VII SA/Wa 576/13

WyrokWSA w Warszawie2013-11-19

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, będąca decyzją ostateczną, może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 154 § 1 k.p.a., jeśli żadna ze stron nie nabyła na jej mocy prawa?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, nawet jeśli nałożony obowiązek jest w najwyższym możliwym zakresie, nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Strona zobowiązana nabywa prawo do wykonania obowiązku w określonym zakresie i terminie, a inna strona postępowania nabywa prawo do oczekiwania wykonania tego obowiązku. W związku z tym, taka decyzja nie może być uchylona ani zmieniona w trybie art. 154 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty. Skarżąca wniosła o zmianę decyzji rozbiórkowej w trybie art. 154 § 1 k.p.a., argumentując, że decyzja ta nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, a za zmianą przemawia słuszny interes strony. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją, na mocy której strony nabyły prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012r. na podstawie art. 154 § 2 oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) po przeprowadzeniu postępowania na wniosek J. D., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r. W uzasadnieniu organ podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), nakazał J. i S. D. rozbiórkę wiaty usytuowanej, przy budynku mieszkalnym, na działce położonej przy ul. [...] w m. [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r., a następnie skarga na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lutego 2006 r. (II SA/Po 994/04). Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r. (II SA/Po 762/09) oddalił skargę J. D. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego orzeczeniem tego Sądu z dnia 17 lutego 2006 r. (II SA/Po 994/04). Z uwagi na niewykonanie rozbiórki toczy się postępowanie egzekucyjne, mające na celu przymusowe wykonanie obowiązku nałożonego na J. i S. D., w którym zastosowana została grzywna w celu przymuszenia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2012 r., II SA/Po 706/11). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmówił uchylenia (w trybie art. 161 k.p.a.) ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]października 2004 r. W dniu 21 maja 2012 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo J. D., zawierające żądanie zamiany decyzji organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2004 r. poprzez jej uchylenie i wydanie decyzji polegającej na legalizacji samowolnie wybudowanej wiaty. Żądanie to zostało sformułowane na podstawie art. 154 § 1 k.p.a.. ponieważ - w ocenie wnoszącej podanie jest to decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, a za zmianą decyzji przemawia słuszny interes stron lub interes społeczny. Następnie J. D. wyjaśniła, iż w istocie żądanie zmiany w trybie art. 154 k.p.a. dotyczy ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004r. Profesjonalny pełnomocnik J. D. jednoznacznie określił żądanie wskazując, iż strona żąda zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej "na podstawie art. 154 § 1" k.p.a. Odnosząc się do tego żądania organ wskazał, że zgodnie z art. 154 k.p.a.: "decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony". Zdaniem organu "nabycie prawa" należy w tym przypadku rozumieć szeroko. Każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabywa prawa". Dlatego, nie można jako nie tworzącej praw nabytych dla strony potraktować decyzji, która ustanawia obowiązki" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2011 r., II OSK 912/10 - baza orzeczeń sądów administracyjnych). Przez nabycie prawa z decyzji ostatecznej (art. 154 k.p.a.) należy rozumieć każde przysporzenie w sferze prawnej. W przypadku decyzji, na mocy której nałożono na stronę obowiązek tym przysporzeniem w sferze prawnej jest skonkretyzowanie co do treści i rozmiaru spoczywającego na stronie obowiązku. W ten sposób przepisy k.p.a. chronią stronę przed zwiększeniem określonego decyzją ostateczną obowiązku, bez jej zgody, tylko z tego powodu, że przemawia za tym interes społeczny - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2005 r., OSK 1188/04; LEX nr 164973). Skoro ostateczną decyzją z dnia [...] października 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. i S. D. (jako inwestorom) rozbiórkę wiaty wybudowanej - bez wymaganego pozwolenia na budowę - na działce położonej przy ul. [...]. w miejscowości [...] i nakaz ten został wydano na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, to decyzja ta nie jest ostateczną decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Zgodnie z żądaniem strony zostało wszczęte nadzwyczajne postępowanie administracyjne w trybie art. 154 k.p.a., a skoro ostateczna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r. nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, to organ odmówił uchylenia tej decyzji. Od decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...].11.2012r. J. D., wniosła odwołanie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania J. D., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2012r., w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji administracyjnej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie prowadzone w oparciu o art. 154 K.p.a. stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego i ma na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych dotkniętych wadami niekwalifikowanymi, tzn. takimi, które nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. Uchylenie lub zmiana decyzji administracyjnej w trybie art. 154 § 1 K.p.a. może nastąpić w sytuacji, gdy łącznie spełnione są następujące przesłanki: 1) postępowanie w sprawie indywidualnej zostało zakończone decyzją ostateczną, na podstawie której żadna ze stron nie nabyła prawa, 2) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Badana decyzja [...] WINB z dnia [...].10.2004r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja PINB dla [...] z dnia [...].08.2004r., zapadły w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Nakaz rozbiórki orzeczono w oparciu o art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016, z późn. zm). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, pojęcie "nabycia prawa" z decyzji administracyjnej odnosi się do sfery prawa materialnego. Pojęcie to należy rozumieć szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony poprzez przysporzenie na jej rzecz w sferze prawnej, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawa". W tym sensie "nabycie praw" może nastąpić również w decyzji nakładającej na stronę obowiązek prawny (wyrok NSA z dnia 27.05.2003r., sygn. akt IV SA 3205/01). Na podstawie decyzji, która nakłada na stronę obowiązek, strona nabywa prawo do tego, aby egzekwowano od niej wyłącznie obowiązek w ustalonym zakresie, a nie obowiązek dotkliwszy, tzn. w większym wymiarze bądź na mniej korzystnych warunkach. Decyzja o nakazie rozbiórki nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa w rozumieniu art. 154 § 1 K.p.a. (wyrok NSA z dnia 14.02.2002r. sygn. akt IV SA 1076/00, wyrok NSA z dnia 24.02.2005r. sygn. akt OSK 1188/04). Decyzja wydana w trybie art. 48 Prawa budowlanego jest decyzją nakładającą na stronę obowiązek, a to powoduje, że niedopuszczalne jest jej wzruszenie w trybie art. 154 K.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17.05.2011r., sygn. akt. VII SA/Wa 2438/10). Podobne stanowisko wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20.04.2012r., sygn. akt II OSK 200/11, w którym wskazał, że decyzja nakazująca stronie przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego nie może być zmieniona w trybie art. 154 K.p.a. Mimo pozornego braku nabycia przez stronę zobowiązaną do wykonania rozbiórki nabycia jakichkolwiek praw w rzeczywistości jest tak, że strona zobowiązana nie tylko ma określone decyzją obowiązki, a więc obowiązek rozbiórki konkretnego obiektu, zaś niekiedy, jeżeli przepis prawa materialnego to przewiduje, w decyzji takiej określa się również termin wykonania rozbiórki. Z decyzji takiej wynika dla strony zobowiązanej uprawnienie, że ma wykonać rozbiórkę określonego obiektu, a nie także innych obiektów; gdy określono w decyzji termin rozbiórki, do uprawnień strony można zaliczyć też prawo do tego, że nie można od niej żądać wcześniejszego wykonania rozbiórki. Ponadto w niniejszej sprawie, postępowanie zakończone wydaniem ostatecznej decyzji nakazującej Państwu J. i S. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty, prowadzone było z udziałem zainteresowanych stron, które mają prawo oczekiwać, że nakaz ten zostanie wykonany, z czym niewątpliwie należy utożsamiać nabyte przez nich uprawnienie. W związku z powyższym oraz biorąc pod uwagę charakter prawny weryfikowanej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że w trybie art. 154 K.p.a. nie jest możliwe uchylenie decyzji [...] WINB z dnia [...].10.2004r., utrzymującej w mocy decyzję PINB dla-[...] z dnia [...].08.2004r. Ustosunkowując się do argumentów przedstawionych przez skarżącą w złożonym odwołaniu wyjaśnił, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 K.p.a. przewiduje nadzwyczajny tryb wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych objętych ogólną zasadą trwałości decyzji, określoną w art. 16 K.p.a. Przepis ten, co wynika z jego brzmienia, ma zastosowanie wówczas, gdy na mocy określonej decyzji żadna ze stron nie nabyła prawa. W związku z tym nie jest wystarczające zbadanie czy skarżący nie nabył kwestionowaną decyzją żadnych praw. Konieczne jest zbadanie czy żadna ze stron tych praw nie nabyła. W niniejszej sprawie, postępowanie zakończone ostateczną decyzją nakazującą rozbiórkę przyznaje prawo zarówno adresatowi decyzji nakazowej (rozbiórka obiektu budowlanego), jak i stronie jego postępowania (prawo oczekiwania, że obowiązek rozbiórki zostanie wykonany). J. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa procesowego, to jest art. 154 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wadliwe uznanie, iż decyzja rozbiórkowa nie jest decyzją na podstawie której żadna ze stron nie nabyła prawa, co spowodowało wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej uznając, iż przedmiotowa decyzja nie jest decyzją ostateczną na podstawie której żadna ze stron nie nabyła prawa i przyjmując, iż na podstawie decyzji o nakazie rozbiórki budynku strona nabyła prawo. Artykuł 154 k.p.a. wprowadza wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych - organ może na podstawie własnego uznania zmienić decyzję ostateczną, na mocy której strona nie nabyła prawa, a przemawia za tym słuszny interes strony lub interes społeczny. Ustanawia dwie przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, aby można było wzruszyć decyzję ostateczną. Musi to być decyzja, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, a po wtóre za jej wzruszeniem (uchyleniem lub zmianą) musi przemawiać interes społeczny lub słuszny interes strony. Fakt, iż przedmiotowa decyzja jest ostateczna nie budzi wątpliwości, nadto przyjąć należy, iż strona nie nabyła na podstawie tejże decyzji żadnych praw. Stanowisko organu administracji jest w tej kwestii odmienne. W skardze podniesiono, iż tylko w niektórych przypadkach decyzja nakładająca obowiązek może zostać uznana za decyzję, z której strona nabywa prawo. Ma to miejsce wtedy gdy zmiana takiej decyzji może powodować nałożenie obowiązku w większym wymiarze, bądź na mniej korzystnych warunkach (np. zmiana terminu wykonania obowiązku), a tym samym pogorszyć sytuację prawną strony (wyrok NSA z 27 maja 2003r., IV SA 3205/2001 - Lex Polonica nr 363593; teza pierwsza wyroku NSA z 18 lutego 1999 r., IV SA 251/97 - Lex nr 48251; wyrok SN z 12 grudnia 1997 r., III RN 92/97- Lex Polonica nr 327677, oraz wyrok NSA OZ w Poznaniu z 21 marca 1995 r., SA/Po 2119/94, Lex Polonica nr 307315). W doktrynie wskazuje się, że decyzją na mocy której żadna ze stron nie nabywa prawa, jest: decyzja odmowna dla wszystkich stron, decyzja cofająca w całości przyznane wcześniej uprawnienie lub stwierdzająca wygaśnięcie tego uprawnienia, decyzja nakładająca obowiązek w najwyższym dopuszczalnym zakresie (E. Iserzon, w: E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - teksty - wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 260). W zaistniałym stanie faktycznym decyzja nakłada obowiązek w najwyższym możliwym zakresie tj. nakazuje rozbiórkę budowli, a więc zgodnie z przedstawionym poglądem doktryny nie można uznać aby strona nabyła na jej podstawie jakiekolwiek prawa. Decyzją tą należy uznać za decyzję na podstawie której strona nie nabyła prawa, a więc może ona być zmieniona w trybie art. 154 k.p.a. Oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny - co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, również nie wyłącza możliwości zmiany tej decyzji w trybie art. 154 lub 155 k.p.a. Wskazano również, że uchyleniu lub zmianie mogą ulec zwłaszcza takie decyzje niewadliwe, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. Sytuacja taka, zdaniem skarżącej, miała miejsce w przedmiotowej sprawie, albowiem organ mógł wydać decyzje o rozbiórce obiektu, jak i legalizować samowolę nakładając jednocześnie opłatę legalizacyjną. W sytuacji gdy nałożono na stronę obowiązek w najwyższym możliwym wymiarze, nie nabyła ona żadnego prawa, a jedynie została obciążona obowiązkiem - sankcją w najwyższym możliwym wymiarze. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle tych kryteriów, skargę należało oddalić. Kontrolowane przez Sąd rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r., wydane zostały w szczególnym trybie postępowania administracyjnego tj. w trybie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, którego warunki zastosowania określone są w art. 154 k.p.a. W postępowaniu tym organ, może dokonać weryfikacji jedynie takiej decyzji na mocy, której żadna ze stron postępowania nie nabyła prawa i która posiada przymiot ostateczności. Przy czym weryfikacji dokonuje tylko z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 154 k.p.a., tj. tego czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w doktrynie wskazuje się, że pojęcie "nabycie prawa", o którym mowa w art. 154 k.p.a. należy rozumieć szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona nabyła prawa (zob. np. wyrok NSA z dnia 27 maja 2003 r., sygn. akt IV SA 3205/01, M. Prawn. 2003/14/627). Wskazuje się także, że w razie gdy w postępowaniu administracyjnym bierze udział więcej niż jedna strona, wówczas wymagane jest, aby żadna ze stron nie nabyła prawa z decyzji ostatecznej. Odnosi się to zarówno do postępowania wszczętego na żądanie jednej ze stron, jak i do postępowania wszczętego z urzędu. Ocena, czy decyzja ostateczna wydana w postępowaniu, w którym uczestniczyło kilka stron, tworzy lub nie tworzy praw dla każdej ze stron, wymaga uwzględnienia, czy w postępowaniu tym uczestniczą strony o sprzecznych interesach, czy też interesy stron są tożsame. W tym pierwszym przypadku przepis art. 154 § 1 k.p.a. nie będzie miał zastosowania, bowiem przynajmniej jedna ze stron postępowania może wywodzić swoje prawo nabyte z decyzji ostatecznej, na mocy której inna ze stron nie nabyła prawa. Treść takiej decyzji ostatecznej powinna być jednak konfrontowana z przepisami prawa materialnego stanowiącego podstawę jej wydania, bowiem przepisy tego prawa określają treść stosunków prawnych powstających między stronami postępowania w danej sprawie administracyjnej (zob. A. Wrobel. Komentarz do art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej LEX). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, należy podzielić argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w przedmiotowej sprawie nie było możliwym uchylenie lub zmiana, w trybie art. 154 k.p.a. ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. nakazującą J. i S. D. rozbiórkę wiaty, gdyż decyzje te są decyzjami na mocy, których strony postępowania nabyły prawa. Z akt niniejszej sprawy wynika, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. zapadła po przeprowadzeniu postępowania z udziałem E. B.. Stwierdzić więc trzeba, iż uzyskał on na podstawie wymienionej decyzji prawo do domagania się rozbiórki wiaty, co stanowiło przesłankę negatywną zastosowania w niniejszej sprawie trybu określonego w art. 154 k.p.a. Organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie zobligowane były wydać kontrolowane rozstrzygnięcia w określonych prawem okolicznościach i wola stron postępowania, czy też ich zgoda na zmianę bądź uchylenie decyzji nie była wystarczającą przesłanką do uchylenia bądź zmiany decyzji nakazujących rozbiórkę w trybie art. 154 k.p.a. W przeciwieństwie do postępowania głównego (dotyczącego nakazu rozbiórki), postępowanie prowadzone w trybie art. 154 § 1 k.p.a. (zmierzające do zmiany lub uchylenia tego nakazu rozbiórki) nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Organ w ramach tego trybu miał jedynie możliwość weryfikacji decyzji nakazującej rozbiórkę z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 154 k.p.a., tj. tego czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz tego czy weryfikowana decyzja jest decyzją ostateczną na mocy, której żadna ze stron nie nabyła prawa (zob. np. wyrok NSA z dnia 4 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1286/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie Sądu jest rzeczą oczywistą, iż zmiana decyzji rozbiórkowej polegająca choćby na zmniejszeniu zakresu nałożonych obowiązków jest zawsze korzystna dla strony. Takie rozumienie "słusznego interesu strony" jako przesłanki do zmiany lub uchylenia decyzji stanowiłoby niczym nieograniczoną możliwość wzruszania decyzji ostatecznych. Tym samym niweczyłoby całkowicie zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło