VII SA/Wa 2284/15
WyrokWSA w Warszawie2016-10-25
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Joanna Gierak-Podsiadły, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy mógł na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu nieprecyzyjnego określenia obowiązków i niewłaściwego ustalenia adresata decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż decyzja była nieprecyzyjna co do zakresu obowiązków oraz nieprawidłowo ustalono adresata obowiązku. Sąd potwierdził, że zachowanie zasady dwuinstancyjności wymaga przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy materiał dowodowy jest niekompletny, a wady postępowania nie mogą być usunięte na etapie odwoławczym.Stan faktyczny
Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej wydał decyzję nakazującą Akademii poprawę stanu instalacji przeciwpożarowej w budynku akademickim. Akademia odwołała się, wskazując na niewłaściwego adresata decyzji. Organ II instancji uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, argumentując, że obowiązki powinny obciążać właściciela nieruchomości, a nie dzierżawcę, ze względu na zapisy umowy dzierżawy. Skarb Państwa – Prezydent zaskarżył decyzję organu II instancji do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Prezydenta [...] na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków oddala skargę
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z [...] sierpnia 2015 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) - po rozpatrzeniu odwołania Akademii [...] im. [...] w [...] - uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z [...] kwietnia 2014 r. znak [...] w sprawie poprawy stanu ochrony przeciwpożarowej w budynku akademickim nr [...], mieszczącym się przy ul. [...] w [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że przedstawiciel Komendanta Miejskiego PSP [...] przeprowadził w dniach 10 i 20 grudnia 2013 r. czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku akademickim nr [...] zlokalizowanym przy ul. [...] w [...]. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego ww. obiektu.
Wobec powyższego Komendant Miejski PSP [...], decyzją z [...] kwietnia 2014 r. zobowiązał Akademię [...] im. [...] do "Doprowadzenia do stanu pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej instalacji wodociągowej przeciwpożarowej z hydrantem wewnętrznym zgodnie z zasadami określonymi w Polskiej Normie dotyczącej konserwacji hydrantów wewnętrznych oraz dokumentacji techniczno-ruchowej. Sprawność techniczną instalacji należy potwierdzić stosownym protokołem z badań i konserwacji."
Akademia [...] im. [...] wniosła odwołanie od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z [...] kwietnia 2014 r. zarzucając skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu.
Decyzją z [...] lipca 2014 r. Nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej stwierdził nieważność decyzji Komendanta Miejskiego z dnia [...] kwietnia 2014 r. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 1928/14 z dnia 21 kwietnia 2015 r. stwierdzono nieważność decyzji organu II instancji.
Rozpatrując ponownie, po ww. wyroku, odwołanie [...] Komendant Państwowej Straży Pożarnej w [...] stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania wyłącznej odpowiedzialności za stan bezpieczeństwa pożarowego Akademii [...] im. [...] w [...]. Wskazał na umowę dzierżawy nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 roku, a także z dnia [...] grudnia 2013 roku pomiędzy Skarbem Państwa, dla którego organem reprezentującym jest Prezydent [...], a Akademią [...] im. [...]. Określa ona w § 11, iż napraw urządzeń podziemnych (w tym sieci wodociągowej przeciwpożarowej wykorzystywanej do zasilania wyżej wymienionej instalacji wodnej przeciwpożarowej) dokonuje Wydzierżawiający, czyli Skarb Państwa. Nie do przyjęcia jest fakt nałożenia obowiązku zawartego w zaskarżonej decyzji na Akademię [...] im. [...], gdyż dotyczy on stricte konieczności przeprowadzenia prac inwestycyjnych polegających na wymianie instalacji wodociągowej, doprowadzającej wodę do przeciwpożarowych hydrantów wewnętrznych, która nie jest przedmiotem umowy dzierżawy i stanowi mienie Skarbu Państwa. Umowa dzierżawy jest umową czasową, zawartą na okres 5 lat z nałożonym obowiązkiem każdorazowego jej przedłużania i zastrzeżeniem możliwości wypowiedzenia umowy. Ponadto do dzierżawionego terenu istnieją roszczenia własnościowe, co może skutkować, w myśl zapisów omawianej umowy dzierżawy, wcześniejszym wypowiedzeniem dzierżawy terenu i obiektów akademickich na nim się znajdujących.
W ocenie organu II instancji żądanie od dzierżawcy wykonania obowiązku w zakresie doprowadzenia istniejącej sieci wodociągowej do pełnej sprawności mija się z zapisami § 10 pkt 8 umowy dzierżawy nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., w którym odbiera się dzierżawcy swobodę działania inwestycyjnego w granicach odpowiedzialności dzierżawcy. Z tego też powodu uznał decyzję za niewykonalną, w chwili jej wydania, gdyż Akademia [...] nie ma prawa (w myśl zapisów umowy), do dokonywania prac inwestycyjnych.
Stwierdzone wadliwości, to jest skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną oraz trwała niewykonalność decyzji w dniu jej wydania, stanowiły zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do wyjaśnienia Biura Gospodarki Nieruchomościami z dnia 4 lutego 2014 r., organ II instancji uznał, że fakt nie przekazania sieci wodociągowej Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodno-Kanalizacyjnemu, nie stanowi o obowiązku jej wymiany przez dzierżawcę.
Ponadto, organ II instancji wskazał na wadliwie sformułowany obowiązek w decyzji organu I instancji - zbyt ogólnie i bez określenia konkretnych czynności, jakie ma wykonać zobowiązany w celu poprawy stanu zabezpieczenia ppoż obiektu. Organ nie przytoczył, w jakim zakresie strona ma zapewnić sprawność techniczną i funkcjonalną instalacji hydrantów zewnętrznych, co z kolei pozostawia stronę w nieświadomości co do poprawności działania.
Zdaniem organu II instancji, adresatem decyzji dotyczącej zapewnienia sprawności przeciwpożarowych hydrantów wewnętrznych w zakresie wymaganego w przepisach ciśnienia i wydajności, powinien być właściciel. Wydanie decyzji na dzierżawcę terenu czyni ją niewykonalną już w dniu jej wydania. Organ I instancji został zobowiązany do przeprowadzenia ponownych czynności, z uwzględnieniem rzeczywistych stron postępowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z [...] sierpnia 2015 r. złożył Skarb Państwa - Prezydent [...] wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W skardze strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 138 § 2 kpa polegające na wydaniu przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w sytuacji, gdy organ I instancji wydając decyzję nie naruszył przepisów postępowania oraz nie zachodziła konieczność dokonania dodatkowych wyjaśnień i materiał dowodowy w całości został zgromadzony;
2) art. 156 § 1 pkt 4 i 5 w związku z art 138 § 2 kpa poprzez błędne uznanie, że decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2014 r. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie i jest niewykonalna w chwili jej wydania, pomimo, że decyzja została skierowana do właściwego podmiotu, którym jest dzierżawca nieruchomości;
3) art. 697 Kodeksu cywilnego w związku z art. 4 ust. 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej poprzez uznanie, że odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu przejmuje w całości właściciel nieruchomości nie zaś zarządca budynku i użytkownik i w konsekwencji uznanie, że mimo zawartej umowy dzierżawy i wyposażenia przez dzierżawcę budynku w instalację wodociągową przeciwpożarową z hydrantami 25 obowiązek doprowadzenia do stanu pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej tejże instalacji, będący naprawą konieczną, obciąża właściciela nieruchomości (wydzierżawiającego) nie zaś dzierżawcę;
4) art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w szczególności w zakresie: ustalenia praw i obowiązków skarżącego i dzierżawcy wynikających z zawartych umów dzierżawy, dokonanie interpretacji umowy w sposób pobieżny, niewyjaśnienie okoliczności związanych z ustaleniem podmiotu, który wyposażył budynek w instalację wodociągową przeciwpożarową z hydrantami 25 i w konsekwencji uznanie, że skarżący jako wydzierżawiający i właściciel nieruchomości odpowiada za stan techniczny instalacji wodociągowej, wybudowanej przez dzierżawcę w dzierżawionym budynku;
5) art. 49 Kodeksu cywilnego poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że sieć wodociągowo - kanalizacyjna nie przejęta na majątek Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji stanowi sieć komunalną podczas gdy sieć ta stanowi własność Skarbu Państwa będącą częścią składową nieruchomości, która została objęta umową dzierżawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację prezentowaną w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.
Nadto, sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego.
Zaskarżoną decyzją [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej uchylił -w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a.- decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie poprawy stanu ochrony przeciwpożarowej w budynku akademickim nr [...], mieszczącym się przy ul. [...] w [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W rozpatrywanej sprawie kluczową kwestią było zbadanie przez Sąd zasadności zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. jest określane jako decyzja kasacyjna, która jest rozstrzygnięciem procesowym. Nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego.
W postępowaniu odwoławczym organ II instancji po ponownym zbadaniu sprawy, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1-3 k.p.a. -1. potwierdza rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji (utrzymując je w mocy), albo jeżeli się z nim nie zgadza - 2. uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3. umarza postępowanie odwoławcze. Jeżeli jednak zakres zebranego materiału dowodowego nie pozwala organowi odwoławczemu na ocenę całokształtu sprawy w sposób zapewniający stronom dwuinstancyjność postępowania, to właśnie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyla decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Z dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a. wynika, iż organ odwoławczy ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej, przy łącznym wystąpieniu dwóch przesłanek: organ musi w sposób niewątpliwy i stanowczy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, musi również uznać, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, jest wprawdzie konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest jednak przesłanką wystarczającą; niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Podkreślić należy, że ustalając zaistnienie drugiej z wymienionych przesłanek, organ odwoławczy nie może zapominać o uprawnieniu jakie przysługuje mu z mocy art. 136 k.p.a., który umożliwia organowi drugiej instancji uzupełnienie postępowania.
Stosując art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy winien bowiem przede wszystkim rozważyć, czy zakres postępowania jest na tyle szeroki, że wymaga przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, ponieważ jego uzupełnienie nie może odbyć się w oparciu o art. 136 k.p.a. - z uwagi na art. 15 k.p.a. i uregulowaną w nim zasadę dwuinstancyjności postępowania. Oznacza to, iż organ odwoławczy przed wydaniem orzeczenia w sprawie winien rozważyć charakter i istotę wad zaistniałych w postępowaniu przed organem I instancji oraz możliwość ich naprawienia bez uszczerbku dla stron w postępowaniu odwoławczym. Wady popełnione na etapie I instancji można bowiem podzielić na takie, które organ odwoławczy może usunąć przez przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego oraz takie, które wymagają przekazania sprawy organowi I instancji celem ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. To, że sprawa wraca do organu I instancji i będzie rozpatrywana ponownie od początku, nie przesądza jednocześnie o końcowym jej rozstrzygnięciu. Organ I instancji musi rzetelnie zgromadzić materiał dowodowy i ustalić stan faktyczny a następnie przeanalizować całokształt zgromadzonego materiału dowodowego na podstawie przepisów postępowania oraz w zgodzie z przepisami prawa materialnego. Dopiero w oparciu o tak zebrany materiał dowodowy (oraz przy prawidłowo ustalonym podmiocie praw i obowiązków) będzie mógł ocenić czy, jakie i na kogo należy w sprawie nałożyć obowiązki czyli znajdzie w sprawie właściwe rozwiązanie kwestii podnoszonych zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w niniejszym uzasadnieniu wyroku Sądu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż [...] Komendant Wojewódzki PSP nie naruszył w tej sprawie art. 138 § 2 k.p.a. Stosując bowiem ten przepis zarzucił organowi I instancji m.in., że określony w decyzji organu I instancji obowiązek jest nieprecyzyjny, bowiem nie przedstawiono w jaki sposób ma nastąpić doprowadzenie do pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej instalacji hydrantów zewnętrznych przeciwpożarowych w przedmiotowym budynku. Mając na uwadze treść wydanej w sprawie decyzji organu I instancji, Sąd uznał zastrzeżenia organu II instancji za zasadne, a w efekcie – zaskarżoną decyzję, wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., za prawidłową.
Niezasadnie zatem zarzucono w skardze naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Trzeba bowiem wskazać, że materiał dowodowy nie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, nadto kluczową rolę odgrywa zasada dwuinstancyjności postępowania, której zachowanie ma priorytetowy charakter. Rozpoznanie sprawy w całokształcie zawsze należy do organu I instancji, zaś zasada dwuinstancyjności postępowania zapewnia stronie możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o kompletny, zebrany przez organ I instancji, materiał dowodowy.
Zdaniem Sądu, wyżej wyszczególnione zastrzeżenia mają zasadnicze znaczenie także w świetle zapisów umowy dzierżawy z dnia [...] grudnia 2013 r. zawartej pomiędzy Skarbem Państwa, dla którego organem reprezentującym jest Prezydent [...], a Akademią [...] im. [...], a tym samym - dla ustalenia adresata obowiązku. Z uwagi zaś na charakter stwierdzonych wad w działaniu organu I instancji, ich usunięcie nie mogło mieć miejsca na etapie postępowania odwoławczego. Dopiero bowiem w oparciu o kompletnie zebrany materiał dowodowy i właściwe ustalony stan faktyczny (w szczególności przy prawidłowo ustalonym podmiocie praw i obowiązków) będzie mógł ocenić czy, jakie i na kogo należy w sprawie nałożyć obowiązki czyli znajdzie w sprawie właściwe rozwiązanie kwestii podnoszonych zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w niniejszym uzasadnieniu wyroku Sądu.
Wskazać należy, iż materialnoprawną podstawą kontrolowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia jest art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej. W oparciu o wskazany przepis organ ma uprawnienie do wydania dwóch rodzajów decyzji administracyjnych w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych: 1- możliwość wydania nakazu usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie, 2- możliwość między innymi zakazania używania urządzeń oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. Wybór rozstrzygnięcia uzależniony jest od stanu faktycznego sprawy oraz wykazania przesłanki, że stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru.
Problematyka zapobiegania pożarowi, klęsce żywiołowej lub innemu miejscowemu zagrożeniu, przez co należy również rozumieć m.in. zapewnienie koniecznych warunków ochrony technicznej nieruchomości (art. 2 pkt 1 lit. a ustawy o ochronie przeciwpożarowej), została uregulowana w rozdziale 2 tej ustawy. W art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, wymieniono podmioty odpowiedzialne za naruszenie przepisów przeciwpożarowych: właściciel, zarządca lub użytkownik, a także osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystająca ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu.
W § 10 pkt 4 umowy dzierżawy z [...] grudnia 2013 r. – ustanowiono zapis, że dzierżawca zobowiązany jest do przestrzegania aktualnie obowiązujących przepisów, a w szczególności Prawa budowlanego, przepisów sanitarnych, porządkowych i innych. Otwarty katalog norm prawnych nie pozostawia wątpliwości, iż dotyczy również przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Z kolei, § 10 pkt 6 umowy zobowiązuje dzierżawcę do utrzymania w należytym stanie technicznym budynków i innych urządzeń znajdujących się na nieruchomości oraz dokonywania własnym kosztem remontów niezbędnych do zachowania ich w stanie niepogorszonym. Natomiast wzniesienie na nieruchomości jakichkolwiek budynków, budowli i innych urządzeń, również o charakterze tymczasowym wymaga pisemnej zgody wydzierżawiającego.
Z umowy dzierżawy wynika zatem, że dla ustalenia zakresu odpowiedzialności dzierżawcy, konieczne jest precyzyjne określenie obowiązku nałożonego decyzją.
Nadto, art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej wprost odwołuje się do ust. 1 tego przepisu, określając obowiązki do spełnienia których obowiązany jest zarządca lub użytkownik budynku, obiektu budowlanego lub terenu lub faktycznie władający budynkiem w sytuacji opisanej w art. 4 ust. 1a tej ustawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie znaleźć można potwierdzenie omówionych kwestii podmiotowości i nałożonych w związku z nią obowiązków: "Kluczowe znaczenie dla określenia adresata obowiązków w niniejszej sprawie ma posłużenie się w analizowanej normie prawnej zwrotem "odpowiedzialność za realizację obowiązków (...)", oznaczającym, że środki stosowane przez organy Straży Pożarnej wobec podmiotów z art. 4 ust. 1 i 1a mają mieć przede wszystkim na celu "realizację", a więc wykonanie, spełnienie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 ustawy i zapewnienie ochrony przeciwpożarowej zgodnie z odpowiednimi przepisami.
Tym samym podmiotom wymienionym w art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej można przypisać odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej tylko w zakresie, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej" (zob. wyrok NSA z 26 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 2582/13; wyrok WSA w Warszawie z 15 września 2016 r. VII SA/Wa 2016/15, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych względów decyzję kasacyjną Sąd uznał za prawidłową, organ nie podjął bowiem próby analizy umowy dzierżawy w kontekście przepisu w oparciu o który nałożył obowiązki, nie ustalił prawidłowo i bezspornie adresata decyzji, nie doprecyzował obowiązku objętego decyzją - doprecyzowanie zaś obowiązku oraz adresata decyzji przez organ odwoławczy mogłoby doprowadzić do wydania decyzji naruszającej zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Sąd uznał, że w sprawie niniejszej należy przede wszystkim należycie ustalić stan faktyczny.
Zgodzić się natomiast należy z argumentacją skargi odnoszącą się do nieprawidłowo zastosowanego przez organ art. 156 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Całkowicie bowiem chybione pozostają rozważania organu o wydaniu przez organ I instancji decyzji obarczonej wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja Komendanta Miejskiego PSP z dnia [...] kwietnia 2014 r. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie i jest niewykonalna w chwili jej wydania, bowiem przy zarzucie naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. chodzi o rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby niebędącej stroną w sprawie, a zatem sytuacji, w której organ prowadził postępowanie z udziałem osoby, która nie miała interesu prawnego, a następnie rozstrzygnął o jej prawach i obowiązkach, pomimo że istniała osoba, która taką legitymacje posiadała (zob. wyrok NSA z 24 maja 2007 r., II GSK 400/06, LEX nr 351135; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2010 r. II GSK 1029/09, LEX nr 746033, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 780/10). Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. (vide wyrok NSA z 19 stycznia 2007 r. I OSK 350/06, LEX nr 291195).
W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, na ten moment brak określenia prawidłowego adresata decyzji, a ponadto zarówno Skarb Państwa, jak i dzierżawca posiadają przymiot strony w niniejszym postępowaniu.
W ocenie Sądu na tym etapie postępowania nie można również mówić o niewykonalności decyzji, bowiem decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest faktycznie niemożliwa do wykonania, np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej. (por. wyrok NSA z 13 listopada 2008 r. II OSK 1365/07, LEX nr 532603). W orzecznictwie podkreśla się także, że ani przeszkody ekonomiczne, finansowe, jak również przeszkody techniczne, czy wreszcie samo negatywne nastawienie adresatów decyzji nie może stanowić powodu niewykonalności decyzji (vide wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1984 r., I SA 804/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 12). Niewykonalność decyzji jako przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza, iż rozstrzygnięcie z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może zostać wykonane, przy czym niewykonalność ta musi istnieć już w dacie jego wydania, zaś przeszkody powodujące niewykonalność trwają cały czas aż do czasu stwierdzenia jej nieważności. (por. wyrok NSA z 29 września 2010 r. II GSK 686/09, LEX nr 746103).
Z tych wszystkich względów, pomimo częściowo zasadnej argumentacji skargi, należało ją oddalić uznając zaskarżoną decyzję (co do zasady) za prawidłową i nienaruszającą przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, pomimo częściowo wadliwego jej uzasadnienia.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło