VII SA/Wa 1862/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 maja 2023 r. nr 858/2023 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów oddala skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej "MWINB", postanowieniem z dnia 30 maja 2023 r. nr 858/2023, na odstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682) utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia [...] marca 2013 r., nr [...]., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]stycznia 2017 r., nr [...], w związku z niewykonaniem obowiązku nałożonego decyzją organu powiatowego z dnia [...]października 2016 r. nr [...]nakazującą całkowitą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o wysokości ok. 5,6 m w postaci ekranu LED o wymiarach ok. 3,0 m x 6,6 m mocowanego do konstrukcji stalowej, umieszczonej na przyczepie samochodowej, opartej na 8 szt. słupków stalowych, utwierdzonych w betonowych płytach o wymiarach 0,45 x 0,45 m, ustawionych na powierzchni gruntu, usytuowanego na terenie działki nr [...]w obrębie [...] przy al. [...]. W uzasadnieniu MWINB wskazał, że tylko skutecznie wniesione zarzuty mogą uruchomić działanie organu w zakresie ich merytorycznego rozpoznania. Uchybienie terminu do złożenia zarzutów czyni czynność zobowiązanego prawnie nieskuteczną. Mając powyższe na uwadze nadmieniono, że tytuł wykonawczy z dnia [...]stycznia 2017 r. doręczono [...] S.A. - w trybie art. 44 § 4 k.p.a. - w dniu 14 marca 2017 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Wobec powyższego termin na złożenie zarzutów upływał w dniu 21 marca 2027 r., natomiast zrzuty do przedmiotowego postępowania zostały nadane w placówce operatora pocztowego w dniu 1 czerwca 2017 r., tj. z uchybieniem terminu do ich wniesienia. W ocenie MWINB, PINB właściwie rozpoznał wniosek podmiotu zobowiązanego dotyczący przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów w niniejszej sprawie wniesiony w trybie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia ww. zarzutów w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Przywołując treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a., MWINB wskazał, że organ administracji publicznej przywraca termin do dokonania określonej czynności procesowej, gdy spełnione są łącznie przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie zarzutów); strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Aby można było uwzględnić prośbę o przywrócenie terminu dla dokonania danej czynności procesowej, muszą być spełnione kumulatywnie wszystkie wymienione wyżej przesłanki. Brak zaś spełnienia jednej z nich, wyklucza możliwość pozytywnego rozpoznania wniosku. W ocenie MWINB zobowiązana spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów po upływie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia zarzutów. Szczegółowa analiza akt sprawy organu powiatowego wykazała, że odpis tytułu wykonawczego z dnia 20 stycznia 2017 r. (uznano za doręczony [...] S.A. w dniu 14 marca 2017 r. - w trybie ar. 44 § 4 k.p.a.) został skutecznie doręczony podmiotowi zobowiązanemu w dniu 6 kwietnia 2017 r. wraz z postanowieniem PINB z dnia [...]marca 2017 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Biorąc pod uwagę to, że ww. odpis tytułu wykonawczego Nr [...]został doręczony w dniu 6 kwietnia 2017 r. to termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów upłynął w dniu 13 kwietnia 2017 r. Natomiast zobowiązana spółka nadała swój wniosek w placówce pocztowej w dniu 1 czerwca 2017 r., tj. znacznie przekraczając ww. termin. W myśl zaś art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. [...] SA jako przyczynę uchybienia terminowi podała niewywiązanie się urzędu pocztowego z umowy dosyłania korespondencji. PINB dla [...] skierował przesyłkę listową zawierającą ww. tytuł wykonawczy na właściwy adres spółki, wskazany przez zobowiązaną spółkę jako ten, na który należy kierować korespondencję. Korespondencja ta zgodnie z art. 44 k.p.a. została zwrócona do nadawcy. MWINB zauważa, że na ten sam adres kierowano już korespondencję dotycząca przedmiotowej sprawy, a także późniejszą, w tym ww. postanowienie z dnia 24 marca 2017 r., która była odbierana przez przedstawicieli [...]S.A. Wobec powyższego organ nie zgodził się z zawartą we wniosku z dnia 30 maja 2017 r. informacją, że o możliwości wniesienia zarzutów spółka dowiedziała się dopiero wtedy gdy jej pełnomocnik dokonał przeglądu akt w dniu 25 maja 2017 r. Zdaniem MWINB bieg terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. rozpoczął się w dniu otrzymania przez zobowiązaną spółkę postanowienia PINB dla [...] z dnia [...] marca 2017 r., tj. jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru - w dniu 6 kwietnia 2017 r. Z uwagi na powyższe termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w niniejszej upłynął w dniu 13 kwietnia 2017 r. W świetle zaś art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia wniosku przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne. Wniosek [...] S.A. o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów został nadany w placówce pocztowej - jak wynika ze stempla pocztowego - w dniu 1 czerwca 2017 r. Tym samym PINB dla [...] zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów gdyż podmiot zobowiązany nie dochował terminu do wniesienia wniosku o jego przywrócenie. Ponadto odnosząc się do kwestii wskazanej przez [...] S.A. jako przyczyny uchybienia terminowi, tj. niewywiązania się urzędu pocztowego z umowy dosyłania korespondencji organ wskazał, że PINB dla [...] jako organ administracji publicznej dochował należytej staranności przy doręczaniu korespondencji dotyczącej przedmiotowej sprawy. MWINB podkreślił, że PINB dla [...] skierował przesyłkę listową zawierającą tytuł wykonawczy z dnia [...] stycznia 2017 r. na właściwy adres spółki, wskazany przez zobowiązaną spółkę jako ten, na który należy kierować korespondencję. Korespondencja ta zgodnie z dyspozycją art. 44 k.p.a. została zwrócona do nadawcy. MWINB zauważa, że na ten sam adres kierowano wcześniejszą już korespondencję dotyczącą przedmiotowej sprawy a także późniejszą, w tym postanowienie z dnia 24 marca 2017 r., która była odbierana przez przedstawicieli [...] S.A., tj. skutecznie doręczana pod tym samym adresem. Jednocześnie godzi się zauważyć, iż adres ten widniał również w Krajowym Rejestrze Sądowym. Dodatkowe umowy zawierane przez podmiot zobowiązany z operatorem pocztowym pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości dokonania doręczenia ww. tytułu wykonawczego. Sposób uznania go za doręczony w myśl art. 44 §4 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości tut. organu ponieważ procedura administracyjna dotycząca doręczeń została zachowana. MWINB podzielił utrwaloną wykładnię art. 58 § 1 k.p.a., zgodnie z którą przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1397/05). W ocenie MWINB przywrócenie terminu jest dopuszczalne jedynie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1096/11). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanej przywróceniem terminu należy zaliczyć m. in. nagłą chorobę, która nie pozwala się na wyręczenie się inną osobą. Zdaniem MWINB kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem osoby dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy osoba dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji o braku winy można mówić tylko w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której osoba nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Argumenty przedstawione w zażaleniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle obowiązujących przepisów nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Pozostają bez wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. W ocenie MWINB organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem MWINB organ I instancji dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami. Skargę na postanowienie MWINB wniosła [...] S.A. Zaskarżonemu postanowieniu w całości zarzucono naruszenie: - art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich niezastosowanie i nierozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, mimo jego prawidłowego złożenia i zaistnienia przesłanek do uwzględnienia wniosku; - art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym niezbadanie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niedokonanie prawidłowej oceny materiału dowodowego poprzez wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, w sytuacji w której zostały spełnione przesłani ustawowe do pozytywnego rozpoznania tego wniosku; - art. 8 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do władzy publicznej oraz nienależyte wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu postanowienia. Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia MWINB z dnia 30 maja 2023 r., jak i poprzedzającego go postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę MWINB, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie MWINB z dnia 30 maja 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia [...]marca 2023 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Termin do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - wynosi 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Jest to termin o charakterze procesowym. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej. Nie było kwestionowane w niniejszej sprawie i znajduje potwierdzenie w aktach, że postanowienie z dnia 24 marca 2017 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wraz tytułem wykonawczym z dnia [...]stycznia 2017 r. doręczono skarżącej Spółce 6 kwietnia 2017 r. Tytuł wykonawczy zawierał pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów w terminie 7 dni od dnia doręczenia jego odpisu. Termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego upływał zatem 13 kwietnia 2017 r. Wniosek zaś o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów wraz z zarzutami – w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego skarżąca wniosła dopiero pismem z 1 czerwca 2017 r. - a zatem z uchybieniem ww. terminu. Instytucję przywrócenia terminu reguluje art. 58 k.p.a., stwarzający możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej w sytuacji, gdy upłynął termin do jej podjęcia. Jego zastosowanie jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia następujących przesłanek: wniesienia pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, dokonanie - równocześnie z wnioskiem – czynności do dokonania której terminowi uchybiono. W orzecznictwie i doktrynie jednolicie przyjmuje się, że brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zob. wyrok WSA w Warszawie z 29 marca 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 1559/05). Tym samym o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy stało się ono niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, a więc takiej, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, np. problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe np. powódź, pożar, czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 10 września 2010r., sygn. akt II OZ 849/10, wyrok NSA z 2 lutego 2014r., sygn. akt I OZ 64/14). Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku należy uwzględnić nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły dokonanie czynności w terminie, ale i okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań w celu zabezpieczenia dotrzymania terminu. W świetle przedstawionej argumentacji, prawidłowo zatem organy uznały, że podniesione we wniosku okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy strony w uchybieniu terminu. Nie zasługiwały bowiem na uwzględnienie twierdzenia skarżącej Spółki dotyczące niewywiązania się urzędu pocztowego z umowy dosyłania korespondencji zwłaszcza, że przesyłka listowa została zaadresowana na wskazany przez spółkę adres do korespondencji, który pokrywa się z adresem widniejącym w KRS. Co więcej, słusznie dostrzega MWINB, że pod wskazanym adresem niejednokrotnie była skutecznie odbierana korespondencja w przedmiotowej sprawie. Z tych też względów, Sąd nie dał wiary twierdzeniom spółki, że o możliwości wniesienia zarzutów dowiedziała się dopiero wtedy gdy jej pełnomocnik dokonał przeglądu akt w dniu 25 maja 2017 r. Z uwagi na fakt, że bieg terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., rozpoczął się w dniu otrzymania przez zobowiązaną spółkę postanowienia PINB z dnia [...]marca 2017 r., tj. w dniu 6 kwietnia 2017 r. to termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w niniejszej upłynął w dniu 13 kwietnia 2017 r. Tym samym, jeśli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów został nadany w placówce pocztowej w dniu 1 czerwca 2017 r., to zasadnie organy odmówiły przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów z uwagi na niedochowanie terminu do złożenia wniosku o jego przywrócenie. Z podanych wyżej przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów jest zgodne z prawem. Odnosząc się do zarzutów natury procesowej, Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, bowiem w ocenie Sądu organ rozpatrzył sprawę w pełnym zakresie, co do okoliczności faktycznych i prawnych znalazło odzwierciedlenie zarówno w treści dyspozytywnej jak i w uzasadnieniu decyzji. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek ustalenia stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. W ocenie Sądu organ poprawnie przeprowadził postępowanie dowodowe, właściwie stosując powołane zasady postępowania. Także - zgodnie z dyspozycją art. 8 kpa - w ocenie Sądu organ procedował z pełnym poszanowaniem reguł administrowania i konieczną wnikliwością co w żaden sposób, nie powinno godzić w zaufanie obywatela do władzy publicznej. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego było wynikiem właściwie zrealizowanej dyspozycji art. 15 k.p.a., a jego elementy składowe czynią zadość art. 107 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.