VII SA/Wa 2809/14
WyrokWSA w Warszawie2015-08-28
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności swojej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą uchylenia nakazu rozbiórki samowolnie dobudowanych części budynku, mimo przedstawienia przez stronę nowego dowodu technicznego wskazującego na trudności i zagrożenia związane z rozbiórką?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, które weryfikuje legalność ostatecznej decyzji na podstawie materiałów zebranych w postępowaniu zakończonym tą decyzją. Nowe dowody, w tym opinie techniczne, nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności, jeśli nie wskazują na kwalifikowane wady decyzji pierwotnej lub jeśli nie miały wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Trudności techniczne związane z wykonaniem nakazu rozbiórki nie wykluczają możliwości jej przeprowadzenia i nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji GINB z dnia [...] czerwca 2013 r. Wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył decyzji odmawiającej uchylenia, w wznowionym postępowaniu, ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie dobudowanych części budynku. Skarżąca powołała się na nowe orzeczenie techniczne wskazujące na trwałe połączenie samowolnej rozbudowy z konstrukcją budynku i potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa. Organy administracji uznały, że przedstawiony dowód nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności ani do wznowienia postępowania, argumentując, że trudności techniczne nie wykluczają rozbiórki, a postępowanie nieważnościowe nie jest drogą do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. staż. Magdalena Bąba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].08.2014r., znak: [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...].06.2013r. znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2013r. nr [...], znak: [...] odmawiającą uchylenia, w wznowionym postępowaniu, własnej ostatecznej decyzji z dnia [...].02.2008r. znak: . [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].05.2006r. Nr-[...], znak: [...] nakazującą P. S., E. K. oraz L. S. dokonanie rozbiórki zabudowy istniejącej werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości przy ul. S. w W. od strony ul. S.. nowej części dwukondygnacyjnej połączonej piwnicą z istniejącym budynkiem, podwyższonego o około 60 cm poddasza oraz dobudowanego do części centralnej budynku tarasu ze schodami.
Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu [...] maja 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane tekst jednolity (Dz. U. nr 207 z 2003 r., poz. 2016 z poźn. zm.) dalej Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z poźn. zm.dalej k.p.a.) nakazał P. S., L. S. oraz E. K. dokonanie rozbiórki zabudowy istniejącej werandy dobudowanej od strony ul. S. nowej części dwukondygnacyjnej połączonej z budynkiem istniejącym piwnicą, podwyższonego o około 60 cm poddasza dobudowanego w części centralnej budynku tarasu ze schodami. W uzasadnieniu organ podniósł, iż pomimo nałożenia na inwestorów obowiązku przedłożenia zaświadczenia o zgodności wybudowanego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projektu budowlanego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2005 r. inwestorzy nadal nie wywiązali się obowiązku. Od tej decyzji inwestorzy wnieśli odwołanie po rozpatrzeniu którego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...].
Wyrokiem z dnia 19 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła E. K.. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 3 w związku z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i przyjęcie, że orzeczony w przedmiotowej sprawie nakaz rozbiórki jest zgodny z prawem, wobec faktu, że części budynku podlegającej obowiązkowi rozbiórki nie da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty budynku. Części podlegające obowiązkowi rozbiórki nie są częściami samodzielnymi i są zależne od pozostałej części obiektu wybudowanego zgodnie z prawem. Nie mogą być więc rozebrane bez istotnej ingerencji w pozostałą część, a wykonanie tej decyzji z punktu widzenia warunków technicznych pozostaje wysoce wątpliwe, a wręcz niewykonalne.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2010 r. II OSK 1248/09 oddalił skargę kasacyjną E. K. stwierdzając w uzasadnieniu, że:
skarżąca nie kwestionuje podstawowych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń Sądu I instancji, a więc tego, że rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego skarżącej została wykonana w warunkach samowoli budowlanej bez koniecznego pozwolenia na budowę i że inwestorzy - mimo zobowiązania ich przez organ prowadzący postępowanie - nie spełnili warunków umożliwiających zalegalizowanie tej samowoli budowlanej. W zaistniałej sytuacji organ administracyjny ustalił zakres bezprawnie wykonanych robót budowlanych i zgodnie z art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego orzekł o obowiązku rozbiórki części obiektu budowlanego wybudowanej bez koniecznego pozwolenia na budowę. Części te zostały ustalone w wyniku oględzin przedmiotowego obiektu budowlanego dokonanych przez organ I instancji w dniu [...] lipca 2001 r. i zostały oznaczone na załączonym do protokołu tych oględzin szkicu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w orzecznictwie sądowym wyjaśnione zostało, że nakaz rozbiórki może być orzeczony do części budynku wówczas, gdy ta samowolnie wybudowana część da się wydzielić z całości obiektu bez uszczerbku dla pozostałej jego części (por. wyroki z 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2399/98, LEX nr 62130; z 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 788/05, Lex nr 209457 i z 25 lipca 2006 r., sygn. akt 958/05, Lex nr 275477). Skarżąca oparła swoje zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na twierdzeniu, że takie wydzielenie części jej budynku mieszkalnego rozbudowanych i nadbudowanych samowolnie jest niemożliwe bez zniszczenia części budynku wybudowanej wcześniej na podstawie pozwolenia na budowę. Zdaniem NSA, twierdzenia te są jednak całkowicie gołosłowne i nie znalazły żadnego oparcia w treści zebranego materiału dowodowego. Skarżąca nie wskazała bowiem żadnych dowodów, na przykład w postaci opinii rzeczoznawcy do spraw budownictwa, ani też nawet wiarygodnych twierdzeń co do tego, że nie można dokonać rozbiórki dobudowanych części jej budynku bez zniszczenia dawnego
budynku mieszkalnego wzniesionego legalnie. Twierdzenia o niemożliwości wydzielenia nielegalnie rozbudowanych części tego obiektu pojawiło się dopiero w postępowaniu kasacyjnym i nie są wiarygodne. Zaskarżonymi decyzjami orzeczono bowiem rozbiórkę dobudowanych części budynku oznaczonych na szkicu znajdującym się w aktach administracyjnych, które są na tyle samodzielne, że technicznie możliwe jest ich oddzielenie od starego budynku. Kwestia ta nie była wyjaśniona przy pomocy odpowiednich dowodów, gdyż strona nie podnosiła w toku postępowania zarzutów, na których następnie oparła skargę kasacyjną.
NSA zauważyło również , że zmiany prawa budowlanego wprowadzone ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane i zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz 718) umożliwiły skarżącej zalegalizowanie bezprawnie dokonanej rozbudowy budynku mieszkalnego pod warunkiem wykonania obowiązków wymienionych w art. 48 ust. 3 ustawy z i 7 lipca 1994 r. Skoro jednak inwestorzy nie wykonali tych obowiązków organ zmuszony był orzec o obowiązku rozbiórki przedmiotowego obiektu.
Po tym wyroku Skarżąca w dniu [...] sierpnia 2012 r wystąpiła do [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego o wznowienie postępowania wskazując na nowe okoliczności i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję wskazując orzeczenie techniczne opracowane przez osoby mające uprawnienia budowlane. We wznowionym postępowaniu organy odmówiły uchylenia decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2008r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].06.2013r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2013r. nr [...], znak: [...] odmawiającą uchylenia, w wznowionym postępowaniu, własnej ostatecznej decyzji z dnia [...].02.2008r. znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].05.2006r. [...], znak: [...] nakazującą P. S., E. K. oraz L.S. dokonanie rozbiórki zabudowy istniejącej werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości przy ul. S. w W. od strony ul. S.. nowej części dwukondygnacyjnej połączonej piwnicą z istniejącym budynkiem, podwyższonego o około 60 cm poddasza oraz dobudowanego do części centralnej budynku tarasu ze schodami.
Argumentując swoje stanowisko w tej kwestii. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że z treści orzeczenia technicznego nie wynikało, że rozbiórka samowolnej rozbudowy i nadbudowy budynku jest niewykonalna. Odnośnie zaś stwierdzonego przez autora orzeczenia zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania budynku, GINB zwrócił uwagę, że roboty rozbiórkowe wymagają prawidłowego nadzoru sprawowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, a w razie potrzeby także opracowania stosownej dokumentacji technicznej określającej sposób prowadzenia prac. W projekcie wykonawczym ustala się sposób i kolejność rozbierania i demontażu poszczególnych elementów, co ma wpływ na zminimalizowanie ryzyka zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania budynku. GINB uznał, że fakt trwałego połączenia rozbudowy i nadbudowy z istniejący m budynkiem nie wyklucza możliwości rozbiórki części obiektu, a jedynie może stwarzać określone trudności techniczne w wykonaniu obowiązku rozbiórki.
Kolejnym pismem z dnia [...].04.2014r. E. K. reprezentowana przez radcę prawnego B. B. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji GINB z dnia [...].06.2013r. znak: [...]. zarzucając jej rażące naruszenie Przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7. 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kpa oraz przepisu Prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
W toku postępowania E. K. oraz P. S. przy piśmie z dnia [...].08.2014r. dołączyły do akt sprawy nowy dowód w postaci oceny technicznej nadbudowy i rozbudowy spornego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dnia [...].07.2014r. sporządzonej przez Pana Z. K..
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jego decyzji z dnia [...].06.2013 r. odmówił stwierdzenia jej nieważności
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja GINB została wydana z rażącym naruszeniem art. 7. 77 § 1. 80 i 107 § 3 Kpa. Za chybiony należy również uznać zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Kontrolowana decyzja GINB nie narusza prawa.
Ustosunkowując się natomiast do przedstawionego przez strony w toku postępowania nowego dowodu w postaci oceny technicznej z dnia [...].07.2014r. sporządzonej przez Z. K., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, w którym organ nie gromadzi nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych Organ działający w trybie art. 156 Kpa oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko j wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej, która jest przedmiotem postępowania nadzwyczajnego. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która była już rozstrzygnięta decyzją ostateczną a wszczęcie postępowania nieważnościowego nie otwiera drogi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Ze wskazanych względów przedstawiony w niniejszym postępowaniu nowy dowód nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] października 2014 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].08.2014r., znak: [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...].06.2013r. znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2013r. nr [...], znak: [...] odmawiającą uchylenia, w wznowionym postępowaniu, własnej ostatecznej decyzji z dnia [...].02.2008r. znak: . [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].05.2006r. nakazującą P. S.. i E. K. oraz Panu L. S. dokonanie rozbiórki zabudowy istniejącej werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości przy ul. S. w W. od strony ul. S.. nowej części dwukondygnacyjnej połączonej piwnicą z istniejącym budynkiem, podwyższonego o około 60 cm poddasza oraz dobudowanego do części centralnej budynku tarasu ze schodami.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia [...].10.2014r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji własnej z dnia [...].08.2014r" znak: [...], że będąca przedmiotem postępowania nadzwyczajnego decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2013r., nie jest dotknięta żadną kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 156 § 1 Kpa, w tym zarzucaną przez Wnioskodawczynię wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. a organ dokonał prawidłowej oceny stwierdzając, że brak było podstaw do uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2008r. znak: [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, ze wniosek o wznowienie postępowania Pani E. K. oparła na orzeczeniu technicznym, w którym stwierdzono, że ..Konstrukcja samowolnej rozbudowy i nadbudowy została trwale połączona z konstrukcją budynku pierwotnego, a w szczególności dotyczy to dwuprzęsłowej żelbetowej płyty stropowej nad parterem budynku, stąd też jej rozbiórka spowoduje uszkodzenie konstrukcji całego budynku i zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania." Odnosząc się do wskazanej przez wnioskodawczynię ww. nowej okoliczności faktycznej, we wznowionym postępowaniu GINB stwierdził, że nie stanowi ona okoliczności określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. której wystąpienie uzasadniałoby uchylenie decyzji ostatecznej, ponieważ nie była ona istotna dla sprawy, tj. nie miała wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
GINB wyjaśnił, dlaczego orzeczenie techniczne mgr inż. bud. Jana Kopeć nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. GINB uznał, że fakt trwałego połączenia rozbudowy i nadbudowy z istniejącym budynkiem nie wyklucza możliwości rozbiórki części obiektu, a jedynie może stwarzać określone trudności techniczne w wykonaniu obowiązku rozbiórki. GINB wskazał, że roboty rozbiórkowe wymagają prawidłowego nadzoru sprawowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, a w razie potrzeby także opracowania stosownej dokumentacji technicznej określającej sposób prowadzenia prac. W projekcie wykonawczym ustala się sposób i kolejność rozbierania i demontażu poszczególnych elementów, co ma wpływ na zminimalizowanie ryzyka zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania budynku.
Podkreślił, że każda opinia - jako dowód w sprawie - nie ma charakteru wiążącego, a wynikające z niej wnioski podlegają ocenie właściwego organu administracyjnego, który na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego może przyjąć inne, własne wnioski. We wznowionym postępowaniu GINB stwierdził, że pomimo wniosków wynikających z orzeczenia technicznego przedstawionego przez skarżącą nie ma podstaw do uchylenia nakazu rozbiórki samowolnie wykonanych części obiektu budowlanego. Ocena dokonana przez GINB w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].06.2013r. znak: [...] nie była dowolna i została należycie uargumentowana. Mieściła się zatem w granicach swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 Kpa.
Skarżąca E. K. zarzuciła Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego:
- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy własnej decyzji z dnia [...].08.2014r., znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji GINB z dnia [...].06.2013r., znak: [...] mimo, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż w omawianej sprawie istnieje podstawa do stwierdzenia nieważności w/w decyzji GINB
naruszenie art. 7 . 77 § 1 . 80 poprzez wyciągnięcie z materiału dowodowego błędnego wniosku nie mającego w nim oparcia tj.. że w omawianej spraw ie nie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji GINB z dnia [...].06.2013r" znak: [...]. mimo. że zgromadzony materia! dowodowy przeczy takiemu stanowisku.
naruszenie art. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego nie zastosowanie, mimo że w omawianej sprawie występuje przesłanka rażącego naruszenia prawa.
naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji niespełniające normy ustawowej tj., że w omawianej sprawie nie występuje przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji .
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiada prawu.
Przede wszystkim na wstępie należy podkreślić, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy, co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy, co do istoty jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z 28 maja 1985 r. I SA 89/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Organ jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej, przy czym, rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji.
Podkreślenia wymaga również to, że decyzja [...] WINB z dnia [...].02.2008r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].05.2006r. [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki była przedmiotem kontroli przez WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19.02.2009r" sygn. akt II SA/Wa 888/08 skargę oddalił. Następnie NSA wyrokiem z dnia 24.08.2010r., sygn. akt II OSK 1248/09 oddalił skargę kasacyjną Pani E. K. od ww. wyroku WSA.
Przypomnieć również należy, że wniosek o wznowienie postępowania E. K. oparła na orzeczeniu technicznym, w którym stwierdzono, że ..Konstrukcja samowolnej rozbudowy i nadbudowy została trwale połączona z konstrukcją budynku pierwotnego, a w szczególności dotyczy to dwuprzęsłowej żelbetowej płyty stropowej nad parterem budynku, stąd też jej rozbiórka spowoduje uszkodzenie konstrukcji całego budynku i zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania." Odnosząc się do wskazanej przez wnioskodawczynię ww. nowej okoliczności faktycznej, we wznowionym postępowaniu GINB stwierdził, że nie stanowi ona okoliczności określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. której wystąpienie uzasadniałoby uchylenie decyzji ostatecznej, ponieważ nie była ona istotna dla sprawy, tj. nie miała wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego szczegółowo odniósł się do tego wniosku i stwierdził, że jest to okoliczność nowa, istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej oraz prawdopodobnie nie była znana organowi, który wydał decyzję.
Natomiast organ doszedł do przekonania, że nie jest to okoliczność istotna i uzasadnił dlaczego tak uważa.
W niniejszej sprawie autor orzeczenia technicznego przedłożonego przez skarżącą wskazuje na zagrożenia dla konstrukcji całego budynku wynikające z tego, że konstrukcja samowolnej rozbudowy i nadbudowy została trwale połączona z konstrukcją pierwotnego budynku, co w szczególności dotyczy dwuprzęsłowej żelbetowej płyty stropowej nad parterem budynku. Z tak sformułowanych twierdzeń nie wynika natomiast, że rozbiórka samowolnej rozbudowy i nadbudowy budynku jest niewykonalna. Odnośnie stwierdzonego przez autora orzeczenia zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania budynku, stwierdzić należy, że roboty rozbiórkowe wymagają prawidłowego nadzoru sprawowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, a w razie potrzeby także opracowania stosownej dokumentacji technicznej określającej sposób prowadzenia prac. W projekcie wykonawczym ustala się, sposób i kolejność rozbierania i demontażu poszczególnych elementów, co ma wpływ na zminimalizowanie ryzyka zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania budynku. Powszechnie wiadome jest, że rozbudowa i nadbudowa polega na trwałym połączeniu obiektu budowlanego z istniejącym budynkiem, co jednak nie wyklucza możliwości rozbiórki części obiektu. Podniesiona przez skarżącą argumentacja wskazuje jedynie na trudności techniczne w wykonaniu decyzji. W złożonym do GINB odwołaniu skarżąca sama przyznaje, że przy obecnym stanie wiedzy technicznej brak jest przeszkód do wykonania robót rozbiórkowych w taki sposób aby wyeliminować zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowania całego budynku. Jednakże swój sprzeciw wobec nałożonego nakazu rozbiórki argumentuje ona tym, że cyt. "...po rozbiórce dobudowanych części nie uzyska się pierwotnej charakterystyki i wyposażenia budynku (np. trzeba rozebrać podłogi) i wobec tego nakaz rozbiórki, nie doprowadzi przedmiotowego budynku do jego stanu pierwotnego." Odpowiadając z kolei na ten zarzut wskazać należy, że w niniejszej sprawie została wydana decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanych części obiektu budowlanego a nie nakaz doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Zarzut, że po rozbiórce dobudowanych części nie uzyska się pierwotnej konstrukcji i wyposażenia budynku jest zbyt ogólny.
Organ pierwszej instancji uznał za niewiarygodną ocenę, która została zawarta orzeczeniu technicznym sporządzonym przez mgr inż. bud. Jana Kopeć, dotyczącą zagrożenia konstrukcji obiektu. Organ odwoławczy nie odmawiając wiarygodności dowodowi z orzeczenia technicznego, stwierdził natomiast, że ocena zawarta w tymże orzeczeniu pozostaje bez wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Przy założeniu, że rozbiórka płyty stropowej nad parterem spowoduje uszkodzenie konstrukcji całego budynku brak jest podstaw do podważenia dotychczasowego rozstrzygnięcia, tj. nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanych części budynku. Autor przedmiotowego orzeczenia technicznego, pomimo wskazanych skutków rozbiórki, nie wskazał bowiem, że nie jest możliwe dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanych części budynku.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego analizując przesłankę istotności nowej okoliczności lub dowodu przywołał pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2000 r. sygn. akt V SA 1885/99, iż "przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego."
W tym miejscu należy przypomnieć, że skarga opiera się na zarzutach dot. naruszenie przepisów art. 7. 77 § 1,. 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz art.48Prawa budowlanego.
W myśl stanowiska Skarżącej w sprawie wznowieniowej zakończonej odmową uchylenia kwestionowanych decyzji zaistniały łącznie 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja.
Sąd nie podzielił jednak wywodów skargi podkreślając ponownie, że po pierwsze postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy, co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy, co do istoty jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z 28 maja 1985 r. I SA 89/85, ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Organ jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej, przy czym, rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji.
Po drugie rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego skarżącej została wykonana w warunkach samowoli budowlanej bez koniecznego pozwolenia na budowę a inwestorzy - mimo zobowiązania ich przez organ prowadzący postępowanie - nie spełnili warunków umożliwiających zalegalizowanie tej samowoli budowlanej.
Po trzecie decyzja [...] WINB z dnia [...].02.2008r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].05.2006r. Nr-[...], znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki była przedmiotem kontroli przez WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19.02.2009r" sygn. akt II SA/Wa 888/08 skargę oddalił.
Następnie NSA wyrokiem z dnia 24.08.2010r., sygn. akt II OSK 1248/09 oddalił skargę kasacyjną Pani E. K. od ww. wyroku WSA.
NSA odnosząc się do zarzutów podniesione w skardze kasacyjnej wskazujących, że wydzielenie części jej budynku mieszkalnego rozbudowanych i nadbudowanych samowolnie jest niemożliwe bez zniszczenia części budynku wybudowanej wcześniej na podstawie pozwolenia na budowę uznał je za całkowicie gołosłowne, nie znajdujące oparcia w treści zebranego materiału dowodowego. Zdaniem NSA twierdzenia o niemożliwości wydzielenia nielegalnie rozbudowanych części tego obiektu nie są wiarygodne. Zaskarżonymi decyzjami orzeczono bowiem rozbiórkę dobudowanych części budynku oznaczonych na szkicu znajdującym się w aktach administracyjnych, które są na tyle samodzielne, że technicznie możliwe jest ich oddzielenie od starego budynku
Podsumowując powyższe, również w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło