VII SA/Wa 1938/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. G. i Z. G. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1416/12 w sprawie ze skargi T. G. i Z. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: I. odrzucić skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1416/12; II. zwrócić T. G. i Z. G. solidarnie ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpis sądowy w kwocie 250 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1416/12 oddalił skargę skarżących: T. G. i Z. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W dniu 17 sierpnia 2016 r. skarżący: T. G. i Z. G. wnieśli skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1416/12. Jako podstawę prawną skargi wskazali art. 271 pkt 2 oraz art. 273 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi skarżący wnieśli o unieważnienie ww. wyroku. Podnieśli, że nową okolicznością w sprawie jest m.in. decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. znak: [....] stwierdzająca nieważność decyzji [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [....] oraz decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] lipca 2016 r. znak: [...], a także decyzja Wojewody M. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [....], którą organ przyznał skarżącym przymiot strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII powołanej ustawy, można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu, który może być zastosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w powołanej ustawie. Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania Sąd dokonuje jej kontroli z punktu widzenia zachowania warunków formalnych określonych w art. 279 p.p.s.a. Stosownie do powołanego przepisu skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać między innymi podstawę wznowienia i jej uzasadnienie oraz okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi. Stosownie do treści art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie postępowania odrzuca, a w przypadku ich spełnienia – wyznaczy rozprawę. W niniejszej sprawie skarżący jako podstawę prawną skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1416/12 wskazali art. 271 pkt 2 oraz art. 273 § 1 i § 3 p.p.s.a. Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Stosownie natomiast do art. 273 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. W myśl § 3 ww. przepisu, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. Powołując się na brak możliwości działania (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę o wznowienie postępowania nie tylko winien uprawdopodobnić ten zarzut, ale przede wszystkim wskazać konkretne przepisy prawa, wskutek naruszenia których strona została pozbawiona możności działania (zob. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2637/11). Uwzględniając powyższe należało stwierdzić, że skarżący nie zostali pozbawieni możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych, co oznacza, że nie można uznać, iż byli oni pozbawiani wskutek naruszenia przepisów prawa możności działania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podzielił przy tym pogląd wyrażony w orzecznictwie, że niemożność działania, o której mowa w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a., a więc niemożność obrony swoich praw, jest pozbawieniem strony możliwości podejmowania w postępowaniu czynności procesowych. Nadto, o pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania - w innych przypadkach zachodzi tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia już wznowienia postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 2866/05; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wr 412/05; uchwała SN z dnia 14 kwietnia 1980 r. sygn. akt III CZP 19/80, publ. OSNCP 1980/11/205). Zatem uznać można, że w postępowaniu przed sądem zapewnienie możności działania strony rozumieć należy przede wszystkim jako umożliwienie stronie dokonywania czynności procesowych poprzez np. prawidłowe zawiadamianie o rozprawach i umożliwienie stronie w nich uczestniczenia, a także umożliwienie składania pism procesowych. "Generalnie powiedzieć można, że jeśli strona nie została pozbawiona możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych, to nie sposób uznać, że była ona pozbawiona wskutek naruszenia przepisów prawa możności działania (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.)." (zob. postanowienie NSA z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt I FSK 1051/09). W niniejszej sprawie skarżącym zapewniono w postępowaniu toczącym się w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1416/12 możność brania czynnego udziału w postępowaniu, z której to możliwości skarżący korzystali, składając pisma procesowe i aktywnie uczestnicząc w postępowaniu sądowym. W ocenie Sądu skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnili zarzutu braku możności działania. Skarżący nie wskazali żadnych przepisów prawa, wskutek naruszenia których zostali pozbawieni możności działania. Jak wynika z akt sprawy VII SA/Wa 1416/12 skarżący odbierali kierowane do nich pisma, w tym zawiadomienie o terminie rozprawy, a także odpis wyroku z dnia 15 lutego 2013 r. wraz z uzasadnianiem. W świetle powyższych rozważań tak sformułowana podstawa wznowieniowa nie odpowiada w rzeczywistości przesłance z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., na którą powołują się skarżący. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w toku postępowania w sprawie VII SA/Wa 1416/12 nie pozbawił skarżących możności działania w rozumieniu wskazanego przepisu, to bezpośrednio niezwiązana z jego brzmieniem argumentacja skargi o wznowienie postępowania skutkuje uznaniem, bez konieczności merytorycznego badania jej zasadności, że nie może ona doprowadzić do skutecznego wznowienia postępowania w sprawie. W rezultacie niedopuszczalne jest wznowienie postępowania na podstawie powołanej przez skarżących przesłanki z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Jak podkreśla się natomiast w orzecznictwie sądowoadministracyjnym samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi; taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt I FSK 607/06; z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 257/11; z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt I FSK 1051/09; z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1722/11). Stąd należało uznać skargę o wznowienie postępowania, której podstawę stanowi przepis art. 271 pkt 2 p.p.s.a. za niespełniającą warunków formalnych. Natomiast, odnosząc się do przesłanki wznowienia postępowania sądowego, o której mowa w art. 273 § 1 i § 3 p.p.s.a., należy stwierdzić, że przedstawione przez skarżących okoliczności nie mieszczą się w ramach ustawowej podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 273 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Wprawdzie przepis art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. dopuszcza możliwość wznowienia postępowania, jeżeli orzeczenie zostało oparte na dokumencie przerobionym, ale jest to możliwe tylko wówczas, gdy okoliczność ta została ustalona prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów (art. 274 p.p.s.a.). Przepis art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, iż podstawą żądania musi być istnienie dokumentu podrobionego lub przerobionego, a fakt ten musi być w chwili składania skargi o wznowienie prawomocnie stwierdzony przez właściwy organ po przeprowadzeniu postępowania karnego. Skarżący w niniejszej sprawie nie wykazali, że wyrok z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1416/12 został uzyskany za pomocą przestępstwa lub został wydany w oparciu o podrobiony lub przerobiony dokument, co zostałoby następnie potwierdzone wyrokiem karnym. Odnosząc się zaś do podstawy wznowienia postępowania z art. 273 § 3 p.p.s.a. stwierdzić należy, że ta przesłanka, choć wskazana w skardze, nie została jednak poparta stosowną argumentacją. Dotyczy ona istnienia bezwzględnej negatywnej przesłanki procesowej, jaką jest powaga rzeczy osądzonej przysługująca prawomocnym orzeczeniom. Przy czym podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia żąda strona. Orzeczenie to musi dotyczyć tej samej sprawy, a więc musi zachodzić tożsamość przedmiotu i stron postępowania. Sformułowanie zawarte w ww. przepisie a odnoszące się do orzeczenia "dotyczącego tej samej sprawy", oznacza, że przedmiotem rozstrzygnięcia w tym wyroku są te same prawa i obowiązki, dotyczące tych samych podmiotów, wynikające z określonych norm prawnych, które były przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu, którego wznowienia dotyczy skarga (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 976/10; Lex nr 1070021). Zatem i ta przesłanka do ewentualnego wznowienia postępowania sądowego nie została przez skarżących skutecznie wykazana. W ocenie Sądu, analizowane przesłanki nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania sądowego. Powoływane okoliczności, decyzje i wyroki nie dotyczą bezpośrednio przedmiotu sprawy objętej ww. wyrokiem, zatem nie mogą mieć wpływu na jej wynik. Wyjaśnić trzeba, że podstawą wznowienia postępowania z art. 273 § 2 p.p.s.a. mogą być tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Środki dowodowe powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania (por. NSA z dnia 3 września 2004 r. OSK 446/04, ONSA WSA 2005, nr 1, poz. 13). Skarżący powinni więc wykazać, iż okoliczność faktyczna lub środek dowodowy, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy istniały już w czasie trwania poprzedniego postępowania i nie mogły być ujawnione z tego powodu, że nie były znane stronie. Nowe okoliczności faktyczne lub dowody muszą zatem bezpośrednio dotyczyć przedmiotu sprawy rozstrzygniętej prawomocnym orzeczeniem. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarga nie opiera się na ustawowych podstawach do wznowienia postępowania sądowego (art. 271 – 273 p.p.s.a.). Jak już wyżej wyjaśniono, samo przytoczenie ustawowej podstawy wznowienia postępowania nie oznacza, że skarga opiera się na takiej podstawie. Mając na uwadze powyższe, skoro już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszone podstawy wznowienia postępowania sądowego nie zachodzą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego. O zwrocie wpisu sądowego od skargi postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.