VII SA/Wa 486/21
PostanowienieWSA w Warszawie2021-07-23
Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędzia WSA Monika Kramek, Asesor WSA Elżbieta Granatowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne wniesienie skargi na uchwałę rady gminy, poprzedzone kolejnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jest dopuszczalne, jeśli poprzednia skarga na tę samą uchwałę została odrzucona z powodu uchybienia terminu, a wezwanie do usunięcia naruszenia prawa było już wcześniej wniesione?Ratio decidendi
Skarga na uchwałę rady gminy, poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wezwanie to jest wniesione po raz pierwszy. Ponowne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w tej samej sprawie, dotyczące tej samej uchwały i tego samego zakresu naruszenia, nie otwiera drogi do skutecznego wniesienia kolejnej skargi. W przypadku odrzucenia poprzedniej skargi z powodu uchybienia terminu, strona nie może kwestionować biegu terminu w kolejnym postępowaniu, jeśli nie skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia od postanowienia o odrzuceniu.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na uchwałę rady gminy dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Była to trzecia skarga wniesiona przez spółkę na tę samą uchwałę. Poprzednie dwie skargi zostały odrzucone: jedna z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia (niepoprzedzenia wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa), a druga z powodu wniesienia po terminie. Spółka argumentowała, że nowe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa było skuteczne, ponieważ poprzednie było wniesione podczas zawisłości sprawy lub było bezskuteczne. Rada gminy wniosła o odrzucenie skargi, wskazując na jednokrotność wezwania do usunięcia naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono kwotę 300 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Monika Kramek Asesor WSA Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...]Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] na uchwałę Rady [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić [...]Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Pismem z [...] lutego 2021 r. [...] Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady [...]z [...] czerwca 2009 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 122, poz. 3577), zaskarżając ją w części dotyczącej § 33 ust. 1 pkt 2 lit. g w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 lit. a tekstu uchwały w zakresie obowiązującej linii zabudowy wytyczonej na rysunku uchwały od strony ulicy zbiorczej oznaczonej symbolem 6 KD-Z (ul. [...]), w odniesieniu do działki nr ew. [...], obręb [...], położonej na terenie Dzielnicy [...] [...] oznaczonej symbolem na rysunku planu B 57 MW/U - HA/KGw.
W odpowiedzi na skargę Rada [...] wniosła o odrzucenie skargi, zauważając, że powyższa skarga została poprzedzona wezwaniem Rady [...] do usunięcia naruszenia prawa z 29 grudnia 2020 r. (data wpływu), niemniej jest to drugie wezwanie Rady do usunięcia naruszenia prawa w tym samym zakresie, tj. dotyczącym obowiązującej linii zabudowy wytyczonej na rysunku uchwały od strony ulicy zbiorczej oznaczonej symbolem 6 KD-Z w odniesieniu do działki nr ew. [...], obręb [...]. Organ wyjaśnił, że spółka pismem z 23 lipca 2020 r. (data nadania) wniosła bowiem już skargę na uchwałę Rady [...] z [...] czerwca 2009 r. Nr [...], która została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 30 października r. sygn. IV SA/Wa 1853/20 jako wniesiona po terminie. Skarga ta została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa 15 kwietnia 2020 r. (data wpływu pisma). Jeszcze wcześniej, tj. 6 lutego 2020 r. spółka złożyła za pośrednictwem Rady [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na tę samą uchwałę w części dotyczącej obowiązującej linii zabudowy wytyczonej na rysunku uchwały od strony ulicy zbiorczej oznaczonej symbolem 6 KD-Z w odniesieniu do działki nr ew. [...] odrzuconą przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 27 sierpnia 2020 r. sygn. IV SA/Wa 512/20 z powodu niewyczerpania przez stronę środków zaskarżenia.
W piśmie z 14 kwietnia 2021 r. spółka, odnosząc się do stanowiska organu sformułowanego w odpowiedzi na skargę, podniosła, że nie można uznać, iż skarga została wniesiona po upływie terminu wyznaczonego datą wystąpienia przez spółkę z wezwaniem do usunięcia prawa pismem z 9 kwietnia 2020 r. (doręczonym 15 kwietnia 2020 r.). Odnośnie do kwestii braku zaistnienia przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z ze zm.), dalej: p.p.s.a., spółka stwierdziła, że pismo z 9 kwietnia 2020 r. należy uznać za bezskuteczne jako wniesione podczas zawisłości sprawy sądowoadministracyjnej. Za właściwe wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa traktować trzeba wezwanie z 15 grudnia 2020 r. (doręczone organowi 29 grudnia 2020 r.).
W piśmie z 28 kwietnia 2021 r. Rada [...] podtrzymała swoje stanowisko i argumentację je wspierającą, zauważając, że wezwanie do usunięcia prawa jest czynnością prawną przysługującą danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.), dalej: u.s.g., w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie znajduje zastosowanie powyższy przepis w tak przytoczonym brzmieniu, co wynika z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 18 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Stosownie do tych przepisów art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz przepisy u.s.g., w ich brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. po 1 czerwca 2017 r. Zaskarżona przez spółkę uchwała Rady [...] z [...] czerwca 2009 r. Nr [...] została podjęta przed zmianą art. 101 ust. 1 u.s.g. oraz art. 53 p.p.s.a., co determinuje uznanie, że skarżąca spółka była zobowiązana do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa i do zachowania terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. Skargę na uchwałę rady gminy podjętą przed 1 czerwca 2017 r. w trybie art. 101 u.s.g., należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi rady gminy na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego, a jeżeli rada nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania. Wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia jest obligatoryjnym elementem skuteczności wniesienia skargi na uchwałę organu gminy podjętą przed 1 czerwca 2017 r.
Jak wynika z akt sprawy spółka wniosła skargę na uchwałę Rady [...] z [...] czerwca 2009 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...], poprzedzając ją wezwaniem Rady [...] do usunięcia naruszenia jej interesu prawnego w piśmie z 15 grudnia 2020 r. Należy zgodzić się z organem, że powyższe działanie uchybiało prawu z uwagi na to, iż czynność procesowa spółki wyrażająca się wezwaniem Rady [...] do usunięcia naruszenia prawa dotyczącego wytyczenia obowiązującej linii zabudowy od strony ulicy zbiorczej oznaczonej symbolem 6 KD-Z w odniesieniu do działki nr ew. [...] stanowiła powtórzenie tożsamego wezwania skierowanego do tego organu pismem z 9 kwietnia 2020 r., gdy tymczasem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, co wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, jest czynnością prawną przysługującą konkretnemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie (por. postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 24 czerwca 2002 r. sygn. OSA 2/02). Następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, choćby zostały określone mianem wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, nie są wezwaniami w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. postanowienie NSA z 16 lutego 2021 r. sygn. II OZ 69/21; postanowienie NSA z 4 lutego 2020 r. sygn. II OZ 81/20; postanowienie NSA z 29 listopada 2017 r. sygn. II OZ 1462/17). W uchwale składu siedmiu sędziów z 8 czerwca 1995 r. sygn. III AZP 9/95, OSNAPiUS 1995/20/243 Sąd Najwyższy trafnie wskazał, że jakkolwiek z konstrukcji przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. wynika, że osoba zainteresowana nie ma ograniczenia czasowego do wezwania organu gminy do usunięcia interesu prawnego lub uprawnienia uchwałą, podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, to wezwanie z art. 101 ust. 1 u.s.g. wszczyna postępowanie, które jest obwarowane sprecyzowanymi terminami i innymi warunkami procesowymi. Jeżeli więc strona uruchomi takie postępowanie i na skutek wniesienia skargi z uchybieniem terminu do jej wniesienia doprowadzi do odrzucenia skargi, to ponowne wniesienie w tej samej sprawie takiej samej skargi byłoby podważeniem sensu rygorów procesowych i skutków ich stosowania.
Stanowisko to Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości aprobuje, zauważając, że w świetle niekwestionowanych przez skarżącą spółkę ustaleń rozpatrywana przez Sąd skarga na uchwałę Rady [...] z [...] czerwca 2009 r. Nr [...] stanowi trzecią skargę wniesioną przez skarżącą Spółkę na ww. akt. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że pierwsza skarga złożona w sprawie o sygn. IV SA/Wa 512/20 została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 sierpnia 2020 r. jako niepoprzedzona wezwaniem Rady [...] do usunięcia naruszenia prawa (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Odrzucenie drugiej skargi spółki na przedmiotową uchwałę w sprawie o sygn. IV SA/Wa 1853/20 prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 października 2020 r. spowodowane było z kolei uznaniem, że skarga z 21 lipca 2020 r. (nadana 23 lipca 2020 r.) została wniesiona z uchybieniem terminu, ponieważ tenże termin spółce, która wezwała Radę [...] do usunięcia naruszenia prawa pismem z 9 kwietnia 2020 r., przy zachowaniu treści regulacji prawnych określających bieg terminu w związku z obowiązywaniem stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 na terytorium na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, upłynął – jak stwierdził Sąd - 22 lipca 2020 r.
Nie może ulegać wątpliwości, że w związku z tym, że spółka pismem z 9 kwietnia 2020 r. zwróciła się do Rady [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, ponowne wniesienie przez skarżącą spółkę pismem z 15 grudnia 2020 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie mogło otworzyć stronie drogi do skutecznego złożenia skargi na uchwałę Rady [...] z [...] czerwca 2009 r. Nr [...] w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Sąd pozostaje związany orzeczeniem zamieszczonym w prawomocnym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 października 2020 r. w zakresie, w jakim odnosi się ono do przedmiotu sprawy, rozstrzygnięcia oraz jego podstawy prawnej. W sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę spółki na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdzając, że spółka z przekroczeniem sześćdziesięciodniowego terminu wniosła skargę na uchwałę Nr [...], albowiem tenże termin zapoczątkowany wezwaniem Rady do usunięcia naruszenia prawa zakończył swój bieg 22 lipca 2020 r., skarżąca na potrzeby wykazania skuteczności złożenia skargi nie może w niniejszym postępowaniu, dezawuując prawomocne postanowienie sądowe i prawne podstawy jego wydania, twierdzić aktualnie w oparciu o swój własny pogląd na tok dokonywanych czynności, że wskazywane wyżej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pozostawało "bezskuteczne", wobec czego procesowy charakter tego środka prawnego wykazuje dopiero to wezwanie, które poprzedzało niniejszą skargę, tj. wezwanie zawarte w piśmie z 15 grudnia 2020 r. Niezależnie od formalnego charakteru postanowienia o odrzuceniu skargi nierodzącego skutku powagi rzeczy osądzonej, Sąd związany jest tą oceną wynikającą z rozstrzygnięcia, które zasadza się na uznaniu, że uprawienie spółki do zaskarżenia uchwały zostało już skonsumowane (por. postanowienie NSA z 7 lutego 2018 r. sygn. II OZ 69/18; z postanowienie NSA z 5 lutego 2013 r. sygn. I OSK 2929/12). Prezentowanie odmiennego stanowiska interpretacyjnego przez stronę jest dozwolone, niemniej powinno ono znajdować swoje rozwinięcie w przewidzianych prawem procesowym ramach prawnych, tj. powinno było prowadzić do wniesienia przez spółkę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 października 2020 r. środka zaskarżenia, które przysługiwało skarżącej spółce jako stronie postępowania sądowoadministracyjnego. W tymże środku zaskarżenia strona mogła podnieść zarzuty kwestionujące założenie procesowe odnoszące się do rozpoczęcia i zakończenia biegu terminu wyznaczonego wystąpieniem przez nią do Rady [...] w piśmie z 9 kwietnia 2020 r. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, na którym postanowił oprzeć się Sąd I instancji. Traktowanie na obecnym etapie rozpatrywania sprawy wskazanej kwestii jako spornej, a tym bardziej podzielenie poglądu strony skarżącej i argumentacji ją wspierającej pozostaje niedopuszczalne.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odrzucił skargę, podejmując to orzeczenie na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 58 § 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło