VII SA/Wa 550/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-11
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Tadeusz Nowak, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającego na zwiększeniu powierzchni zabudowy, zmianie odległości od granicy działki oraz zmianie przeznaczenia budynku z gospodarczego na mieszkalny, organ nadzoru budowlanego ma bezwzględny obowiązek nakazania rozbiórki części obiektu budowlanego w przypadku niewykonania obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającego na zwiększeniu powierzchni zabudowy, zmianie odległości od granicy działki oraz zmianie przeznaczenia budynku, organ nadzoru budowlanego ma bezwzględny obowiązek, na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazać rozbiórkę części obiektu budowlanego, jeśli inwestor nie przedstawił projektu budowlanego zamiennego. Sąd podkreślił, że brak możliwości przedstawienia projektu zamiennego, który uwzględniałby niezgodne z prawem odstępstwa, nie stanowi podstawy do odstąpienia od nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżący B. i J. Z. zostali zobowiązani do rozbiórki części budynku gospodarczego, który został zrealizowany niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę, w szczególności poprzez zwiększenie powierzchni zabudowy i zbliżenie do granicy działki sąsiedniej. Pomimo nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, skarżący go nie wykonali. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. wadliwą ocenę stanu faktycznego, niewykonalność nałożonych obowiązków oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Nowak, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Protokolant ref. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi B. Z. i J. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego oddala skargę
Uzasadnienie.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.")oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud."), po rozpatrzeniu odwołania B. i J. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") z dnia [...] października 2015r., znak: [...] w przedmiocie nakazania odwołującym się wykonania rozbiórki części obiektu budowlanego - budynku gospodarczego zrealizowanego niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową i decyzją o pozwoleniu na budowę o pow. zabudowy 18m2 i kubaturze 54m3 zwróconej w stronę granicy z działką będącej własnością E. i H. K. zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
[...]WINB, w uzasadnieniu decyzji, wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa była badana przez [...]WINB, którego decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], uchylono w całości decyzję PINB z dnia [...] listopada 2008 r., znak [...], nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego w części wybudowanej niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową i decyzją o pozwoleniu na budowę, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w P., stanowiącej własność B. i J. Z. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W toku dalszego postępowania organ I instancji, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nakazał w trybie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. B. i J. Z. rozbiórkę części obiektu - budynku gospodarczego, zwróconej w stronę granicy z działką o nr [...] o powierzchni zabudowy 18 m2 i kubaturze 54 m3, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w P., stanowiącej własność B. i J. Z..
Od powyższej decyzji odwołali się w ustawowym terminie B. i J. Z.. Decyzją z dnia [...] września 2010r., Nr [...], [...]WINB ponownie uchylił w/w decyzję PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku powyższego decyzją z dnia [...] października 2011 r. PINB działając w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. nałożył na B. i J. Z. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 stycznia 2012 r. projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego zrealizowanego na działce o nr ew. [...], położonej w P. przy ul. [...]. Na mocy w/w decyzji nałożono także na inwestorów obowiązek przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Od powyższej decyzji odwołali się w ustawowym terminie B. i J. Z.. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...], [...]WINB ponownie uchylił w/w decyzję organu powiatowego, tym razem tylko w części dotyczącej obowiązku dotyczącego przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadka braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dalszym toku postępowania, decyzją z dnia [...] października 2015r., PINB na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane z 1994r. B. i J. Z. wykonanie rozbiórki części obiektu budowlanego budynku gospodarczego zrealizowanego niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową i decyzją o pozwoleniu na budowę o pow. zabudowy 18m2 i kubaturze 54 m2, zwróconej w stronę granicy z gruntem E. i H. K., zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w P..
Od powyższej decyzji odwołali się w ustawowym terminie do [...]WINB B. i J. Z.. Rozpoznając odwołanie, [...]WINB wyjaśnił, że w przedmiotowej doszło do zwiększenia powierzchni zabudowy spornego budynku, co spowodowało zmniejszenie wynikającej z dokumentacji projektowej odległości 3, 00 m do 2, 35 m od granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...]. W ocenie organu odwoławczego PINB dokonał prawidłowej oceny odstępstw od pierwotnej dokumentacji projektowej, albowiem powyższe dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu tj. dotyczy sytuacji opisanej wart. 36a ust. 5 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane. Powyższe uprawniało organy nadzoru budowlanego do wdrożenia procedury naprawczej w oparciu o art. 51 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Konsekwencją dokonanych istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego było w niniejszej sprawie nałożenie w określonym terminie na właścicieli nieruchomości obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego dla przedmiotowej inwestycji. Poprawność stanowiska organu, co do wdrożenia w niniejszej sprawie postępowania naprawczego wynikającego z treści art. 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. potwierdzona została także w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB"), którego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...] odmówiono stwierdzenia nieważności w/w decyzji [...]WINB z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...]. W aktach niniejszej sprawy znajduje się także m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2275/13, oddalający skargę kasacyjną B. i J. Z. od wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2734/12 oddalającego skargę w/w osób na decyzję GINB z dnia [...] września 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności w/w rozstrzygnięcia [...]WINB z dnia [...] listopada 2011 r.
[...]WINB wyjaśnił, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") są formułowane w uzasadnieniu orzeczenia. W tym więc zakresie uzasadnienie orzeczenia wykazuje moc wiążącą. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za wadliwe. Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowo administracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.
Organ podkreślił, że stosownie do treści art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., stanowiącego w niniejszej sprawie podstawę prawną w/w rozstrzygnięcia, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt. 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W niniejszej sprawie, w ocenie [...]WINB, okoliczność uprawniająca organ do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o powołany wyżej przepis niewątpliwie zaistniała. Bezspornym jest, iż stosownej dokumentacji projektowej zamiennej dotyczącej przedmiotowej inwestycji państwo Z. organowi I instancji nie przedstawili ani w wyznaczonym terminie tzn. do dnia 31 stycznia 2012 r. (ani do dnia rozpatrzenia odwołania od decyzji z dnia [...] października 2015 r.). W tej sytuacji konieczne stało się wydanie rozstrzygnięcia w oparciu powołany wyżej przepis.
W ocenie [...]WINB wobec charakteru wyżej opisanego odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę jedynie możliwym jest nakazanie inwestorom wykonania rozbiórki części przedmiotowego budynku o pow. zabudowy 18m2 i kubaturze 54m3 zwróconej w stronę granicy nieruchomości, będącej własnością E. i H. K..
Odnosząc się do zarzutów i wywodów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że nie mają one wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu niewskazania przez organ powiatowy terminu [...]WINB wskazał, że brak jest w przepisach ustawy Prawo budowlane z 1994 r. podstawy do określenia terminu wykonania nakazanej rozbiórki w trybie art. 51 ust. 5. Oznacza to, że decyzja orzekająca nakaz rozbiórki obiektu budowlanego podlega wykonaniu z dniem, w którym staje się ostateczna. Wskazać także należało, iż błędne wskazanie w treści decyzji oznaczenia działki będącej własnością E. i H. K. stanowi w ocenie [...]WINB jedynie oczywistą omyłkę pisarską, pozostającą bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Za chybiony uznał [...]WINB zarzut skarżących o niewzięciu pod uwagę przez organ nadzoru budowlanego faktu dokonania przez inwestorów zgłoszenia w 1995 r. zakończenia przedmiotowej budowy w Urzędzie Rejonowym w P.. [...]WINB wyjaśnił, że prawnie skuteczne jest zawiadomienie właściwego organu o zakończeniu budowy tylko co do obiektów wybudowanych zgodnie z zatwierdzonym projektem i warunkami pozwolenia na budowę, co w niniejszej sprawie ewidentnie nie miało miejsca. W skarżonej decyzji organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia art. 107 § 1 k.p.a.
Z decyzją W[...]INB nie zgodzili się B. i J. Z., składając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie datowaną na 3 lutego 2016 r. skargę. Wnieśli o uchylenie w całości decyzji [...]WINB nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., wskazując, że "wadliwość wspomnianej decyzji wynika z błędnej i wybiórczej oceny okoliczności faktycznych, która najpierw została dokonana przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...], kolejne zaś przez [...]WINB w [...]".
Uzasadniając swoją skargę, B. i J. Z. wyjaśnili, co następuje. W październiku 1994 r. otrzymali od ówczesnego Urzędu Rejonowego w P. pozwolenie na budowę budynku oraz garażu. W związku z tym właściciele działek sąsiadujących bezpośrednio z naszą posesją o numerze ewidencyjnym [...] stanowiącej własność E. i H. K. oraz o numerze [...] należącej do W. i A. Z., musieli otrzymać egzemplarze tej decyzji, wobec czego zostali skutecznie powiadomieni o planowanej budowie i możliwości zgłoszenia ewentualnego odwołania od tej decyzji. Wspomniany sprzeciw jednak nie nastąpił z żadnej ze stron, w ustawowym terminie. Dopiero 12 lat później, w roku 2006 sąsiedzi, państwo K. wystąpili do PINB z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie legalności zabudowań usytuowanych na działce skarżących.
W dniu 9 czerwca 2006 r. odbyła się rozprawa administracyjna dot. w/w okoliczności. W toku sprawy złożone zostały wyjaśnienia i doszło do zawieszenia postępowania z uwagi na możliwość zawarcia ewentualnej ugody między stronami. Świadczy to, w ocenie skarżących, o fakcie, że wniosek złożony przez państwa K. miał na celu zaszkodzenie skarżącym i podyktowany był zwykłą sąsiedzką zawiścią, nie natomiast faktem, że ustalone dopiero w późniejszym toku sprawy odstępstwo od projektu budowlanego, polegające na zmniejszeniu odstępu między budynkiem skarżących, a granicą z działką sąsiadów, w sposób rzeczywisty im przeszkadzało. Przez dwanaście lat nie odczuwali oni żadnych negatywnych konsekwencji wynikających z faktu, że jedna ze ścian domu skarżących położona jest bliżej granicy z ich działką, niż powinna. Dopiero w momencie, kiedy pomiędzy stronami doszło konfliktu, postanowili oni w sposób oczywisty zaszkodzić skarżącym.
W 2006 roku PINB nie dostrzegł podstaw do wszczynania postępowania. W czerwcu 2006 r. została skarżącym zaproponowana ugoda, ale w roku 2008 ponownie zostało wszczęte przeciwko nim postępowanie w PINB na wniosek H. K., w tej samej sprawie, co dwa lata wcześniej. W jego wyniku [...] listopada 2008 r. zapadła pierwsza decyzja nakazująca rozbiórkę budynku w części zrealizowanej niezgodnie z dokumentacją projektową. Dopiero w dniu [...] października 2011 r. PINB nałożył na skarżących obowiązek przedstawienia projektu zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Czas na jego złożenie mieli skarżący do końca stycznia 2012 r.
Jak wyjaśnili skarżący, warunkiem niezbędnym do stworzenia opracowania zamiennego jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub ewentualnie w razie jego braku, decyzja ostateczna regulująca tą kwestię. Wobec powyższego w listopadzie 2011 roku zwrócili się z oficjalnym pismem do Burmistrza Miasta [...] o udostępnienie im takich dokumentów. W dniu 10 listopada 2011 r. otrzymali postanowienie o odmowie wydania żądanego zaświadczenia, z faktu, że takowe nie istnieje. Burmistrz wyjaśnił, że działka skarżących znajduje się na terenie, dla którego brak jest planu zagospodarowania przestrzennego jak również decyzji ostatecznej regulującej wspomnianą kwestię, wobec czego skarżący wnieśli odwołanie od decyzji PINB z października 2011 r., a [...]WINB uchylił nałożony przez PINB obowiązek w postaci przedłożenia wspomnianego zaświadczenia.
Skarżący, w dniu 23 grudnia 2011 r. wystąpili do Burmistrza Miasta [...] z wnioskiem o pozwolenia na rozbudowę budynku. Postępowanie w tej sprawie zostało jednak zawieszone przez Burmistrza z uwagi na fakt, że wydanie decyzji w tej sprawie uzależnione było od rozstrzygnięcia przez PINB, czy budynek ma charakter mieszkalny czy też gospodarczy. Wobec faktu, że PINB nie wydał decyzji potwierdzającej fakt, że budynek ma charakter mieszkalny, sprawa dot. jego rozbudowy nie została zakończona.
Jak wyjaśnili skarżący, próbowali oni znaleźć osobę kompetentną do opracowania planu zamiennego, jednakże nie było to możliwe. Zaledwie jedna osoba wyraziła chęć ewentualnej pomocy, ale uzależniła to od rozmowy z PINB. W ocenie skarżących, inspektor PINB miał oświadczyć, że jedynym możliwym projektem zamiennym jest taki, według którego budynek w rzeczywistości oddalony zostałby od granicy z działką sąsiadów o 3 metry i pozbawiony został na ścianie zwróconej do granicy okien. Biorąc pod wagę powyższe, aby spełnić te warunki, skarżący musieliby rozebrać całą ścianę nośną domu, wskutek, czego doszłoby do całkowitej niestabilności pozostałej części. Zakładając zaś hipotetycznie, że jednak rozebranie całej wspomnianej ściany nie niosłoby za sobą innych negatywnych skutków, jeśli chodzi o całą konstrukcję, to postawienie na nowo ściany 60 cm dalej spowodowałby całkowitą likwidację korytarza w domu i brak jakiegokolwiek przejścia do innych pomieszczeń, a nieuwzględnienie jedynego okna we wspomnianej ścianie, byłoby "rozwiązaniem niedorzecznym".
W związku z tym skarżący nie mogli wykonać nałożonego na nas obowiązku, mimo przedłużonego w tym celu terminu. Dlatego też zwrócili się do GINB, który jednak odmówił ostatecznie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z [...] listopada 2011 r.
Jak wskazywali skarżący, po to wystąpili do Urzędu Miasta P. z wnioskiem o ewentualne rozbudowanie budynku, aby sprostać obowiązkom nałożonym na nich przez organy nadzoru budowlanego. Podkreślili, że "opracowanie planu zamiennego, który likwidowałby jedyne przejście w naszym domu i jedyne okno w ścianie, będące źródłem światła dziennego, jest sprzeczne z zasadami życia i społecznego. Przasnyski inspektorat nie uczynił nic w kierunku, aby pomóc nam wyjść z tej sytuacji, tak by postępowanie mogło zakończyć się zgodnie z zasadami prawa, nie krzywdząc przy tym nas, jako zwykłych obywateli".
W ocenie skarżących, [...]WINB wie, że opracowanie projektu zamiennego dla budynku jest równoznaczne z niemożnością dalszego jego użytkowania. Wskazali, że ich celem było doprowadzenie do sytuacji dopuszczalności budowy ich budynku tak, aby ich nieruchomość odpowiadała przepisom prawa, zaś budynek zlokalizowany zostałby w granicy z działką sąsiadów, wnioskodawców wszczętego postępowania.
W ocenie skarżących, ich budynek odpowiada w pełni definicji budynku mieszkalnego, zawartej w art.3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. O tym, że jest to budynek mieszkalny świadczą również dokumenty wydane już w roku 1995, m.in. decyzja o odrolnieniu działki w związku z zamiarem budowy budynku mieszkalnego z dnia 21 lutego 1995 r. oraz decyzja o ustaleniu warunków zabudowy z 6 lutego 1995 r. Fakt, że jest to budynek mieszkalny potwierdza również mapa zasadnicza w skali 1: 500, obejmująca teren, na którym zlokalizowany został budynek. Został on na tej mapie oznaczony symbolem m2, co zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów i budynków oznacza, że jest to budynek mieszkalny. Ponadto skarżący zostali w nim zameldowani oraz płacą stosowny podatek od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Pismem z dnia 19 grudnia 2016 r. ustanowiony dla skarżących pełnomocnik z urzędu oświadczył, że zaskarża w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB. Decyzji zrzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 51 ust. 5 Pr. bud. polegające na uznaniu, że realiach sprawy jedynym możliwym rozwiązaniem jest nakazanie rozbiórki części budynku gospodarczego, jak również brak szczegółowego określenia jakie ściany o jakich wymiarach podlegają rozbiórce i jakie pracę należy wykonać aby doprowadzić budynek do stanu zgodnego z prawem.
Pełnomocnik zarzucił też naruszenie przepisów postępowania, mający wpływ na rozstrzygnięcie art. 10 k.p.a. poprzez brak pouczenia skarżącego o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia przed wydaniem decyzji, art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu administracji I instancji, który w sposób nieprecyzyjny określił obowiązki skarżącego, czym doprowadził do trwałej niewykonalności decyzji.
Pełnomocnik wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji PINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, a także o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci decyzji z dnia [...] lutego 1995r. o ustaleniu warunków zabudowy, decyzji z dnia [...] lutego 1995r. o odrolnieniu gruntów, mapy projektowej skala 1:500 działki nr ew. [...], oświadczenia kierownika budowy z dnia 30 kwietnia 2006 r., zaświadczenia Burmistrza [...] z dnia 12 grudnia 2016 r. - na okoliczność wykazania przeznaczenia mieszkalnego budynku oraz wybudowaniu go zgodnie ze sztuką budowlana, projektem budowlanym i użytkowaniu przez skarżącego oraz o zasądzenie kosztów.
Zdaniem pełnomocnika, z treści art. 51 ust. 5 Pr. bud. wynika, że niezłożenie w zakreślonym terminie poprawionego projektu zamiennego nie musi skutkować bezwzględnym nakazem rozbiórki. Rozbiórka obiektu budowlanego nie ma charakteru bezwzględnego, nakaz ten winien być orzekany jedynie wówczas, gdy wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w tym zakresie, tylko zaznaczając, że jedyną możliwą opcją w danym postępowaniu jest nakazanie inwestorom rozbiórkę części budynku.
Podkreślił, że gdy pozwolono na budowę w zbliżeniu do granicy działki sąsiedniej za przyzwoleniem jej właściciela E. i H. Kl. nie negowali tego faktu, a więc późniejszy spór w kwestii tego zbliżenia nie należy do sfery publiczno-prawnej, lecz prywatno-prawnej. W takim stanie faktycznym sprawy na pytanie - jak należy rozumieć użyte wart. 51 ust. 1 pkt. 3 Pr. bud. określenie "doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem" nie można oprzeć się wyłącznie wąsko na naruszeniu § 12 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, lecz konieczne jest wzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, a więc zarówno dotyczących stanu prawnego, jak faktycznego. Organ nie ustalił w sposób precyzyjny, w jakiej odległości od działki sąsiedniej został wybudowany budynek. Z jednej strony wskazuje, że zbliżył się do granicy zachowując odstęp 2,35 m, a nie 3,00 m, z drugiej strony zaznacza, że zbliżenie obiektu budowlanego nastąpiło o ponad 75 cm w kierunku działki sąsiedniej, co stanowiło istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę. Ponadto, organ błędnie oznaczył budynek w treści decyzji jako gospodarczy. Bezspornym bowiem jest, że J. i B. Z. są zameldowani przy ul. [...] w P. i użytkują budynek do celów mieszkaniowych.
Skarżący nie zostali pouczeni o prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia przed wydaniem decyzji administracyjnej, stąd konieczne jest przeprowadzenie ww. dowodów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.
Ponadto należy również wskazać, że decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego powinna w sposób precyzyjny opisywać obiekt podlegający przymusowej rozbiórce, bowiem to na jej podstawie w przypadku gdy inwestor nie wykona w sposób dobrowolny orzeczonego obowiązku, będzie sporządzany tytuł wykonawczy postępowaniu egzekucyjnym. Całkowicie niedopuszczalnym jest ograniczenie się, przez organy administracji architektoniczno-budowlanej w decyzji nakazującej rozbiórkę, jedynie do wskazania, że rozbiórka dotyczy części budynku rozbudowanej i nadbudowanej, bez szczegółowego określenia, jakie ściany, o jakich wymiarach podlegają rozbiórce i jakie prace należy wykonać, aby doprowadzić budynek do stanu poprzedniego. Tymczasem w decyzji organu administracji I instancji brak jest informacji o wskazaniu ścian, jakie podlegają rozbiórce. Dodatkowo nie jest możliwa rozbiórka części budynku znajdującego się na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w P. i zwróconego stronę granicy z działką nr ew. [...]. Budynek bowiem nie może graniczyć sam ze sobą. Stąd też konieczne jest prawidłowe oznaczenie nieruchomości sąsiednich, co nie zostało uczynione. Powyższe prowadzi do nieważności zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a.
Na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżących złożył Sądowi do akt sprawy m.in. postanowienie PINB z dnia [...] lutego 2017 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] w przedmiocie nakazania odwołującym się wykonania rozbiórki części obiektu budowlanego - budynku gospodarczego zrealizowanego niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową i decyzją o pozwoleniu na budowę o pow. zabudowy 18m2 i kubaturze 54m3 zwróconej w stronę granicy z działką będącej własnością E. i H. K. zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w P. poprzez poprawne oznaczenie nieruchomości numerem ewidencyjnym [...], zamiast błędnego numeru "[...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja organu II instancji, a także decyzja ją poprzedzająca są zgodne z prawem i dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyjaśnić, że okoliczność wybudowania części obiektu budowlanego - budynku gospodarczego niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową i decyzją o pozwoleniu na budowę, o łącznej powierzchni zabudowy 18m2 i kubaturze 54m3 zwróconej w stronę granicy z działką będącej własnością E.i H. K. zlokalizowanego przy ul. [...] w P. nie jest w sprawie sporna. Skarżący nie kwestionują tego faktu, natomiast podnoszą negatywne dla nich konsekwencje wydanej decyzji o nakazie rozbiórki tej części obiektu.
Bezspornym jest również to, że skarżący nie wykonali obowiązku, nałożonego na nich w postępowaniu naprawczym decyzją PINB z dnia [...] października 2011 r., zmienioną w części decyzją [...]WINB z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...]. Oznacza to, że skarżący nie wykonali obowiązku przestawienia w terminie do dnia 31 stycznia 2012 r. projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego zrealizowanego na działce położonej w P. przy ul. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że art. 51 Pr. bud. w ustępie 5 – wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżących - nakazuje organowi nadzoru budowlanego w sposób bezwzględny, a więc nie pozostawiając organowi luzu decyzyjnego, w przypadku niewykonania nałożonego na stronę w terminie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt. 3 Pr. bud. wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części. Zgodnie z cyt. art. 51 ust 1 pkt. 3 Pr. bud. organ, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
W związku z tym, że przedmiotem obowiązku nałożonego przez PINB w zakresie utrzymanym w mocy przez [...]WINB był obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, a nie obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ani PINB, ani [...]WINB nie mogli wydać innego rozstrzygnięcia, niż ujęte w zaskarżonej decyzji i decyzji ja poprzedzającej. Oba organa nie mogły w takim stanie rzeczy nałożyć na skarżących obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5 in fine Pr. bud.), gdyż takowego stanu po prostu nie było.
Jak ponadto wynika z akt sprawy, na podstawie których Sąd orzeka, skarżący nie mieli pozwolenia na budowę budynku gospodarczo – mieszkalnego, a tym bardziej mieszkalnego. Z treści decyzji Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] października 1994 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę wynika, że to pozwolenie udzielone zostało na budynek gospodarczy o określonej powierzchni i zgodnie z załączonym projektem. W opisie technicznym do projektu wyraźnie jest stwierdzone, ze budynek ma mieć charakter gospodarczy. Wbrew więc twierdzeniu skarżących, organa obu instancji poprawnie fakt ten ustaliły. Nie ma bowiem prawnego znaczenia przy kwalifikacji charakteru budynku fakt, podnoszony przez skarżących, zameldowania ich przez właściwy do spraw ewidencji ludności organ. Tzw. "zameldowanie" jest bowiem jedynie potwierdzeniem faktu zamiaru stałego lub czasowego pobytu danej osoby we wskazanym miejscu – zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt. 1 obecnie obowiązującej ustawy o ewidencji ludności z dnia 24 września 2010 r. (t. jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 657), a także zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 r. (t. jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993).
O charakterze użytkowym budynku nie może – jak chce pełnomocnik skarżących – przesadzać ani opinia kierownika budowy, ani decyzja o odrolnieniu działki w związku z zamiarem budowy budynku mieszkalnego, ani mapa zasadnicza w skali 1: 500, ani nawet decyzja o ustaleniu warunków zabudowy z [...]lutego 1995 r., gdyż decydujące znaczenie dla rozpoczęcia i zakresu robót budowlanych ma decyzja o pozwoleniu na budowę oznaczonego w niej obiektu budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że przyczyny zastosowania przez organa obu instancji art. 51 ust. 5 Pr. bud. w omawianym stanie faktycznym były już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 kwietnia 2015 r. II OSK 2275/13 stwierdził, co następuje: "skarżący nie kwestionują ustaleń faktycznych, które stanowiły podstawę zastosowania tych przepisów. Nie kwestionują więc, że odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegały na tym, że zwiększono w stosunku do przewidzianej w projekcie budowlanym powierzchnię zabudowy o 18 m2, że ściana budynku zamiast w przewidzianej w projekcie budowlanym odległości 3 m od granicy z działką nr [...], została usytuowana w odległości 2,35 m od tej granicy oraz że zamiast budynku o przeznaczeniu gospodarczym wybudowali budynek o przeznaczeniu mieszkalnym. Takie odstępstwa, w świetle art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, w oczywisty sposób są odstępstwami istotnymi. Zgodnie bowiem z art. 36a ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego istotnym odstępstwem jest zmiana charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, w tym powierzchni zabudowy. Z kolei zgodnie z punktem szóstym powołanego przepisu istotnym odstępstwem jest zmiana zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zatem odstępstwa polegające na tym, że zwiększono w stosunku do przewidzianej w projekcie budowlanym powierzchnię zabudowy o 18 m2 oraz że zamiast budynku o przeznaczeniu gospodarczym wybudowano budynek o przeznaczeniu mieszkalnym są odstępstwami istotnymi".
W świetle powyższych ustaleń NSA, z którymi tut. Sąd w pełni się zgadza, uzasadnionym było nałożenie przez organ obowiązku wykonania projektu budowlanego zamiennego, na podstawie ww. art. 51 ust. 1 pkt. 3 Pr. bud., a wobec niewykonania tego obowiązku, wydanie w trybie art. 51 ust. 5 Pr. bud. decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu; zwłaszcza, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości przywrócenie stanu poprzedniego z uwagi na to, że jak wynika z akt sprawy, ta część obiektu nie powstała w wyniku rozbudowy lub nadbudowy, ale w wyniku istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, które polegało na tym, że:
1. zwiększono w stosunku do przewidzianej w projekcie budowlanym powierzchnię zabudowy o 18 m2,
2. ściana budynku zamiast w przewidzianej w projekcie budowlanym odległości 3 m od granicy z działką nr 3497, została usytuowana w odległości 2,35 m od tej granicy oraz
3. zamiast budynku o przeznaczeniu gospodarczym skarżący wybudowali budynek o przeznaczeniu mieszkalnym.
Przedstawiony w piśmie pełnomocnika z urzędu pogląd odnośnie nieważności zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, a to przede wszystkim z uwagi na treść powołanego wyżej wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2015 r. II OSK 2275/13, w którym ten Sąd kontrolował wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2734/12 w sprawie ze skargi państwa Zalewskich na wspomnianą w części poprzedzającej decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...]. NSA oddalił skargę kasacyjną, zaś decyzja GINB odmawiająca stwierdzenia nieważności stała się ostateczna. W wyniku tej decyzji [...]WINB, organ I instancji wydał decyzje nakazująca rozbiórkę części przedmiotowej budynku, utrzymana w mocy zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzja [...]WINB.
Stan faktyczny sprawy, jak i stan prawny będący podstawa ww. rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie uległ zmianie, nie uległa również w żaden sposób zmianie argumentacja skarżących. Dlatego też należy stanowczo stwierdzić, że zaskarżona decyzja [...]WINB również nie jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, kolidującego z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym.
Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Za utrwalony można jednak uznać pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, Lex 165717). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
Jak wskazały organa obu instancji skarżący, przy realizacji swojej inwestycji odstąpili od projektu budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z października 1994 r. Odstąpienia polegające m.in. na zmianie odległości budynku od granicy z sąsiednią działką oraz zmianie zamierzonego sposobu użytkowania obiektu, zgodnie z art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego zaliczane są do kategorii istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego i wymagały uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydania badanej decyzji [...]WINB, w przypadku ustalenia na podstawie stanu faktycznego sprawy, że nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ zobowiązany był wydać, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane, decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, zaś w wypadku uchybienia temu obowiązkowi – w trybie art. 51 ust. Pr. bud. – nakazać rozbiórkę obiektu w części naruszającej pozwolenie na budowę.
Wykonanie więc przez organ nadzoru budowlanego (a nie administracji architektoniczno-budowlanej, jak twierdzi pełnomocnik skarżących) wskazanych wyżej przepisów prawa nie stanowi ich naruszenia. Skoro pełnomocnik wskazuje, że w sprawie doszło do nieważności orzeczenia administracyjnego z uwagi na hipotezę art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a., to należy wskazać, że taka argumentacja nie spotkała się z aprobatą WSA w Warszawie w wyroku z dnia 6 czerwca 2013 r. VII SA/Wa 2734/12, ani NSA, co znalazło odbicie w treści uzasadnień ww. wyroków obu tych Sądów.
Nie można kontrolowanej decyzji [...]WINB postawić zarzutu niewykonalności. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a. obejmuje zarówno niewykonalność faktyczną, jak i prawną. Niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny, kiedy już w momencie wydania decyzji istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, obiektywnie wykluczająca określone działanie (m.in. ze względu na poziom wiedzy technicznej, rozwój technologii). Niewykonalność prawna pojawia się wtedy, gdy istnieją prawne zakazy lub nakazy, które stanowią nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. O niewykonalności w tym znaczeniu można mówić również wtedy, gdy wykonanie decyzji wiązałoby się z dokonaniem np. czynu niedozwolonego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Działanie powodujące szkodę może być zawinione, jak też wynikać z odpowiedzialności za działania innych osób, za skutek działalności z użyciem rzeczy lub sił przyrody (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 760/08, Lex 477241). Natomiast nie stanowią powodu niewykonalności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a. ani przeszkody ekonomiczne, ani finansowe, ani też trudności techniczne, czy też negatywne nastawienie adresatów decyzji i innych podmiotów do wykonania decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 590/07, Lex 484998).
Jak wyraźnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 kwietnia 2015 r. II OSK 2275/13 "twierdzenie skarżących o niewykonalności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. w istocie wynika z tego, że chcieliby zachować dotychczasowe usytuowanie budynku, a więc w odległości niezgodnej z przepisami od granicy działki sąsiedniej i w związku z tym chcieliby, aby sporządzić projekt budowlany zamienny przewidujący taką odległość, co z powodów prawnych nie jest możliwe. Nie jest to jednakże przyczyna niewykonalności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a. Jeżeli bowiem skarżący nie przedłożą projektu budowlanego zamiennego, organ administracji na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego będzie mógł wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części".
Decyzja [...]WINB, zaskarżona w niniejszej sprawie, jest w pełni wykonalna. Treścią rozstrzygnięcia jest bowiem utrzymanie w mocy orzeczenia organu I instancji, a nie rozstrzygniecie merytoryczne. Oznaczenie zaś przedmiotu nakazanej rozbiórki przez organ I instancji jest na tyle precyzyjne, że z pewnością nie powoduje nieważności decyzji PINB, zwłaszcza że organ ten sprostował oczywistą omyłkę w oznaczeniu nr ewid. działki sąsiedniej, w decyzji o nakazie rozbiórki.. Zakres uprawnienia skarżących w odniesieniu do tego, jakie roboty budowlane i w jakim zakresie zostały im dozwolone udzielonym pozwoleniem na budowę wynika z treści tejże decyzji administracyjnej i z projektu budowlanego, znajdującego się w aktach sprawy. Wbrew więc twierdzeniu skarżącego, nie ma trudności z określeniu przedmiotu rozbiórki – rozebrana ma zostać ta część budynku, która nie została ujęta w pozwoleniu na budowę i załączonym do niego projekcie budowlanym – w taki też sposób, aby zachowana została ustalona odległość od granicy z nieruchomością, stanowiącą własność E. i H. K., zaś istniejący budynek od strony granicy z gruntem państwa K. został w ten sposób pomniejszony o 18 m2, a zarazem o 54 m3.
Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 października 2011 r., II OSK 1089/10 (ONSA) "Niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Natomiast niewykonalność faktyczna decyzji to trwała niemożność jej wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym. Ten nieusuwalny charakter niemożności wykonania decyzji ma niezwykle istotne znaczenie, przy ocenie istnienia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a. Nie stanowią bowiem o faktycznej niewykonalności decyzji różnego rodzaju trudności w wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją.". Pogląd ten tut. Sąd w pełni podziela i również z uwagi tak poprawnie rozumianą niewykonalność decyzji, uznaje zarzut pełnomocnika skarżących odnośnie wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a. za błędny.
Z tychże przyczyn zarzut pełnomocnika skarżących w zakresie nieważności z art. 156 §1 pkt. 5 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie.
Na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., gdyż po pierwsze skarżący (ani ich pełnomocnik) nie wskazali, w jaki sposób naruszenie dyspozycji tego przepisu wpłynęło na treść orzeczenia i czy w ogóle miało jakiekolwiek znaczenia w sprawie, a po drugie skarżący zostali zawiadomieni przez PINB pismem z dnia 25 września 2015 r., że po 7 dniach od daty otrzymania tego pisma PINB uzna, że bezskutecznie upłynął termin do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego i wyda decyzje o nakazaniu rozbiórki obiektu lub jego części.
Jak słusznie wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 21 września 2016 r. II SA/Bd 787/16 "Zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 KPA przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych". Nie stanowi zaś takiego wykazania stwierdzenie, że skarżący nie mogli złożyć wniosków dowodowych, powołanych w piśmie pełnomocnika z urzędu skarżących, gdyż po pierwsze pisma te mogli złożyć w toku wieloletniego już postępowania. po drugie – jak wskazano w powyższej części uzasadnienia – złożone dokumenty nie miały znaczenia ani dla treści wydanych decyzji, ani wyroku w sprawie niniejszej. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 stycznia 2015 r., II SA/Lu 7/14, "Sam zarzut naruszenia art. 10 § 1 KPA, bez wykazania związku tego naruszenia z treścią rozstrzygnięcia, nie daje natomiast wystarczających podstaw do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Zarzut taki może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych". Nie jest w ocenie tut. Sądu wiarygodne twierdzenie pełnomocnika skarżących, że brak powiadomienia strony przez organ o "prawie zapoznania się z aktami sprawy i złożenia oświadczenia przed wydaniem decyzji" w rzeczywistości pozbawił skarżących takiego prawa.
Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowisko, że naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 89 § 2 KPA, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy były skarżącemu znane przed wydaniem zaskarżonej decyzji, a skarżący nie wskazał czynności procesowej, której nie mógł dokonać, ani dowodu, którego w sprawie nie mógł przedstawić (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2014 r. I OSK 1543/14).
W takim stanie rzeczy, uznając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji [...]WINB i poprzedzającej ja decyzji PINB, jak również bezpodstawność skargi, uzupełnionej pismem pełnomocnika z urzędu skarżących, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło