VII SA/Wa 1863/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1863/13 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1863/13, przyznającego P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz oddalającego wniosek w pozostałym zakresie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 14 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1863/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1038/13, oddalił zażalenie P. K. na ww. postanowienie z dnia 14 października 2013 r. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił P. K. zmiany postanowienia z dnia 14 października 2013 r. w przedmiocie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt II OZ 106/14, oddalił zażalenie P. K. na ww. postanowienie z dnia 8 stycznia 2014 r. Pismem z dnia 19 maja 2014 r. skarżący ponownie wniósł o zmianę postanowienia z dnia 14 października 2013 r. i zwolnienie z kosztów sądowych. Wnioskodawca we wniosku wskazał, że w dniu 26 maja 2014 r. żona A. K. ma skierowanie do szpitala klinicznego na zabieg. Sytuacja ta spowoduje dodatkowe wydatki w związku z koniecznością wyjazdów do L. oraz braku wynagrodzenia za pobyt w szpitalu (praca na kontrakcie). Jak wynika z załączonego formularza PPF wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i trójką dzieci. Dochody wnioskodawcy wynoszą ok. 3600 zł miesięcznie, zaś żony wnioskodawcy – 3200 zł miesięcznie (praca na kontrakcie). Wnioskodawca wskazał ponadto, że posiada mieszkanie o pow. 62 m2, nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę w T.. W zakresie pozostałych informacji wnioskodawca odesłał do akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione pod warunkiem zmiany okoliczności sprawy, która to zmiana powinna zaistnieć po tym, gdy sąd rozstrzygnął pierwszy wniosek strony w tej materii. Zmiana okoliczności faktycznych sprawy odnosić się może nie tylko do wysokości uzyskiwanych przez stronę skarżącą dochodów, ale także wysokości obciążających ją wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn.. akt II OZ 1163/13, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 14 października 2013 r. przyznane zostało skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata oraz odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (tj. zwolnienia od kosztów sądowych). W ocenie Sądu brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, iż wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał bowiem, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 14 października 2013 r. do momentu zapadnięcia niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 14 października 2013 r. Jak wynika z pierwotnego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 11 września 2013 r. oraz nadesłanych do Sądu wyjaśnień wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i trójką dzieci. Dzieci są w wieku szkolnym. Wnioskodawca utrzymuje się z własnych dochodów, tj. z wynajmu lokalu, za co uzyskuje dochód 3060 zł. Żona wnioskodawcy jest pielęgniarką i uzyskuje dochód 3500 tys. zł. Wnioskodawca wskazał, że ww. dochody są pomniejszone o podatki i wydatki na życie. Posiada mieszkanie o pow. 62 m2, nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę w T.. Przy piśmie datowanym na dzień 9 września 2013 r. wskazał, że stałe wydatki, takie jak doładowanie telefonu, polisy ubezpieczenia, opłaty ZUS, podatki, opłaty za prowadzenie rachunku, opłaty wodno-kanalizacyjne, sprawy sądowe, składki miesięczne ZUS, wyniosły w lipcu 2013 r. 3539 zł. Dodatkowo wnioskodawca poniósł koszty - gaz 60 zł, prąd 200 zł, czynsz 100 zł, żywność 1500 zł, paliwo do samochodu 500 zł, odzież 400 zł. Wskazał, że najbliższa rodzina pomaga przy remoncie kamienicy. W sierpniu dodatkowo będzie musiał ponieść wydatek związany z zakupem książek. Z kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 11 grudnia 2013 r. wynika, że wnioskodawca nadal prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i trójką dzieci. Wnioskodawca nadal utrzymuje się z własnych dochodów, tj. z wynajmu lokalu, za co uzyskuje dochód 3060 zł. Żona wnioskodawcy uzyskała w listopadzie 2013 r. dochód 3400 zł. Wnioskodawca nadal posiada mieszkanie o pow. 62 m2, nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę w T.. Wydatki zostały wyszczególnione w piśmie z dnia 9 grudnia 2013 r. i są to: wydatki żony – ZUS 1000 zł, urząd skarbowy 300 zł, paliwo 300 zł, spłata kredytu 500 zł, oraz wydatki wnioskodawcy – urząd skarbowy 789 zł, KRUS 125 zł, urząd miasta 185 zł, PZU 51 zł. Ponadto wnioskodawca wskazał stałe opłaty – czynsz 100 zł, gaz 200 zł, prąd 200 zł, bilety do szkoły 150 zł, paliwo 300 zł, środki czystości 50 zł, odzież 100 zł, żywność 1500 zł, internet 85 zł, składki do szkoły 85 zł, leki 50 zł, lekcje gry na gitarze 120 zł. Zdaniem Sądu w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy P. K. nie przedstawił nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z dnia 14 października 2013 r. Aktualnie miesięczne dochody kształtują się na podobnym, a nawet wyższym poziomie – 6800 zł, podczas gdy w poprzednich formularzach PPF podano kwotę 6460 zł i 6560 zł. Wyraźne odwołanie się w ostatnim złożonym formularzu PPF do pozostałych informacji znajdujących się w aktach sprawy należy odczytać w ten sposób, że wydatki rodzinne nie zmieniły się i kształtują się na tym samym poziomie, co w ostatnim etapie sprawy. Z zsumowania wydatków podanych w ostatnio złożonym formularzu o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca poniósł je na poziomie 6293 zł, co jest kwotą nieznacznie mniejszą od wskazanej w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy kwoty 6299 zł. Sytuacja majątkowa strony nie jest zatem zła i pozwala wnioskodawcy na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Co istotne, wnioskodawca uiścił należny wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł i w sprawie został wyznaczony termin rozprawy. Na obecnym etapie postępowania jedynymi – ewentualnymi, uzależnionymi od rodzaju zapadłego rozstrzygnięcia – kosztami sądowymi mogą być opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem oraz wpis sądowy od skargi kasacyjnej – łącznie kwota 200 zł. Aktualna sytuacja finansowa skarżącego wynikająca z ostatniego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy pozwala na stwierdzenie, że skarżący posiada wystarczające środki na zabezpieczenie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Wnioskodawca jako jedyną nową okoliczność mającą wpływ na sytuację finansową gospodarstwa domowego wskazał zaplanowaną operację/zabieg żony, co spowoduje dodatkowe wydatki związane z koniecznością wyjazdów do L. oraz brak wynagrodzenia za pobyt w szpitalu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, za zmianę okoliczności sprawy, uzasadniającą zmianę postanowienia z dnia 14 października 2013 r. w przedmiocie prawa pomocy, nie można uznać wydatków, których skarżący jeszcze nie poniósł i których fakt poniesienia, jak i ich ewentualna wysokość, nie są pewne. Wnioskodawca wskazał, iż jego żona ma skierowanie do szpitala klinicznego na zabieg na dzień 26 maja 2014 r., natomiast ponowny – obecnie rozpatrywany - wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w którym powołuje się na ww. fakt, został złożony w dniu 19 maja 2014 r. Samo skierowanie żony wnioskodawcy do szpitala na zabieg nie spowodowało zatem – na dzień złożenia omawianego wniosku – zmiany w sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Również wskazane wydatki, jakie wiązać się będą z ww. zabiegiem – koszty wyjazdów do L., brak wynagrodzenia za pobyt w szpitalu, są jedynie wydatkami hipotetycznymi. Skarżący nie może oczekiwać, że Sąd uwzględni okoliczności przyszłe, które jeszcze w dacie złożenia wniosku o zmianę prawa pomocy nie wystąpiły. Sąd musi się opierać na faktach bądź to ustalonych dowodami, bądź też przez stronę przyznanych, czy też niewymagających przeprowadzenia dowodu, ale istniejących w dacie wydawania orzeczenia. Orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie postępowania prawa pomocy nie może natomiast zostać oparte na ustaleniach faktycznych o charakterze fragmentarycznym lub hipotetycznym (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II OZ 1177/13, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto podkreślenia wymaga, że skarżący jedynie ogólnikowo wskazał na chorobę żony, planowaną operację/zabieg, nie wskazując przy tym np. charakteru wspomnianego zabiegu, okresu, w jakim żona wnioskodawcy będzie musiała przebywać w szpitalu, wysokości utraconego wynagrodzenia z tego tytułu. Wnioskodawca nie wykazał zatem, by nowa okoliczność, jaką jest planowany zabieg żony, wiązała się z utratą stałego źródła dochodu bądź pojawieniem się nowych, stałych i zarazem koniecznych wydatków, co dopiero mogłoby wpłynąć na zmianę sytuacji majątkowej strony w takim stopniu, że uzasadniło by to zmianę postanowienia Sądu. Zaznaczyć zaś trzeba, że to rolą strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest jasne i precyzyjne przedstawienie swojego stanu rodzinnego, majątku i swoich dochodów. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 października 2013 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.