VII SA/Wa 648/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-12

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła – Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, wspólnie utrzymuje się z emerytur, posiada dom i współwłasność nieruchomości, a także prowadzi działalność gospodarczą, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego sytuacja materialna, uwzględniająca stałe dochody z emerytur, posiadane nieruchomości oraz prowadzoną działalność gospodarczą, nie uzasadnia twierdzenia o niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zobowiązania cywilnoprawne, takie jak spłata pożyczek, nie mają pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, a strata z działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie braku płynności finansowej.
Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymują się z emerytur, prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi straty. Wskazał na ponoszone wydatki, w tym koszty leczenia, spłatę pożyczek oraz bieżące utrzymanie gospodarstwa domowego. Sąd analizował jego sytuację materialną, dochody, posiadane nieruchomości oraz prowadzoną działalność gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła – Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2017r. po rozpoznaniu wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić A. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 11 kwietnia 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy A. K., w których wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Wspólnie utrzymują się z dochodów z tytułu emerytur w wysokości 3.628,15 złotych miesięcznie. Ponadto wnioskodawca wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą. Dodał przy tym, że przynosi ona straty i w najbliższym czasie z tego powodu zostanie zawieszona. Wnioskodawca posiada dom w W., współwłasność nieruchomości w W., żona mieszkanie w którym zamieszkuje syn z rodziną. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że ponosi koszty leczenia oczu. Oświadczył, że nie posiadają z żoną oszczędności. Spłacają pożyczki zaciągnięte na spłaty współwłaścicieli po sądowym dziale spadku i zniesieniu współwłasności. Wnioskodawca wyszczególnił, że ponosi następujące wydatki tj. podatek od nieruchomości ok. 63,00 złotych, opłatę za gaz ok. 650,00 złotych, opłatę za wodę ok. 200,00 złotych, opłatę za prąd w wysokości ok. 175,00 złotych, telewizja ok. 129,00 złotych, telefon ok. 133,00 złotych, wywóz nieczystości 45,00 złotych, zakup środków higieny ok. 360,00 złotych, koszty leczenia ok. 300,00 złotych, przejazdy ok. 160,00 złotych, utrzymanie dużego psa ok. 400,00 złotych, wyżywienie ok. 900,00 złotych. W tym stanie faktycznym stwierdzono co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z wymienionych sytuacji nie zachodzi w niniejszej sprawie. Wskazać należy, iż wnioskodawca z małżonką uzyskują stałe dochody z tytułu emerytur w wysokości 3628,15 złotych miesięcznie. Wnioskodawca posiada dom oraz współwłasność nieruchomości w W. o wskazanej wartości ok. 500 000 złotych, małżonka posiada mieszkanie. Ponadto wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą. Z internetowej bazy KRS wynika, że prowadzi działalność pod nazwą [...] [...] Spółka Jawna, brak informacji o jej zawieszeniu. Powyższe okoliczność nie wskazują by wnioskodawca był osobą ubogą, znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia podnoszona okoliczność o ponoszonej stracie z prowadzonej działalności jak i przyszłym jej zawieszeniu. Podkreślić należy, iż strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt I GZ 105/12. W orzecznictwie utrwalony jest także pogląd, że podmiot który nie wykazał, iż utracił płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinien partycypować w kosztach postępowania sądowego (zob. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008r., sygn. akt I OZ 208/08). Również argumentacja wnioskodawcy w uzasadnieniu wniosku dotycząca spłat pożyczek, zaciągniętych na spłaty współwłaścicieli po sądowym dziale spadku i zniesieniu współwłasności i ponoszonych wydatków nie przemawia za uwzględnieniem wniosku. Powyższe bowiem nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie tyle istotna jest wysokość deklarowanych przez stronę wydatków, co kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Zatem spłata pożyczek nie uzasadnia twierdzenia, że jest to wydatek, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się już stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne (raty kredyty, pożyczek) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2011r. sygn. II OZ 130/11 Lex nr 1080416, postanowienie z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302). Z powyższych względów uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sytuacja przedstawiona we wniosku wskazuje, że wnioskodawca uzyskując małżonką stałe dochody miesięczne we wskazanej wyżej wysokości, a dodatkowo prowadząc działalność gospodarczą jest w stanie samodzielnie ponieść w całości koszty postępowania sądowego i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło