VII SA/Wa 2154/09

WyrokWSA w Warszawie2010-01-22

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę wydane z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego (brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) może zostać uznane za nieważne?
Ratio decidendi
Pozwolenie na budowę wydane bez posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikającego z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Prawo to nie może być domniemane ani wykazywane warunkowo.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Wcześniejsze postępowania administracyjne i sądowe dotyczyły m.in. analizy nasłonecznienia i prawa do dysponowania nieruchomością. WSA uchylił zaskarżoną decyzję GINB, wskazując na konieczność zbadania kwestii prawa do dysponowania nieruchomością oraz analizy nasłonecznienia.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. i stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi S. Spółdzielni Mieszkaniowej w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] marca 2003r., Wojewoda [...] stwierdził z urzędu nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2000r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. Sp. z o.o. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę o pięć kondygnacji budynku mieszkalno - usługowego i biurowego. Organ wskazał, że analiza nasłonecznienia sąsiadujących budynków nie spełnia kryteriów z § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2003r. uchylił ww. decyzję, podnosząc nierozpoznanie przesłanek nieważnościowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 listopada 2004r. (7/IV SA 2326/03) uchylił decyzję z [...] maja 2003r., wobec nie rozpoznania wszystkich odwołań. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2005r., uchylił decyzję Wojewody [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2000r. wobec braku rażącego naruszenia § 13 i § 60 ww. warunków technicznych. Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2006r. (VII SA/Wa 10/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję z dnia [...] października 2005r. podnosząc, że organ odwoławczy z naruszeniem art. 8 i 84 § 2 kpa, oparł się na opinii sporządzonej przez osobę, która podlegała wyłączeniu. Sąd wskazał, że organ odwoławczy winien rozważyć, czy prawidłowo wszczął postępowanie nieważnościowe, pojawienie się nowych dowodów stanowi bowiem przesłankę do wznowienia postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] grudnia 2007r. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2003r. i odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ wskazał, że nowy dowód tj. analizę oświetlenia mieszkań w budynkach przy ul. K. i O. w [...] przeprowadzono dopiero w październiku 2005r., co nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania. Projektant mgr inż. architekt A. S. dokonał w projekcie analizy wpływu ww. inwestycji na zapewnienie naturalnego oświetlenia sąsiednich budynków stwierdzając, że nie został naruszony § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 140, ze zm.), zw. dalej warunkami technicznymi z 1994r. Ponadto, Sygn. akt VII SA/Wa 2154/09 weryfikowana decyzja nie narusza rażąco innych przepisów obowiązujących w czasie jej wydawania. Wyrokiem z dnia 13 maja 2008r. (VII SA/Wa 308/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję wskazując m.in. na naruszenie art. 7, 77 i 107 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy, brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz właściwego uzasadnienia decyzji. W wyniku rozpatrzenia skarg kasacyjnych K. P. i K. H. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 października 2009r., sygn. akt II OSK 1557/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył ,co następuje. Na wstępie podkreślić należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zw. ppsa, Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że Sąd któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie ma swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia i winien uwzględnić stanowisko sądu odwoławczego. Skład Sądu orzekającego ponownie w niniejszej sprawie miał zatem na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 13 października 2009r. nakazał zbadanie, czy zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2000r. o pozwoleniu na budowę, czy organ prawidłowo sprawdził i ocenił, że decyzja ta nie narusza prawa w sposób rażący. Ponadto, Sąd II instancji wskazał, że Sąd winien wziąć również pod uwagę związanie oceną prawną co do dalszego postępowania, wyrażoną we wcześniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2007r., II OSK 1033/06, zapadłym w tej samej sprawie. W związku z powyższym podnieść należy, że w ww. wyroku z dnia 5 lipca 2007r. Sąd odwoławczy zawarł jednoznaczne wskazania dla Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, aby w pierwszej kolejności badaniu w postępowaniu nieważnościowym poddał kwestię posiadania przez inwestora, w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikającego z Sygn. akt VII SA/Wa 2154/09 art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Wskazać bowiem trzeba, że [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa, jako właściciel gruntu, na którym zrealizowana została przedmiotowa inwestycja udzielił inwestorowi jedynie warunkowej zgody w tym zakresie. Niewątpliwie wydanie warunkowej zgody jest niedopuszczalne, gdyż prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może być prawem uzależnionym od spełnienia określonych warunków, które z natury swej są przyszłe i niepewne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien mieć zatem na uwadze, że w przepisie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania weryfikowanej decyzji, zawarto regulację o charakterze bezwzględnie obowiązującym, co oznacza, że niedotrzymanie tego warunku niewątpliwie stanowi o rażącym naruszeniu prawa skutkującym, w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę wydanego w oparciu o wadliwie wykazane prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane. Prawo to należy oceniać zgodnie z przepisami prawa cywilnego. Nie może ono być domniemane, ani wykazywane warunkowo. Ponadto podkreślić należy, że uprawnienia organów nadzoru właściwych w postępowaniu nieważnosciowym ograniczają się jedynie do kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym pod kątem przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa w okolicznościach faktycznych oraz stanie prawnym obowiązującym w dacie jej wydania. Wobec powyższego, organ odwoławczy winien również poddać ocenie, czy lakoniczna analiza nasłonecznienia - zawarta w zatwierdzonym decyzją z dnia 7 grudnia 2000r. projekcie (opisie technicznym architektury) - nie narusza w sposób rażący § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 140, ze zm.) obowiązującego w dacie wydania ww. decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 a i c oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie I i II sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło