VII SA/Wa 532/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-01
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę altany śmietnikowej może spowodować trudne do odwrócenia skutki, uzasadniające wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości, z samej istoty tej czynności powoduje trudne do odwrócenia skutki. Zniszczenie materiałów budowlanych i poniesienie znacznych nakładów finansowych, a także konieczność ponownego ponoszenia kosztów i nakładu pracy w celu powrotu do stanu poprzedniego, uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nawet jeśli skarżący nie uprawdopodobnił w pełni tych przesłanek we wniosku.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę altany śmietnikowej. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że spowoduje to znaczną szkodę finansową i trudne do odwrócenia skutki, ponieważ Wspólnota nie posiada środków na rozbiórkę i ponosi inne wydatki. Altana pełniła również funkcję wózkowni.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru [...] stycznia 2014 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], którą nakazano inwestorowi – Wspólnocie Mieszkaniowej [...] rozbiórkę altany śmietnikowej na nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Pismem z dnia 11 marca 2014 r. skarżąca wniosła, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości.
Argumentując powyższy wniosek skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki, naraziłoby bowiem Wspólnotę Mieszkaniową na wysokie koszty związane z rozbiórką obiektu. Wskazano, że skarżąca obecnie znajduje się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej i nie posiada środków pieniężnych na dokonanie rozbiórki. Skarżąca podała, że ponosi ona wiele opłat związanych z bieżącymi pracami remontowymi i wydatkami na utrzymanie nieruchomości. Wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje pogorszenie sytuacji finansowej Wspólnoty Mieszkaniowej, co w efekcie może doprowadzić do jej upadku.
Podniesiono również, że przedmiotowa altana pełni podwójną rolę – wózkowni oraz wiaty na kontenery na odpady stałe. Wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę altany spowodowałoby zatem likwidację całości inwestycji, nie tylko jej części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Jak stanowi art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Ocenę zasadności złożonego wniosku poprzedzić należy uwagą, iż Sąd rozpoznał wniosek pomimo błędnego wskazania jako jego podstawy prawnej przepisu art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. – regulującego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez organ, który go wydał. O powyższym przesądził fakt, iż powyższy wniosek został zaadresowany i skierowany bezpośrednio do Sądu, a skarżąca w uzasadnieniu wniosku oparła się o przesłanki wstrzymania decyzji przez Sąd wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/04, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
Wymieniony w art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty, natomiast obowiązek wykazania tych przesłanek leży po stronie skarżącego. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 376/13, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła w należyty sposób istnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu: wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co do zasady bowiem prawdopodobieństwo wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. powinno wynikać z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Ogólnikowa argumentacja skarżącej o jej trudnej sytuacji materialnej, którą dodatkowo pogorszy wykonanie zaskarżonej decyzji, jest natomiast w tym względzie niewystarczająca. Skarżąca nie poparła tych okoliczności stosownymi twierdzeniami ani też dokumentami dotyczącymi wysokości dochodów i wydatków skarżącej.
Podkreślenia jednak wymaga, że Sąd, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie może pomijać oczywistych, wynikających z akt sprawy okoliczności, które jednoznacznie przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonych aktu lub czynności, funkcjonujących w obrocie prawnym (por. postanowienia NSA: z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II OZ 64/13, z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 464/14, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zasadnicze znaczenie w sprawie ma zaś okoliczność, że zaskarżona decyzja nakłada na skarżącą obowiązek rozbiórki altany śmietnikowej. Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności powoduje trudne do odwrócenia skutki (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 276/05, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też Sąd, przy ocenie przesłanek uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji, z urzędu wziął pod uwagę charakter obowiązku nią nałożonego. Wykonanie nakazu rozbiórki altany śmietnikowej doprowadzi z pewnością do zniszczenia co najmniej części użytych do jej budowy materiałów budowlanych oraz będzie wiązało się z poniesieniem znacznych nakładów finansowych. Nadto ewentualny powrót do stanu poprzedniego po wykonaniu takiego obowiązku również będzie wymagał poniesienia dodatkowych kosztów oraz dodatkowego nakładu pracy.
W ocenie Sądu wskazane wyżej okoliczności, zasygnalizowane jedynie przez skarżącą, lecz wzięte pod uwagę z urzędu, uzasadniają stwierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Zatem spełniona i uprawdopodobniona została ustawowa przesłanka do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Należy zaznaczyć, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom i jest oderwane od oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło