VII SA/Wa 2143/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-12
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Wojciech Sawczuk, Michał Podsiadło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel sąsiedniej działki, na której ustanowiono służebność przejazdu i przechodu na rzecz działki inwestycyjnej, ma interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę drogi wewnętrznej, a w konsekwencji prawo do wglądu w akta tego postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do wglądu w akta postępowania administracyjnego przysługuje wyłącznie stronie tego postępowania. W przypadku postępowania o pozwolenie na budowę, stronami są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, rozumianym jako teren, na którym obowiązują ograniczenia w zagospodarowaniu wynikające z przepisów prawa. Sam fakt sąsiedztwa działki, ustanowienia służebności przejazdu czy potencjalny interes faktyczny nie przesądzają o posiadaniu interesu prawnego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, jeśli inwestycja nie narusza konkretnych przepisów prawa materialnego w zakresie możliwości zagospodarowania sąsiedniej nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżąca A.R. wniosła o udostępnienie akt postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę drogi wewnętrznej, twierdząc, że jest właścicielką sąsiedniej działki, na której ustanowiono służebność przejazdu i przechodu na rzecz działki inwestycyjnej. Organy administracji odmówiły udostępnienia akt, uznając, że skarżąca nie posiada interesu prawnego w postępowaniu głównym, ponieważ planowana inwestycja nie narusza przepisów prawa materialnego w zakresie możliwości zagospodarowania jej działki. Skarżąca podnosiła, że inwestycja narusza jej prawo własności i korzystanie ze służebności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , sędzia WSA Wojciech Sawczuk, asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A.R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt postępowania administracyjnego oddala skargę
1. Zaskarżonym postanowieniem znak: DOA.7111.214.2021.MMS z 2 sierpnia
2021 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z 20 maja 2021 r. znak: IF-0.7840.250.2021.MWD
w przedmiocie odmowy udostępnienia akt postępowania administracyjnego.
2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach.
2.1. Przed Wojewodą Dolnośląskim (dalej: Wojewoda, organ I instancji) toczyło się postępowanie w sprawie z odwołania Z. J. od decyzji Starosty L. z [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia P. sp. z o. o. sp. k. pozwolenia na budowę drogi wewnętrznej na działkach nr [...] , nr [...] i nr [...] , obr. [...], miasto L.. W dniu 19 marca 2021 r. do Wojewody Dolnośląskiego wpłynął wniosek A.R. (dalej: skarżącej) "o zapoznanie się z aktami postępowania oraz zgłoszenie udziału" w tym postępowaniu.
2.2. Postanowieniem z 20 maja 2021 r. znak: IF-0.7840.250.2021.MWD Wojewoda Dolnośląski, działając na podstawie art 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej: k.p.a.), odmówił udostępnienia A.R. akt ww. postępowania.
2.2.1. W uzasadnieniu tego postanowienia, Wojewoda stwierdził, że uprawnienie do przeglądania akt sprawy służy stronie postępowania, a zatem osobie fizycznej lub prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej (ewentualnie następcom prawnych tych osób), która bierze udział w postępowaniu administracyjnym ze względu na swój interes prawny. Wojewoda podał, że skarżąca źródło swojego interesu prawnego upatruje w tym, że jest właścicielką działki nr [...], obr. [...] L. (miasto), sąsiadującej z działkami objętymi planowaną inwestycją. Organ
I instancji wskazał, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Starostę L. i zakończonym wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] października 2020 r. skarżąca nie była traktowana jako strona postępowania i nie została jej doręczona powyższa decyzja. Wojewoda przypomniał, że sam fakt sąsiadowania działki z działką objętą inwestycją, nie stanowi jeszcze podstawy do objęcia jej obszarem oddziaływania, a co za tym idzie uznania jej właściciela za stronę postępowania. Przedmiotowe zamierzenie budowlane dotyczy budowy drogi wewnętrznej na działkach nr [...] ,
nr [...] i nr [...] , obr. [...], miasto L.. Zatem uznano, że na działce [...] nie będą prowadzone żadne roboty budowlane w trakcie realizacji niniejszego zamierzenia budowlanego. Ponadto z przedłożonego projektu budowlanego wynika, że działki objęte analizowanym zamierzeniem budowlanym należą do inwestora (działki nr [...] i nr [...] ) oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (działka nr [...] ). Mając na uwadze charakter planowanej inwestycji uznano, że nie będzie ona oddziaływała na działkę nr [...], w szczególności nie ograniczy zagospodarowania tej działki, w tym zabudowy terenu. Organ dodał, że w aktach sprawy znajduje się wypis
z aktu notarialnego (rep. A nr [...]) stanowiącego umowę o ustanowienie służebności gruntowej, w której A.R. ustanawia na działce nr [...], na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...] , służebność gruntową polegającą na prawie przechodu i przejazdu przez działkę [...] w pasie o szerokości 6 m od granicy działki nr [...] . Z powyższego wynika, że przeznaczeniem części działki nr [...] sąsiadującej bezpośrednio z planowaną inwestycją jest również budowa drogi wewnętrznej. Co za tym idzie, w opinii Wojewody Dolnośląskiego, brak jest podstaw do uznania, że planowana inwestycja ograniczy zagospodarowanie, w tym zabudowę działki nr [...],
a zatem brak jest podstaw do uznania właściciela działki nr [...] za stronę niniejszego postępowania. Organ przyjął, że skarżąca nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, którym przysługiwało prawo uczestnictwa
w postępowaniu Starosty L. jako strony postępowania, a okoliczności wskazane we wniosku mogą jedynie świadczyć o istnieniu po stronie wnioskodawczyni określonego interesu faktycznego, a nie interesu prawnego. Z uwagi na nieuznanie wnioskodawczyni za stronę postępowania, niemożliwym było tym samym zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu. Zarzut pozbawienia strony możliwości udziału
w postępowaniu może być postawiony skutecznie tylko wówczas, gdy danemu podmiotowi rzeczywiście przysługiwał status strony.
2.3. W zażaleniu na to postanowienie, skarżąca wskazała, że prace związane
z budową drogi wewnętrznej na działkach nr [...] , [...] i [...] oraz jej wykorzystywanie nie mogły, nie mogą i nie będą mogły być prowadzone bez wykorzystania części działki nr [...] będącej własnością skarżącej, która stanowi jedyne połączenie inwestycji której dotyczy postępowanie z drogą publiczną. Podstawą korzystania z działki nr [...], jak również przesłanką do nieuznania A.R. za stronę postępowania i wykluczenia jej interesu prawnego jest wskazana w uzasadnieniu służebność gruntowa (wypis z aktu notarialnego rep. A nr [...]). Z uzasadnienia postanowienia wynika, że jest to jedyny dokument uprawdopodobniający prawo inwestora do korzystania z działki [...] i zapewniający dostęp do drogi publicznej. Zdaniem skarżącej oraz jej pełnomocników służebność ta nie może być wykorzystywana na rzecz działki nr [...] gdyż działką władnącą jest jedynie działka [...] , tymczasem to działka [...] jest obszarem gdzie najprawdopodobniej jest planowana i faktycznie znajduje się jezdnia planowanej drogi co wynika z istniejącego stanu faktycznego. Zdaniem skarżącej dotychczasowy sposób korzystania z działki nr [...], w tym wykorzystywanie jej jako dojazdu do drogi publicznej oraz do realizacji inwestycji drogowej na działkach nr [...] , [...] i [...] jest nieuprawniony a w związku z tym stanowi naruszenie jej prawa własności i posiadania. Skarżąca zasygnalizowała zamiar wystąpienia na drogę postępowania cywilnego z żądaniem zaprzestania naruszeń tj. korzystania przez inwestora z działki nr [...] oraz uchylając się od skutków prawnych oświadczenia woli (aktu notarialnego rep. A nr [...]), co uniemożliwi korzystanie przez inwestora z działki nr [...] oraz doprowadzi do uchylenia służebności. Dokumentacja związana z inwestycją drogową o dostęp do której wnioskowałem stanowi istoty dowód na potwierdzenie okoliczności nieuprawnionego korzystania z działki nr [...] oraz nieuprawnionego i niewłaściwego korzystania ze służebności. Ponadto jednym z elementów inwestycji jest wymagająca osobnego pozwolenia wodnoprawnego przeprawa – przepust na działce nr [...] ([...]) której elementy ingerują w działkę nr [...] bez uzgodnienia tego ze skarżącą a jego budowa najprawdopodobniej doprowadziła do pomniejszenia działki nr [...].
2.4. Zaskarżonym postanowieniem znak DOA.7111.214.2021.MMS z 2 sierpnia
2021 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ odwoławczy) utrzymał w mocy ww. postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z 20 maja 2021 r.
2.4.1. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że sporna inwestycja obejmuje budowę drogi wewnętrznej na działkach o nr ew. [...] , [...] i [...] , obr. [...], m. L.. Projektowane roboty budowlane przewidują utwardzenie działki kostką ekologiczną na powierzchni ok. 600 m2 oraz utwardzenie działki płytami ażurowymi na powierzchni ok. 153 m2. Obramowanie z krawężnika betonowego najazdowego 15x22cm na ławie betonowej C12/15 z oporem. Odwodnienie projektowanego utwardzenia odbywać się będzie poprzez układ spadków podłużnych i poprzecznych na teren inwestora. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że należąca do skarżącej działka [...] bezpośrednio graniczy z działką inwestycyjną o nr ew. [...] , zaś działki o nr ew. [...] i [...] są położone dalej.
2.4.2. Zdaniem GINB, z projektu budowlanego nie wynika, aby jakikolwiek element spornej inwestycji został zaprojektowany na działce o nr ew. [...] należącej do skarżącej, w szczególności wbrew twierdzeniom zażalenia przepust na działce o nr ew. [...] "nie ingeruje" w nieruchomość skarżącej i znajduje wyłącznie na działce inwestycyjnej. Wyjaśnić należy, że oceniając czy skarżącej przysługuje interes prawny w postępowaniu odwoławczym od ww. decyzji Starosty L. z [...] października 2020 r., nr [...], , należy wziąć pod uwagę, czy sporna inwestycja w jej projektowanym (a nie zrealizowanym czy realizowanym kształcie) ogranicza prawo do zabudowy należącej do wnioskodawczyni nieruchomości. Zgodnie zaś z projektem budowlanym przepust na działce o nr ew. [...] jest przepustem istniejącym. Organ odwoławczy dodał, że zgodnie z dokumentacją projektową planuje się odwodnienie nawierzchni poprzez powierzchniowy spływ wód opadowych spadkami podłużnymi i poprzecznymi
w kierunku nieutwardzonego terenu własnej działki, gdzie pozostaną do odparowania lub częściowego wchłonięcia
2.4.3. Mając na uwadze powyższe, jak również zakres i charakter spornej inwestycji – budowa drogi wewnętrznej – stwierdzono, że ww. nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń – które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa – w zakresie możliwości zagospodarowania działki o nr ew. [...]. Innymi słowy nie ma przeszkód w zagospodarowaniu ww. działek, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres – wyznaczony przepisami prawa – dopuszczalnego zagospodarowania, w szczególności unormowany przepisami rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r., poz. 124) oraz przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 poz. 1065). Nie znaleziono też innych przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, mogących stanowić źródło interesu prawnego wnioskodawczyni.
2.4.4. W ocenie GINB, o interesie prawnym skarżącej nie świadczy również podnoszona w zażaleniu okoliczność, że na działce wnioskodawczyni została ustanowiona na rzecz każdoczesnego właściciela lub współwłaściciela działki o nr ew. [...] służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez działkę
o nr ew. [...], przy czym służebność ta obejmuje działkę o nr ew. [...] w pasie
o szerokości 6,0 m od granicy działki o nr ew. [...] . Sporna inwestycja w jej projektowanym kształcie nie przewiduje żadnych prac na działce o nr ew. [...]. Sam fakt, że w przyszłości użytkownicy spornej inwestycji będą mogli w określonych granicach korzystać z ustanowionej na działce skarżącej służebności nie powoduje, że sporna inwestycja w jej projektowanym kształcie stwarza ograniczenia w zabudowie działki o nr ew. [...]. Stąd też o interesie prawnym skarżącej nie świadczy również podnoszona w zażaleniu okoliczność, że "kwestie związane z budową drogi wewnętrznej na dziatkach nr [...] , [...] i [...] oraz jej wykorzystanie nie mogły, nie mogą i nie będą być mogły prowadzone bez wykorzystania działki nr [...]". Kwestia ewentualnego wykorzystania działki o nr ew. [...] związana jest z wykonywaniem ustanowionej służebności gruntowej, nie zaś z budową spornej inwestycji, która nie wykracza poza działki inwestycyjne i nie obejmuje swym zasięgiem działki wnioskodawczyni o nr ew. [...]. Zdaniem GINB, ww. okoliczności mogą świadczyć co najwyżej o interesie faktycznym skarżącej, a nie o jej interesie prawnym. Interes faktyczny zaś, pomimo, iż istotny dla skarżącej, nie daje podstaw do uznania za stronę postępowania zarówno w świetle art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
3. Pismem z 29 września 2021 r. A.R. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie Ministra, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uznanie skarżącej za stronę postępowania
i dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu, umożliwienie skarżącej zapoznania się
z aktami postępowania oraz wykonania kopii lub odpisów akt postępowania. Skarżąca wskazała m.in., że GINB w żaden sposób nie uwzględnił podniesionego i opisanego
w zażaleniu faktu nieuprawnionego, nieuzgodnionego ze skarżącą i niezgodnego
z treścią służebności korzystania z działki nr [...] oraz ustanowionej na niej służebności w tym do realizacji inwestycji oraz zapewnienia dostępu do drogi publicznej,
co warunkuje jej wykorzystywanie, nie widząc w tym interesu prawnego skarżącej.
Co więcej GINB wprost stwierdził, że wskazanie na istniejący spór związany
z zakresem ustanowionej służebności i możliwości jej wykonywania nie ma wpływu na jego rozstrzygnięcie. GINB odsyłając w celu rozstrzygnięcia tych spraw do sądów powszechnych jednocześnie arbitralnie odmawia uznania interesu prawnego skarżącej w dostępie do dokumentacji postępowania na potrzeby dowodowe do postępowań przed sądami powszechnymi lub innymi organami, tym samym naruszając
i ograniczając prawo skarżącej związane z ochroną prawa własności.
4. W odpowiedzi na skargę, GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.
5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie. Za podstawę wyrokowania Sąd przyjął stan faktyczny prawidłowo ustalony przez organy.
6. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia było rozpoznanie wniosku skarżącej o udostępnienie jej akt postępowania administracyjnego dotyczącego udzielenia innemu podmiotowi pozwolenia na budowę.
6.1. Zgodnie z art. 73 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (§ 1). Ponadto, strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2).
6.2. Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo strony dostępu do akt sprawy jest w postępowaniu administracyjnym jedną z form realizacji zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że skoro postępowanie w sprawie udostępnienia akt w toku postępowania administracyjnego ma charakter wpadkowy, zależny od postępowania "głównego", to także i krąg stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie jest ustalany odrębnie niż ten, który organ ustalił na potrzeby postępowania "głównego" (zob. wyrok NSA z 17 grudnia 2020 r., I OSK 2813/18, LEX nr 3166872). Zatem prawo dostępu do akt przysługuje stronie postępowania "głównego", nie zaś podmiotowi, który z innych przyczyn żąda wglądu do tych akt (por. wyrok NSA z 2 lipca 2020 r., I OSK 3161/19, LEX nr 3155765).
6.3. Jak już wyżej zasygnalizowano, postępowanie "główne" miało za swój przedmiot udzielenie pozwolenia na budowę. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przy czym w dacie wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, przez obszar oddziaływania obiektu rozumiano teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu (zob. art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Przepisy przytoczone w tym punkcie określają zatem zarówno katalog stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, jak i w konsekwencji, katalog podmiotów, którym przysługuje prawo dostępu do akt tego postępowania (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., II OSK 1297/19, LEX nr 3099261).
6.4. Na tle art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wskazuje się, że wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia obszaru w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjąć należy, że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa, które wprowadzają określonego rodzaju ograniczenia w zakresie zagospodarowania, w tym zabudowy, tego terenu. Ustalenie obszaru oddziaływania konkretnego obiektu ma w konsekwencji przesądzające znaczenie dla ustalenia stron postępowania administracyjnego oraz zapewnienia poszanowania, występujących w zasięgu oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (zob. wyrok NSA z 10 sierpnia 2021 r. sygn. akt II OSK 3181/18, LEX nr 3232089). Innymi słowy, znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu należy rozumieć w ten sposób, że przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania administracyjnego. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Celem art. 28 ust. 3 i art. 3 pkt 20 p.b. jest przesądzenie, że skutecznie można kwestionować zamierzenie inwestycyjne wtedy gdy ma się w sprawie interes prawny i to w takim zakresie, w jakim zamierzenie inwestycyjne koliduje z uzasadnionym interesem opartym na konkretnym przepisie prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 2117/18, LEX nr 3190426). Zatem przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 p.b., a więc powodujące ograniczenia w zagospodarowaniu (zabudowie) wynikające z odrębnych przepisów (zob. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1126/19, LEX nr 3078553). Nawet legitymowanie się prawem własności nieruchomości graniczącej z terenem inwestycji nie jest wystarczające do przyjęcia, że jej właściciel powinien być stroną postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę (zob. wyrok NSA z 4 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1957/16, LEX nr 2527239). Również subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia (zob. wyrok NSA z 21 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3365/17, LEX nr 2783387). Należy przy tym pamiętać, że dokonując oceny, czy nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, należy mieć na uwadze, że istnienie interesu prawnego, jaki wynika z art. 28 ust. 2 p.b., nie jest uzależnione od tego czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie określonych norm, lecz czy istnieją przepisy nakazujące badać możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie (zob. wyrok NSA z 23 marca 2022 r., II OSK 975/21, LEX nr 3330283). Toteż gdy występuje możliwość spowodowana jakiegokolwiek oddziaływania inwestycji na zagospodarowanie działki zainteresowanego ze względu na indywidualne cechy projektowanego obiektu, zagospodarowania terenu, podmiot legitymujący się tytułem prawnym do działki położonej na tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu jest stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę (zob. wyrok NSA z 14 stycznia 2020 r., II OSK 3491/18, LEX nr 2773172).
7. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo oceniły, że skarżąca nie korzysta z przymiotu strony postępowania w którym decyzją Starosty L. z [...] października 2020 r. udzielono inwestorowi pozwolenia na budowę, a w konsekwencji, że skarżąca nie jest podmiotem, któremu należy udostępnić akta tego postępowania w mocy art. 73 k.p.a.
7.1. Organy obu instancji prawidłowo wskazały, że sporna inwestycja obejmuje budowę drogi wewnętrznej na działkach o nr ew. [...] , [...] i [...] , obr. [...], m. L.. Projektowane roboty budowlane przewidują utwardzenie działki kostką ekologiczną na powierzchni ok. 600 m2 oraz utwardzenie działki płytami ażurowymi na powierzchni ok. 153 m2. Obramowanie z krawężnika betonowego najazdowego 15x22cm na ławie betonowej C12/15 z oporem. Odwodnienie projektowanego utwardzenia odbywać się będzie poprzez układ spadków podłużnych i poprzecznych na teren inwestora. W uzasadnieniu zaskarżonego aktu wskazano, że z projektu zagospodarowania terenu wynika, że należąca do skarżącej działka [...] bezpośrednio graniczy z działką inwestycyjną o nr ew. [...] , zaś działki o nr ew. [...] i [...] są położone dalej. GINB ustalił, że z projektu budowlanego nie wynika, aby jakikolwiek element spornej inwestycji został zaprojektowany na działce o nr ew. [...] należącej do skarżącej, w szczególności wbrew twierdzeniom zażalenia przepust na działce o nr ew. [...] "nie ingeruje" w nieruchomość skarżącej i znajduje wyłącznie na działce inwestycyjnej. Zgodnie z projektem budowlanym przepust na działce o nr ew. [...] jest przepustem istniejącym. Organ odwoławczy dodał, że zgodnie z dokumentacją projektową planuje się odwodnienie nawierzchni poprzez powierzchniowy spływ wód opadowych spadkami podłużnymi i poprzecznymi w kierunku nieutwardzonego terenu własnej działki, gdzie pozostaną do odparowania lub częściowego wchłonięcia.
7.2. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo uznały, że należąca do skarżącej nieruchomość (działka o nr ew. [...]) nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń – które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa – w zakresie możliwości zagospodarowania działki o nr ew. [...]. Innymi słowy nie ma przeszkód w zagospodarowaniu ww. działek, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres – wyznaczony przepisami prawa – dopuszczalnego zagospodarowania. W tym zakresie organ odwoławczy trafnie odwołał się do przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r., poz. 124) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 poz. 1065). Również skarżąca w toku postępowania administracyjnego, jak również w skardze do Sądu nie powołała żadnego przepisu prawa obowiązującego, który skutkowałby ograniczeniem możliwości zabudowy lub zagospodarowania należącej do niej działki nr [...] w związku z inwestycją, której dotyczy postępowanie "główne".
7.3. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, zgłaszanych w zażaleniu, jak i w skardze do Sądu, należy wskazać, że o interesie prawnym skarżącej nie świadczy również istnienie na jej działce służebności przejazdu i przechodu, ustanowiona na rzecz każdoczesnego właściciela lub współwłaściciela działki o nr ew. [...] . GINB trafnie zwrócił uwagę, że służebność ta obejmuje działkę o nr ew. [...] w pasie
o szerokości 6,0 m od granicy działki o nr ew. [...] . Sporna inwestycja w jej projektowanym kształcie nie przewiduje żadnych prac na działce o nr ew. [...]. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że sam fakt, że w przyszłości użytkownicy spornej inwestycji będą mogli w określonych granicach korzystać z ustanowionej na działce skarżącej służebności nie powoduje, że sporna inwestycja w jej projektowanym kształcie stwarza ograniczenia w zabudowie działki o nr ew. [...]. Również w ocenie Sądu, kwestia ewentualnego wykorzystania działki o nr ew. [...] w tej inwestycji lub po jej zakończeniu, związana jest z wykonywaniem ustanowionej służebności gruntowej, nie zaś z budową spornej inwestycji, która nie wykracza poza działki inwestycyjne i nie obejmuje swym zasięgiem działki o nr ew. [...].
7.4. Skarżąca zarzuciła również organowi odwoławczemu, że nie uwzględnił podniesionego i opisanego w zażaleniu faktu nieuprawnionego, nieuzgodnionego ze skarżącą i niezgodnego z treścią służebności korzystania z działki nr [...] oraz ustanowionej na niej służebności w tym do realizacji inwestycji oraz zapewnienia dostępu do drogi publicznej, co warunkuje jej wykorzystywanie. Należy zatem raz jeszcze podnieść, że istnienie wspomnianej wyżej służebności ma charakter niezależny od postępowania w sprawie pozwolenia na budowę – w tym znaczeniu, że jej ustanowienie nie było elementem tego postępowania. Kwestie dotyczące ewentualnego korzystania ze służebności poza jej granicami lub w nieuprawniony sposób, może rozstrzygać sąd powszechny, a nie organ administracji architektoniczno-budowlanej. Skarżąca nie ma również racji twierdząc, że GINB arbitralnie odmówił jej udostępnienia akt spornego postępowania, skoro stanowisko GINB zostało poparte szczegółową i prawidłową analizą stanu faktycznego oraz trafną oceną prawną.
8. Zarzuty skargi okazały się zatem pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Również Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie było dotknięte innymi – niż wskazywane w skardze – uchybieniami, które mogłyby skutkować stwierdzeniem jego nieważności lub uchyleniem. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił, stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło