VII SA/Wa 235/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. P.: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych oraz kwotę 17 (siedemnaście złotych) złotych tytułem innych udokumentowanych wydatków pełnomocnika. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2008 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania H. S. z dnia [...] stycznia 2008 r., uzupełnionego pismami z dnia [...] marca 2008 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2008 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], odmawiającej uchylenia własnej decyzji z dnia [...] marca 2004 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] grudnia 2003 r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrzną instalacją wodnokanalizacyjną, c.o. i elektryczną, na działce nr [...] w B., gm. M., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Postępowania administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg: Wnioskiem z dnia 6 sierpnia 2004 r., skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, H. S. wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r., podając jako przyczynę wznowienia art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2004r., znak: [...] przekazał w/w wniosek H. S. z dnia 6 sierpnia 2004 r. do Wojewody [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej w/w decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania H. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r., decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., znak: [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2006 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Swoje rozstrzygnięcie organ uzasadnił m.in. tym, że Wojewoda [...] uchybił procedurze postępowania wznowieniowego, nie tylko odmawiając wznowienia na wniosek strony, bez sprawdzenia ustawowego terminu do złożenia wniosku, ale również motywując decyzję brakiem podstaw wynikających z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. (czyli przesłanek wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania). Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda [...] wezwał wnioskodawcę do przedłożenia pisemnej informacji o terminie (z podaniem konkretnej daty) powzięcia informacji o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie oraz odrębnie zwrócił się do H. S. z wezwaniem o przedstawienie na piśmie dowodu, tj. dostarczenia orzeczenia sądu lub innego organu właściwego w sprawach orzekania o przestępstwie, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz, że decyzja rozstrzygająca powyższą sprawę została wydana w wyniku przestępstwa. W odpowiedzi na powyższe H. S. pismem z dnia 28 października 2007r. oświadczył, że nie przekroczył terminu (30 dni) do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co znajduje potwierdzenie, jego zdaniem, w w/w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. Natomiast w kwestii dostarczenia dowodu (orzeczenia sądu) H. S. w piśmie z dnia 10 grudnia 2007 r. nie przedłożył żądanych dowodów, natomiast podał "dowody rzeczowe", że "decyzja Wójta z dnia [...].02.2003r. została wydana bezpodstawnie, odwołanie z dnia [...].02.2007r. z obszerną informacją, że decyzja jest fałszywa (brak wszystkiego co było do niej wymagane), nowa decyzja z dnia [...].03.2007r. też nie zawierała w pełni wymaganych dokumentów prawnych, wydana decyzja przez Urząd Wojewódzki Insp. Bud. również zawierała braki wymaganych dokumentów". Do pisma H. S. załączył zdjęcie elewacji szczytowej części budynku co jego zdaniem przesądza, że w decyzji nie było błędu pisarskiego lecz bez żadnego wniosku wydano decyzję o rozbudowie i przebudowie części budynku obory na budynek mieszkalny. Zdaniem wnoszącego dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, są dowodem na przestępcze działania i "ostateczne decyzje wydane przez Urząd Wojewódzki winny być uznane za nieważne". W piśmie tym znajduje się również stwierdzenie H. S., iż w sprawie, "zadziałało: szantaż, zobowiązanie lub mogła być to łapówka". Do pisma H. S. załączył kserokopię wniosku M. K. złożonego w dniu [...] kwietnia 2003 r. w Urzędzie Gminy w M. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przyłączami, na działce Nr [...] w B., gm. M.. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...] wznowił na żądanie H. S. wniesione pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r., postępowanie w sprawie udzielenia M. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrzną instalacją wodnokanalizacyjną, c.o., elektryczną, na działce Nr [...], w B., gm. M., zakończone decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. znak: [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i art. 150 § 1 k.p.a., odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] marca 2004 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] grudnia 2003 r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrzną instalacją wodnokanalizacyjną, c.o. i elektryczną, na działce nr [...] w B., gm. M. W uzasadnieniu organ wskazał, iż H. S. w swoich wcześniejszych wystąpieniach i pismach nie podnosił kwestii fałszywości dowodów i wydania decyzji w wyniku przestępstwa, a okoliczności te zostały wprost wskazane dopiero we wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] sierpnia 2004 r. Również w piśmie z dnia [...] października 2007 r. oświadczył, że nie przekroczył terminu (30 dni) do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wobec powyższego, organ uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony zgodnie z wymogami przepisów art. 148 § 1 k.p.a., z zachowaniem terminu jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postanowienia. Ponadto wskazał, iż przesłanki wskazane przez wnioskującego, ujęte są enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. Przechodząc do istoty sprawy, organ stwierdził, że w sprawie bezsporne jest, że sąd lub inne organy nie stwierdziły prawomocnie ani sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu decyzji Nr [...] Wójta Gminy M. z dnia [...] grudnia 2003 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrzną instalacją wodnokanalizacyjną, c.o. i elektryczną, na działce Nr [...] w B., gm. M. Podniósł, iż H. S. odpowiadając pismem z dnia 10 grudnia 2007 r. na wezwanie organu z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...], nie przedstawił na piśmie dowodu, tj. nie dostarczył orzeczenia sądu lub innego organu właściwego w sprawach orzekania o przestępstwie, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla w/w sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe oraz, że decyzja rozstrzygająca powyższą sprawę została wydana w wyniku przestępstwa. W ocenie organu, brak było zatem okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., wymienionych jako przyczyny wznowienia postępowania, co stanowiło podstawę odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej. Pismem z dnia 27 stycznia 2008 r., doprecyzowanym pismem z dnia 13 marca 2008 r. H. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2008 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ przywołał przepis art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Podniósł, iż w odpowiedzi na pismo organu wojewódzkiego z dnia [...] października 2007 r., znak: [...] wzywające H. S. do przedłożenia w terminie siedmiu dni pisemnej informacji o terminie (z podaniem konkretnej daty), w którym dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, pismem z dnia 28 października 2007 r. H. S. wskazał, iż "nie przekroczył terminu (30 dni) do złożenia wniosku o wznowienie." W oparciu o takie oświadczenie organ wojewódzki wydał w dniu [...] stycznia 2008 r. decyzję będącą przedmiotem weryfikacji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż podobne wezwanie wystosował do H. S. w dniu [...] marca 2008 r. W odpowiedzi na powyższe nie została określona i udokumentowana data, w której H. S. dowiedział się o okolicznościach wskazanych we wniosku z dnia 6 sierpnia 2004 r. o wznowienie postępowania, tj. że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] grudnia 2003 r., Nr [...], została wydana w oparciu o sfałszowane dowody bądź w wyniku przestępstwa. Organ zauważył, iż zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (wyrok WSA w Warszawie z 28 października 2005r., VII SA/Wa 396/05, LEX 201371; wyrok WSA w Warszawie z 24 maja 2005r., VII SA/Wa 1086/04, LEX 168036; wyrok NSA we Wrocławiu z 19 maja 2000r., I SA/Wr 1038/97, LEX 43046). Powyższe dało organowi odwoławczemu podstawę do stwierdzenia, iż H. S. nie dowiódł w jakiej dacie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę jego wniosku z dnia 6 sierpnia 2004r. oraz do uznania, iż wnioskodawca nie zachował terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Ustalenia te doprowadziły do konstatacji, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], została wydana z naruszeniem prawa, zaś postępowanie prowadzone przed organem wojewódzkim było bezprzedmiotowe. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył H. S. Skarżący uznał zaskarżoną decyzję za bezzasadną, pomijającą istotę sprawy. Wskazał, iż wszystkie wydane dotychczas decyzje I i II instancji oraz decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oparte są na działaniu przestępczym. H. S. podniósł, iż decyzję Wojewody wydano z naruszeniem prawa materialnego, bowiem nikt nie składał wniosku, wskazał także, iż brak jest projektu na rozbudowę budynku gospodarczego. Zarzucił ponadto, iż postępowanie prowadzone było w oparciu o sfałszowane dokumenty, ja również stwierdził, że wysłano mu decyzję, zmieniając dane osobowe, aby poczt nie mogła mu jej wydać. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r., znak: [...], wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., mocą której organ uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], odmawiającą uchylenia decyzji tegoż organu z dnia [...] marca 2004 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] grudnia 2003r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrzną instalacją wodnokanalizacyjną, c.o. i elektryczną, na działce nr [...] w B., gm. M. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Wskazać należy, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej, a więc takiej decyzji, która na mocy art. 16 § 1 k.p.a. jest objęta zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Z tego też względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi. Podstawy wznowienia postępowania administracyjnego wymienione są enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. Wykładnia rozszerzająca podstaw wznowienia nie jest dopuszczalna (zob. wyrok NSA z 26 października 1999 r., IV SA 1739/97 - LEX nr 47859). Skarżący jako podstawę wznowienia w tej sprawie wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Zgodnie, z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowani, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz, gdy decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Przepis art. 148 § 1 k.p.a. normuje kwestie trybu i terminu wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania, stanowiąc, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z przytoczonego uregulowania wynika zatem, iż strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 396/05, LEX 201371; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 1086/04, LEX 168036; wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 1038/97, LEX 43046, wyrok WSA w Glwicach z dnia 22 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/GL 502/08). Organ orzekający w sprawie obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania - art. 149 § 3 k.p.a. Dlatego też, aby strona mogła wnieść te omawiane podanie ze skutkiem prawnym, winna udowodnić okoliczności wskazujące na dotrzymanie tych terminów, a organ natomiast winien dokonać swobodnej oceny tych dowodów. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż organ orzekający w pierwszej instancji w istocie nie ustalił w rozpoznawanej sprawie, kiedy skarżący dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Organ w tej mierze w uzasadnieniu decyzji oparł się jedynie na oświadczeniu H. S., iż nie przekroczył on terminu (30 dni) do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Oznacza to, iż Wojewoda [...] wydając postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie decyzję merytoryczną, odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej, naruszył obowiązujące prawo, bowiem wznowił postępowanie i wydał rozstrzygnięcie, w sytuacji, gdy nie miał prawnych możliwości do wznowienia postępowania w sprawie, z uwagi na nie ustalenie ponad wszelką wątkowość, że został zachowany przez skarżącego termin do wystąpienia z wniosek o wznowienia postępowania w sprawie. Wszczęcie postępowaniem w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1640/06, LEX 348291). Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt I SA 855/99 stwierdził, iż: "jeśli w toku wznowionego postępowania okaże się, iż z uwagi na uchybienie terminu ustawowego nie podlegało ono wznowieniu, to orzekając w postępowaniu instancyjnym organ władny jest zastosować przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylając wadliwą decyzję pierwszej instancji umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe". W związku z powyższym, zasadnie organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] października 2008 r., znak: [...], wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Przesłanka bowiem bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed tym organem I instancji. Na marginesie wskazać należy, iż organ odwoławczy, w swoim zakresie, pismem z dnia [...] marca 2008 r. wezwał skarżącego do jednoznacznego określenia i udokumentowania daty, w której dowiedział się o okolicznościach - wskazanych we wniosku z dnia 6 sierpnia 2004 r. - że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r., znak: [...], została wydana w oparciu o sfałszowane dowody bądź w wyniku przestępstwa. W odpowiedzi na powyższe nie została przez H. S. wskazana, ani udokumentowana data. Tym samym zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r., znak: [...] nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Organ podjął wszelkie kroki w celu wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 w/w ustawy.