VII SA/Wa 249/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odmówić C. K. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. C. K. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Z treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona. C. K. posiada dom o powierzchni użytkowej 272 m2 oraz nieruchomość rolną (2 działki o powierzchni: 0,24 ha i 0,06 ha). Skarżący wskazał, że utrzymuje się wraz z żoną z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 4687 zł brutto miesięcznie. Do wydatków zaliczył: składki ZUS, ubezpieczenie, podatek od emerytur – 950 zł, podatki i opłaty lokalne – 250 zł, opłaty za ogrzewanie gazowe i energię elektryczną – 750 zł, wydatki związane z leczeniem – 500 zł, wydatki na wyżywienie – 1200 zł, odzież, utrzymanie i naprawy sprzętu domowego, remonty i inne – 1000 zł. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem stopy życiowej, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Podkreślić też trzeba, że koszty związane z prowadzonym postępowaniem sądowym, zainicjowanym przez stronę, nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - Lex nr 1121304, z dnia 3 marca 2011 r. sygn. II OZ 130/11 Lex nr 1080416, z dnia 17 maja 2011 r. II FZ 174/11 LEX nr 1081459). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wniosek C. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Jak już wskazano, instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej, czyli takich, które są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacji majątkowej skarżącego nie można zaś określić jako trudnej. Na majątek skarżącego i jego żony składa się dom o powierzchni użytkowej 272 m2 oraz nieruchomość rolna (2 działki o powierzchni: 0,24 ha i 0,06 ha). Jak wynika z wniosku, łączna wysokość otrzymywanych przez C. K. i jego żonę emerytur wynosi 4687 zł brutto miesięcznie, przy czym nie mają oni innych osób na utrzymaniu. W ocenie referendarza sądowego okoliczności wynikające ze złożonego wniosku pozwalają na stwierdzenie, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie pozbawi skarżącego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny, brak jest zatem podstaw do przyznania prawa pomocy. Skarżący z uzyskiwanych dochodów jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych, chociażby ograniczając wydatki, które nie są niezbędne dla utrzymania koniecznego (np. związane z utrzymaniem i naprawą sprzętu domowego, remontami). W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).