VII SA/Wa 2973/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. S. i D. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić A. S. i D. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. A. S. i D. S. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, że skarżący posiadają dom o powierzchni użytkowej 79,47 m2, mają na utrzymaniu dwoje dzieci. A. S. otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 3.600 zł, natomiast D. S. - w wysokości 3.200 zł. Skarżący oświadczyli ponadto, że spłacają kredyt w wysokości około 2.000 zł miesięcznie, koszty dojazdów do pracy wynoszą ok. 600 zł. Wskazali także, że ponoszą duże koszty leczenia dermatologicznego skarżącej. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy też zauważyć, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej uczestnictwem w postępowaniu przed sądem administracyjnym (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od reguły określonej w art. 199 ustawy. Biorąc pod uwagę powyższe przepisy oraz sytuację finansową A. S. i D. S. uznano, że brak jest podstaw do przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Informacje wynikające ze złożonego wniosku nie pozwalają na stwierdzenie, że skarżący znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej, w której poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie wiązałoby się z pozbawieniem ich możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący uzyskują stały dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 6.800 zł miesięcznie. Wprawdzie, jak oświadczyli we wniosku, spłacają kredyt w wysokości około 2.000 zł miesięcznie, jednakże, jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zobowiązania cywilnoprawne, w tym i zobowiązania kredytowe, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - Lex nr 1121304, z dnia 3 marca 2011 r. sygn. II OZ 130/11 Lex nr 1080416, z dnia 1 czerwca 2011 r. sygn. II FZ 234/11 Lex nr 821432). Ponadto podnieść należy, że bank udzielając skarżącym kredytu musiał ocenić ich sytuację finansową jako umożliwiającą ponoszenie obciążeń z tym związanych, skarżący nie wskazują też, by mieli problemy ze spłatą kredytu z uzyskiwanych dochodów. Zauważyć również trzeba, że skarżący uiścili wpis od skargi w należnej wysokości (500 zł). Wysokość innych kosztów, które mogą (lecz nie muszą) pojawić się w tej sprawie na dalszym etapie postępowania nie przekraczałaby 250 zł, a ponadto koszty te byłyby rozłożone w czasie. Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że skarżący będą w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Uznano również, że z uzyskiwanych dochodów skarżący są w stanie zgromadzić środki na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).