VII SA/Wa 2801/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r. sprawy ze skargi B W i T W na decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji zabytków postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić solidarnie skarżącym – B W i T W – kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych uiszczoną tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi. Prezydent Miasta [...] zarządzeniem z [...] stycznia 2013 r. (nr [...]) wydanym na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 i art. 31 w zw. z art. 11a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 22 ust. 4 i ust. 5 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.), dokonał zmian w gminnej ewidencji zabytków Miasta [...]. Organ włączył do gminnej ewidencji zabytków m. in. układ urbanistyczny i zespół zabudowy wokół fortu "[...]" przy ul. [...] w [...] (poz. [...] części A załącznika do zarządzenia). W piśmie z [...] lutego 2016 r. skarżący zwrócili się do Prezydenta [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa przez usunięcie układu urbanistycznego i zespołu zabudowy wokół fortu [...] z gminnej ewidencji zabytków. Wnioskodawcy wyjaśnili, że są współwłaścicielami nieruchomości przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę nr [...]) i zarzucili, że o zarządzeniu dowiedzieli się w sposób przypadkowy". T W i B W stwierdzili, że zarządzenie nie zawiera żadnego uzasadnienia, granice układu urbanistycznego zostały określone w sposób nieprecyzyjny (podano jedynie dzielnicę [...] i ul. [...]), organ nie dokonał uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Dokonanie wpisu nie może być dobrowolnym działaniem organu, ponieważ jego skutkiem jest znaczne ograniczenie uprawnień właściciela nieruchomości związanych z wykonywaniem tego prawa. W dniu [...] kwietnia 2016 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na zarządzenie Prezydenta [...] w sprawie zmian w ewidencji zabytków Miasta [...] w części dotyczącej poz. 35 załącznika (pod numerem [...]) układ urbanistycznego i zespołu zabudowy wokół [...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1139/16 odrzucił tę skargę. Sąd stwierdził, że skarżący nie zachowali określonego w art. 53 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia, liczonego od dnia doręczenia w dniu [...] marca 2016 r. odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie z [...] sierpnia 2016 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] września 2016 r., skarżący zwrócili się do Prezydenta [...] z pismem, w którym ponownie wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa i wykreślenia z ewidencji wpisu znajdującego się pod poz. [...] części A załącznika do zarządzenia. W piśmie z [...] września 2016 r., doręczonym T i B W w dniu [...] października 2016 r., [...] Konserwator Zabytków poinformował skarżących, że odmawia dokonania zmiany w gminnej ewidencji zabytków oraz zwrócił uwagę, że w tej sprawie złożyli już wezwanie do usunięcia naruszenia. T W i B W w piśmie z [...] listopada 2016 r., ponownie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzenie Prezydenta [...] z [...] stycznia 2013 r. (nr [...]) w sprawie zmian w ewidencji zabytków Miasta [...] w części dotyczącej poz. 35 załącznika (pod numerem [...]). W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili dotychczasowy przebieg postępowania i wywiedli, że organ nie przeprowadził żądnego postępowania na okoliczność zasadności objęcia ulicy [...] ochroną konserwatorską. Prezydent Miasta [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał, że skarżący nie zachowali terminu do wniesienia skargi, liczonego od dnia udzielenia przez organ odpowiedzi na "pierwsze" wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący w piśmie z [...] lutego 2017 r., nie zgodzili się z organem, że uchybili terminowi do wniesienia skargi. T i B W wyjaśnili, że odpowiedź organu z [...] września 2016 r. na ich wezwanie z [...] sierpnia 2016 r. do usunięcia przez organ naruszenia prawa została im doręczona w dniu [...] października 2016 r., co oznacza, że wniesienie w dniu [...] listopada 2016 r. skargi nastąpiło z zachowaniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie skarżący, po odrzuceniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 3 sierpnia 2016 r. ich skargi na zarządzenie Prezydenta [...] z [...] stycznia 2013 r. (nr [...]) w sprawie zmian w ewidencji zabytków Miasta [...] w części dotyczącej wpisania w niej układu urbanistycznego i zespołu zabudowy wokół [...], ponownie wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie zaskarżyli to zarządzenie do Sądu. Zarządzenie prezydenta miasta w sprawie określenia zabytków znajdujących się w ewidencji zabytków gminy, stanowi akt organu j.s.t. z zakresu administracji publicznej (art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami), który podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2909/14). Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.), skarga do sądu musi być poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Z przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia (otrzymania) odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt. II OPS 2/07, publ. ONSAiWSA 2007/3/60). Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi jednokrotnie, co oznacza, że następne pisma z tym samym żądaniem, w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu. Zatem nie można wezwania do usunięcia naruszenia prawa traktować jak czynności nie wywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń. Ponadto takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi do sądu administracyjnego na podstawie tego przepisu w pozycji bardziej uprzywilejowanej, niż inne podmioty wnoszące skargi na podstawie innych przepisów. Byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 28 lutego 2017 r. sygn. akt II OZ 193/17, z 17 lutego 2017 r. sygn. akt II OZ 119/17, z 23 września 2016 r. sygn. akt II OZ 913/16, z 13 grudnia 2016 r. sygn. akt II OZ 1388/16, z 11 maja 2011 r., II OSK 744/11, wszystkie dostępne na stronie: nsa.gov.pl/orzecznictwo). Powyższe oznacza, że w rozpoznawanej sprawie istotna jest data doręczenia skarżącym pisma organu z [...] marca 2016 r. stanowiącego odpowiedź na ich wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z [...] lutego 2016 r. Jak już powiedziano, miało to miejsce w dniu [...] marca 2016 r. Z tego wynika, że skarga z dnia [...] listopada 2016 r. została złożona po terminie, który upłynął w dniu [...] kwietnia 2016 r. (po upływie trzydziestu dni od dnia otrzymania przez skarżących odpowiedzi organu na "pierwsze" wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zaskarżonym zarządzeniem). Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.