VII SA/Wa 1888/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2013 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 534/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] grudnia 2011 r., nakazującą J. K. rozbiórkę płyty balkonowej podpartej słupem, nadmurowanych ścian ganku, wykonanego zadaszenia nad balkonem i nadmurowanym gankiem przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] położonej w J. Pismem z dnia 21 marca 2013 r. J. K. wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. Z uwagi na fakt, że ostatecznym rozstrzygnięciem w przedmiotowej sprawie jest decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r., podanie J. K. z dnia [...] marca 2013 r. zostało potraktowane jako wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ zwrócił uwagę na treść art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Podkreślił też, że jeśli przyczyny nieważności nie występowały w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zatem po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną, niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji publicznej postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tejże decyzji. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. złożyła J. K., wskazując, że w trakcie postępowania toczącego się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w N. doszło do naruszenia przepisów art. 6, art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca podkreśliła, iż wykonane przez nią prace nie miały charakteru rozbudowy, lecz remontu budynku mieszkalnego. Wskazała, że decyzja wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N., a w konsekwencji decyzje następne, są dla niej krzywdzące i wiążą się z dużymi wydatkami. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Na wstępie podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna obejmuje zatem badanie z urzędu, czy w procesie stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie doszło do naruszenia prawa określonego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy (a więc do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy), a także obejmuje badanie, czy występują kwalifikowane wady stanowiące przesłanki stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że sąd administracyjny ma nie tylko prawo, lecz obowiązek wychodzenia poza zarzuty skargi. W ramach przedmiotu danej sprawy sąd ma obowiązek dokonać wszechstronnej kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności, bez względu na treść skargi, powołaną w niej podstawę prawną oraz zawarte w niej zarzuty i wnioski. Sąd zobowiązany jest zatem wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 maja 2012 r. sygn. II FSK 2278/10 Lex nr 1244205; z dnia 2 sierpnia 2007 r. sygn. I OSK 1816/06 Lex nr 360239; z dnia 17 października 2006 r. sygn. I FSK 820/05 Lex nr 263053; z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. OSK 1754/04 Lex nr 192556; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 29 czerwca 2004r. sygn. I SA 2819/02 Lex nr 146750; z dnia 25 lutego 2004 r. sygn. III SA 1456/02 Lex nr 113588). Stosownie do treści art. 153 ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie organu oceną prawną wyrażoną w wyroku może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w prawem przewidzianym trybie. Zgodnie zaś z art. 170 ustawy orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana (por. B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). W orzecznictwie sądowadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż oddalenie skargi przez sąd administracyjny (a więc uznanie, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnych) zamyka organom administracji publicznej drogę do stwierdzenia jej nieważności z uwagi na związanie organu prawomocnym orzeczeniem (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2010 r. sygn. II SA/Wa 947/10 Lex nr 755500; z dnia 16 października 2008 r. sygn. VII SA/Wa 1997/07 Lex nr 519721; z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. VII SA/Wa 595/08 Lex nr 508481; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. III SA/Gd 799/12 Lex nr 1285282). Próby wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności stanowiłyby niedopuszczalną ingerencję organu w prawomocne orzeczenie Sądu, bowiem - jak już wskazano – Sąd z urzędu ma obowiązek ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji. Zaznaczyć jednocześnie trzeba, że jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydawania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. J. K. pismem z dnia 21 marca 2013 r. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] grudnia 2011 r. Zauważyć trzeba, że decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2012 r., nie ma więc samodzielnego bytu prawnego. Prawidłowo więc organy prowadziły postępowanie nieważnościowe w odniesieniu do decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt, iż decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] grudnia 2011 r., była przedmiotem wcześniejszej kontroli sądu administracyjnego. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 534/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. K. na tę decyzję. Wyrokiem tym związany jest zarówno sąd, jak i organy orzekające w sprawie. Z uwagi na to związanie niedopuszczalne było prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności są zatem prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzeczono jak w sentencji.