nie budząca kontrowersji, w pewnym sensie idealna, jednakże zdecydowanie nie wyczerpuje bogactwa sytuacji faktycznych, które w rzeczywistości mogą mieć miejsce. Dlatego właśnie przepis art. 52 wymienia trzy kategorie podmiotów potencjalnie zobowiązanych: inwestora, właściciela i zarządcę obiektu budowlanego. Nie ulega zatem wątpliwości, że w pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki lub wykonania innych czynności może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano obiekt budowlany. (tak NSA w wyroku z dnia 23 lipca 2009r. sygn. II OSK 1234/08; WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 16 listopada 2012r. sygn. II SA/Po 753/12). Sądowi znane jest orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, które odnosi się do powyższych kwestii. W licznych orzeczeniach NSA wskazywał, że adresatem decyzji powinien być w pierwszym rzędzie inwestor, jako sprawca naruszeń. Ponadto inwestor jest odpowiedzialny za prawidłowe zorganizowanie procesu budowy. W przedmiotowej sprawie NSA wyraźnie wskazał (przesądził), że po pierwsze właściciele budynku deklarują możliwość udostępnienia inwestorowi nieruchomości, po drugie nie ma podstaw `do uznania, że decyzja nakładająca na inwestora obowiązek wykonania robót budowlanych byłaby niewykonalna. Wreszcie na etapie postępowania przed organami nadzoru budowlanego obecni właściciele nie zanegowali powyższego, dlatego też skarżący mógł być adresatem decyzji. Sąd nie podziela zarzutów skargi odnoszących się do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana łącznie dla obu działek i dla obu budynków, gdy tymczasem jak twierdzi autor skargi powinny zostać wydane dwie osobne decyzje dla każdej nieruchomości. Strona skarżąca zapomina jak się wydaje, że uzyskała decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę 8 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, zaś obecnie uważa, że organ powinien wydać dwie decyzje. Skarżący wskazuje, iż powinien wiedzieć jakie konkretnie prace ma wykonać osobno w każdym z budynków, aby wykonać decyzję i zapobiec ewentualnej egzekucji, podaje przykład - obowiązek wykonania w pomieszczeniu garażu i kotłowni, a jednocześnie twierdzi, że organ nie wskazuje garażu i kotłowni w których z budynków dotyczy. W przekonaniu Sądu argumentacja ta jest chybiona, bowiem w zaskarżonej decyzji organ wyraźnie wskazuje, iż roboty należy wykonać zgodnie z zaleceniami zawartymi w ekspertyzie sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego W. K. Sąd pomija tu odnoszenie się do definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej. Końcowo stwierdzić należy, że zarzuty skargi stanowią polemikę z kwestiami już rozstrzygniętymi we wcześniejszych etapach postępowania. Prawidłowo zatem organy administracyjne nakazały doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Sąd nie dopatrzył się też zarzucanych naruszeń przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób wadliwy i utrudniający polemikę z przyjętym rozstrzygnięciem, a tym samym uchybienie zasadom przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 107 § 3 k.p.a., a jak wynika z treści złożonej skargi polemika z rozstrzygnięciem była możliwa. Biorąc powyższe pod uwagę należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.