VII SA/Wa 1743/15

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2015r. po rozpoznaniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] w Likwidacji w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w Likwidacji w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " w Likwidacji w W. przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 14 września 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w L. w W., zwanej dalej Spółdzielnią w którym wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie A.G. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że Spółdzielnia posiada fundusz udziałowy w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych o wartości 50.180,61 złotych. Ponadto posiada środki trwałe o wartości 595.406,36 złotych. Wskazano, że strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła 16.864,12 złotych. Na koncie bankowym Spółdzielnia posiada kwotę 6.483,91 złotych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że strona wnioskująca posiada niezbywalny grunt pod drogami osiedlowymi publicznymi i w pasach drogowych do realizacji w przyszłości. Ponadto podano, że Spółdzielnia w bieżącym roku nie uzyskała dochodów a stan środków w kasie wynosi "zero" złotych. Posiada zobowiązania i wydatki związane z pokryciem kosztów likwidacji w wysokości minimum 1000 złotych miesięcznie. Na dzień 1 września 2015r. ma nie pokryte zobowiązania w wysokości 6.000 złotych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku, wezwaniem z dnia 10 listopada 2015r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 6 listopada 2015r. wezwano Spółdzielnię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak wskazać jaką i jaki uzyskuje z tego tytułu dochód, należało podać wysokość uzyskiwanego dochodu z tego tytułu z trzech ostatnich miesięcy, czy też prowadzi wyłącznie sprawy likwidacyjne, - jakie ponosi miesięczne wydatki i zobowiązania należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - właściwe uzasadnienie wniosku poprzez podanie okoliczności wskazujących jej sytuację majątkową i finansową (wskazać, że w pkt 5 formularza przedstawiono argumentację odnoszącą się do zaskarżonego postanowienia), oraz do nadesłania - wyciągów z konta bankowego za ostatnie trzy miesiące. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 23 listopada 2015r. do Sądu wpłynęła odpowiedź strony wnioskującej na powyższe. Ww. piśmie Spółdzielnia poinformowała, iż prowadzi wyłącznie działalność likwidacyjną. Wskazała, że ponosi miesięcznie następujące opłaty tj. opłatę za obsługę konta w banku w wysokości 60,00 złotych, zwrot kosztów działania likwidatora w wysokości 700,00 złotych, zwrot kosztów prowadzenia księgowości, sprawozdawczości księgowo-finansowej 200,00 złotych, zwrot kosztów utrzymania siedziby spółdzielni, składowania dokumentacji archiwalnej, przyjmowania i odbioru korespondencji spółdzielni 300,00 złotych. Ponadto ponosi podatek rolny w wysokości 158,00 złotych rocznie, opłaty związane z KRS -170 złotych/ ubr , koszty wypisów z ewidencji gruntów -110 zł/ubr, koszty korespondencji do organów i sądu. Spółdzielnia poinformowała, że w związku z postanowieniem PINB w przedmiocie nakazu przedłożenia na nią określonej w nim dokumentacji zabezpieczała istniejące środki na koncie na ewentualne finansowanie projektu wodociągu. Z tego tytułu podała, że powstały zobowiązania tj. koszty likwidacji 4.900 złotych, koszty księgowości 2.200, koszty siedziby w wysokości 3.300 złotych, nie wycofane za br. pozostałe koszty przez likwidatora ok. 250 złotych. Poinformowała, że zobowiązania na dzień 22 listopada 2015r. wynoszą 10.450 złotych przy posiadanych środkach na koncie w wysokości 6.363,91 złotych. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego ( art. 245 § 2 p.p.s.a). Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Analizując oświadczenia zawarte na urzędowym formularzu PPPr oraz złożone wyjaśnienia uznano, że strona wnioskująca nie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Z formularza wniosku PPPr wynika, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w L. posiada fundusz udziałowy w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych o wartości 50.180,61 złotych oraz środki trwałe o wartości 595.406,36 złotych. Nadto, strona wnioskująca na rachunku bankowym posiada środki pieniężne w wysokości 6.483,91 złotych. Zauważyć należy, iż z załączonych kserokopii wyciągów bankowych wynika, że środki o podobnej wysokości znajdują się na nim zarówno w miesiącu sierpień, wrzesień i październik. Z powyższego wynika, że saldo na rachunku bankowym od sierpnia jest zawsze dodatnie. Zatem jeżeli Spółdzielnia posiada środki na rachunku bankowym oraz środki trwałe i udział w kapitale zakładowym, majątku o wyżej wskazanej wartości dla oceny zasadności przyznania prawa pomocy nie ma znaczenia, wskazywana przez nią okoliczność, że nie prowadzi działalności gospodarczej i znajduje się w stanie likwidacji. Wskazać należy, że likwidację Spółdzielni otwarto z dniem 30 czerwca 2004r. i z akt sprawy nie wynika aby likwidacja została zakończona. Nie sposób jest uznać, że zaspokojenie zobowiązań związanych z procesem likwidacji stanowi argument przemawiający za przyznaniem prawa pomocy. Podkreślić należy, że zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe, gdyż koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi stronę skarżącą. Uwzględniwszy powyższe, a przede wszystkim środki którymi dysponuje na rachunku bankowym, wysokość środków trwałych Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w Likwidacji stwierdzono, że jest ona w stanie samodzielnie ponosić pełne koszty postępowania sądowego i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić należy, iż strona wnioskująca uiściła wpis od skargi w wysokości 100, 00 złotych, we wniosku wnosiła o zwolnienia z kosztów sądowych za wyjątkiem uiszczonego wpisu. Uznano, że dalsze koszty postępowania jeśli się w sprawie pojawią strona będzie w stanie ponieść samodzielnie, nie będą one bowiem wyższe niż te dotychczas poniesione. W zakresie odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu, dodatkowo zauważyć należało, iż brak reprezentacji strony skarżącej przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego), w żaden sposób nie wpływa na dostęp do sądu administracyjnego rozpoznającego złożoną skargę w pierwszej instancji. Stosownie bowiem do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co gwarantuje stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego wszechstronne rozpatrzenie jej sprawy w postępowaniu sądowym. Obowiązek określony w cytowanym przepisie, ciąży na sądzie niezależnie od stopnia skomplikowania sprawy. Skarga ma dla sądu wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Zatem na tym etapie postępowania przed sądem I instancji strona, działając bez profesjonalnego pełnomocnika, nie jest pozbawiona możliwości ochrony swoich praw. Tym bardziej, że jak wynika z treści art. 6 p.p.s.a., sąd ma obowiązek stronom działającym bez profesjonalnego pełnomocnika udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (por. postanowienia NSA z dnia 1 marca 2011r. o sygn. akt II FZ 27/11 oraz z dnia 25 maja 2011 r. o sygn. akt II FZ 219/11). Wyjaśnić należy, że na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, tj. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym brak jest przymusu adwokacko-radcowskiego, a strona skarżąca jest w stanie samodzielnie dochodzić swoich praw, o czym świadczy prawidłowe złożenie skargi do Sądu, jak również składanie odpowiednich pism w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z dnia 19 maja 2011r. o sygn. akt II GZ 245/11, z dnia 18 kwietnia 2012r. o sygn. akt II GZ 127/12, z dnia 17 grudnia 2013 r. o sygn. akt I GZ 560/13). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.