VII SA/Wa 2925/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W.H. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. znak [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji postanawia: odmówić W. H. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. W. H. składając wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku z dnia 2 grudnia 2016 r. zwrócił się jednocześnie o przyznanie prawa pomocy, a następnie w dniu 27 lutego 2017 r. złożył wniosek na urzędowym formularzu zwracając się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata/radcy prawnego. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem stopy życiowej, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Podkreślić też trzeba, że koszty związane z prowadzonym postępowaniem sądowym, zainicjowanym przez stronę, nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - Lex nr 1121304, z dnia 3 marca 2011 r. sygn. II OZ 130/11 Lex nr 1080416, z dnia 17 maja 2011 r. II FZ 174/11 LEX nr 1081459). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wniosek W. H. nie zasługuje na uwzględnienie. Jak już wskazano, instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, czyli takich, które są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub gdy środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący nie wykazał natomiast, aby znajdował się w takiej sytuacji. Z wniosku wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona i dwóch synów. Podając stan majątkowy W. H. wymienił: dom o powierzchni 126 m2 (współwłasność), nieruchomość rolną (1,3 ha, współwłasność 41/100, 3 budynki, szacunkowa wartość 20.000 zł). W rubryce dotyczącej mieszkania wpisał: "41/100, szacunkowa wartość 90.000 zł", natomiast w rubryce dotyczącej stanu majątkowego osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wskazał mieszkanie o powierzchni 49 m2. W. H. oświadczył, że obecnie nie pracuje, zawiesił działalność gospodarczą, a z gospodarstwa rolnego nie uzyskuje żadnych dochodów. Wskazał, że źródłem utrzymania rodziny są dochody żony z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 6700 zł netto miesięcznie. Oświadczył, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą około 2500 zł miesięcznie. Informacje wynikające ze złożonego wniosku nie pozwalają uznać W. H. za osobę ubogą, znajdującą się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Porównanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez żonę skarżącego z deklarowaną wysokością stałych wydatków pozwala na stwierdzenie, że skarżący jest w stanie ponieść koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika oraz koszty sądowe w niniejszej sprawie. Zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy możliwe jest wyłącznie w przypadku powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu (a więc wówczas, gdy poniesienie kosztów postępowania oznaczałoby dla strony pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb), a takiego uszczerbku poniesienie przez skarżącego wydatków związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika i kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie spowoduje. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.