VII SA/Wa 737/22

WyrokWSA w Warszawie2022-05-06

Skład orzekający: Anna Milicka-Stojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji umarzającą postępowanie administracyjne i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania jest zgodna z prawem, w sytuacji gdy wcześniejsze orzeczenia sądowe wskazywały na konieczność prowadzenia postępowania w innym trybie?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji umarzającą postępowanie i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zgodnie z wiążącymi wskazaniami sądów, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy, uchylając decyzję i przekazując sprawę, prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., respektując zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu E.C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., w związku z robotami wykonanymi na sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...]. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. i błędne zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. przez WINB, twierdząc, że postępowanie było bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu E.C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala sprzeciw. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WINB" lub "organ") decyzją z [...] marca 2022 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej jako "PINB") z [...] stycznia 2022 r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w W., w związku z robotami wykonanymi na nieruchomości przy ul. [...] w W.. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezydent [...] decyzją z [...] września 2011 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. C. (dalej jako "inwestor") pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku jednorodzinnego wraz z przebudową budynku gospodarczego przy ul. [...] w W. na dz. nr [...] w obrębie [...], według projektu z sierpnia 2010 r. stanowiącego integralną część decyzji. PINB w dniach 20 i 26 kwietnia 2012 r., po interwencji A. G., przeprowadził oględziny, w wyniku których ustalił, że na skutek robót budowlanych wykonywanych przy rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] pogorszył się stan techniczny sąsiedniego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., należącego do zgłaszającej. Następnie PINB decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (wówczas Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz mając na uwadze uzyskaną opinię techniczną sporządzoną w dniu 17 kwietnia 2012 r. przez mgr inż. J. S., nakazał inwestorowi wykonanie robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości powstałych na nieruchomości przy ul. [...] w W., zgodnie z opinią. WINB decyzją z [...] lipca 2012 r. nr [...], na skutek odwołania inwestora, uchylił decyzję z [...] maja 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia PINB. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skoro postępowanie dotyczy stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., to sprawę należy rozstrzygnąć na podstawie art. 66 ustawy- Prawo budowlane, nie zaś na podstawie art. 51 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako "WSA") wyrokiem z 22 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2094/12, na skutek skargi A. G., uchylił decyzję WINB z [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że zastosowanie w sprawie miał, wbrew twierdzeniu organu, tryb postępowania określony przepisami art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy – Prawo budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako "NSA") wyrokiem z 14 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 2193/13 oddalił skargę kasacyjną inwestora od wyroku z 22 maja 2013 r., podzielając stanowisko WSA odnośnie do trybu, w którym powinno być prowadzone niniejsze postępowanie. WINB decyzją z [...] marca 2015 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołania inwestora, uchylił decyzję z [...] maja 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia PINB. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z uwagi na rozpoczęcie realizacji inwestycji na działce przy ul. [...] w W. od prowadzenia robót rozbiórkowych nieuwzględnionych w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z uwagi na konieczność zweryfikowania materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (przedłożone przez strony opinie techniczne), koniecznym jest dokonanie przez PINB ustaleń odnośnie do aktualnego stanu faktycznego nieruchomości. PINB decyzją z [...] października 2015 r. nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej nieprawidłowości powstałych na nieruchomości przy ul. [...] w W. podczas robót budowlanych wykonywanych na nieruchomości przy ul. [...]. Powodem umorzenia postępowania było dopuszczenie zrealizowanej inwestycji do użytkowania. Jak bowiem ustalono, WINB decyzją z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] uchylił decyzję PINB odmawiającą udzielenia pozwolenia na użytkowanie i udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego usytuowanego przy ul. [...] w W. z pominięciem zagospodarowania terenu działki, pod warunkiem wykonania w terminie 18 miesięcy schodów wewnętrznych oraz budki włazowej na dach. W tej sytuacji, w ocenie PINB, nie ma możliwości rozstrzygnięcia sprawy merytorycznie i należy umorzyć prowadzone postępowanie jako bezprzedmiotowe. WINB decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. G., utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2015 r., podzielając stanowisko odnośnie do bezprzedmiotowości postępowania naprawczego w sytuacji, gdy została wydana decyzja udzielająca inwestorowi pozwolenia na użytkowanie budynku. WSA wyrokiem z 9 lutego 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 696/16 oddalił skargę A. G. na decyzję z [...] stycznia 2016 r. NSA wyrokiem z 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1031/17, na skutek skargi kasacyjnej A.G., uchylił ww. wyrok z 9 lutego 2017 r., zaskarżoną decyzję WINB z [...] stycznia 2016 r. i poprzedzającą ją decyzję PINB z [...] października 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania, jak również decyzję WINB z [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że w niniejszej sprawie sam fakt wydania przez WINB decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., nie stanowił podstawy do umorzenia wcześniej wszczętego postępowania w trybie art. 51 ustawy - Prawo budowlane, a to z uwagi na ocenę prawną wynikającą z wyroku WSA z 22 maja 2013 r. i wyroku NSA z 14 listopada 2014 r., w których to wyrokach sądy wskazały, że konieczne było nałożenie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane obowiązku wykonania prac naprawczych w budynku przy ul. [...] przez inwestora prowadzącego roboty budowlane w ramach rozbudowy, nadbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym wyroku z 22 maja 2013 r. były wiążące nie tylko dla organów nadzoru budowlanego obu instancji, ale także dla sądów orzekających w sprawie. Tymczasem WINB, mimo trwającego postępowania naprawczego związanego z inwestycją realizowaną na nieruchomości przy ul. [...], wydał w odrębnym postępowaniu decyzję z [...] sierpnia 2014 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego usytuowanego na tej nieruchomości. W takich okolicznościach sprawy WSA, kontrolując zaskarżoną decyzję, powinien sprawdzić w pierwszej kolejności, czy organy przeprowadziły postępowanie naprawcze zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku z 22 maja 2013 r. Niedopuszczalne bowiem było, aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy PINB umorzył postępowanie w przedmiocie: "nieprawidłowości powstałych na nieruchomości przy ul. [...] w W. podczas robót budowlanych wykonywanych na nieruchomości przy ul. [...]" – z uzasadnieniem, że wobec decyzji z [...] sierpnia 2014 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. [...] nie było możliwości wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Powyższe uchybienia skutkowały uchyleniem zaskarżonego wyroku, decyzji orzekających o umorzeniu postępowania oraz decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nieruchomości. NSA wskazał, że rzeczą PINB będzie zatem przeprowadzenie dalszego postępowania według wskazań dokonanych przez WSA w wyroku z 22 maja 2013 r. oraz wskazań zawartych w decyzji WINB z [...] marca 2015 r., przy uwzględnieniu aktualnego stanu faktycznego. Równolegle WINB podejmie odpowiednie rozstrzygnięcie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, mając na uwadze okoliczności, które determinowały uchylenie jego decyzji z [...] sierpnia 2014 r. PINB decyzją z [...] stycznia 2022 r., działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", ponownie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w W., w związku z robotami wykonanymi na nieruchomości przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 61 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, kwestia stanu technicznego budynku leży w gestii jego właściciela lub zarządcy. Obowiązek nałożenia na właściciela lub zarządcę obowiązku usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku w myśl art. 66 ustawy – Prawo budowlane ma zastosowanie jedynie w przypadkach stwierdzenia, że obiekt budowlany z uwagi na stan techniczny lub sposób użytkowania może m.in. zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. PINB zauważył, że w dniu 22 lipca 2020 r. upoważniony przedstawiciel inspektoratu przeprowadził czynności kontrolne na nieruchomości przy ul. [...] w W., w wyniku których stwierdzono dobry stan techniczny budynku, nie stwierdzono natomiast zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. W konsekwencji w sprawie nie zachodzi potrzeba nałożenia w drodze decyzji na właściciela lub zarządcę budynku nakazu usunięcia nieprawidłowości poprzez wykonanie określonych robót. Postępowanie stało się zatem bezprzedmiotowe. WINB decyzją z [...] marca 2022 r., na skutek odwołania A. G., działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchylił w całości decyzję PINB z [...] stycznia 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przedmiotem postępowania jest sprawa dotycząca stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego .przy ul. [...] w W.. W sprawie tej zapadły wyroki WSA z 22 maja 2013 r. oraz NSA z 14 listopada 2014 r. i z 4 kwietnia 2019 r., które to wyroki wiążą organy orzekające. W wyroku z 22 maja 2013 r. WSA przesądził natomiast, że błędne było stanowisko wyrażone w decyzji WINB z [...] lipca 2012 r., że sprawa stanu technicznego budynku przy ul. [...] w W. w związku z robotami budowlanymi wykonanymi na nieruchomości przy ul. [...], powinna toczyć się na podstawie art. 66 ustawy – Prawo budowlane. Natomiast w przedmiocie nakazu wykonania prac naprawczych Sąd wskazał, że konieczne było nałożenie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane obowiązku wykonania prac naprawczych w budynku przy ul. [...] w W. przez inwestora prowadzącego roboty budowlane w ramach rozbudowy, nadbudowy i przebudowy budynku przy ul. [...]. NSA w wyroku z 14 listopada 2014 r. argumentację tę powtórzył. W świetle powyższego całkowicie bezpodstawne było prowadzenie przez PINB postępowania na podstawie art. 66 ustawy – Prawo budowlane, a co za tym idzie umorzenie postępowania w tym przedmiocie. Skoro natomiast w sprawie nadal konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części, z uwzględnieniem aktualnego stanu spornych robót budowlanych, to wypełnia to dyspozycję z art. 138 § 2 K.p.a. Sprzeciw od decyzji WINB z [...] marca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E.C. (dalej jako "skarżąca"), żądając jej uchylenia i zarzucając organowi naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazała, że zarówno przesłanki wszczęcia postępowania wskazane w art. 50 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane oraz będącego konsekwencją powyższego nałożenie na inwestora konieczności wykonania prac naprawczych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, jak i przesłanki wszczęcia postępowania na podstawie art. 66 ustawy – Prawo budowlane wymagają zaistnienia okoliczności, które w niniejszej sprawie nie zaszły. Powyższe potwierdza zarówno przedłożona przez inwestora opinia Z. T., jak i wyniki kontroli PINB z [...] lipca 2020 r., które nie wykazały żadnego związku pomiędzy pracami budowlanymi prowadzonymi na nieruchomości przy ul. [...] w W. a stanem nieruchomości przy ul. [...], ani tym bardziej, że miało miejsce odstąpienie przez inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego. Niezależnie zatem od podstawy wszczęcia niniejszego postępowania, oparte było ono na fałszywych przesłankach, zweryfikowanych w postępowaniu wyjaśniającym przez PINB, a zatem wydana decyzja o umorzeniu postępowania była prawidłowa, bowiem zaistniała bezprzedmiotowość tego postępowania. W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie podtrzymując w całości argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest sprzeciw od decyzji WINB, którą organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania A. G., uchylił na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. decyzję PINB z [...] stycznia 2022 r. orzekającą o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w W., w związku z robotami wykonanymi na nieruchomości przy ul. [...] w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Na wstępie wskazać należy, że zaskarżona decyzja wydana została po dwukrotnym już uchyleniu przez Sądy decyzji wydanych w sprawie. Jak bowiem wynika z akt, WSA wyrokiem z 22 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2094/12 uchylił decyzję WINB z [...] lipca 2012 r, zaś NSA wyrokiem z 14 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 2193/13 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku. W wyrokach tych przesądzono natomiast, że niniejsze postępowanie powinno toczyć się w trybie określonym przepisami art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy - Prawo budowlane, nie zaś jak wskazał WINB w trybie art. 66 tej ustawy. Na konieczność zastosowania wytycznych zawartych w ww. wyrokach, zwrócił następnie uwagę NSA w wyroku z 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1031/17, uchylając kolejne wydane w sprawie decyzje w przedmiocie umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, jak również decyzję wydaną w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie nieruchomości. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu i organu w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (zob. wyrok NSA z 4 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 426/08, LEX nr 561267). Kontrola przez sąd rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zaś do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd (zob. wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 729/10, LEX nr 1081870). Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, uwzględniając zarazem wykładnię prawa zawartą w ww. wyrokach WSA i NSA, a także dokumentację sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W myśl art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Reasumując, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Sytuacja taka występuje wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego albo gdy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy art. 136 K.p.a., albo powstała konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego ze względu na zmianę stanu faktycznego. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości, albo w znacznej części, co prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, bowiem pozbawiłoby strony postępowania prawa do odwołania się w toku instancji. W rozpoznawanej sprawie WINB, uchylając decyzję PINB umarzającą postępowanie w sprawie (z uwagi na brak zagrożeń, o których mowa w art. 66 ustawy – Prawo budowlane) i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji uznał, że zachodzi konieczność przeprowadzenia w znacznej części postępowania wyjaśniającego, wobec nierozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji, zgodnie z wytycznymi sądów wyrażonymi w ww. wyrokach z 22 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2094/12 i z 14 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 2193/13, czy w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy - Prawo budowlane. W tym miejscu zauważyć należy, że w prawomocnym wyroku z 22 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2094/12 Sąd wyraźnie wskazał, że niniejsza sprawa nie powinna toczyć się w trybie określonym w art. 66 ustawy - Prawo budowlane, ale na podstawie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy - Prawo budowlane. W sprawie nie ulega bowiem wątpliwości, że naruszenie odpowiedniego stanu technicznego budynku przy ul. [...] nastąpiło w związku z robotami budowlanymi na nieruchomości należącej do inwestora przy ul. [...] w W.. Jak wskazał dalej WSA, jako konieczne do ustalenia w ponownie prowadzonym postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego jawi się określenie obowiązków naprawczych jakie powinna wykonać inwestorka, tak w odniesieniu do naruszeń zaistniałych w stanie technicznym budynku skarżącej spowodowanych prowadzonymi przez nią robotami jak i stopniem zaawansowania tych robót budowlanych. WSA podzielił jednocześnie stanowisko WINB co do tego, że zakres obowiązków nałożonych na inwestorkę musi uwzględniać aktualny stan zaawansowania robót. Może się również okazać, że ustalenia co do zakresu naruszeń powstałych w budynku skarżącej oraz sposobu naprawienia tych szkód będą wymagały przeprowadzenia dodatkowego postępowania przez organ pierwszej instancji, w tym ewentualnego dopuszczenia dowodu z ekspertyzy technicznej. Tak sformułowane uzasadnienie prawomocnego wyroku z 22 maja 2013 r., zobowiązywało PINB do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, a następnie prowadzenia tego postępowania na podstawie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy - Prawo budowlane. Skoro więc PINB nie przeprowadził postępowania w powyższym zakresie, a następnie zakończył je decyzją umarzającą postępowanie, uznając jego bezprzedmiotowość w związku niestwierdzeniem naruszeń, o których mowa w art. 66 ustawy – Prawo budowlane, to prawidłowo WINB, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Co dodatkowo istotne, zgodnie z art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Do istoty zasady dwuinstancyjności postępowania należy nakaz dwukrotnego rozpatrywania sprawy rozumiany jako konieczność dwukrotnego rozważenia materiału dowodowego, najpierw przez organ pierwszej instancji, a następnie przez organ odwoławczy. Regułą jest skoncentrowanie postępowania dowodowego w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego. Organ drugiej instancji jest uprawniony wyłącznie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego – stwierdzenie przez organ odwoławczy konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części stanowi przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. (zob. np. wyroki NSA: z 10 marca 1995 r. sygn. akt SA/Wr 1699/94, Lex nr 26588; z 27 września 1995 r. sygn. akt III SA 57/95, Lex nr 26980; z 22 kwietnia 1997 r. sygn. akt I SA/Ka 6/96, Lex nr 29795; z 20 maja 1998 r. sygn. akt IV SA 2058/97, Lex nr 43276; z 25 czerwca 1998 r. sygn. akt IV SA 1409/96, Lex nr 43238; z 14 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1313/98, Lex nr 48725; z 3 grudnia 1999 r. sygn. akt IV SA 2393/98, Lex nr 48673). Gdyby – odnosząc się do stanu niniejszej sprawy – WINB usiłował we własnym zakresie naprawić błędy poczynione przez organ pierwszej instancji, to naruszyłby zasadę dwuinstancyjności. Po pierwsze, naruszyłby tę zasadę pozbawiając strony postępowania dwukrotnego, najpierw na poziomie pierwszej instancji, wnikliwego i wyczerpującego zbadania materiału dowodowego, ustalenia wszystkich relewantnych dla sprawy okoliczności, i wyciągnięcia z nich konsekwencji prawnych. Dopiero takie pełne, wnikliwe i wyczerpujące ustalenia mogą być podstawą wydania odpowiedniego rozstrzygnięcia, z zastosowaniem prawidłowych przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe, jak również odnosząc się do wyroku WSA z 22 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2094/12 i wyroku NSA z 14 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 2193/13 należy wskazać, że niewyjaśnienie rozpoznawanej sprawy, w aspekcie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy - Prawo budowlane, oraz konieczność wyeliminowania wad, braków i nieprawidłowości w decyzji organu pierwszej instancji, prowadzi do wniosku, że właściwie organ odwoławczy uznał, że istnieje konieczność ponowienia postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji co najmniej w znacznej części. W tej sytuacji zarzuty sprzeciwu dotyczące naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a., jak również nieprawidłowego zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. nie zasługiwały na uwzględnienie. Niezasadny jest także zarzut, że organ odwoławczy nie uwzględnił, że zarówno przesłanki wszczęcia postępowania wskazane w art. 50 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane oraz będącego konsekwencją powyższego nałożenie na inwestora konieczności wykonania prac naprawczych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, jak i wszczęcia postępowania na podstawie art. 66 ustawy – Prawo budowlane wymagają zaistnienia okoliczności, które w niniejszej sprawie nie zaszły. Skarżąca nie dostrzega bowiem, że do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości istniejących w obiekcie budowlanym (art. 66 ustawy – Prawo budowlane), na co również zwrócił uwagę WSA w wyroku z 22 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2094/12, wystarczające jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Nie jest konieczne, by skutkiem takiego stanu istniało zagrożenie życia lub zdrowia ludzi albo niebezpieczeństwo mienia lub środowiska. Treść takiej decyzji jest zależna od okoliczności faktycznych sprawy. Oznacza to konieczność wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym istniejących nieprawidłowości oraz zapewnienia zgodności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dokonanymi w sprawie ustaleniami. Musi jednak istnieć związek między brakiem należytych działań właściciela w zakresie utrzymania obiektu budowlanego, a nieodpowiednim stanem technicznym obiektu. Z kolei naruszenie odpowiedniego stanu technicznego budynku przy ul. [...] nastąpiło w związku z robotami budowlanymi na nieruchomości należącej do inwestora przy ul. [...] w W.. Powyższe okoliczności determinują zastosowanie w sprawie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy - Prawo budowlane, bowiem nakładanie obowiązków na właściciela budynku, który doznał uszczerbku wskutek robót realizowanych w bezpośredniej bliskości z tym obiektem, na sąsiedniej nieruchomości, byłoby nie tylko nielogiczne ale i niesprawiedliwe. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło