VII SA/Wa 329/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [....] grudnia 2016 r. znak: [....] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 329/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., odrzucił skargę skarżącego – M. M., reprezentowanego przez pełnomocnika adwokata A. N. W uzasadnieniu Sąd podał, że pomimo skutecznie doręczonego wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi - pełnomocnik skarżącego nie nadesłał pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 24 kwietnia 2017 r. W dniu 28 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego. W uzasadnieniu wniosku podał, że pełnomocnictwo omyłkowo zostało złożone przez pracownika sekretariatu do wysłanego w tym samym czasie pisma do sądu administracyjnego w innej sprawie. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, wniosek jest uzasadniony, ponieważ nawet przy właściwej staranności tego rodzaju zdarzenia mają miejsce okazjonalnie nie tylko w kancelariach adwokackich, ale nawet w sądach. Do wniosku załączył pełnomocnictwo z dnia 18 stycznia 2017 r. Zarządzeniem z dnia 10 maja 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku z dnia 28 kwietnia 2017 r. o przywrócenie terminu przez nadesłanie podpisanego przez skarżącego pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania (art. 49 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie Sąd poinformował pełnomocnika skarżącego, że pełnomocnictwo procesowe z dnia 18 stycznia 2017 r. nie zostało podpisane przez skarżącego. Powyższe wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku z dnia 28 kwietnia 2017 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 17 maja 2017 r. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2017 r. Sąd pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego, bowiem pełnomocnik skarżącego nie nadesłał podpisanego przez skarżącego pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 7 grudnia 2017 r. sygn. akt II FZ 665/17, po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Sąd podał, że niezasadne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że pełnomocnictwo przedłożone wraz ze skargą jest wadliwe, bowiem nie zawierało ono podpisu mocodawcy - a to dlatego, że pismo należało kwalifikować nie jako oryginał, a jako odpis pełnomocnictwa, stąd i podpis skarżącego nie był wymagany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por.: postanowienie NSA z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II OZ 882/11; postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09; postanowienie NSA z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt I OZ 989/09; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2007 r., sygn. akt I OZ 738/09). W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego dowiedział się o uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego z postanowienia Sądu z dnia 20 kwietnia 2017 r., które odebrał w dniu 24 kwietnia 2017 r. (karta 24). Natomiast w dniu 28 kwietnia 2017 r. (data stempla pocztowego) wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia ww. braku formalnego skargi. Nie ulega również wątpliwości, że przywrócenie terminu jest w niniejszej sprawie dopuszczalne na gruncie art. 86 § 2 p.p.s.a., albowiem uchybienie terminu powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Dodać należy, że do wniosku o przywrócenie terminu do uchybionej czynności dołączono pełnomocnictwo procesowe, które Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. akt II FZ 665/17 uznał za prawidłowe. Ocena okoliczności faktycznych wskazanych we wniosku doprowadziła Sąd do przekonania, że żądanie przywrócenia terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi było niezawinione. Okoliczność, że skarżący jest reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, będącego adwokatem, ma istotne znaczenie przy ocenie miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez pełnomocnika strony. Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym adwokat, radca prawny czy rzecznik patentowy podlega w tym zakresie bardziej rygorystycznym kryteriom oceny. W związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej zobligowany jest bowiem do zachowania dużo dalej posuniętej staranności niż wymagana jest od osób niebędących profesjonalnymi pełnomocnikami. Podkreślenia wymaga, że zawodowy charakter działalności adwokata czy radcy prawnego powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. Dlatego właściwa organizacja wewnętrznej pracy kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu (postanowienia NSA: z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 149/14; z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OZ 336/14; z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 365/12). W orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, że strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Wobec tego, przy ocenie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu sąd dokonuje merytorycznej oceny, czy profesjonalny pełnomocnik zachował należytą staranność przy dokonywaniu czynności procesowych. Mając powyższe na względzie należało uznać, że powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie wskazują, aby uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło bez winy pełnomocnika. Z uzasadnienia wniosku wynika, że przedmiotowe pełnomocnictwo procesowe omyłkowe zostało złożone przez pracownika sekretariatu kancelarii do innej sprawy sądowej. W ocenie Sądu, pełnomocnik należycie dbający o interesy swojego mocodawcy nie powinien ograniczać się wyłącznie do sporządzenia pisma i oddania go do sekretariatu swojej kancelarii, ale powinien również upewnić się, czy jego polecenia zostały prawidłowo wykonane. Pełnomocnik nie wykazał, aby nie miał faktycznej możliwości kontroli nad wykonaniem polecenia wydanego pracownikowi, któremu zlecił dokonanie czynności technicznej, jaką było złożenie pełnomocnictwa w sądzie administracyjnym do określonej sprawy. W tej sytuacji przyjąć należy, że profesjonalny pełnomocnik odpowiada za niedbalstwo swojego pracownika. Ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego (a także zatrudnionych przez niego osób) ponosi w pełni strona. Z tej przyczyny, wobec braku przesłanek do przywrócenia terminu, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., należało odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego.