VII SA/Wa 2242/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-26

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która otrzymuje emeryturę w wysokości 1777,28 zł netto miesięcznie, posiada dom o powierzchni 54 m2 i nieruchomość rolną (1,08 ha), a jej miesięczne wydatki wynoszą około 1700 zł (w tym raty kredytów), może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, gdy osoba fizyczna, pomimo posiadania ograniczonych dochodów i majątku, jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego (w tym przypadku wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zobowiązania cywilnoprawne, w tym raty kredytowe, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego.
Stan faktyczny
Skarżąca H. Ż. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi kasacyjnej. Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom i nieruchomość rolną, a jej miesięczny dochód z emerytury wynosi ok. 1777 zł. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedstawiła dane dotyczące swoich dochodów i wydatków, w tym rat kredytowych. Sąd ocenił, że poniesienie kosztów sądowych w kwocie 100 zł nie spowoduje uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono H. Ż. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. Ż. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić H. Ż. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. H. Ż. w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku z dnia 13 lutego 2014 r. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom o powierzchni 54 m2 oraz nieruchomość rolną (1,08 ha). Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1773 zł miesięcznie. Pismem z dnia 29 maja 2014 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: nadesłanie kserokopii decyzji o waloryzacji emerytury lub ostatniego odcinka emerytury, wskazanie wysokości miesięcznych wydatków (w tym związanych z utrzymaniem domu), nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Skarżąca udzieliła odpowiedzi na ww. wezwanie pismem z dnia 5 czerwca 2014 r. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z nadesłanej kserokopii decyzji o waloryzacji emerytury, skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 1777,28 zł netto miesięcznie, przy czym nie ma innych osób na utrzymaniu. W piśmie z dnia 5 czerwca 2014 r. skarżąca do comiesięcznych wydatków zaliczyła: opłaty za energię elektryczną – 101 zł, za telefon – 72 zł, wydatki na utrzymanie samochodu – ok. 300 zł, na leki – ok. 300 zł, na wyżywienie – ok. 500 zł. Skarżąca wydaje również ok. 2000 zł rocznie na opał, ponosi też koszty ubezpieczenia domu oraz samochodu. Wprawdzie skarżąca do swych wydatków zaliczyła też raty kredytów, które według oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 5 czerwca 2014 r. wynoszą łącznie ok. 720 zł, jednakże nie jest to okoliczność przemawiająca za uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym i zobowiązania kredytowe, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - Lex nr 1121304, z dnia 3 marca 2011 r. sygn. II OZ 130/11 Lex nr 1080416, z dnia 1 czerwca 2011 r. sygn. II FZ 234/11 Lex nr 821432). Podkreślenia jednocześnie wymaga, iż przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. H. Ż. uiściła wpis od skargi w niniejszej sprawie w kwocie 200 zł, na obecnym etapie postępowania zobowiązana jest natomiast jedynie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Warto ponadto zauważyć, że jak wynika z nadesłanych przez skarżącą wyciągów z rachunku bankowego za okres luty – maj 2014 r., w dniach bezpośrednio poprzedzających wpływ emerytury na konto na rachunku skarżącej pozostawały środki w kwotach od 210 zł do 503 zł. Okoliczności te pozwalają na stwierdzenie, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie (wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł) z uzyskiwanych dochodów w wysokości 1777 zł netto nie pozbawi skarżącej możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych (nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym), a tylko wówczas jest możliwe przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło