VII SA/Wa 2902/16
PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-13
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wykazała, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie tych kosztów, mimo poczynienia wszelkich możliwych oszczędności?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób przekonujący, że jej sytuacja finansowa jest tak trudna, iż pomimo ograniczenia wydatków do najbardziej niezbędnych, uniemożliwia jej poniesienie kosztów sądowych i kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika. Zobowiązania kredytowe nie mają pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, chyba że dotyczą wydatków niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny.Stan faktyczny
M. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca wraz z żoną i czworgiem dzieci uzyskuje 6500 zł netto miesięcznie dochodu, posiada dom i działkę rolną, a także wskazał na zaciągnięte pożyczki i inne wydatki. Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał wystarczająco trudnej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania M. B. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić przyznania M. B. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
M. B. po otrzymaniu odpisu wyroku wydanego w niniejszej sprawie złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z treści wniosku wynika, iż M. B. posiada dom wykończony w 1/3 części, docelowo o powierzchni 230 m2 i działkę rolną o powierzchni ok. 1000 m2. We wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostają żona oraz czworo dzieci. M. B. oświadczył, iż uzyskują z żoną dochody z tytułu zatrudnienia w łącznej wysokości 6500 zł netto miesięcznie, jako zobowiązania i stałe wydatki wskazał: "pożyczka 2300 zł, pożyczka na koncie 8000 zł, pożyczka z kart kredytowych 8000 zł, opłaty za mieszkanie i media 1800 zł, ubezpieczenia majątku 200 zł, inne (lekcje, paliwo) 400 zł".
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia.
Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy winna zatem w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a tylko wówczas, gdy zgromadzenie w ten sposób środków na koszty postępowania byłoby niemożliwe, może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. Strona musi zatem wykazać, że pomimo poczynienia wszelkich możliwych oszczędności i ograniczenia wydatków do niezbędnych, nie może zgromadzić środków na poniesienie kosztów postępowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 marca 2009 r. II FZ 80/09 LEX nr 550323, z dnia 7 kwietnia 2011 r. I OZ 238/11 LEX nr 1081146, z dnia 27 lipca 2010 r. I FZ 272/10 LEX nr 604110).
Biorąc pod uwagę informacje przedstawione w złożonym przez M. B. wniosku uznano, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia.
Jak wynika z treści wniosku, M. B. wraz z żoną uzyskują z tytułu zatrudnienia dochody w łącznej wysokości 6500 zł netto miesięcznie.
Wprawdzie wnioskodawca wskazał na zaciągnięte pożyczki (nie podając przy tym wysokości miesięcznych rat), jednakże w orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, że zobowiązania kredytowe nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt II GZ 96/14 LEX nr 1450831, z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt II OZ 919/12 LEX nr 1270362, z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OZ 752/12 LEX nr 1327948). Pierwszeństwo przed kosztami związanymi z udziałem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym mają jedynie wydatki niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny, a więc koszty zakupu żywności, odzieży, leków, wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych.
W ocenie referendarza sądowego M. B. nie wykazał w sposób przekonujący, iż jego sytuacja finansowa jest tak trudna, że pomimo ograniczenia wydatków do najbardziej niezbędnych uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych i kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika. Zauważyć przy tym warto, że wpis od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie w przypadku jej wniesienia przez M. B. należny byłby w kwocie 100 zł.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło