VII SA/Wa 2041/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. S. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie sygn. VII SA/Wa 2041/17. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem stopy życiowej, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Podkreślić też trzeba, że koszty związane z prowadzonym postępowaniem sądowym, zainicjowanym przez stronę, nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - Lex nr 1121304, z dnia 3 marca 2011 r. sygn. II OZ 130/11 Lex nr 1080416, z dnia 17 maja 2011 r. II FZ 174/11 LEX nr 1081459). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wniosek S. R. nie zasługuje na uwzględnienie. Jak już wskazano, instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, czyli takich, które są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub gdy środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący nie wykazał natomiast, aby znajdował się w takiej sytuacji. Z wniosku wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona. S. R. posiada mieszkanie o powierzchni około 69 m2. Skarżący wraz z żoną uzyskują emerytury i dodatki pielęgnacyjne w łącznej wysokości 3849,87 zł netto miesięcznie. S. R. do wydatków zaliczył: opłaty za energię elektryczną – 150 zł (co 2 miesiące), za odpady – 80 zł (co 2 miesiące), za telewizor – 80 zł miesięcznie, telefon – 33 zł, za wodę i ścieki – 30 zł, wydatki na butle gazowe – 140 zł, wydatki na leki – 600 zł, na wyżywienie – 1500 zł, na zakup opału – 1900 zł (na sezon zimowy), ubezpieczenie na życie – 105,90 zł (co kwartał), ubezpieczenie domu – 520 zł rocznie, podatek od nieruchomości – 116 zł rocznie. Informacje wynikające ze złożonego wniosku nie pozwalają uznać S. R. za osobę ubogą, znajdującą się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Porównanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i jego żonę (mających stały charakter) z deklarowaną wysokością wydatków pozwala na stwierdzenie, że skarżący będzie w stanie zgromadzić środki na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy możliwe jest wyłącznie w przypadku powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu (a więc wówczas, gdy poniesienie kosztów postępowania oznaczałoby dla strony pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb), a takiego uszczerbku poniesienie przez skarżącego wydatków związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika i kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie spowoduje. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.