VII SA/Wa 895/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. postanowieniem z [...] (nr [...]), działając na podstawie art. 49 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U Nr 207, poz. 2016 ze zm.), dalej zw. Prawem budowlanym, oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa - nałożył na A.K. opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł, zakreślając termin jej wpłacenia do 31 stycznia 2005r. na rachunek Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., za samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego położonego na działce nr ew. [...] w M. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] nałożono na inwestora m.in. obowiązek przedstawienia określonych dokumentów, które A. K. przedłożył w zakreślonym terminie, co obligowało organ do nałożenia opłaty legalizacyjnej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] (nr [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 144 kpa oraz art. 83 ust 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia A.K. - uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej terminu i określił nowy termin do dnia [...], w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami organu powiatowego co do wysokości opłaty legalizacyjnej wskazując, że została ona wyliczona zgodnie z art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. Z uwagi na upływ terminu zakreślonego do wniesienia opłaty organ odwoławczy uchylił postanowienie w tej części, określając jednocześnie nowy termin. Skargę na to rozstrzygnięcie złożył A.K. wskazując na trudne warunki mieszkaniowe i konieczność rozbudowy budynku gospodarczego z przeznaczeniem na mieszkanie przy jednoczesnym braku zgody współwłaściciela działki na dysponowanie gruntem na cele budowlane. Skarżący podkreślił, że nie jest w stanie wnieść opłaty legalizacyjnej, przy jego obecnych zarobkach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił, w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), dalej zw. ppsa, ww. własne postanowienie w całości oraz poprzedzające je postanowienie z [...] w części dot. terminu i w tej części umorzył postępowanie przed organem I instancji, w pozostałej części utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2005r. (VII SA/Wa 679/05). W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej A. K. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 marca 2007r. (II OSK 340/06) uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2007r. (sygn. VII SA/Wa 828/07) uchylił decyzję z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. W wyniku wyeliminowania z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2007r. decyzji z dnia [...] rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlegało postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z [...] - którym organ ten nałożył na skarżącego ww. opłatę legalizacyjną, nakazując dokonanie wpłaty w zakreślonym, terminie na rachunek organu powiatowego - w części dotyczącej terminu i określił nowy termin do dnia 30 kwietnia 2005r, w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Decydujący wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie miały dwie kwestie. Sąd miał na uwadze, że w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z dnia 2 marca 2007r. w sprawie o sygn. akt II OSK 340/06 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że M. K. została pozbawiona możliwości obrony swych praw, w związku z pominięciem jej jako strony zarówno w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego, jak i Sądem I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że interes prawny M. K. w sprawie o ustalenie opłaty legalizacyjnej wynika z faktu, że jako małżonka skarżącego A. K. była ona współinwestorem rozbudowy przedmiotowego budynku, co wynika z akt sprawy. Na podstawie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271), dajejzw. ppsa, Sąd orzekający w niniejszej sprawie związany był treścią ww. wyroku. Zgodnie bowiem z brzmieniem powołanego przepisu orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podkreślenia również wymaga, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Zasadą jest zatem, że sąd administracyjny z urzędu uchyla zaskarżony akt administracyjny, w sytuacji stwierdzenia wystąpienia przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. Dodać przy tym należy, że dla konieczności zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa nie ma znaczenia okoliczność, czy strona, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, złożyła wniosek o jego wznowienie. W każdym bowiem przypadku Sąd powinien uwzględnić wystąpienie przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania - także tej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (por m.in. wyroki NSA z dnia 26 stycznia 1999 r, III SA 979/98, z dnia 26 czerwca 2007r., II OSK 627/06, z dnia 24 listopada 2006r., I OSK 161/06, z dnia 2 lutego 2006r., II OSK 496/05). Brak udziału M. K. w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej stanowił przesłankę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, gdyż zgodnie z brzmieniem tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W świetle przedstawionej argumentacji, rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenie postępowania z udziałem M. K. z uwzględnieniem treści art. 59 g ust. 2 Prawa budowlanego, przepis ten określa bowiem wprost nie tylko termin do wniesienia opłaty legalizacyjnej, ale również organ, na którego rachunek taką opłatę się wnosi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i 152 ppsa orzekł jak w pkt. I i II sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 ww. ustawy.