VII SA/Wa 300/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2018 r. znak [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także "GINB"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. - Dz. U. z 2018r., poz. 2096, dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "[...] WINB") z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, utrzymał w mocy ww. postanowienie [...] WINB. Do wydania powyższego postanowienia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. [...] WINB postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], stwierdził niedopuszczalność zażalenia [...] Sp. z o.o. Sp.k., działającej przez pełnomocnika, radcę prawnego J. G., na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Powiat [...] z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...], którym organ podjął zawieszone postępowanie prowadzone w sprawie dwóch obiektów budowlanych obejmujących całkowitą zabudowę wewnętrznych podworców (zachodniego A i wschodniego B) na posesji przy [...] w [...] na działce nr [...] obr. [...]. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], organ wojewódzki, na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w ww. własnym postanowieniu z [...] sierpnia 2018 r., polegającą na podaniu w postanowieniu nieprawidłowego oznaczenia akt sprawy, w taki sposób, że: • zamiast: "[...]" • powinno być: "[...]" Na powyższe postanowienie [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2018 r., w ustawowym terminie zażalenie złożyła [...] sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...]. Po rozpatrzeniu zażalenia oraz analizie materiału dowodowego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ("GINB") wskazał, że sprostowanie rozstrzygnięcia w trybie art. 113 § 1 k.p.a. może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Oczywista omyłka pisarska to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, nie zamierzone, widoczne opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Inne oczywiste omyłki polegają na tym, że w rozstrzygnięciu wyrażono coś, co jest widocznie niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów. Sprostowanie na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie może jednak prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia i to nawet wtedy, gdy zaistniały rozbieżności między treścią rozstrzygnięcia, a jego uzasadnieniem wyrażającym wolę organu. W niniejszej sprawie w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] sierpnia 2018 r. [...] WINB wyjaśnił, że w postanowieniu z [...] sierpnia 2018r., w wierszu pierwszym od góry, w znaku postanowienia błędnie wpisano liczbę wskazującą rok rejestracji sprawy w Inspektoracie, tj. liczbę "2015" zamiast "2018". Prawidłowy znak postanowienia zapisano na str. 2 i 3 postanowienia. GINB zgodził się z organem pierwszej instancji, że powyższa – oczywista omyłka – polegająca na błędnym wskazaniu roku rejestracji sprawy w Inspektoracie, w pierwszym wierszu, na pierwszej stronie postanowienia, nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia [...] WINB, bowiem nie odnosi się do meritum sprawy. Ponadto, co istotne, z akt sprawy wynika, że zażalenie na postanowienie PINB w [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] wpłynęło do WINB w [...] w 2018 r. Stąd zasadnym jest powołanie w znaku sprawy ww. daty. W zażaleniu strona wskazała ponadto, że postanowienie zostało wysłane również do podmiotu nieistniejącego, gdyż [...] Sp. z o.o. nie istnieje. Została ona wykreślona z KRS, gdyż w jej miejsce powstała najpierw [...] Sp. z o.o., a później [...] Sp. z o.o. Sp. k. Jednakże w ocenie organu odwoławczego powyższe uchybienie nie stanowi podstawy do uchylenia postanowienia [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2018 r. Inaczej sytuacja przedstawiałaby się, gdyby pominięto stronę postępowania i nie przesłano jej postanowienia. W świetle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego GINB stwierdził, że postanowienie [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2018 r., jest prawidłowe i należy je utrzymać w mocy. Z takim rozstrzygnięciem GINB nie zgodziła się [...] sp. z o.o. sp. k. ("Skarżąca"), wywodząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie polegające na wydaniu przez organ postanowienia o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia, w sytuacji, gdy jak – zdaniem Skarżącej –wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz całokształtu okoliczności sprawy, zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji winno zostać uchylone, a postępowanie przed Sądem pierwszej instancji umorzone; b) przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie przez organ postanowienia o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia, w sytuacji, gdy jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz całokształtu okoliczności sprawy, zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji winno zostać uchylone a postępowanie przed Sądem pierwszej instancji umorzone; c) przepisu art. 113 § 1 k.p.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że sprostowana przez organ pierwszej instancji omyłka ma charakter nieistotny i oczywisty i podlega sprostowaniu w drodze postanowienia, w sytuacji, gdy przedmiotowa omyłka ma charakter wady istotnej i nie posiada przymiotu oczywistości, a zatem nie podlega sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a.; d) przepisu art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na dokonaniu przez organ dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającej na wadliwym przyjęciu, że omyłka organu pierwszej instancji sprostowana w drodze postanowienia miała charakter nieistotny i oczywisty, w sytuacji, gdy przedmiotowa omyłka ma charakter wady istotnej i nie posiada przymiotu oczywistości, a w konsekwencji nie podlega sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Zdaniem Skarżącej, organ rozpoznając ponownie sprawę błędnie przyjął – podobnie jak organ pierwszej instancji – że błąd pisarski, którego dopuścił się ten w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 208 roku, może być sprostowany w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Skarżąca wskazuje, że omyłka, którą można sprostować na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. musi charakteryzować się oczywistością i nie budzić wątpliwości. W ocenie Skarżącego oznaczenie roku rejestracji sprawy przez organ ma istotne dla tej sprawy znaczenie, w związku z czym powinno być dokonane w drodze zmiany postanowienia, a nie jego sprostowania. Ponadto, jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, trybu sprostowania nie można zastosować m.in. do uzupełnienia daty orzeczenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2004 r., sygn. akt 7/TV SA 341/03). Natomiast zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego "błędy pisarskie, rachunkowe i omyłki powinny być oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Oczywistość danej nieprawidłowości wynika z jej natury lub z porównania wady z innymi okolicznościami, które nie budzą wątpliwości. Dopiero spełnienie tych wymogów otwiera drogę do sprostowania decyzji administracyjnej" (wyrok z dnia 11.10.2017 r., sygn. akt: II OSK 2530/16, Legalis 1688115). W ocenie Skarżącej natomiast w przedmiotowej sprawie nie można mówić o "oczywistości" nieprawidłowości. Skarżąca podnosi, że GINB w zaskarżonym postanowieniu, w ślad za organem pierwszej instancji, uznał nieprawidłowość w postaci błędnego oznaczeniu znaku sprawy, za błąd pisarski. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych za błąd pisarski uważa się widoczne, niezamierzone niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. W powyższym znaczeniu ustalonym w drodze wykładni przez sądy administracyjne błąd polegający na nieprawidłowym oznaczeniu znaku (sygnatury) sprawy przez organ administracyjny nie może zostać uznany za błąd pisarski. Z uwagi na okoliczność, że do usunięcia naruszenie prawa w niniejszej sprawie konieczne jest usunięcie z obrotu prawnego również postanowienia organu pierwszej instancji, Skarżąca wnosi o uchylenie przez tutejszy Sąd postanowień wydanych przez obydwa organy oraz umorzenie postępowań w obu instancjach. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu pierwszej instancji, nie naruszają prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę w pełni podziela argumentację Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wedle której, błąd w postanowieniu z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], polegający wyłącznie na wskazaniu w oznaczeniu sprawy i to jedynie na pierwszej stronie tegoż postanowienia, roku "2015" zamiast "2018", stanowi co najwyżej oczywistą omyłkę w rozumieniu przepisu art. 113 § 1 k.p.a. Jest tak przede wszystkim dlatego, że już na kolejnych stronach postanowienia z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], znak sprawy został podany prawidłowo. Co więcej, [...] WINB nie tylko prawidłowo określił w postanowieniu datę i numer aktu, ale również wskazał w sentencji ww. rozstrzygnięcia datę ([...] maja 2018 r.) i oznaczenie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Powiat [...], względem którego stwierdził niedopuszczalność zażalenia złożonego przez [...] Sp. z o.o. Sp.k. Skoro zaś postępowanie w sprawie przed [...] WINB zainicjowane zostało zażaleniem Skarżącej z dnia 29 maja 2018 r. i w tym też roku wydane zostało postanowienie organu powiatowego ([...] maja 2018 r.), to w oczywisty sposób oznaczenie sprawy nie mogło odnosić się do roku 2015. Wszystkie te okoliczności znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych postępowania, a znajdująca się tam dokumentacja nie daje podstaw do choćby najmniejszych powątpiewań, co do tego, jakiej sprawy dotyczy postanowienie [...] WINB z [...] sierpnia 2018 r., nr [...]. Przede wszystkim jednak należy podkreślić, że wskazana omyłka w żaden sposób nie wpływa na merytoryczną poprawność wydanego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...]. Skarżący nie próbuje nawet wykazać, że ww. błąd wywołuje jakiekolwiek wątpliwości co do prawidłowości orzeczenia [...] WINB, oznaczenia strony postępowania lub przedmiotu sprawy. Należy w tym miejscu odnotować, że w doktrynie i orzecznictwie tego rodzaju błędy, polegające na omyłkowym określeniu jedynie roku w znaku (czy sygnaturze) akt sprawy, uważane są właśnie za oczywiste omyłki w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., jako nie powodujące istotnej wadliwości orzeczenia organu, mogącego skutkować koniecznością eliminacji rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. W orzecznictwie niekwestionowany jest pogląd, że błąd pisarski rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. Wszystkie te wady muszą mieć charakter techniczny i nieistotny, tj. nie mogą prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia lub znacząco modyfikować stan faktyczny ustalony w sprawie. Ponadto błędy pisarskie, rachunkowe i omyłki powinny być oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Oczywistość danej nieprawidłowości wynika z jej natury lub z porównania wady z innymi okolicznościami, które nie budzą wątpliwości (por. wyrok NSA z 11 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2530/16; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2899/18 oraz wyrok NSA z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 323/10) Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 listopada 2012 r. (sygn. VII SA/Wa 1241/12), który to pogląd tutejszy Sąd w pełni podziela, inne oczywiste omyłki to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi, a więc tylko omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co jest widocznie niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie w decyzji, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa itp. Do tej ostatniej kategorii zalicza się przykładowo podanie błędnej daty bądź jej niewłaściwy zapis, błędy popełnione w zakresie danych strony np. miejsca i daty jej urodzenia oraz miejsca zamieszkania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 258/07 Lex Nr 505247, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 766/10 Lex nr 953377). Analogiczne unormowanie do art. 113 § 1 k.p.a. zawiera przepis art. 156 § 1 p.p.s.a., na gruncie którego, Naczelny Sąd Administracyjny niejednokrotnie uznawał za oczywistą omyłkę pisarską, np. błędy w sentencjach wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych dotyczące numeru lub oznaczenia decyzji organów administracji (zob. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 763/17). Wymaga przy tym podkreślenia, że zasady ogólne postępowania administracyjnego (wyrażone w art. 107 § 1 i art. 124 § 1 k.p.a.) nie przewidują, ażeby nadanie poprawnego numeru decyzji lub postanowieniu stanowiło istotny element mający wpływ na prawidłowość rozstrzygnięcia. Innymi słowy, nawet wadliwe oznaczenie w jednym z powyższych rozstrzygnięć numeracji sprawy, pod którą prowadzone jest postępowanie, jako czynność o charakterze stricte technicznym i porządkowym, wynikająca co do zasady z wewnętrznych regulacji organu, jest na tyle nieistotna prawnie, że nie może niweczyć prawidłowości zapadłego orzeczenia. Rozbieżność ta niewątpliwie stanowi jednak oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. Tak bowiem, jak wskazuje się w orzecznictwie, oczywistość błędu można stwierdzić, np. porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami, czy też porównując treść zawierającego błąd rozstrzygnięcia z treścią uzasadnienia. Istotną cechą błędu, stanowiącą normę dopuszczalności jego sprostowania w trybie art. 113 § 1 k.p.a., jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku czy też innymi okolicznościami (vide: wyrok NSA z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 323/10). Z przedstawionych względów, Sąd podzielił zapatrywanie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyrażone w zaskarżonej decyzji, że przedmiotowy błąd w orzeczeniu [...] WINB z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], stanowił oczywistą omyłkę, która w żadnym razie nie miała wpływu na prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Sąd rozpoznając sprawę nie dopatrzył się zatem naruszenia przez organy przepisów art. 113 § 1, art. 131 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 144 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.