VII SA/Wa 265/16
WyrokWSA w Warszawie2016-04-26
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, biorąc pod uwagę interes prawny strony wnoszącej o stwierdzenie nieważności?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczęte na wniosek strony, powinno ograniczyć się do tej części decyzji, w której strona ma interes prawny. W analizowanej sprawie wnioskodawca posiadał interes prawny jedynie w odniesieniu do działki, której był współwłaścicielem, a w pozostałym zakresie decyzja nie była dotknięta wadami powodującymi jej nieważność z mocy prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę kanału odprowadzającego wody popłuczne. P. N. był współwłaścicielem części działek, na których miała być realizowana inwestycja. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących ochrony gruntów rolnych, prawa budowlanego oraz właściwości organów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydana [...] kwietnia 2013r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013r., Nr [...], znak: [...] – [...], odmawiającej po rozpatrzeniu wniosku P. N. stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2004r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Przedsiębiorstwu Komunalnemu Gminy [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę kanału odprowadzającego wody popłuczne ze stacji uzdatniania na terenie ujęcia wody dla miasta i gminy [...] do rzeki [...] w [...] , w części dotyczącej działki o nr ew. [...], a w pozostałej części umarzającej postępowanie.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy, podniósł, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013r., odmówił po rozpatrzeniu wniosku P. N. stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2004r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Przedsiębiorstwu Komunalnemu Gminy [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę kanału odprowadzającego wody popłuczne ze stacji uzdatniania na terenie ujęcia wody dla miasta i gminy [...] do rzeki [...] w [...] w części dotyczącej działki o nr ew. [...], a w pozostałej części umorzył postępowanie.
Po analizie akt sprawy i wniesionego w terminie odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że: z akt sprawy (odpis księgi wieczystej nr [...] i wypis z ewidencji gruntów wynika, że P. N. jest współwłaścicielem działek o nr ew. [...] i [...] powstałych z podziału działki o nr ew. [...].
Podkreślił, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w sprawach dotyczących inwestycji liniowych, jeżeli postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na żądanie strony (art. 157 § 2 Kpa), to zakres wszczęcia tego postępowania musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy (art. 28 Kpa). Oznacza to, że decyzja wydana w tym postępowaniu może dotyczyć kwestionowanego rozstrzygnięcia tylko w tej części, w której odnosi się ona do interesu prawnego składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji (wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2006r., sygn. akt II OSK 364/05).
Z uwagi na powyższe P. N. posiada interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2004r., Nr [...], wyłącznie w odniesieniu do nieruchomości, której jest właścicielem, tj. działki nr ewid. [...] (aktualnie – nr ewid. [...] i [...]). Tym samym kontrolowana decyzja organu stopnia podstawowego powinna być badana tylko w części dotyczącej wskazanej wyżej działki, nie zaś wszystkich nieruchomości, na których zaprojektowano przebieg inwestycji.
W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego organ wojewódzki zasadnie umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2004r., Nr [...], w pozostałej części. W tym bowiem zakresie P.N. nie posiada interesu prawnego. Organ podkreślił, że z akt administracyjnych organu stopnia podstawowego wynika, że inwestor wypełnił dyspozycję art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm. według stanu prawnego na dzień 30 marca 2004r.), tj. złożył wniosek z dnia [...] lutego 2004r., o pozwoleniu na budowę. Do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor załączył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością (działką o nr ew. [...]) na cele budowlane.
Inwestycja w części zaprojektowanej na działce o nr ew. [...] jest zgodna z decyzją Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2003r., Nr [...], o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego pn: budowa kanału zrzutowego wód popłucznych, prowadzonego ze stacji uzdatniania wody na terenie "ujęcia wody" dla miasta [...] do rzeki [...], odcinek kanału od studni nr [...] usytuowanej po północnej stronie ul. [...], do rzeki [...] poprzez "przecisk" pod ulicą [...] i studnię nr [...] na działce nr [...] położonej w obrębie [...] w [...]. Inwestor przedłożył także decyzją z dnia [...] października 2003r., decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2003r., udzielającą pozwolenie na pobór wód podziemnych i wprowadzenie ścieków przemysł0owo – bytowych do rzeki [...] oraz uzgodnił lokalizację kanału zrzutowego z właścicielem działki o nr ew. [...] (pismo Agencji Nieruchomości Rolnych, Oddział Terenowy w [...], Filia w [...] z dnia [...] listopada 2003r.).
Odnosząc się do zarzutu, iż sporna inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami ogólnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 1992r., organ wskazał, iż zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r., (Dz. U. z 2012r., poz. 647) plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003r. Tym samym w/w miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, utracił moc w dniu 1 stycznia 2004r. Starosta [...] orzekając w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę spornej inwestycji w dniu [...] marca 2004r., nie mógł badać czy jest ona zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który utracił moc. W obrocie prawnym pozostawała natomiast wskazana powyżej decyzja Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2003r. Starosta [...] właściwie zbadał zgodność przedmiotowej inwestycji z w/w decyzją. Wyjaśnił jednocześnie, że w jego ocenie podnoszona przez odwołującego się kwestia, rażącej wadliwości decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2003r., jest bez znaczenia w niniejszym postępowaniu. Decyzja ta była bowiem badana w postępowaniu nieważnościowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2012r., stwierdziło wydanie w/w decyzji Burmistrza Miasta [...] bez podstawy prawnej, jednak odmówiło stwierdzenia nieważności z uwagi na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 53 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Tym samym decyzja ta pozostaje w obiegu prawnym.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, weryfikowana w niniejszym postępowaniu decyzja Starosty [...] z dnia [...] marca 2004r., Nr [...], w części dotyczącej działki o nr ew. [...], została wydana przez właściwy organ, nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Ponadto, decyzja ta nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, a w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie byłą w dniu wydania i nie jest trwale wykonalna.
Decyzja ta w części dotyczącej działki o nr ew. [...], nie jest również dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Wobec powyższego należy odmówić stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2004r., [...], znak [...], w części dotyczącej działki o nr ew. [...], a w pozostałej części umorzyć wszczęte postępowanie.
Oceniając pozostałe zarzuty organ wskazał, że zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 5 Kpa poprzez, "rozpatrzenie sprawy przez tego samego pracownika organu administracji publicznej, który jako jedyny sporządzał wcześniej zaskarżone i uchylone przez organ II instancji decyzje" jest bezzasadny. Zgodnie z w/w art. 24 ust. 1 pkt 5 pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wyaniu zaskarżonej decyzji. Na podstawie powyższego przepisu wyłączony byłby w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2004r., Nr [...], pracownik organu wojewódzkiego, który uczestniczyłby wcześniej w postępowaniu, w którym wydano tą decyzję. Z akt sprawy nie wynika, aby pracownik organu wojewódzkiego brał udział w wydaniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2004r. Przepis ten nie wyłącza natomiast pracownika z brania udziału w rozpatrzeniu sprawy po uchyleniu rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy.
Także zarzut dotyczący zaprojektowania omawianego kanału na niewłaściwej głębokości jest bezzasadny. Z projektu budowlanego wynika, że kanał ma być wykonany na głębokości od 1,1 m do 1,6 m pod poziomem terenu. Umowna głębokość przemarzania dla Polski Centralnej określona w normie PN – 81B-03020 wynosi 1 m. jedynie pod istniejącym rowem odwadniającym w/w głębokość jest mniejsza. Jednocześnie, jak wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne "samo naruszenie regulacji zawartej w Polskiej Normie nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, bowiem Polskie Normy nie posiadają charakteru bezwzględnie obowiązujących" co wprost wynika z art. 5 ustawy o normalizacji z dnia 12 września 2002r., (Dz. U. z 2002r. Nr 169, poz. 1386), (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 2337/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 975/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lipca 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 1540/04).
Ustosunkowując się do zarzutu, iż przed wydaniem weryfikowanej decyzji inwestor nie uzyskał decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, wskazał, że sporna inwestycja nie spowodowała, iż działka o nr ew. [...] utraciła rolny charakter.
Za niezasadny uznał również zarzut, iż organem właściwym do wydania "decyzji o pozwoleniu na budowę kanału odprowadzającego wody popłuczne ze stacji uzdatniania na terenie ujęcia wody" na w/w działce o nr ew. [...] był wojewoda. Zgodnie z art. 82 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wojewoda jest organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych hydrotechnicznych piętrzących, upustowych, regulacyjnych, melioracji podstawowych oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi. Sporna inwestycja w weryfikowanym zakresie nie jest żadnym z obiektów wymienionych w tym przepisie.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P. N., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, której zarzucił naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez stwierdzenie organu, że wybudowanie kanału nie spowodowało utraty charakteru rolnego działki,
- art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że właściciel sąsiedniej działki nie może podnosić zarzutu braku oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
- art. 156 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 82 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez przyjęcia, że starosta był organem właściwym w sprawie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla budowy kanału ściekowego z wylotem do rzeki [...],
- art.. 7 ust. 1, art. 80 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane – przez przyjęcie za prawidłowe zatwierdzenie przez Starostę [...] projektu budowlanego, który w istocie był sprzeczny z:
a) właściwymi przepisami technicznymi,
b) z wymogami zagospodarowania terenu przeznaczonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującego do 31 grudnia 2003r., jak i uchwale Sejmiku Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2002 roku w sprawie uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego województwa [...] (DZ. U. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013r. odmawiającą, stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2004r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę kanału odprowadzającego wody popłuczne ze stacji uzdatniania na terenie ujęcia wody dla miasta i gminy [...] do rzeki [...], w części dotyczącej działki nr ew. [...], a w pozostałej części umarzającej postępowanie.
Wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2004r. zostało wszczęte na wniosek P. N.. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i późniejszych decyzjach wydawanych w trybie nieważnościowym znalazło to swój wyraz poprzez wyraźne określenie, że dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2004r. w części dotyczącej działki nr [...], po podziale geodezyjnym [...] i [...] stanowiącej własność P.N..
Powyższa decyzja dotyczy inwestycji liniowej i takie ograniczenie zakresu postępowania jest niezbędne. Z akt postępowania wynika, że w takim też zakresie decyzja z dnia [...] marca 2004r. była kontrolowana, gdyż żadna inna strona nie złożyła wniosku o stwierdzenie nieważności.
Podkreślić w związku z tym należy, że organy miały obowiązek przeprowadzić postępowanie nadzwyczajne w takim zakresie, w jakim wnioskodawca miał interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa w zw. z art. 157 § 2 Kpa.
Kontrolując decyzję Starosty [...] we wskazanym wyżej zakresie organ nadzoru niewadliwie uznał, iż nie jest ona dotknięta żadną z kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 Kpa, stąd też odnowa stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2004r. była prawidłowa. Odniósł się także do wszystkich zarzutów skargi wyjaśniając przede wszystkim, że inwestor wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę przedłożył decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2003r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2003r., udzielającą pozwolenie na pobór wód podziemnych i wprowadzenie ścieków przemysłowo-bytowych do rzeki [...] oraz uzgodnił lokalizację kanału zrzutowego z właścicielem działki o nr ew. [...] (pismo Agencji Nieruchomości Rolnych, Oddział Terenowy w [...], Filia w [...] z dnia [...] listopada 2003r.), przedłożył także oświadczenie o prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane.
Sąd aprobuje także stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do bezzasadności zarzutu dotyczącego braku właściwości organu do wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 82 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wojewoda jest organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych hydrotechnicznych piętrzących, upustowych, regulacyjnych, melioracji podstawowych oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi, a sporna inwestycja w weryfikowanym zakresie nie jest żadnym z obiektów wymienionych w tym przepisie.
Bezzasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdyż inwestycja nie spowodowała zmiany przeznaczenia działki nr [...] na cele inne niż rolnicze.
Podsumowując należy stwierdzić, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2004r. i niewadliwie ocenił, że kontrolowana decyzja Starosty [...] nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad, o których stanowi art. 156 § 1 Kpa.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło