VII SA/Wa 2942/24
WyrokWSA w Warszawie2024-12-16
Skład orzekający: Nina Beczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli podstawą uchylenia jest jedynie fakt, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy części działki ewidencyjnej, a nie całej działki?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania wyłącznie na podstawie tego, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy części działki ewidencyjnej. Jest to możliwe, jeśli istnieją inne naruszenia przepisów postępowania lub niewyjaśnione istotne okoliczności faktyczne mające wpływ na rozstrzygnięcie. Obecnie przeważa pogląd, że dopuszczalne jest ustalenie warunków zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, zwłaszcza gdy wniosek precyzyjnie określa obszar i usytuowanie inwestycji.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uchyliło decyzję Wójta Gminy B. o ustaleniu warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że decyzja o warunkach zabudowy powinna dotyczyć całej działki, a nie tylko jej części. Spółka S. sp. z o.o. wniosła sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 2 k.p.a. przez błędne uchylenie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał sprzeciw za zasadny.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie i zasądził od SKO na rzecz S. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Nina Beczek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2024 r. sprawy ze sprzeciwu S. sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 29 października 2024 r. nr KOA/2921/Ar/24 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz S. sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 29 października 2024 r. nr KOA/2921/Ar/24, na podstawie art. 138 § 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołań A. B. i A. W., od decyzji Wójta Gminy B. z [...] maja 2024 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji odnawialnego źródła energii - farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1,5MW na terenie części działki nr ew. [...] o pow. ok. 1,56 ha (powierzchnia całej działki 2,3989 ha) w obrębie H., gmina B., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że podstawową zasadą jaka rządzi postępowaniem w sprawie ustalania warunków zabudowy jest zasada ustalania warunków zabudowy w odniesieniu do działki objętej wnioskiem rozumianej jako całości, nie zaś jedynie tej części, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zabudowana. Celem postępowania jest bowiem ocena, czy dana działka może zostać zabudowa w sposób odpowiadający zamierzeniom inwestora. Ustawodawca nie wprowadził w ustawie definicji legalnej pojęcia "teren" występującego m.in. w art. 52, art. 53, art. 54 w zw. z art. 64 § 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [uwaga Sądu: przepis art. 61 tej ustawy nie ma jednostki redakcyjnej "§", lecz "ustęp"]. Jednak określenie różnych obowiązków podmiotu wnioskującego o ustalenie warunków zabudowy, jak też obowiązków organu rozpatrującego sprawę, w tym przedmiocie odnoszone jest do "granic terenu objętego wnioskiem" bądź "stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji". W art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyszczególnione są przesłanki dotyczące "terenu" inwestycji, których spełnienie jest niezbędne do pozytywnego załatwienia wniosku, a zgodnie z art. 54 pkt 2 tej ustawy, w decyzji określa się warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania "terenu" oraz jego zabudowy. Ustalenie warunków zabudowy odnosić się powinno zatem do działki (lub działek) objętej wnioskiem, jako całości, nie zaś jedynie tej jej części, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zabudowana (lub w inny niż dotychczas sposób zagospodarowana). Decyzja ustalająca warunki zabudowy przesądza jedynie, co do zasady, że na konkretnej działce wskazanej we wniosku jest możliwość realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia (z określonymi jego parametrami), nie określa natomiast dokładnego położenia inwestycji na działce. W konsekwencji zatem, na tym etapie nie rozstrzyga się, która część działki przeznaczona będzie na cele budowlane lub też, w stosunku do której zmieni się sposób zagospodarowania. Zatem zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wniosek o ustalenie warunków zabudowy powinien zawierać określenie granic terenu objętego wnioskiem, a pojęcie "określenie granic terenu objętego wnioskiem" należy rozumieć jako istniejące prawnie granice, których przebieg ustalony został w trybie przewidzianym obowiązującymi przepisami, co wyklucza wskazywanie przez inwestora terenu stanowiącego tylko część działki ewidencyjnej. Zdaniem Kolegium, objęcie decyzją o warunkach zabudowy części działki ewidencyjnej w świetle art. 59 ust. 1 powołanej ustawy nie jest wprawdzie co do zasady niemożliwe, ale musi wynikać ze szczególnych uwarunkowań, np. normatywnych (część działki objęta ustaleniami planu miejscowego czy decyzją wydaną w trybie tzw. specustaw).
Kolegium podało (powołując się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych), że w ukształtowanym od lat orzecznictwie, konsekwentnie dominuje pogląd, że "terenem" w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest "obszar, którego dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, czyli obszar jednej lub kilku konkretnie określonych działek ewidencyjnych, na których planowana jest realizacja danej inwestycji". Zatem, zdaniem Kolegium, w sytuacji kiedy wniosek obejmuje tylko część działki i nie jest to uzasadnione powyższymi względami, organ winien wydać decyzję odmowną. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że prawidłowe wskazanie terenu inwestycji ma również wpływ na sposób wyznaczenia linii zabudowy, wskaźników, ustalenie stron postępowania, a także ma wpływ na ewentualną konieczność legitymowania się dla inwestycji decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Można się domyślić, że zabieg z podziałem terenu inwestycji na część działki może umożliwić wykonanie inwestycji bez wymaganej decyzji środowiskowej i późniejsze lokalizowanie podobnych obiektów na pozostałej części przedmiotowej działki. Ustalenie warunków zabudowy dla takiego wniosku sankcjonowałoby próbę obchodzenia obowiązujących przepisów prawa. Dodatkowo wskazało, że zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy, decyzję o warunkach zabudowy wydaje, z zastrzeżeniem ust. 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Jak natomiast wynika z art. 53 ust. 4 pkt 2a, decyzje wydaje się po uzgodnieniu z właściwym organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej - pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. W niniejszej sprawie takiego uzgodnienia brak.
Zatem, Kolegium wskazało, że organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, winien wezwać wnioskodawcę do modyfikacji wniosku poprzez określenie terenu inwestycji jako całości działki nr [...], w przypadku odmowy takiej modyfikacji - wydać decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy.
Sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wniosła S. sp. z o.o. z siedzibą w K. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 138 § 2 kpa poprzez błędne uznanie, że zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki wskazane w powołanym przepisie;
2. art. 138 § 2 kpaw zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 61 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, art. 7 kpa, art. 77 ust. 1 kpa i art. 80 kpa poprzez błędne stwierdzenie, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy decyzja o warunkach zabudowy może być wydana wyłącznie dla terenu rozumianego jako działka lub działki gruntu, a także że wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla części działki byłoby równoznaczne z określeniem dokładnego położenia inwestycji na działce.
Podnosząc powyższe zarzuty, rozwinięte w uzasadnieniu sprzeciwu, sprzeciwiająca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sprzeciw jest zasadny, albowiem brak było przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa.
Sąd podkreśla na wstępie, że szczególną cechą odróżniającą sprzeciw od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ograniczony zakres kontroli sądu dotyczący decyzji objętej sprzeciwem. W art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "ppsa", ustawodawca sprecyzował zakres kontroli sądowej takiej decyzji wskazując, że sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa, nie zaś, jak w przypadku skargi, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Punktem wyjścia do oceny zaskarżonej decyzji jest więc art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Stosownie zaś do art. 138 § 2a kpa, jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów. Zatem zastosowanie przepisu art. 138 § 2 kpa uwarunkowane jest dwiema przesłankami procesowymi. Pierwsza z nich polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji, druga natomiast sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Niezbędne jest wykazanie, że zaistnienie tych przesłanek następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W ramach badania przesłanek do wydania decyzji, której podstawę stanowił będzie przepis art. 138 § 2 kpa, do czego uprawnia art. 64e ppsa, mieści się ocena materialnoprawna warunkująca przyjęcie, że zaistniała przesłanka konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Z sytuacją taką mamy zatem do czynienia, gdy naruszenie procesowe skutkuje niewyjaśnieniem istotnych okoliczności sprawy. Związek obu przesłanek potwierdza określenie o koniecznym do wyjaśnienia zakresie sprawy. Organ kasacyjny przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji zobligowany jest do wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Za prawidłowe zatem uznać należy stanowisko, że organ drugiej instancji ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej wyłącznie w sytuacji, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wskazać jednocześnie należy, że braki w postępowaniu dowodowym nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 kpa jedynie w sytuacji, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 § 1 kpa. Tym samym zastosowanie art. 138 § 2 kpa poprzedzone być powinno wykazaniem, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 kpa będzie niewystarczające (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2020 r., II OSK 2986/20). Sąd jednocześnie podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym, w świetle art. 138 § 2 kpa konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, należy oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny w ogóle zignorowane. W przeciwnym bowiem wypadku instytucja sprzeciwu, która ma na celu przyspieszenie całego postępowania, traci swoje znaczenie (zob. m.in. wyroki NSA z dnia: 13 lutego 2019 r., II OSK 132/19; 26 listopada 2019 r., II OSK 3311/19; 19 lutego 2021 r., II OSK 286/21). Oznacza to, że art. 64e ppsa należy rozumieć w ten sposób, że sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa, ale czyni to w świetle przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Do takiego twierdzenia uprawnia m.in. dyspozycja powołanego art. 138 § 2 kpa. Ponadto jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2017 r., II GSK 589/17, tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego nie może godzić w zasadę dwuinstancyjności. Jeżeli jego zakres wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, przyjęcie koncepcji, że organ odwoławczy jest władny wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do jej istoty, prowadziłoby do sytuacji, w której sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, co odbierałoby prawo strony do dwukrotnego rozpoznania sprawy, a mogłoby być zwalczane już wyłącznie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z kolei w wyroku z dnia 12 maja 2022 r., II OSK 402/22 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy stwierdzi, że naruszył on przepisy procesowe nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego, albo wprawdzie je przeprowadzając, ale z rażącym naruszeniem przepisów procesowych, np. nie dokonując ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy wymagających przeprowadzenia postępowania w znacznej części. Naruszenie takie nie może być usunięte przez organ odwoławczy w wyniku przeprowadzenia postępowania uzupełniającego, naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.". Jak już wyżej wyjaśniono, charakterystyczną cechą sprzeciwu jest zaś ograniczony zakres kontroli sądu dotyczący decyzji objętej tym środkiem zaskarżenia, który dotyczy wyłącznie zasadności wydania przez organ administracji konkretnego rozstrzygnięcia procesowego (decyzji kasatoryjnej). Oznacza to, że organ administracji, orzekający w przyszłości w sprawie (jak i ewentualnie sąd, badający legalność jego decyzji) jest związany wyrokiem w przedmiocie sprzeciwu tylko w zakresie dotyczącym ustalenia, czy w rozpatrywanej sprawie zachodziły przesłanki do jej przekazania do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu ma wobec tego wyłącznie charakter procesowy, nie kreując żadnych skutków dotyczących praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy.
W rozpoznawanej sprawie, kwestią stanowiącą oś sporu pozostawała zgodność z prawem decyzji organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, która uzasadniana była przez organ odwoławczy brakiem możliwości co do zasady wydania pozytywnej decyzji dla części działki ewidencyjnej, na której została zaplanowana wnioskowana inwestycja. Z uwagi na taką argumentację wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 1 upzp (w zw. z art. 64 ust. 1) wniosek o ustalenie warunków zabudowy powinien zawierać określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000. Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 61 ust. 1 upzp ustalał następujące przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy, które należało spełnić łącznie:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 273 i 1846 oraz z 2023 r. poz. 595), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
Za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2022 r., II OSK 1322/22 zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie było jednoznacznej zgody, co do tego, czy ustalenie warunków zabudowy odnosi się do działki objętej wnioskiem jako całości, nie zaś jedynie tej jej części, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zabudowana lub w inny sposób zagospodarowana. Istniały poglądy zgodne ze stanowiskiem organu odwoławczego, prezentowane m.in. w wyrokach NSA: z dnia 11 grudnia 2019 r., II OSK 260/18; z dnia 5 września 2019 r., II OSK 2447/17; z dnia 1 grudnia 2020 r., II OSK 1955/20, lecz także poglądy przeciwne, dopuszczające wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, która nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze lub nieleśne, jeżeli teren ten można jednoznacznie wyodrębnić i przedstawić na załączniku graficznym do decyzji, a prezentowane m.in. w wyrokach NSA: z dnia 24 maja 2018 r., II OSK 1634/16; z dnia 23 kwietnia 2020 r., II OSK 1693/19; z dnia 19 lutego 2021 r., II OSK 2976/20. Obecnie przeważający wydaje się jednak pogląd przedstawiony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 3 kwietnia 2024 r., II OSK 2083/23, II OSK 1469/23, II OSK 2068/23 i II OSK 2306/23 oraz z dnia 30 października 2024 r., II OSK 2482/23, zgodnie z którymi co do zasady możliwe jest ustalenie warunków zabudowy dla terenu, który stanowi część działki ewidencyjnej. Zauważa się, że definicja działki budowlanej ustalona przepisem art. 2 pkt 12 upzp kładzie nacisk na względy funkcjonalne, tj. w definicji tej w istocie chodzi o to, aby teren inwestycji posiadał wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniające wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Tymczasem jest oczywiste, zwłaszcza w przypadku działek o większych rozmiarach, że te warunki funkcjonalne mogą być spełnione również w przypadku ograniczenia terenu inwestycji do części działki ewidencyjnej.
Oceniając przedstawione wyżej poglądy na gruncie niniejszej sprawy przyznać należy rację sprzeciwiającej się Spółce, że jest możliwe ustalenie warunków zabudowy dla terenu, który stanowi część działki ewidencyjnej.
Ponadto zwrócić należy uwagę na to, że skoro ustawodawca posługuje się na gruncie upzp pojęciami "teren" i "działka", to zgodnie z powszechnie przyjmowanymi regułami wykładni, bez uzasadnionych powodów różnym zwrotom użytym w tej samej ustawie nie należy przypisywać tożsamego znaczenia. Dodatkowo, mając na uwadze zasadę wolności zabudowy (art. 6 ust. 2 pkt 1 upzp w zw. z art. 21 i art. 64 Konstytucji RP), nie sposób co do zasady wykluczyć możliwości ustalenia warunków zabudowy dla terenu, który stanowi część działki ewidencyjnej. W tym znaczeniu nowelizacja ustawy, która weszła w życie 3 stycznia 2022 r. przewidziała w ust. 5a dodawanym do art. 61 upzp, że w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości równej trzykrotnej szerokości frontu terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, jednak nie mniejszej niż 50 m oraz nie większej niż 200 m, i przeprowadza na nim analizę cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1 pkt 1a. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej, drogi wewnętrznej lub granicy działki obciążonej służebnością drogową, z której odbywa się główny wjazd na działkę. Wypada dodatkowo zauważyć, że w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) na skutek nowelizacji, która weszła w życie 3 stycznia 2022 r. § 4 ust. 1 tego rozporządzenia uzyskał brzmienie: "1. Obowiązującą linię nowej zabudowy na terenie objętym wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich", podczas gdy poprzednio w przepisie tym posłużono się pojęciem: "na działce objętej wnioskiem". Analogicznie, użyte w § 6 w ust. 1 i w § 8 tego rozporządzenia wyrazy "frontu działki" zastąpiono wyrazami: "frontu terenu".
Stwierdzić zatem należy, że treść przywołanych wyżej przepisów umożliwia ustalenie warunków zabudowy dla terenu, który stanowi część działki ewidencyjnej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy istotności nabiera okoliczność, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy złożony przez inwestora wskazuje powierzchnię zabudowy oraz wyznacza w formie liniowej jej obszar i usytuowanie na działce. Nie jest zatem wystarczające, zdaniem Sądu, przyjęcie w niniejszej sprawie przez Kolegium, że odmowa ustalenia warunków zabudowy uzasadniona może być faktem braku możliwości co do zasady określenia powyższych uwarunkowań dla części działki ewidencyjnej. W konsekwencji uznać należy, że Kolegium, wydając zaskarżoną decyzję, naruszyło art. 138 § 2 kpa.
Sprzeciw okazał się więc zasadny, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151a § 1 w zw. z art. 64d § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na mocy art. 200 tej ustawy, które obejmują uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy zobowiązany będzie zastosować się do powyższej oceny prawnej i wskazań Sądu. Rolą organu będzie zatem dokonanie kompleksowej, merytorycznej oceny uwarunkowań dla objętej wnioskiem zabudowy, uwzględniając, że dla odmowy ustalenia warunków zabudowy nie jest wystarczającym stwierdzenie, że inwestycja zaplanowana została na części działki ewidencyjnej.
Jednocześnie Sąd wskazuje, że powołane orzeczenia w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło