VII SA/Wa 2337/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-01
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Izabela Ostrowska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, a następnie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, posiada legitymację skargową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu drugiej instancji odmawiającą stwierdzenia nieważności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca J. S. nie posiada legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta o pozwoleniu na budowę. Brak legitymacji wynikał z faktu, że skarżąca nie była stroną postępowania administracyjnego, a jej interes prawny nie był bezpośrednio związany z przedmiotem postępowania nadzorczego.Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Prezydenta o pozwoleniu na budowę, uznając, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z uwagi na brak zgody wszystkich współwłaścicieli. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że inwestor spełnił wymagane warunki, a zarząd nieruchomością wspólną sprawuje spółdzielnia. Skarżąca J. S., członek spółdzielni, wniosła skargę do WSA, domagając się doręczenia decyzji i kwestionując jej treść. WSA oddalił skargę z powodu braku legitymacji skargowej skarżącej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] znak: [...] na podstawie art. 157 § 1 i 158 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej kpa stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] Nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Z. J. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej przebudowę poddasza nieużytkowego na cele mieszkaniowe w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] we W., na działce nr [...], [...], obręb P.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wymagania których spełnienie stanowiło warunek udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji zostały określone w treści art. 32-35 ustawy–Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Powołano przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z pierwszym z nich pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast według treści drugiego artykułu, inwestor jest zobowiązany dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ zaznaczył, że właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, co do zasady, nie weryfikuje prawdziwości oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż inwestor składa je pod rygorem odpowiedzialności karnej, nie żąda również okazania przez inwestora dokumentów dotyczących stanu władania nieruchomością, natomiast jest zobowiązany zbadać to oświadczenie pod względem prawidłowości jego sporządzenia.
Podał, że obowiązujący wzór oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zawiera, wydane z delegacji art. 32 ust. 5 Prawo budowlane, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę ( Dz. U. Nr 120, poz. 1127 ).
Organ podkreślił, że brak prawidłowo sporządzonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest równoznaczny z brakiem formalnym wniosku o pozwolenie na budowę, który czyni niedopuszczalnym wszczęcie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji także wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Nadto zaznaczono, że zakres posiadanego przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinien odpowiadać zakresowi projektowanych robót budowlanych. Natomiast jeżeli przedłożony przez inwestora projekt budowlany przewiduje wykonanie robót budowlanych w części wspólnej budynku wielorodzinnego stanowiącego współwłasność, złożone oświadczenie powinno obejmować stosowną zgodę współwłaścicieli budynku.
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie w treści złożonego oświadczenia Z. J. wymienił jako posiadany tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie określonym w projekcie, ograniczone prawo rzeczowe do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] we W., przy czym jako jedynego właściciela powyższej nieruchomości wskazał Spółdzielnię Mieszkaniową "E.". Podał, że dokumentem, z którego wynika prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest zaświadczenie o prawie do dysponowania pow. przynależną na poddaszu nieużytkowym przy ul. [...] we W. wydane przez Spółdzielnię Mieszkaniową " E.".
Organ zauważył, że projekt wnioskowanej inwestycji obejmował swoim zakresem nie tylko wymienione w oświadczeniu Z. J. poddasze nieużytkowe, ale także przewidywał przebudowę dachu, rozbudowę instalacji istniejących w budynku oraz rozbiórkę ściany poddasza od strony korytarza, ingerując w części budynku usytuowane poza obrębem poddasza nieużytkowego. W powstałej sytuacji, zdaniem organu I instancji, właściwy organ do udzielenia pozwolenia na budowę, nawet ograniczając się (z braku wiedzy o aktualnym stanie władania budynkiem ) do porównania zakresu przedmiotowego projektu i złożonego oświadczenia, powinien był stwierdzić, że oświadczenie to jest wadliwe.
Dalej, w uzasadnieniu decyzji organ wykazał, że w dniu wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, a także w dniu złożenia przez Z. J. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, właścicielami budynku przy ul. [...] we W., w zakresie części wspólnych, byli: Spółdzielnia Mieszkaniowa "E.", J. i A.S. oraz W. i B. K.
Zdaniem organu I instancji prowadzenie w częściach wspólnych robót budowlanych polegających na przebudowie, nadbudowie lub rozbudowie stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Powołał, przepis art. 199 kodeksu cywilnego zgodnie z którym do rozporządzenia rzeczą wspólną oraz innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.
Wojewoda [...] uznał zatem, że skoro współwłaścicielami budynku przy ul. [...] we W. byli oprócz Spółdzielni Mieszkaniowej " E." także J. i A.S. oraz W. i B. K., inwestor zobowiązany był uzyskać jednomyślną zgodę wszystkich wyżej wymienionych osób na realizację zaprojektowanego na częściach wspólnych zamierzenia budowlanego.
Organ podkreślił, że zarówno z akt sprawy jak i z treści złożonego przez Z.J. oświadczenia o posiadanym prawie do nieruchomości na cele budowlane, wynika, że inwestor zaniechał powyższego obowiązku, a tym samym nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tej sytuacji zdaniem Wojewody [...], złożone przez inwestora oświadczenie w tej kwestii nie mogło stanowić podstawy do udzielenia Z. J. pozwolenia na budowę.
Organ wojewódzki stwierdził ponadto, że wbrew złożonemu przez inwestora oświadczeniu, jak również stanowisku Spółdzielni Mieszkaniowej E. wyrażonej w piśmie z dnia 26 marca 2011 r. objęte przebudową poddasze nieużytkowe nigdy nie stanowiło pomieszczenia przynależnego do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1996 r. ( Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) o własności lokali. Organ wojewódzki wskazał, że uznanie danego pomieszczenia za pomieszczenie przynależne stanowiące część składową lokalu nastąpić może dopiero po objęciu tego lokalu aktem ustanawiającym jego odrębną własność. Wcześniej można jedynie mówić o użytkowaniu tego pomieszczenia przez członka spółdzielni na zasadzie podziału do użytkowania. Jednak ustalenie na części wspólnej nieruchomości podziału do użytkowania nie pozbawia nieruchomości wspólnej jej charakteru i nie daje prawa do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane.
Mając powyższe na uwadze, Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 64 § 2 kpa w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Z tego też względu stwierdzono, że została obarczona wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.
Po rozpatrzeniu odwołań J. J. oraz Spółdzielni Mieszkaniowej E. od ww. decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] Nr [...] znak : [...].
Organ odwoławczy dokonując oceny Prezydenta [...] z dnia [...] wskazał, iż z akt sprawy wynika, że inwestor spełnił warunki niezbędne dla uzyskania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę omawianej inwestycji, wynikające z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) wg. stanu na dzień 13 lipca 2004 r.
Podkreślił, że z analizy akt wynika, że sporna decyzja o pozwoleniu na budowę została poprzedzona wydaną na rzecz inwestora Z.J. decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] Nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie nieużytkowanego poddasza w wielorodzinnym budynku mieszkalnym przy ul. [...] we W. obręb. [...] część działki nr [...] na mieszkanie.
W aktach sprawy znajduje się wymagane stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oświadczenie o posiadanym przez inwestora prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgodnie z załącznikiem Nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę ( Dz. U. z 2003 r., Nr 120, poz. 1127 ze zm.).
Stwierdzono również, że do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę został załączony projekt budowlany wraz z niezbędnymi uzgodnieniami i sprawdzeniami.
Zdaniem organu odwoławczego skoro inwestor spełnił obowiązki wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, właściwy organ stosownie do art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego nie miał podstaw do odmowy wydania takiej decyzji.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie budzi wątpliwości i pozwala na ustalenie, że podane w nim informacje są wystarczające dla uznania, że inwestor wykazał swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stwierdza sam inwestor w formie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej w przypadku złożenia oświadczenia niezgodnego ze stanem rzeczywistym ( art. 233 Kodeksu karnego). Inwestor nie ma zatem obowiązku dołączać do wniosku o pozwolenie na budowę wypisów z ksiąg wieczystych, aktów notarialnych, czy innych dokumentów potwierdzających to prawo. Oznacza to, że organ właściwy w sprawie pozwolenia na budowę nie bada prawdziwości złożonego oświadczenia, a jedynie ogranicza się do sprawdzenia jego kompletności.
Organ podkreślił, że Wojewoda [...] nie miał podstaw do badania oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu nieważnościowym.
Dalej, organ powołał przepis art. 27 ust. 2 zd. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych ( Dz. U. z 2003 r. Nr 119 , poz. 1116 ze zm. ) wg stanu na dzień 13 lipca 2004 r., zgodnie z którym, zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni. W tym zakresie, zgodnie z art. 27 ust. 2 zd. 2 cyt. ustawy, nie stosuje się przepisów ustawy o własności lokali dotyczących zarządu nieruchomością wspólna. Przywołany przepis nie rozróżnia zarządu zwykłego i przekraczającego jego zakres.
W świetle powyższe organ wyjaśnił, że na gruncie omawianej sprawy zarząd nieruchomością wspólną wykonywany jest przez Spółdzielnię Mieszkaniową E. z mocy prawa (ex lege), bez rozgraniczenia na sprawy zwykłego zarządu i przekraczające jego zakres.
Organ II instancji wyjaśnił, że nie można w odniesieniu do nieruchomości, których współwłaścicielem jest spółdzielnia, stosować przepisów Kodeksu cywilnego o współwłasności, gdyż przywołany wyżej art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie pozwala na przeniesienie wzajemnej relacji pomiędzy spółdzielnią mieszkaniową o właścicielami pozostałych lokali na grunt Kodeksu cywilnego.
Decydowanie o przeznaczeniu nieruchomości wspólnej pozostawiono władzom spółdzielni, która w odniesieniu do nieruchomości będących jej współwłasnością sprawuje zarząd ustawowy w takim samym zakresie jak w stosunku do nieruchomości jak w stosunku do nieruchomości stanowiących je wyłączną własność.
W świetle powyższego, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego inwestor posiadając niekwestionowaną zgodę Spółdzielni Mieszkaniowej E. na przebudowę spornego poddasza nieużytkowanego na cele mieszkaniowe posiadał tym samym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ wskazał, że bez znaczenia pozostaje kwestia, czy objęte pozwoleniem poddasze nieużytkowe stanowiło pomieszczenie przynależne do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] we W., czy też stanowiło nieruchomość wspólną.
Wskutek poczynionych ustaleń w ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] Nr [...] została wydana z kwalifikowanym, tj. rażącym naruszeniem art. 32 ust.4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła J.S. podnosząc, iż o wydanej decyzji została poinformowana pismem z dnia 26 sierpnia 2011 r. Domaga się jej doręczenia, gdyż nie może się do niej odnieść i dochodzić swoich praw. Zdaniem skarżącej powyższe narusza prawa nadane jej Konstytucją.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny( art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Istotę legitymacji skargowej stanowi uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w celu doprowadzenia jej do stanu zgodnego z obiektywnym porządkiem prawnym.
Istnienie legitymacji skargowej podlega badaniu przez sąd administracyjny. Stanowi to konsekwencję wyodrębnienia "interesu prawnego" w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. jako interesu we wniesieniu skargi. Stwierdzenie jego braku u strony skarżącej powoduje oddalenie skargi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 247/06, publ. Lex nr 342607; z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 374/07, publ. Lex nr 468574). Nadto oznacza to, iż przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. zawiera nie tylko normy określające podmioty uprawnione do wniesienia skargi, ale także normę proceduralną skierowaną do sądu administracyjnego pierwszej instancji, nakazującą zbadanie legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego skargę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 374/07, publ. Lex nr 468574).
Legitymacja procesowa podmiotów, o których mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. ma charakter materialny, za wyjątkiem prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i organizacji społecznych, których legitymacja procesowa oparta została w tym przepisie na przesłankach formalnych. Zatem legitymacja do złożenia skargi wynikająca z tego przepisu dla strony skarżącej oparta jest na kryterium interesu prawnego. Przy czym podkreślenia wymaga, iż o istnieniu legitymacji procesowej strony skarżącej w świetle tego przepisu nie decyduje fakt naruszenia jej interesu prawnego, lecz samo istnienie tego interesu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 69/07, publ. Lex nr 466377).
Pojęcie "interes prawny" użyty w art. 50 § 1 p.p.s.a. obejmuje swoim zakresem pojęcie interesu prawnego z art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1387/07, publ. Lex nr 365847). Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednakże wielokrotnie było przedmiotem rozważań zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądownictwa administracyjnego. Interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wynikać musi z przepisów prawa, przy czym są to zazwyczaj przepisy prawa materialnego, choć mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 69/07, publ. Lex nr 466377). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2004 r. (sygn. akt OSK 919/04, publ. ONSAiWSA 2005/5/92) uznał, że "istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa (może to być norma należąca do każdej dziedziny prawa, nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem". Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Ponadto w orzecznictwie podkreśla się również, iż interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, bezpośredni, realny, czyli nie przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 755/06, publ. Lex nr 337023; z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV SA 846/95, publ. OSP 1997/4/83; z dnia 8 października 1987 r., sygn. akt IV SA 498/87, publ. GAP 1988, nr 16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1321/05, publ. Lex nr 217393). Innymi słowy mieć interes znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1387/07, publ. Lex nr 365847). Od tak pojmowanego interesu należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
Powyższe prowadzi do konkluzji, iż skargę może wnieść podmiot, który wykaże interes prawny pojmowany nie tylko jako uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd, lecz gdy wykaże, że interes ten polega na istnieniu związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością (analogicznie bezczynnością) organu administracji publicznej. Aby można było mówić o interesie prawnym uprawniającym dany podmiot do wniesienia skargi, podmiot ten musi wykazać, że winien brać udział w postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jako strona tych postępowań.
W tym miejscu należy zauważyć, iż postepowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] zostało wszczęte i przeprowadzone przez organy z urzędu, zaś J.S. nie była uznawana przez organy stronę postępowania, pomimo doręczenia jej decyzji organu I instancji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż J. S. nie posiada interesu prawnego uzasadniającego jej udział w postepowaniu administracyjnym którego przedmiotem jest postępowanie nadzorcze wobec decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z [...] zezwalającej na przebudowę poddasza nieużytkowego na cele mieszkaniowe w budynku przy ul. [...] we W. co stanowi o braku po jej stronie legitymacji skargowej w odniesieniu do decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], co w konsekwencji skutkować musi oddaleniem skargi.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności, jest postępowaniem w nowej sprawie. Konsekwencją rozpoznania nowej sprawy jest konieczność ustalenia kręgu stron postępowania, a zatem podmiotów, które wykażą istnienie interesu prawnego, wynikającego z możliwości zastosowania wobec nich norm prawa materialnego. Przy czym stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może być nie tylko strona postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych ( Dz.U. z 2003r. Nr 119, poz.1116 ze zm.), zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26 (ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych). Przepis ten uznaje się za wadliwy, gdyż spółdzielnia mieszkaniowa jest uprawniona i zobowiązana do sprawowania zarządu nieruchomością wspólną z mocy prawa i nie ma potrzeby w tym zakresie zawierania odrębnych umów (uchwała SN z 26 listopada 2008 r., sygn. akt III CZP 100/08, OSNC 2009, nr 10, poz. 140). Przepisów ustawy o własności lokali, o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a tej ustawy, które stosuje się odpowiednio.
Z powyższych regulacji wynika, że właściciele lokali spółdzielczych (stosując odpowiednio art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali), mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego, określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej.
Większość właścicieli lokali w budynku lub budynkach położonych w obrębie nieruchomości (...) stosownie do art. 241 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, może podjąć uchwałę, że w zakresie ich praw i obowiązków oraz zarządu nieruchomością wspólną będą miały zastosowanie przepisy ustawy o własności lokali. Jednak dokumentacja zgromadzona przez organy okoliczności takiej nie potwierdza. Należy więc przyjąć, wobec braku odmiennych ustaleń, iż zarząd nieruchomością wspólną wykonywany jest przez spółdzielnię z mocy prawa i w tym zakresie zarząd ten reprezentuje członków na zewnątrz również w postepowaniu administracyjnym.
Kwestia ta została odmiennie uregulowana w zakresie ingerencji prawnej w stosunku do części wspólnej budynku jeśli członek spółdzielni wykaże swój własny indywidualny interes prawny uzasadniający jego udział w danym postępowaniu administracyjnym.
Przy czym podkreślić należy, iż kwestie sporne pomiędzy członkami spółdzielni a spółdzielnią lub jej organami, również w zakresie kwestionowania uchwał Walnego Zgromadzenia Członków należą do wyłącznej kompetencji sądu powszechnego i nie podlegają kontroli w toku postępowania administracyjnego ani sądowoadministracyjnego.
Skarżąca J. S. jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej "E." z siedzibą we W. i od 1992r. przysługiwało jej oraz A.S. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul [...] we W. pozostającym w zasobach SM "E.". Aktem notarialnym z dnia [...] Spółdzielnia ustanowiła odrębną własność lokalu mieszkalnego nr [...] i przeniosła jego własność wraz z przynależnymi prawami , między innymi udział wynoszący [...] części we wspólnych częściach budynku i urządzeniach, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.
Jak wynika z akt administracyjnych Zarząd Spółdzielni realizując uchwałę Walnego Zgromadzenia Członków nr [...] z dnia [...] podpisał w 2003r. między innymi ze Z. J. umowę na dodatkową powierzchnię przynależną jaką było poddasze nieużytkowe. Zainteresowany wpłacił wkład budowlany za powierzchnię nieużytkową poddasza.
Nie oceniając prawidłowości podejmowanych przez Spółdzielnię czynności prawnych bowiem leżą one poza kompetencją sądu administracyjnego, wskazać należy, iż ich skutkiem był fakt, iż w dacie ustanowienia odrębnej własności lokalu skarżącej (winna być to data dokonania konstytutywnego wpisu tego prawa do Księgi Wieczystej) powierzchnia przedmiotowego poddasza użytkowego nie stanowiła już części wspólnej budynku i nie została ujęta w należnym skarżącej udziale w tej części. Okoliczność ta potwierdza brak po stronie skarżącej własnego zindywidualizowanego interesu prawnego uzasadniającego jej legitymację skargową.
Z tych wszystkich względów należało skargę oddalić na podstawie art. 151 w zw. z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło