VII SA/Wa 2452/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), sędzia WSA Izabela Ostrowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala Przedmiotem skargi A.D. jest postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 420 zł, z powodu uchylania się od poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W uzasadnieniu postanowienia Minister Zdrowia wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] Wojewoda [...] (zwany dalej Wojewodą lub organem egzekucyjnym) nałożył na A.D. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 420,00 zł (słownie: czterysta dwadzieścia złotych) z powodu uchylania się od poddania małoletniej córki W.D. urodzonej w dniu [...] kwietnia 2013 r. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z tytułem wykonawczym z dnia [...] lutego 2014 r., numer: [...], wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. (zwanego dalej także PPIS) i wezwał do jej uiszczenia w terminie do [...] września 2014 r. Jednocześnie Wojewoda w swoim postanowieniu wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku wskazanego w ww. tytule wykonawczym również w terminie do [...] września 2014 r. Z zaskarżonego postanowienia wynika także, iż w przypadku niewykonania przez zobowiązaną obowiązku w wyznaczonym terminie, nakładane będą dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie. Dodatkowo ww. organ egzekucyjny obciążył A.D. opłatą w wysokości 42,00 zł (słownie: czterdzieści dwa złote) za czynności egzekucyjne. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu [...] lipca 2014 r. Zażaleniem z dnia [...] lipca 2014 r. A.D. za pośrednictwem Wojewody (data nadania: [...]lipca 2014 r. i data wpływu pisma do organu: [...] lipca 2014 r.) zaskarżyła do Ministra Zdrowia ww. postanowienie. W swoim zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie następujących norm prawnych: art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez wydanie postanowienia pomimo nieistnienia obowiązku w dniu jego wydania, art. 156 § 1 pkt 5 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez wydanie postanowienia w warunkach nieważności w postaci niewykonalności nałożonego obowiązku, art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a., poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i stanowisk, i w związku z tym pozbawienie prawa do prawidłowego udziału w postępowaniu. W związku z powyższymi zarzutami, skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w całości. Mając na uwadze podniesione przez skarżącą zarzuty przeciwko postanowieniu o nałożeniu grzywny, Minister Zdrowia podkreślił, iż postępowanie egzekucyjne mające na celu przymuszenie do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. polegającego na zaszczepieniu małoletniej W.D. było prowadzone w sposób prawidłowy. Minister Zdrowia przeanalizował materiał dowodowy zebrany w sprawie i nie podzielił zarzutów skarżącej, co do naruszenia przez Wojewodę art. 156 § 1 pkt 5 oraz art. 10 i 81 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postępowanie w sprawie ww. obowiązku prowadzone było przez PPIS w O. i zakończyło się wydaniem przez ten podmiot w dniu [...] lutego 2014 r. tytułu wykonawczego nr [...]. Ww. podmiot przed dokonaniem powyższego, wezwał skarżącą pismem z dnia [...] września 2013 r. do wykonania obowiązku szczepień u córki w terminie 30 dni od daty doręczenia tego pisma lub dostarczenia zaświadczenia o przeciwwskazaniach do szczepień. Jednocześnie w tym samym piśmie PPIS poinformował A.D. o możliwości wystawienia upomnienia do niezwłocznego wykonania obowiązku, w sytuacji jego niewykonania we wskazanym terminie. Ww. wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu [...] września 2013 r. Upomnieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. PPIS wezwał skarżącą do wykonania szczepień u córki W. w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia oraz pouczył ją o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji. Upomnienie zostało doręczone skarżącej w dniu [...] grudnia 2013 r. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r. PPIS zwrócił się do Wojewody o wszczęcie wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, przesyłając jednocześnie tytuł wykonawczy, o którym mowa na wstępie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. Wojewoda [...] nałożył na skarżącą grzywnę w wysokości 420,00 zł i opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości 42,00 zł. Dalej, organ II instancji, odniósł się kolejno do zarzutów skarżącej podniesionych w zażaleniu. Podał, że w swoim zażaleniu skarżąca podniosła, iż na dzień wydania zaskarżonego postanowienia Wojewoda nie dysponował zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym brak przeciwwskazań do zaszczepienia jej córki – W.D. i w związku z tym nie posiadał wiedzy odnośnie aktualnego jej stanu zdrowia, a co się z tym wiąże nie miał możliwości stwierdzenia, czy ww. obowiązek na tamtą chwilę jest wykonalny. Mając na uwadze powyższe organ podkreślił, iż to na A.D., jako rodzicu małoletniej W. i w związku z tym jej opiekunie prawnym - na którym spoczywają określone obowiązki rodzicielskie - spoczywał obowiązek zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Mając na uwadze powyższe, Wojewoda nie dysponował zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym brak przeciwwskazań do zaszczepienia córki W., bowiem jak wynika z akt sprawy A.D. nie przedstawiła takiego zaświadczenia, a w sytuacji gdyby nawet (hipotetycznie) takowe zostało wydane, to skarżąca nie dostarczyła go do przychodni lub PPIS. Zatem słuszne było działanie ww. Wojewody polegające na wydaniu postanowienia z dnia [...] lipca 2014 r., którym nałożył na skarżącą obowiązek wykonania szczepień u małoletniego dziecka. Na podstawie powyższych okoliczności sprawy, nie można w żaden sposób i na żadnej podstawie prawnej przyjąć, iż na dzień wydania zaskarżonego postanowienia istniały przeciwwskazania zdrowotne do zaszczepienia córki W. Organ podkreślił przy tym, że wykonanie szczepienia, a wcześniej - badania kwalifikacyjnego, są to czynności ściśle ze sobą związane i skoro wymaga się zaszczepienia dziecka, to jednocześnie wymagalne jest wykonanie badania. Zaznaczył także, iż Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Przychodnia Lekarzy Rodzinnych s.c. w O. i wcześniej także Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej - Dział [...] w O., zgodnie z obowiązkami wynikającymi z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r. poz. 947) wykonały spoczywający na nich obowiązek powiadomienia A.D. - sprawującej pieczę nad córką o obowiązku poddania ją szczepieniom. Podsumowując ww. wątek, organ podał, że z materiału dowodowego w sprawie wynika, iż A.D. nie podejmowała żadnych działań w kierunku zaszczepienia córki W. (szczepienia określone w tytule wykonawczym) w tym w pierwszej kolejności zgłoszenia się na wykonanie badania kwalifikacyjnego. Brak zaś reakcji ze strony skarżącej na doręczane jej pisma (w tym upomnienie) z PPIS (zawierające informację o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego), świadczy wyłącznie o braku zamiaru zaszczepienia dziecka. I dalej, organ stwierdził, że zarzut dotyczący niewykonalności obowiązku zaszczepienia dziecka z uwagi na brak wiedzy co do stanu zdrowia na dzień wydania postanowienia przez Wojewodę, stanowi wyłącznie polemikę w tym zakresie i nie może być uznany za zasadny, zatem nie można stwierdzić naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez wydanie postanowienia w sytuacji nieistnienia obowiązku, organ zauważył, iż wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zgodnie z § 2 pkt 1, 3, 5, 11, 12 ww. rozporządzenia szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, Haemophilus influenzae typu b oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (o których mowa w tytule wykonawczym przesłanym skarżącej, a wystawionym przez PPIS w O.) są objęte obowiązkiem szczepień ochronnych. Obowiązek poddania się ww. szczepieniom obejmuje dzieci i młodzież od 7 tygodnia życia do 19 roku życia (zob. § 3 ww. rozporządzenia). Szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko ww. chorobom, został określony w ogłoszonym w dzienniku urzędowym Ministra Zdrowia - Komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 października 2013 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2014 i zgodnie z nim szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi oraz Haemophilus influenzae typu b, powinny być wykonane w drugim miesiącu pierwszego roku życia, zaś przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B już w pierwszej dobie życia. Biorąc więc pod uwagę ww. okoliczności, obowiązek szczepień przeciwko ww. chorobom u małoletniej W.D. jest wymagalny i słusznie dochodzony przez wierzyciela. Szczepienia obowiązkowe są realizowane przez osoby upoważnione, będące realizatorami obowiązkowych szczepień ochronnych w terminach i zgodnie ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek i zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Terminy realizacji obowiązku wykonania poszczególnych szczepień są uwarunkowane zaleceniami, jakie definiuje Program - w zależności od kalendarzowego wieku dziecka. Wobec powyższego Minister Zdrowia stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania zaskarżonego postanowienia za niezgodne z ww. art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 10 i 81 k.p.a. poprzez brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i stanowisk w sprawie oraz możliwości zgłoszenia żądań i wniosków, co w jej opinii stanowi naruszenie podstawowego prawa strony. Minister Zdrowia podkreślił, iż trafność zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. uzależniona jest od wykazania przez podnoszącego, iż uchybienie organu pozbawiło go możliwości dokonania konkretnej czynności. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, aby Wojewoda uniemożliwił jej dokonanie konkretnej czynności procesowej, zaś PPIS informował skarżącą o tym, iż w sytuacji niezaszczepienia dziecka, zostanie wszczęte przeciwko niej postępowanie egzekucyjne. Za powyższym stanowiskiem przemawia utrwalona linia orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie choćby w wyrokach o sygnaturach akt: II GSK 1142/11, II OSK 1490/11, II OSK 1122/11, II OSK 414/11, II GSK 431/11. W skardze do Sądu na ww. postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. skarżąca – A.D. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody [...]. Orzeczeniom tym zarzuciła naruszenie: -art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej – tytułu wykonawczego wystawionego przez PPIS w dniu [...] lutego 2014 r., oraz -art. 29 § 2 w zw. z art. 29 § 1 ww. ustawy, poprzez niewydanie postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji, mimo że tytuł wykonawczy z dnia [...] lutego 2014 r. nie podlegał egzekucji administracyjnej. Skarżąca wskazała dalej na: -dotknięcie postanowienia wadą nieważności w postaci niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., -naruszenie art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieistnienie obowiązku w dniu wydania postanowienia, -naruszenie art 124 § 2 k.p.a. poprzez niewskazanie przez organ jakie fakty uznał za udowodnione, na jakich dowodach się oparł oraz jakie dowody odrzucił i dlaczego, oraz -naruszenie art. 77 § 1 Kodeksu - z uwagi na niezbadanie istotnego dla sprawy faktu, a także -naruszenie art. 10 § 1 i art. 80 Kodeksu z uwagi na niepowiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów, stanowisk. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nakładające na skarżącą A.D. grzywnę, a to - w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania małoletniej córki – W.D. obowiązkowym szczepieniom ochronnym (przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, haemophilus influenzae typu B oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B). Podstawę prawną tych orzeczeń stanowi art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej: upea). Zważyć więc należy, iż stosownie do ww. art. 119, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Wysokość grzywny w celu przymuszenia, w zależności od charakteru egzekwowanego obowiązku, reguluje art. 121 upea. Zgodnie zaś z art. 122 cyt. ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny, które powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub w wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego – v. art. 33 i 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto, zobowiązanemu służy prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny – v. art. 122 § 3 upea. Dodać również należy, że grzywna w celu przymuszenia stanowi ustawowy środek egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (v. art. 1a pkt 12b upea), znajdujący zastosowanie w sytuacjach określonych w cyt. powyżej art. 119, m. in. wówczas gdy egzekucja dotyczy wykonania czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, dotyczącej wyegzekwowania obowiązku poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Obowiązku szczepienia dziecka nie może bowiem wykonać inna osoba, poza tą której ten obowiązek dotyczy. Poza sporem pozostaje zaś, że skarżąca sprawuje opiekę nad małoletnią córką W. – ur. [...] kwietnia 2013 r., a więc spoczywa na niej odpowiedzialność wynikająca z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r., poz. 94 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r. poz. 159 i 742). Jednocześnie wskazać trzeba, że zgodnie z aktami sprawy, skarżąca nie poddała małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym, co skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego tytułem wykonawczym wystawionym przez wierzyciela - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. w dniu [...] lutego 2014 r. nr [...] (poprzedzonym upomnieniem z dnia [...] grudnia 2013 r.). Wobec niewykonania ww. obowiązku, organ egzekucyjny – tj. Wojewoda [...] mógł w efekcie w toku postępowania egzekucyjnego zastosować ww. środek egzekucyjny. Sąd wyjaśnia przy tym, iż uwzględnienie zarzutów skargi podważających istnienie obowiązku, tryb szczepień ochronnych, czy też wskazujących na niewykonalność obowiązku szczepień nie jest możliwe w niniejszym postępowaniu już z tego względu, że tego rodzaju zarzuty mogłyby znaleźć uzasadnienie wyłącznie jako zarzuty do postępowania egzekucyjnego. Jak zauważa się bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych, niedopuszczalne jest zgłaszanie w zażaleniu na postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia okoliczności wskazanych w art. 33 upea, gdyż zażalenie takie stanowiłoby w istocie zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 marca 2012 r., sygn. II SA/Go 61/12, dostępny CBOSA). Mając zaś na uwadze zarzuty naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 124 § 2 k.p.a., wady nieważności zaskarżonego postanowienia oraz art. 119 § 1 upea, Sąd zauważa, że dotyczą one w istocie rozumienia treści art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Badając zgodność z prawem postępowania toczącego się w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia i mając na uwadze zarzuty skargi Sąd wyjaśnia zatem, że stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 tej ustawy jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale IV - poświęconym szczepieniom ochronnym. Z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wynika, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5). Zważyć więc trzeba, iż zgodnie z ww. przepisami, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z art. 17 ust. 3 i 4 ww. ustawy wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Przy czym, treści ww. przepisów nie można wykładać tak jak prezentuje to skarżąca, czyli że badanie kwalifikacyjne jest przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. Dalej, należy podkreślić, że zgodnie z art. 17 ust. 7 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń (...), urodzenie żywego dziecka nakłada na osobę wystawiającą zaświadczenie o żywym urodzeniu, obowiązek założenia karty uodpornienia oraz książeczki szczepień dziecka. Natomiast stosownie do art. 17 ust. 9 tej ustawy, do obowiązków lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną należy powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach zalecanych. Wyżej wymienione obowiązki ustawowe rozwinięte zostały w przepisach wykonawczych zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 182, poz. 1086 ze zm.). Rozporządzenie to określiło wiek i grupy osób objętych obowiązkiem szczepień, kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia i sposób prowadzenia szczepienia oraz szczegółowe zasady dotyczące prowadzenia dokumentacji i sprawozdawczości ze szczepień z podaniem form, rodzajów, wzorów, terminów i sposobu obiegu dokumentów. W konsekwencji, stwierdzić trzeba, że obowiązek szczepień ochronnych jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych (zob. art. 68 ust. 4 Konstytucji RP). W ramach realizacji tego obowiązku państwo opracowuje Program Szczepień Ochronnych, który rokrocznie jest modyfikowany stosownie do aktualnej sytuacji epidemiologicznej, a do którego to programu odsyła § 5 ww. rozporządzenia. Ustawowy obowiązek szczepień ochronnych oznacza niedopuszczalność korzystania z tzw. klauzuli sumienia tj. uprawnienia pacjenta do odmowy poddania się świadczeniu zdrowotnemu z powołaniem się na art. 16 ustawy o prawach pacjenta. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie art. 16 tej ustawy znajduje zastosowanie, jeżeli przepisy odrębnych ustaw nie stanowią inaczej (art. 15). Taką zaś odrębną ustawą jest m. in. ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, która przewiduje obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym. Ustawa ta nie przewiduje prawa pacjenta do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne, wręcz przeciwnie - statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. Jedynie w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Oznacza to, że ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. stanowi lex specialis w zakresie możliwości odmowy poddania się szczepieniu ochronnemu w stosunku do ustawy o prawach pacjenta (por. wyroki NSA z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 338/13 i z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1509/13). Tym samym, powoływanie się przez skarżącą na konstytucyjną gwarancję wolności i praw człowieka, w tym art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji RP nie znajduje uzasadnienia. Wbrew argumentom skarżącej, obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu ma silne oparcie w przepisach Konstytucji RP, a przede wszystkim w art. 31 ust. 3, który stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Związek pomiędzy szczepieniami ochronnymi a ochroną zdrowia społeczeństwa jest oczywisty, przede wszystkim chronione powinny być inne osoby narażone w ten sposób na rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych (por. wyżej przytoczone wyroki NSA z dnia 17 kwietnia 2014 r. i z dnia 4 lutego 2015 r., a także wyroki NSA z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1312/13 i II OSK 97/13, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Rozporządzenie odsyła do tzw. kalendarza szczepień. Programy szczepień na poszczególne lata precyzyjnie zaś wskazują, przeciwko jakim chorobom zakaźnym i w jakim miesiącu życia i roku życia, powinno zostać zaszczepione dziecko. Jednocześnie do realizacji Programu Szczepień Ochronnych mogą być użyte wszystkie zarejestrowane i dostępne w Polsce preparaty szczepionek o różnym stopniu skojarzenia, a schemat szczepienia powinien być zgodny z zaleceniami producenta. Tytuł wykonawczy w niniejszej sprawie obejmuje zaś obowiązek szczepień niezrealizowanych, mimo konieczności ich odbycia w okresie wskazanym w kalendarzu szczepień i mimo nieukończenia przez dziecko skarżącej wieku wymaganego kalendarzem do odbycia tych szczepień. Oznacza to, że obowiązek poddania dziecka skarżącej szczepieniom wymienionym w tytule wykonawczym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy. Nie zmienia tej oceny fakt, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu Program Szczepień Ochronnych na dany rok. W komunikacie tym wydanym na podstawie art. 17 ust. 11 ustawy zawarte są specjalistyczne informacje z zakresu medycyny dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczenienia, nie można zaś z niego wywieść dodatkowych norm, niż te wynikające z ustawy i rozporządzenia (tak: NSA w wyroku z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 1312/13). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. W związku z tym nie można skutecznie podnosić zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom, wskazując na brak badania kwalifikacyjnego i prawo do odmowy poddania się temu badaniu na podstawie art. 16 ustawy o prawach pacjenta. Badanie takie może być wykonane bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia, zaś odmowa poddania się temu badaniu, która w konsekwencji uniemożliwia wykonanie szczepienia, jest w istocie odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu, któremu nie można przeciwdziałać wykorzystując art. 16 ustawy o prawach pacjenta. Zwrócić należy uwagę, że jedynie dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Na podstawie § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania. Na gruncie niniejszej sprawy nieprzeprowadzenie badania kwalifikacyjnego spowodowane było niestawieniem się rodziców wraz z małoletnim dzieckiem – W. na badanie kwalifikacyjne i szczepienie w podmiocie leczniczym. Skarżąca nie dostarczyła przy tym zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniach medycznych do wykonania szczepienia obowiązkowego u małoletniej córki, co więcej - wyraziła sprzeciw na piśmie (v. oświadczenie z dnia [...] kwietnia 2013 r.). W.D. nie otrzymała w efekcie zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych (PSO) szczepionki przeciwko gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (jak również kolejnych – v. notatka służbowa k. 6 akt adm. organu I instancji). Po upływie terminu szczepień wynikającego z obowiązującego Programu Szczepień Ochronnych na dany rok, obowiązek zaszczepienia dziecka stał się wymagalny. Skarżąca nie dostarczyła lekarskiego zaświadczenia potwierdzającego czasowe lub stałe przeciwwskazanie do realizacji powyższych szczepień u dziecka. Podkreślić raz jeszcze należy, że o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do ich podania u dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic, który ze względu na swoje przekonania sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych w okresach uzasadnionych medycznie i epidemiologicznie. Nadzór nad realizacją obowiązku szczepień ochronnych u osób do 19 roku życia sprawują organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które w zakresie swoich właściwości wykorzystują, zgodnie z uprawnieniami, przysługujące im środki prawne. W konsekwencji powyższego, Sąd stwierdza, iż ustawowy obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynikający z przepisów prawa, w stosunku do córki skarżącej – W.D. stał się wymagalny. Tym samym, w sprawie zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (poprzez wystawienie tytułu wykonawczego), a następnie - do wydania postanowienia o nałożeniu grzywny wraz z opłatą za czynności egzekucyjne. Zdaniem Sądu, orzeczona grzywna (w zakresie jej wysokości) jest zgodna z art. 121 § 1 upea, a wydane w tym przedmiocie przez organy obu instancji postanowienia, nie naruszają prawa, ani przepisów prawa materialnego ani procesowego – tj. dotyczących podstawy prawnej nałożenia grzywny w celu przymuszenia i zachowania gwarancji procesowych skarżącej, w tym art. 10 § 1 i 77 § 1 k.p.a. oraz 81 k.p.a. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), orzekł o oddaleniu skargi.