VII SA/Wa 318/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-05
Skład orzekający: Tomasz Janeczko, Marta Kołtun – Kulik, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od granicy działki lub przepisów przeciwpożarowych, może zostać uznana za nieważną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo nie stwierdziły nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W szczególności, ściana z luksferami nie jest traktowana jako otwór okienny, a kwestie dotyczące projektu architektoniczno-budowlanego, w tym bezpieczeństwa przeciwpożarowego, należą do odpowiedzialności projektanta i nie podlegają kontroli organów w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Ponadto, naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących udziału strony w postępowaniu może być podstawą do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, zarzucając m.in. brak uwzględnienia go jako strony postępowania, niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenie przepisów techniczno-budowlanych (odległości od granicy, przepisy przeciwpożarowe). Organy administracji (Starosta, Wojewoda, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, uznając zarzuty za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję GINB.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), , Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2019 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] grudnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2018 r., znak: [...] , Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Z.M.(dalej: "skarżący"), reprezentowanego przez K. O., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] ( dalej: " organ I instancji"), odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Decyzja organu II instancji zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia[...] lipca 2016 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla P. S. i P. S., dalej: "inwestorzy"), na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją zasilającą, zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej i zewnętrzną instalacją wodociągową na działce nr ew. [...] w obrębie [...] miasta K..
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. Z.M. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższego rozstrzygnięcia Starosty [...]. Wskazał, że nie został uwzględniony w toczącym się postępowaniu administracyjnym jako strona. Podkreślił, że działka nr ew. [...], której jest właścicielem, położona jest w obszarze oddziaływania omawianej inwestycji. Istnieją bowiem otwory okienne w ścianie budynku od strony działki nr ew. [...]. Dodatkowo podniósł, że przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Decyzją z dnia[...] czerwca 2018 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia Starosty [...].
Pismem z [...] lipca 2018 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie. Wskazał, że został pozbawiony jakiegokolwiek wpływu decyzyjnego w kwestii pozwolenia na budowę. Organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania oraz przeanalizowaniu akt przedmiotowej sprawy, decyzją z [...] grudnia 2018 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...].
W uzasadnieniu GINB wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. W toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej wadliwą decyzją, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma bowiem na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. Ponadto organ administracji nie jest związany zarzutami zawartymi we wniosku strony o stwierdzenie nieważności i jeśli nawet uważa, że podniesione przez wnioskodawcę zarzuty są niezasadne, to musi zbadać z urzędu, czy zaskarżona decyzja nie jest dotknięta chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
GINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U z 2016 r., poz. 290 - według stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie inwestorzy wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością - działką nr ew. [...] - na cele budowlane. Z tego względu nie naruszono rażąco wymagań ustanowionych omawianymi przepisami ustawy – Prawo budowlane.
Organ przypomniał także, że na gruncie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie działka na której zlokalizowano sporną inwestycję objęta jest zakresem obowiązywania uchwały R. M. w K. z [...]sierpnia 2006 r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębów ewidencyjnych nr [...] i [...] miasta K. Przedmiotowa działka położona jest na obszarze oznaczonym w planie miejscowym symbolem [...] - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Stąd też sporna inwestycja nie narusza rażąco ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie funkcji zabudowy. Nie stwierdzono również rażącego naruszenia pozostałych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto organ wskazał na regulację przewidzianą w art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, zgodnie z którą przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. GINB nie stwierdził, aby rozwiązania projektowe zatwierdzone kontrolowaną decyzją o pozwoleniu na budowę rażąco uchybiały przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm. według stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji). W szczególności nie uchybiono rażąco § 12 ust. 1 pkt 1 i 2, który stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Elewacja południowa projektowanego budynku mieszkalnego z otworami zlokalizowana została w odległości około 27 m od granicy z działką drogową nr ew. [...], elewacja północna z otworami została usytuowana w odległości 5 m od granicy działki drogowej nr ew. [...] , natomiast elewacja zachodnia z pustakami szklanymi (tzn. luksferami) została zlokalizowana w odległości 3 m od granicy działki skarżącego nr ew. [...]. Organ wskazał w tym miejscu, że pustaków szklanych (tzw. luksferów), nie można traktować jako otworu okiennego. Ściana wypełniona luksferami traktowana jest jako ściana pełna, a pustaki szklane traktowane są jako element konstrukcyjny budynku, a nie otwór okienny. Luksfer jest bowiem wykonany ze szkła i służy do wypełnienia konstrukcji ściennych lub stropowych. Tym samym – zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem - ściana wykonana z luksferów lub wyposażona w luksfery może być usytuowana w odległości przewidzianej dla ściany bez otworów okiennych. Organ II instancji podkreślił również, że sporna inwestycja nie narusza rażąco przepisów § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od okien i drzwi pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 2 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych) omawianego rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przepisów przeciwpożarowych, GINB wyjaśnił, że zgodnie z treścią § 271 ust. 1 omawianego rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., odległość między zewnętrznymi ścianami budynków [...] niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), nie powinna być mniejsza niż 8,0 m. Wskazana odległość nie ma zastosowania, jeżeli ściana jednego budynków jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. Z kolei ustalenie czy ściana projektowanego budynku jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, wymaga wnikliwej oceny rozwiązań projektu architektoniczno-budowlanego, do czego organy administracji architektoniczno-budowlanej w aktualnym stanie prawnym nie są uprawnione. Równocześnie organ podkreślił, że kontroli przed wydaniem pozwolenia na budowę podlega jedynie zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi. Nie podlega jej natomiast projekt architektonicznobudowlany, gdyż w tym zakresie odpowiedzialność za prawidłowość przyjętych rozwiązań ponosi projektant. Skoro więc organy administracji architektonicznobudowlanej nie są uprawnione do kontroli projektu architektoniczno-budowlanego przed wydaniem pozwolenia na budowę, to tym bardziej takiej kontroli nie przeprowadza się w postępowaniu nieważnościowym.
Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiednich specjalnościach. Jednocześnie projektanci złożyli oświadczenia o zgodności projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Reasumując, organ II instancji nie stwierdził, aby decyzja Starosty [...] naruszała rażąco przepisy obowiązujące w dacie jej wydania. Ponadto nie jest ona obarczona żadną z pozostałych z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
GINB podkreślił, że kwestia braku udziału stron w postępowaniu może stanowić wyłącznie przesłankę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a nie przesłankę do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia. Zgodnie zaś z ugruntowanym orzecznictwem przesłanka do wznowienia postępowania nie może być badana w postępowaniu nieważnościowym.
Skargę na decyzję GINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. M., zarzucając organowi:
- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa,
- zagrożenie wynikające z art. 156 § 1 pkt 6 polegające na tym, że w sytuacji zdarzenia losowego (pożar) może spowodować działanie stosownych służb i prokuratury poprzez analizę i penalizację związaną z wadliwą decyzją, podjętą przy braku wystarczającego materiału dowodowego,
- nierozpoznanie właściwie kwestii zastosowania podstawowych uregulowań ustawy – Prawo budowlane i występowanie licznych przesłanek stwierdzających sprzeczność z ustawą albo mających na celu jej obejście.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że rażące naruszenie prawa ma miejsce w sytuacji działania wbrew przepisom proceduralnym, a więc w przypadku nieinformowania strony o przebiegu postępowania. Postępowanie toczące się bez udziału strony ma znamiona postępowania nieistniejącego i łamie w sposób oczywisty jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego określoną w art. 10 § 1 k.p.a. W związku z tym należy uznać, że zachodzi podstawa stwierdzenia nieważności decyzji na gruncie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący podkreślił, że prawidłowe i zgodne z wymogami rozpoznanie przez organ założeń projektowych uniemożliwiłoby uzyskanie pozwolenia na budowę. W odniesieniu do wymogów przeciwpożarowych wskazał, że odległość 8 m między budynkami może zostać zmniejszona jedynie o 25 %, gdy występują ściany bez okien a dach skonstruowany jest z materiału niepalnego. W przedmiotowej inwestycji występuje dach deskowany wystający spoza lica obrysu niezgodnie z przyjętymi założeniami. Brak jest widocznej, wystającej co najmniej 30 cm ściany przeciwpożarowej. Przepisy techniczno-budowlane, w tym wymogi przeciwpożarowe są bezwzględnie obowiązujące. Stąd nie można uznać, aby sporna inwestycja je spełniała. Dodatkowo skarżący stwierdził, że na gruncie § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. warunek stosowania mniejszej odległości między budynkami dotyczy jedynie sąsiedniej działki niezabudowanej. Na działce nr ew. [...] stoi zaś dom mieszkalny. Wskazał, że alternatywną formą jest usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią do budynku znajdującego się na działce sąsiedniej. Jednakże w takiej sytuacji część projektowanego budynku leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż budynek już istniejący na działce sąsiedniej. Prawo nie przewiduje w tym zakresie formy pośredniej, która została zastosowana w przedmiotowej sprawie.
Ponadto wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę bez uwzględnienia odległości przewidzianych dla budynków w przepisach techniczno-budowlanych oznacza, że takie rozstrzygnięcie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i jako takie podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Organ prawidłowo zastosował art. 138 § 1 k.p.a. utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...]z dnia [...]czerwca 2018 r.
Objęta skargą decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w ramach wszczętego przez organ nadzoru postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Wskazać zatem należy, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnej będącym wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej stanowi formę nadzoru i podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzyga sprawę merytorycznie, natomiast w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, przedmiotem działania organu jest ustalenie, czy decyzja wydana została z wadami z kwalifikowanymi wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a., których wystąpienie uzasadnia stwierdzenie jej nieważności (por. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001, nr 8, s. 31).
Zgodnie z treścią art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Należy także podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej z punktu widzenia wad kwalifikowanych z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy kwestionowane rozstrzygnięcie. Nie jest przy tym dopuszczalne, by organ, wydając rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, dokonywał nowych, bądź dodatkowych ustaleń faktycznych, jak również nie jest uprawniony do kwestionowania stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną poddaną weryfikacji organu nadzoru ze względu na inną ocenę, jaką należałoby przypisać zebranemu materiałowi dowodowemu. Istotą tego postępowania jest wyłącznie ocena, czy weryfikowana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania i czy nie zawiera wad powodujących jej nieważność (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2018 r. sygn. II OSK 2873/17; wyrok NSA z 14 grudnia 2016 r. sygn. II OSK 748/15; wyrok NSA z 10 czerwca 2016 r. sygn. II OSK 2429/14).
Jak wynika z treści skargi, jednym z zarzutów jest wydanie objętej wnioskiem decyzji z rażącym naruszeniem prawa. We wniosku o stwierdzenie nieważności z dnia [...] marca 2018 r. skarżący wskazał, że objęta wnioskiem decyzja, jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz narusza warunki techniczne dotyczące otworów w ścianie budynku od strony działki skarżącego.
Zarzut ten jest niezasadny.
Organ odwoławczy szczegółowo odnosząc się do argumentacji skarżącego wskazał, że działka na której zlokalizowano sporną inwestycję - budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, objęta jest zakresem obowiązywania uchwały R. M. w K. z [...] sierpnia 2006 r., nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębów ewidencyjnych nr [...] i [...] miasta K.. Przedmiotowa działka położona jest na obszarze oznaczonym w planie miejscowym symbolem [...] - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Dlatego w pełni należy zgodzić się z organem, że sporna inwestycja nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie funkcji zabudowy. Nie narusza ona także innych ustaleń tego planu.
Odnosząc się do wskazanego we wniosku zarzutu naruszenia warunków technicznych, dotyczących otworów okiennych w ścianie okien, wskazać należy, że stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Organy dokonały takiego sprawdzenia biorąc także pod uwagę argumentację wskazaną we wniosku skarżącego. Ten zarzut w ocenie Sądu także jest niezasadny. Rozwiązania projektowe zatwierdzone kontrolowaną decyzją o pozwoleniu na budowę nie uchybiają przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm. według stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji). W szczególności nie uchybiono rażąco § 12 ust. 1 pkt 1 i 2, który stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Elewacja południowa projektowanego budynku mieszkalnego z otworami zlokalizowana została w odległości około 27 m od granicy z działką drogową nr ew. [...], elewacja północna z otworami została usytuowana w odległości 5 m od granicy działki drogowej nr ew. [...], natomiast elewacja zachodnia z pustakami szklanymi (tzn. luksferami) została zlokalizowana w odległości 3 m od granicy działki skarżącego nr ew. [...]. Należy w pełni zdaniem Sądu podzielić argumentację organu, zgodnie z którą pustaków szklanych (tzw. luksferów), nie można traktować jako otworu okiennego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt II OSK 409/14, LEX nr 1987250, wskazał, że ścianę, w której znajdują się przeszklenia wykonane z luksferów należy uznać za ścianę bez otworów okiennych w rozumieniu § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie. Ściana wypełniona luksferami traktowana jest jako ściana pełna, a pustaki szklane traktowane są jako element konstrukcyjny budynku, a nie otwór okienny. Luksfer jest bowiem wykonany ze szkła i służy do wypełnienia konstrukcji ściennych lub stropowych. Zatem ściana wykonana z luksferów lub wyposażona w luksfery może być usytuowana w odległości przewidzianej dla ściany bez otworów okiennych. Z uwagi na to, że w warunkach rozpoznawanej sprawy, ściana z luksferami znajduje się w odległości 3 m od granicy działki skarżącego, niezasadny jest argument naruszenia w tym zakresie przepisów dotyczących warunków technicznych. Zaznaczyć także należy, że warunek ten jest spełniony niezależnie od tego czy sąsiadująca działka jest działką zabudowaną.
Skarżący podniósł także zarzut naruszenia przepisów dotyczących bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Zgodnie z treścią § 271 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, odległość między zewnętrznymi ścianami budynków [...] niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), nie powinna być mniejsza niż 8,0 m. Wskazana odległość nie ma zastosowania, jeżeli ściana jednego budynków jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. Z kolei ustalenie czy ściana projektowanego budynku jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, wymaga wnikliwej oceny rozwiązań projektu architektoniczno-budowlanego, do czego organy administracji architektoniczno-budowlanej w aktualnym stanie prawnym nie są uprawnione. Od 2003 r. to na autorze projektu oraz osobach dokonujących odpowiednich sprawdzeń i uzgodnień spoczywa odpowiedzialność za szczegółowe rozwiązania zawarte w projekcie budowlanym i to oni ponoszą odpowiedzialność za zastosowanie konkretnych rozwiązań projektowych. Słusznie zatem organ wskazał, że kontroli przed wydaniem pozwolenia na budowę podlega jedynie zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi. Nie podlega jej natomiast projekt architektoniczno - budowlany, gdyż w tym zakresie odpowiedzialność za prawidłowość przyjętych rozwiązań ponosi projektant. Ponieważ organy administracji architektoniczno - budowlanej nie są uprawnione do kontroli projektu architektoniczno-budowlanego przed wydaniem pozwolenia na budowę, to tym bardziej takiej kontroli nie przeprowadza się w postępowaniu nieważnościowym.
Wskazać też należy, że przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi równocześnie nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz również o skutki, których niczym nie da się usprawiedliwić (por. wyrok NSA z sygn. II OSK 1444/17; wyrok NSA z 11 kwietnia 2019 r. sygn. II OSK 1334/17; wyrok NSA z 29 sierpnia 2018 r. sygn. II OSK 1708/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA). Skarżący nie wskazuje na tego rodzaju doniosłe skutki, które nakazywałyby stwierdzić nieważność decyzji. Restrykcyjność sankcji nieważności powoduje, że ma ona zastosowanie tylko w wypadkach ściśle wskazanych przez ustawodawcę i tylko z powodu kardynalnego naruszenia przepisów. Przyjęcie poglądu przeciwnego w znacznym stopniu ograniczałoby stabilność ostatecznych decyzji administracyjnych, zważywszy także na to, że w art. 156 § 2 k.p.a. nie zostały ustanowione granice czasowe do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok TK z dnia 12 maja 2015 r., P 46/13, OTK-A 2015/5/62). Poza tym, liberalna wykładnia pojęcia rażącego naruszenia prawa prowadziłaby do zatarcia różnicy pomiędzy trybem instancyjnej kontroli decyzji, a trybami nadzwyczajnymi.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że na uwzględnienie nie zasługiwały sformułowane w skardze zarzuty naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Odnośnie do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego uniemożliwienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, wskazać należy, że zarzuty te mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z zasadą niekonkurencyjności nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej, żadna z przesłanek wznowienia postępowania nie może jednocześnie skutkować nieważnością decyzji administracyjnej, a naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego uzasadniające wznowienie postępowania nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2013 r., sygn. II OSK 533/12). Oba tryby oparte są bowiem na zasadzie niekonkurencyjności, stąd też wady zwalczane w trybie wznowienia nie mogą być skuteczne w trybie stwierdzenia nieważności i odwrotnie. Zatem zarzut ten podniesiony w postępowaniu nieważnościowym nie mógł wywołać oczekiwanego skutku.
W skardze podniesiono także zarzut dotyczący przesłanki nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., a mianowicie, że decyzja objęta wnioskiem w razie jej wykonania, wywołałaby czyn zagrożony kara. Ta przesłanka, podniesiona została dopiero w skardze. W literaturze wskazuje się, że przesłanka ta stanowi szczególny przypadek niewykonalności decyzji, o charakterze prawnym, przy czym przepis dotyczy popełnienia przestępstwa, wykroczenia czy kary administracyjnej (J. Borkowski/B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., 2017, s. 887; por. też T. Kiełkowski [w:] Kodeks..., red. H. Knysiak-Molczyk, s. 1082). Wskazane w zarzucie skargi zdarzenie losowe w postaci pożaru, który pociągnie za sobą "działania stosownych służb i prokuratury", nie mieści się w tych kategoriach.
Organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji słusznie wskazał, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja z [...] lipca 2016 r., nie jest obarczona żadną z pozostałych z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło