VII SA/Wa 404/21
WyrokWSA w Warszawie2021-07-28
Skład orzekający: Monika Kramek, Elżbieta Granatowska, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana, jeśli zapewnienie uzbrojenia terenu zostało zagwarantowane w drodze umowy, ale dokumenty potwierdzające te gwarancje nie zostały prawidłowo zebrane i ocenione w toku postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponownie rozpoznał sprawę dotyczącą ustalenia warunków zabudowy. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dopuszczeniu dowodów z dokumentów, Sąd stwierdził, że warunek zapewnienia uzbrojenia terenu, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, został spełniony na podstawie przedłożonych pism gestorów mediów. Sąd uznał również za prawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego, parametrów zabudowy oraz linii zabudowy.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie obiektu kulturalno-mieszkalnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące zapewnienia uzbrojenia terenu. WSA pierwotnie oddalił skargę, jednak NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na uchybienia w postępowaniu dowodowym i ocenie materiału. Po ponownym rozpoznaniu, WSA uznał, że warunek uzbrojenia terenu został spełniony, a pozostałe parametry decyzji są prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek, Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium"), decyzją z [...] czerwca 2019 r., znak: [...], działając na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w [...] (dalej: "skarżąca") od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] (dalej: "organ I instancji") z [...] stycznia 2019 r., nr [...], ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie obiektu budowlanego z przeznaczeniem na funkcje kultury i mieszkalne, przy ul. [...] róg ul. [...], na działce ew. nr [...] w obrębie [...]w dzielnicy [...] - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Decyzja SKO została wydana w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
E. K. w dniu [...] grudnia 2016 r. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla wyżej opisanej inwestycji. Do wniosku dołączono m.in. pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji z [...] listopada 2016 r., określające warunki przyłączenia inwestycji do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, oświadczenie [...] Sp. z o.o. z [...] listopada 2016 r. w przedmiocie możliwości podłączenia nieruchomości do sieci gazowej, w którym jednocześnie zastrzeżono, że wskazane warunki obowiązują przez okres dwóch lat oraz pismo [...] Spółka z o.o. z [...] października 2016 r., określające warunki przyłączenia do sieci energetycznej.
Po sporządzeniu (na zlecenie organu) analizy urbanistycznej, decyzją z [...] marca 2018 r., nr 42[...], Zarząd Dzielnicy [...] ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr [...], SKO w [...] (po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości ul. [...] w [...]) uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na nieprawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego z naruszeniem § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588).
Zarząd Dzielnicy [...] (po ponownym rozpoznaniu sprawy) decyzją z [...]stycznia 2019 r., ustalił warunki oraz szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla tej inwestycji. Organ I instancji uznał, że inwestycja ta winna spełniać następujące warunki, parametry oraz wskaźniki kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu:
– planowany zakres inwestycji - budowa budynku użytkowego, wolnostojącego, podpiwniczonego z mieszkaniami dla pracowników i gości;
– planowana zabudowa usługowa mieszcząca funkcje kultury wraz z zabudową mieszkaniową wielorodzinną;
– wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki równy od 0,43 do 0,79;
– obowiązującą linię zabudowy od strony ulicy [...] wyznaczono jako przedłużenie istniejącej linii zabudowy, południowo-zachodniej fasady budynku przy ul. [...], przyległej do placu im. [...], zgodnie z załącznikiem graficznym nr 3 do decyzji;
– szerokość elewacji frontowej od ulicy [...] równa od 8,80 do 13,20 m.;
– wysokość elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, ustalono jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej, czyli wierzchu gzymsu wieńczącego budynku przy ul. [...];
– geometrię dachu nad nową inwestycją ustalono odpowiednio do geometrii dachów występujących na obszarze analizowanym, czyli o nachyleniu połaci dachowych równym 14° i równoległym do osi ulicy [...] przebiegu głównej kalenicy. Główna kalenica dachu planowanej inwestycji winna być zlokalizowana na wysokości przebiegu kalenicy budynku przy ul. [...], równej 104,42 m n.p.m. (20,69 m nad średnim poziomem placu [...]= 83,73 m n.p.m.);
– liczba kondygnacji nadziemnych nowej zabudowy – 5;
– liczba kondygnacji podziemnych nowej zabudowy – 1.
Jednocześnie ustalono warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i w oparciu o możliwości przyłączenia do poszczególnych sieci określone w pismach i oświadczeniach gestorów mediów, w zakresie:
– elektroenergetyki - zgodnie z pismem [...] Sp. z o.o., z [...] października 2016 r., nr [...];
– sieci gazowej - zgodnie z oświadczeniem [...] Sp. z o.o. z [...] listopada 2016r., nr sprawy: [...];
– wodociągów, kanalizacji i odprowadzenia wód deszczowych - zgodnie z pismem MPWiK, [...], z [...] listopada 2016r., odbiornikiem ścieków bytowych i w ograniczonej ilości wód deszczowych będzie kanał ogólnospławny 1,40 x 2,50 m, w ulicy [...][...].
Wspólnota Mieszkaniowa [...] ul. [...] w [...] wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji.
SKO w [...] decyzją z [...] czerwca 2019 r., znak [...] utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...]. W uzasadnieniu zaakceptowało wszystkie ustalone przez organ l instancji warunki, parametry oraz wskaźniki kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu.
Odnośnie zapewnienia, że istniejące lub planowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanego zamierzenia budowlanego, Kolegium w zakresie zarzutu upływu ważności oświadczenia [...]Sp. z o.o. z [...] listopada 2016 r. stwierdziło, że przepisy nie uzależniają wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy od posiadania przez inwestora aktualnych warunków przyłączenia nieruchomości do sieci.
W kwestii braku dokumentu potwierdzającego możliwość podłączenia planowanej inwestycji do sieci kanalizacyjnej Kolegium wskazało, że takim dokumentem jest pismo MPWiK w [...] S.A. z [...] marca 2018 r., w którym poinformowano, że odprowadzenie ścieków bytowych i w ograniczonej ilości wód opadowych będzie możliwe do istniejącego kanału ogólnospławnego (1,40 x 2,25) m na pl. [...] ul. [...] po zaprojektowaniu, wybudowaniu i włączeniu do eksploatacji odcinka sieci kanalizacyjnej w liniach rozgraniczających ulicy oraz przyłącza kanalizacyjnego do budynku na własny koszt inwestora po zaakceptowaniu "Porozumienia dotyczącego budowy urządzenia kanalizacyjnego". Dodatkowo pełnomocnik inwestora przedstawił pismo MPWiK w [...] S.A. z [...] lutego 2019 r., w którym poinformowano, że projektowany budynek znajduje się w zasięgu miejskiej sieci kanalizacji. W piśmie tym podano także, że "zaopatrzenie w wodę oraz odprowadzenie ścieków bytowych i wód opadowych z budynku należy realizować zgodnie z wydanymi warunkami technicznymi przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej."
Wspólnota Mieszkaniowa [...] ul. [...] w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję SKO w [...] z [...] czerwca 2019 r.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) przepisów postępowania, tj.: art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodnego oraz art. 107 k.p.a., poprzez wydanie decyzji zawierającej niekompletne uzasadnienie prawne i faktyczne rozstrzygnięcia;
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 z późn. zm.), dalej "u.p.z.p.", poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w sprawie spełnione zostały łącznie wszelkie warunki wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu, że ten nie wskazał, jakie pisma gestorów mediów, poza pismem Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji z 2018 r. - wziął pod uwagę. Strona nie miała zatem możliwości, na podstawie treści uzasadnienia decyzji tego organu, ustosunkować się do kwestii uzbrojenia terenu. Nie jest bowiem wiadomym, jakie uzgodnienia, z jakimi organami zostały poczynione w toku postępowania administracyjnego, mimo że jest to warunek wydania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Nie jest zatem jasne, czy oświadczenia gestorów mediów dotyczą możliwości uzbrojenia dla przedmiotowej inwestycji, czy też inwestycji, które były przedmiotem uprzednich wniosków inwestora. Okoliczność ta nie została wyjaśniona przez SKO w treści zaskarżonej decyzji. Oznaczało to, że skarżąca nie ma możliwości zbadania, czy zobowiązany organ zebrał wyczerpująco i przeprowadził rzetelną ocenę materiału dowodowego. Ponadto składane w przedmiotowym zakresie oświadczenia, mające w swym założeniu odnosić się do uzbrojenia terenu dla danego zamierzenia budowlanego nie są wydawane bezterminowo. Jest to np. oświadczenie [...] Sp. z o.o., gdzie określa się, że oświadczenie dotyczące możliwości przyłączenia planowanej inwestycji do sieci gazowej traci ważność po upływie dwóch lat od daty jego wydania. Zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 5 u.p.z.p.
Biorąc powyższe zarzuty pod uwagę, skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - wyrokiem z dnia 24 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1998/19 - uznając, że skarga nie posiada uzasadnionych podstaw w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił ją.
Ustosunkowując się do podniesionych w skardze zarzutów jako znajdujący częściowo potwierdzenie, Sąd I instancji uznał zarzut niewskazania w zaskarżonej decyzji, jakie konkretnie pisma gestorów sieci (poza pismem MPWiK SA) zostały wzięte pod uwagę przy ustaleniu stanu faktycznego, który w konsekwencji doprowadził do konkluzji, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, SKO w swoich ustaleniach oparło się na oświadczeniu [...]sp. z o.o. z [...] listopada 2016 r., przyjmując, że inwestor nie musi legitymować się aktualnymi zezwoleniami na podłączenie do sieci oraz na dwóch pismach MPWiK S.A. w zakresie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oraz odprowadzania wód deszczowych. Jako zasadne natomiast Sąd uznał nieprzywołanie konkretnej zgody gestora sieci elektroenergetycznej. Skoro jednak decyzja SKO zaakceptowała rozstrzygnięcie organu I instancji, a tenże wziął pod uwagę, przy badaniu zapewnienia warunków z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., pismo [...] Sp. z o.o. z [...] października 2016 r., to zdaniem Sądu należało uznać, że przyjął ten konkretnie dokument jako mający zapewnić planowanej inwestycji energię elektryczną.
Dalej Sąd I instancji podkreślił, że w orzecznictwie jako dominujące należy uznać stanowisko, że warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem. Przy czym nie jest konieczne faktyczne istnienie uzbrojenia terenu, ale jedynie zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych (np. wyroki NSA: z 27 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 963/17; z 20 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 826/17; z 15 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 893/16 i przywołane w tych wyrokach orzecznictwo). W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja miała miejsce. Co do zapewnienia dostaw gazu, Sąd zauważył, że w aktach administracyjnych znajduje się pismo [...] z [...] listopada 2016 r. z ograniczeniem jednak ważności oświadczenia do dwóch lat. Z kolei, na etapie postępowania odwoławczego, w piśmie z [...] marca 2019 r. pełnomocnika inwestora nadmieniono, że przy piśmie z [...] maja 2018 r. (znajdującego się w aktach adm.) złożono pismo MPWiK w sprawie zaopatrzenia inwestycji w wodę i odprowadzania ścieków. Dalej w piśmie z [...] grudnia 2019 r. pełnomocnik wnioskodawczyni ponownie nadmienił, że przy piśmie z [...] maja 2018 r. załączył istotne dla sprawy dokumenty - warunki techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej z [...] marca 2018 r., warunki o przyłączeniu do sieci gazowej planowanego obiektu - pismo z dnia [...] lutego 2018 r. oraz pismo [...]sp. z o.o. z [...] lutego 2018 r. o możliwości zasilenia w energię elektryczną. Kwerenda akt administracyjnych dokonana przez WSA doprowadziła do konkluzji, że w przedstawionych do sądu aktach brakuje wspomnianego pisma pełnomocnika inwestora z [...] maja 2018 r. z załączonymi aktualnymi pismami gestorów mediów. Przewodnicząca kwestię tę podniosła na rozprawie w dniu [...] grudnia 2019 r. Pełnomocnik inwestora złożył kopię tego pisma wraz z załącznikami, które przekazano pełnomocnikowi skarżącej Wspólnoty. WSA w dalszych rozważaniach zauważył, że ocena tych dokumentów winna zostać dokonana przez SKO. Na pismo MPWiK z [...] marca 2018 r. wyraźnie SKO powołało się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Oznaczało to, że zapoznało się z nim i dokonało trafnej oceny pod kątem spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Brakuje natomiast w zaskarżonej decyzji odniesienia do pisma [...] oraz [...]. Nie jest wiadome, czy strony miały wgląd do tych istotnych materiałów. Poza wyjaśnieniem pozostaje także kwestia, co było powodem, że omawianego pisma z załącznikami nie zindywidualizowano w aktach. Jednak w ocenie Sądu gdyby nawet przyjąć uchybienie Kolegium polegające na niedołączeniu pisma pełnomocnika wnioskodawczyni z [...] maja 2018 r. z załącznikami do akt (choć jest to wątpliwe, skoro powołano się na pismo MPWiK z [...] marca 2018 r.), to uchybienie owo w konsekwencji nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Z pism tych bowiem bezspornie wynikało, że trzech gestorów mediów potwierdziło zapewnienie dostawy mediów do planowanej inwestycji, co wynikało pierwotnie z pism z 2016 r. złożonych przez nich i dołączonych do wniosku o wydanie warunków zabudowy.
Jednocześnie WSA podkreślił, że w analogicznej sprawie toczyło się postępowanie o ustalenie warunków zabudowy z wniosku innego inwestora. Organy ustaliły warunki przewidując te same parametry techniczne dla planowanego budynku jak w niniejszej sprawie. Sprawa ta była przedmiotem skargi Wspólnoty do WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 września 2019 r. oddalił ją (sygn. akt IV SA/Wa 1033/19). Skarżąca Wspólnota zatem miała pełną wiedzę odnośnie możliwości zapewnienia dostawy mediów do budynku o takich samych parametrach i podobnej funkcji. Fakt zatem braku tych dokumentów w administracyjnych aktach niniejszego postępowania należało uznać za naruszenie przepisów procesowych, bez jednak żadnego wpływu na wynik sprawy.
W ocenie WSA, nietrafny okazał się również podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 3 zw. z ust. 5 u.p.z.p. Jednym z koniecznych warunków wydania decyzji o warunkach zabudowy jest ustalenie, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego (art. 61 ust 1 pkt 3 u.p.z.p.) Zgodnie zaś z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. warunek ten uznaje się spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem. Uzbrojenie terenu to drogi, obiekty budowlane, urządzenia i przewody, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (art. 2 pkt 13 u.p.z.p.). W ramach uzbrojenia mieści się niewątpliwie sieć wodociągowa oraz kanalizacyjna, energetyczna i gazowa. Skoro, jak wcześniej wspomniano, przez gestorów sieci zostało zagwarantowane zapewnienie mediów, warunek wymagany art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. został spełniony. Prawidłowo zatem został zastosowany przepis prawa materialnego i wbrew skarżącemu nie doszło do jego naruszenia. Organ dokonał prawidłowej wykładni oraz zastosowania tej normy.
Naczelny Sąd Administracyjny (po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w [...]), wyrokiem z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1977/20 - uchylił w całości wyrok Sądu I instancji z 24 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1998/20 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając niniejszy wyrok związany jest ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1977/20. Zgodnie bowiem z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Związanie Sądu w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 506/05, Nr LEX 187499). Wprawdzie istnieje możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa ale może to wystąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wcześniej wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zostanie wydana przez ten Sąd uchwała w innej sprawie w trybie art. 269 p.p.s.a. zawierająca odmienną wykładnię prawa albo zmienił się stan prawny i to jedynie w odniesieniu do przepisów proceduralnych. Zdaniem Sądu żadna z tych sytuacji nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Dlatego też, rozpatrując ponownie sprawę, wojewódzki sąd administracyjny związany jest nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania.
W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "skoro organy wydają decyzję według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej orzekania, winny one zastrzeżenie zawarte w piśmie [...]Sp. z o.o. uwzględnić przy ocenie przesłanki określonej w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Jest bowiem rzeczą oczywistą, że z uwagi na inne realizowane inwestycje, dysponent danych mediów nie będzie mógł zapewnić do nich dostępu w późniejszym okresie danemu zamierzeniu budowlanemu. Zaskarżona decyzja SKO w [...], jak i utrzymana w mocy decyzja organu I instancji – Zarządu Dzielnicy [...] zostały wydane po tym terminie. Decyzja organu I instancji została wydana [...] stycznia 2019 r., a decyzja Kolegium [...] czerwca 2019 r. Tym samym w oparciu o Pismo [...]z [...] listopada 2016 r. uznać należało, że objęte wnioskiem zamierzenie budowlane miało zapewnione uzbrojenie terenu w tym zakresie. W aktach administracyjnych przedłożonych przez organy administracyjne brak jest dokumentów pozwalających przyjąć spełnienie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. w tym zakresie. W toku postępowania sądowoadmininistracyjnego, wnioskodawczyni E. K. przedłożyła pismo, w którym starała się wykazać, że przesłanka zapewnienia odpowiedniego uzbrojenia terenu została spełniona dołączając jako załącznik pismo z [...] maja 2018 r., adresowane do SKO, do którego jednocześnie miano dołączyć pismo MPWiK z [...] marca 2018 r., dotyczące warunków przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, pismo [...] Sp. z o.o. określające warunki przyłączenia do sieci energetycznej oraz pismo z [...] lutego 2018 r. [...] Sp. z o.o. dotyczące warunków przyłączenia do sieci gazowej. W/w pisma złożono również w toku postępowania sądowego. W piśmie z [...] maja 2018 r., adresowanym do Kolegium, wnioskodawczyni wyraźnie wskazuje na sygnaturę akt organu I instancji, tj. [...] oraz wskazuje na datę decyzji wydanej przez organ I instancji [...] marca 2018 r. Jednocześnie wnioskodawczyni wskazuje na sygnaturę akt organu II instancji – [...]. Są to sygnatury akt sprawy pod jaką toczyła się przedmiotowa sprawa zakończona decyzją Zarządu Dzielnicy [...]z [...] marca 2018 r. ([...]), uchylonej następnie decyzją SKO w [...] z [...] sierpnia 2018 r., która z kolei toczyła się pod wskazaną wyżej sygnaturą [...]. W aktach administracyjnych brak jest ww. akt sprawy toczącej się przed organem odwoławczym. Jedynie do akt dołączono decyzję wydaną przez SKO. Powyższe prowadzi do wniosku, że w/w pisma gestorów mediów mogą znajdować się w aktach administracyjnych sprawy toczącej się przed Kolegium zakończonej decyzją kasatoryjną z [...] sierpnia 2018 r., a które nie zostały dołączone do akt przesłanych sądowi wraz ze złożoną skargą. Sąd I instancji rozpatrując skargę również powyższego nie zauważył. Tym samym ocena Sądu dotycząca oceny przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. nie jest pełna. Sąd dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego w tym zakresie przez organy administracyjne opiera ją na przypuszczeniach, co do wykazania spełnienia tej przesłanki warunkującej wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy. Dokonanie pełnej oceny spełnienia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. wymagać będzie zwrócenia się do organów o przesłanie tej części akt administracyjnych, które dotyczyły rozpoznania przez Kolegium odwołania od decyzji Zarządu Dzielnicy [...]z [...] marca 2018 r. i sprawdzenia, czy zostały w jego toku złożone wyżej wymienione dokumenty i dokonać ich oceny w zakresie spełnienia spornej przesłanki, w tym przepisów dotyczących przeprowadzania postępowania wyjaśniającego." NSA wskazał, że "Sąd I instancji nie przeprowadził w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z dokumentów - pism gestorów mediów dołączonych do pisma procesowego przez E. K., a tym samym nie mogą one stanowić przedmiotu oceny jako materiał dowodowy stanowiący podstawę dokonanych ustaleń dotyczących okoliczności istotnych do rozstrzygnięcia sprawy. W protokole z rozprawy nie zamieszczono postanowienia w tym przedmiocie. Z zapisów zawartych w protokole z rozprawy sądowej przeprowadzonej 19 grudnia 2019 r. wynika, że pełnomocnikowi skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej doręczono pismo wnioskodawczyni E. K. z [...] grudnia 2019 r. Taki zapis nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, czy doręczono pozostałe pisma dołączone do tego pisma, w tym pisma gestorów mediów odpowiednio z lutego/marca 2018 r."
W konsekwencji, w ocenie NSA, zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. (...). Wobec treści pisma wnioskodawczyni z [...] grudnia 2019 r. i dołączonych do niego dokumentów, Sąd I instancji nie dokonał należytej analizy akt administracyjnych, w szczególności co do złożenia pism gestorów mediów z 2018 r. i ewentualnego zwrócenia się o przesłanie akt do Kolegium dotyczących rozpoznania odwołania od pierwszej decyzji organu I instancji z [...] marca 2018 r. oraz rozważenia konieczności dopuszczenia dowodu z tych dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. i związanej z tym konieczności umożliwienia stronie skarżącej wypowiedzenia się w tym zakresie. Zadaniem Sądu było w realiach niniejszej sprawy rozważenie dopuszczenie z urzędu dowodu z wymienionych dokumentów w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości, które w niniejszej sprawie dotyczyły jednej z przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy. Przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie zwłaszcza, że dokumenty te były dołączone do pisma z [...] grudnia 2019 r. Tym samym zarzut kasacyjny dotyczący wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniem przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. i oparcie rozstrzygnięcia na faktach opartych na przypuszczeniach, a nie jednoznacznych stwierdzeniach co do zawartości zgromadzonego materiału dowodowego i wynikających z niego ustaleń należy uznać za uzasadniony.
W konsekwencji, NSA uznał również za uzasadniony zarzut kasacyjny, dotyczący naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. (...).
Sąd odwoławczy zaznaczył, że rozpatrując ponownie sprawę, Sąd I instancji powinien zwrócić się do SKO w [...] o przesłanie akt sprawy związanej z rozpatrywaniem odwołania złożonego przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] ul. [...] w [...] od pierwszej decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z [...] marca 2018 r., celem ustalenia czy w jego toku zostały złożone dokumenty dotyczące zapewnienia zamierzeniu budowlanemu odpowiedniego uzbrojenia terenu, jeżeli tak, dokonanie ich oceny pod względem zachowania przesłanki określonej w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p., przy jednoczesnym zbadaniu czy każdej ze stron zapewniono czynny udział w sprawie. W dalszej kolejności WSA winien rozważyć ewentualną możliwość skorzystania z regulacji określonej w art. 106 § 3 p.p.s.a.
Na skutek wezwania Sądu z [...] maja 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - pismem z [...] czerwca 2021 r., znak [...], przesłało akta sprawy znak [...] (1 teczka, kart 59), z których dokumenty (karta 16 do 21) Sąd dopuścił jako dowód uzupełniający.
W aktach sprawy dotyczącej postępowania odwoławczego od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z [...] marca 2018 r. znak [...] znajduje się pismo (wraz z załącznikami) pełnomocnika E. K. z [...] maja 2018 r. (karta 22) skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Załącznikami są pisma gestorów mediów - na okoliczność spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. Są to: 1) pismo [...] Sp. z o.o. z [...] lutego 2018 r., znak: [...] w sprawie warunków przyłączenia do sieci energetycznej; 2) pismo [...] Sp. z o.o. z [...] lutego 2018 r., znak: [...]dotyczące warunków przyłączenia do sieci gazowej; 3) pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. ("MPWiK") z [...] marca 2018 r., w sprawie warunków przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Na ww. pisma pełnomocnik inwestorki powołał się również w piśmie z [...] marca 2019 r. w sprawie znak [...] dotyczącej odwołania od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] z [...] stycznia 2019 r., przy czym w aktach tej sprawy znajduje się tylko pismo MPGWiK z [...] marca 2018 r. wraz z trzema załącznikami: 1) dane techniczne wodociągowe, 2) dane techniczne kanalizacyjne, 3) mapa geodezyjna do zwrotu.
Odnosząc powyższy materiał dokumentacyjny do przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. w pierwszej kolejności należy wskazać, że w orzecznictwie jako dominujące należy uznać stanowisko, że warunek, o którym mowa w ww. przepisie uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną, a inwestorem. Przy czym nie jest konieczne faktyczne istnienie uzbrojenia terenu, ale jedynie zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych. Jeśli uzbrojenie terenu jeszcze nie powstało, to umieszczenie na obszarze inwestycji właściwych urządzeń musi zostać zagwarantowane w drodze umowy pomiędzy inwestorem, a gestorem sieci, co nie jest tożsame z obowiązkiem posiadania takiej umowy już w momencie starania się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale posiadanie zapewnienia, gwarancji, że taka umowa w przyszłości zostanie zawarta (por. np. wyroki NSA: z 27 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 963/17, z 20 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 826/17 i przywołane w tych wyrokach orzecznictwo).
W niniejszej sprawie dokumentem spełniającym powyższe warunki jest pismo MPWiK z [...] marca 2018 r. zatytułowane WARUNKI TECHNICZNE PRZYŁĄCZENIA do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej dla projektowanego obiektu użyteczności publicznej o charakterze usługowo-biurowo-mieszkalnym, zlokalizowanego przy ul. [...], dz. nr ewid [...], obręb [...]. W ww. Warunkach wskazano m.in. że: 1) zaopatrzenie w wodę ww. obiektu w ilości 1,0 dm3 na cele socjalno-bytowe będzie możliwe z istniejącego przewodu wodociągowego [...] w ul. [...] po zaprojektowaniu i wybudowaniu przyłącza wodociągowego do budynku; 2a) odprowadzenie ścieków bytowych i w ograniczonej ilości wód opadowych będzie możliwe do istniejącego kanału ogólnospławnego (1,40 x 2,25) m na pl. [...] ul. [...] po zaprojektowaniu, wybudowaniu i włączeniu do eksploatacji odcinka sieci kanalizacyjnej w liniach rozgraniczających ulicy oraz przyłącza kanalizacyjnego do budynku; 3b) istnieje możliwość realizowania ww. odcinka sieci kanalizacyjnej na własny koszt po zaakceptowaniu "Porozumienia dotyczącego budowy urządzenia kanalizacyjnego (...)". Co istotne, w piśmie MPWiK z [...] lutego 2019 r. skierowanym do inwestorki poinformowano, że projektowany budynek znajduje się w zasięgu miejskiej sieci kanalizacji ogólnospławnej. W piśmie tym zaznaczono także, że "zaopatrzenie w wodę oraz odprowadzenie ścieków bytowych i wód opadowych z budynku należy realizować zgodnie z wydanymi warunkami technicznymi przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej z [...] marca 2018 r.
Z kolei, pismo [...] z [...] lutego 2018 r. stanowi OŚWIADCZENIE o warunkach przyłączenia do sieci gazowej obiektu budowlanego - budynku usługowego z lokalami mieszkalnymi zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w [...]. W pkt 1 wskazano, że przyłączenie będzie możliwe do istniejącego gazociągu przy ul. [...]. Parametry techniczne przyłącza zostaną określone w Warunkach przyłączenia do sieci dystrybucyjnej (pkt 2). Niniejsze oświadczenie traci ważność po upływie dwóch lat od daty jego wydania lub z datą wydania warunków przyłączenia (pkt 10). Decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] stycznia 2019 r. zaś organu II instancji w dniu [...] stycznia 2019 r., czyli w okresie ważności oświadczenia.
Natomiast w piśmie z [...] lutego 2018 r. [...] Sp. z o.o. poinformowała inwestorkę o możliwości zasilania projektowanego obiektu mocą przyłączeniową 90kW.
W konsekwencji, Sąd nie podzielił zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 3 w związku z ust. 5 "u.p.z.p." albowiem w jego ocenie w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z tego przepisu.
Dalej wskazać należy, że przepis art. 61 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Niespełnienie zaś choćby jednego z tych warunków skutkuje odmową ustalenia warunków zabudowy.
W rozpoznanej sprawie istota sporu sprowadzała się do oceny zaistnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 3. Postępowanie wyjaśniające jakie Sąd przeprowadził z uwzględnieniem zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdziło, że materiał dokumentacyjny dotyczący tej inwestycji, który istniał na dzień wydawania decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, były wystarczający.
Sąd uznał także za prawidłowo wyznaczony przez organ I instancji i zaakceptowany przez organ odwoławczy obszar analizowany z zachowaniem warunków określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Granice obszaru analizowanego wyznacza się w każdej sprawie w zależności od planowanej inwestycji, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki pod nową zabudowę, nie mniejszej niż 50 metrów (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie wskazano, że obszar analizy ma szerokość ok. 50 m, przy szerokości frontu działki 15,47 m. Organ stwierdził, że granice obszaru analizowanego wyznaczono wokół terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy w odległości trzykrotnej szerokości powyżej ustalonego frontu działki, nie mniejszej niż 50 metrów.
Za prawidłowe należy uznać także parametry przyjęte przez organ, które znajdują oparcie w przeprowadzonej analizie obszaru. I tak, dla planowanej inwestycji wskaźnik zabudowy wyznaczono na poziomie od 0,43 do 0,79. W analizie obszaru wskazano, że średni wskaźnik powierzchni zabudowy na analizowanym terenie wynosi 0,79, a najmniejszy - 0,43. W przypadku ocenianej inwestycji dopuszczono wskaźnik zabudowy, który jest korzystny dla otoczenia.
Zdaniem Sądu organy dokonały również prawidłowego wyznaczenia linii zabudowy. Obowiązująca linia zabudowy została wyznaczona zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia od strony ul. [...] jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej przylegającej do pasa drogowego. Prawidłowo wyznaczono również szerokość elewacji frontowej - od 8,80 do 13,20 m (stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia). Prawidłowo także wyznaczono wysokość elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki - 18,22 m (101 m n.p.m.) - § 7 ust. 1 rozporządzenia, jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej. Zachowano zatem przy tych parametrach podstawowe reguły wyznaczania wskaźników.
Reasumując należy wskazać, że dokonując kontroli zgodności zaskarżonej decyzji zarówno w zakresie podniesionych zarzutów, jak również z urzędu, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, mających wpływ na wynik sprawy, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. art. 151 p.p.s.a - ustawy orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło