VII SA/Wa 977/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-13

Skład orzekający: Marta Kołtun, Karolina Kisielewicz, Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel działki drogowej, na którą przewidziano zjazd z inwestycji budowlanej i miejsca parkingowe, posiada interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że współwłaściciele działki drogowej, na którą przewidziano zjazd z inwestycji budowlanej i miejsca parkingowe, posiadają interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestycja ta wpłynie na dotychczasowy sposób korzystania z działki drogowej, rodząc potencjalnie nowe obowiązki po stronie współwłaścicieli, co uzasadnia ocenę, czy decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza rażąco prawa w odniesieniu do ich praw. Natomiast osoby, których działki nie graniczą bezpośrednio z inwestycją i nie są współwłaścicielami działki drogowej, nie wykazały interesu prawnego, a ich zarzuty dotyczące uciążliwości związanych ze wzmożonym ruchem samochodowym należą do sfery interesu faktycznego.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie nieważnościowe, uznając, że skarżący (właściciele sąsiednich działek) nie posiadają interesu prawnego, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. WSA w Warszawie uchylił decyzję GINB w części dotyczącej R. M. i B. R. (współwłaścicieli działki drogowej), uznając ich za strony postępowania, a w pozostałej części oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia co do R. M. i B. R., oddala skargę w pozostałej części oraz zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. M. i B. R. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik (spr.), Sędziowie asesor WSA Karolina Kisielewicz, sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi R. M., B. R., Z. Z. i A. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania nieważnościowego I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia co do R. M. i B. R., II. oddala skargę w pozostałej części, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących R. M. i B. R. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. znak [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę oraz postanowienia udzielającego zgody na odstępstwo od warunków technicznych. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Ww. decyzją z dnia [...] września 2016 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia, na wniosek R. M., B. R., Z. Z. oraz A. B., nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. D. pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z instalacjami wewnętrznymi: wod.- kan., co, elektryczną (I etap inwestycji - bliźniak "A", II etap - bliźniak "B", III etap - bliźniak "C") na działkach nr ewid. [...], [...], [...] obręb [...], położonych przy ul. [...] w [...] oraz postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] wyrażającego M. D. zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dotyczących możliwości zastosowania dojścia i dojazdu do działek budowlanych o nr ewid. [...] i [...] w postaci ciągu pieszo-jezdnego o szerokości od 4,10 m do 4,18 m, na działce nr ewid. [...]obręb [...], położonej przy ul. [...] w [...]. Od powyższej decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] września 2016 r., R. M., B. R., Z. Z. i A. B. złożyli odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. GINB, w powoływanej wyżej decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. wskazał, że rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organ ma obowiązek w pierwszej kolejności zbadać, czy pochodzi on od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Powołując się na przepis art. 28 k.p.a. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy wyjaśnił, że interes prawny istnieje wówczas, gdy jest związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Organ drugiej instancji stwierdził, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. - Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), który - jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a. - ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Następnie GINB podniósł, że zarówno w sprawie o takie pozwolenie na budowę prowadzonej w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony, tj. na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Badając interes prawny skarżących organ odwoławczy ustalił że: 1) R. M. i B. R. M. są właścicielami działki nr ewid. [...] położonej w [...] obręb [...] (KW Nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych) oraz współwłaścicielami - z inwestorką M. D. - działki drogowej nr ewid. [...] (KW Nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych). 2) Z. Z. jest współwłaścicielką działek nr ewid. [...] i [...] położonych w [...] obręb [...] (KW Nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych). 3) A. B. jest współwłaścicielką działek nr ewid. [...] i [...] położonych w [...] obręb [...] (KW Nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych). GINB wskazał, że sporna inwestycja polega na budowie sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej o czterech lokalach mieszkalnych: tj. bliźniak "A" - etap I, o projektowanej wysokości 9,94 m zlokalizowany na działce nr ewid. [...]; bliźniak "B" - etap II, o projektowanej wysokości 9,94 m zaprojektowany na działce nr ewid. [...]; bliźniak "C"- etap III, o projektowanej wysokości 9,94 zaprojektowany na działce nr ewid. [...]. Inwestycja nie przewiduje jakichkolwiek robót budowlanych na działce drogowej nr ewid. [...], jak również na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], stanowiących własność skarżących. W ramach inwestycji przewidziano również realizację 8 miejsc postojowych na działce nr ewid. [...] oraz 4 miejsca postojowe na działce nr ewid. [...]. Z kolei na działkach: nr ewid. [...], [...] i [...] przewidziano realizację studzienek chłonnych. Na ww. działkach inwestycyjnych przewidziano także realizację przyłączy: wodociągowego, energetycznego, gazowego, kanalizacyjne oraz przyłącze kanalizacji deszczowej. Mając na uwadze zakres zaprojektowanych robót, parametry spornego zamierzenia oraz jego usytuowanie względem nieruchomości skarżących organ odwoławczy stwierdził, że sporne przedsięwzięcie nie powoduje jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa w zakresie możliwości zagospodarowania działek stanowiących własność skarżących. Nieruchomości należące do skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) w tym zwłaszcza o przepis § 12 (dotyczący odległości budynków od granicy z sąsiednią działką budowlaną), § 13 (dotyczący przesłaniania), § 19 (dotyczący odległości miejsc postojowych). Analiza przez organ akt sprawy nie wykazała również aby inwestycja powodowała ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących w związku z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie mieszkalnictwa i usług obejmującego tereny położone w gminie katastralnej [...] w rejonie ulic [...], [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., Nr [...]. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu dotyczącego kwestii istnienia wąskiego przejazdu na działce nr ewid. [...], powodującego ewentualne zagrożenie dla mienia skarżących polegające na zniszczeniu płotów i budynków przylegających do drogi - GINB stwierdził, że powyższe świadczy co najwyżej o posiadaniu przez skarżących interesu faktycznego w niniejszej sprawie, którego nie można utożsamiać z interesem prawnym. Tym samym organ odwoławczy uznał, że działki skarżących, tj. działki nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], jak również działka drogowa nr ewid. [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W rezultacie zaistniała przeszkoda prawna do prowadzenia - z wniosku wyżej wymienionych - postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] ze względu na brak elementu podmiotowego tego postępowania. Odnosząc się zaś do części decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2013 r. wyrażającego M. D. zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, GINB wskazał, że ww. postanowienie udzielające zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych zostało wydane na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. - Dz. U. z 2010 r., Nr 243 poz. 1623 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo. GINB wyjaśnił, że postanowienie w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych wydawane jest w ramach postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Wobec tego do niniejszego postanowienia znajdują zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa Prawo budowlane nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie. Skoro postanowienie to jest wydawane w ramach ubiegania się przez inwestora o pozwolenie na budowę, to podlega ono zaskarżeniu w odwołaniu od decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja ta kończy bowiem postępowanie, rozstrzygając jednocześnie o istocie sprawy, w tym także w kwestii odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych (wyrok NSA z dnia 25 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 905/07). Tym samym organ wskazał, że skoro ustawodawca przesądził o braku możliwości kwestionowania ww. postanowienia w postępowaniu administracyjnym w drodze zwykłych środków zaskarżenia (zażalenie), to brak jest również możliwości jego kwestionowania w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie nieważnościowe. Biorąc powyższe pod uwagę, oraz powołując się na art. 105 § 1 k.p.a., który mówi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za konieczne uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji z uwagi na przeszkodę podmiotową w prowadzeniu postępowania nadzorczego z wniosku wyżej powołanych. Pismem z dnia 23 marca 2017 r. R. M., B. R., Z. Z. i A. B., reprezentowani przez adw. A. E. , złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...]. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: a) przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego polegające na przyjęciu, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielającego pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy decyzja naruszała prawa skarżących, a przez to posiadają oni legitymację do skutecznego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji; b) przepisów postępowania, tj: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego w sprawie, dokonanie wybiórczej a nie wszechstronnej oceny materiały dowodowego. W uzasadnieniu skargi (odwołując się do orzecznictwa sądowadministracyjnego i doktryny) wskazali, że nie zawsze musi zachodzić tożsamość między podmiotami w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji, niemniej jednak to przedmiot badanej decyzji określa krąg podmiotów będących stroną postępowania zarówno zwykłego, jak i prowadzonego w trybie nieważnościowym. W ich ocenie GINB bezkrytycznie przyjął stanowisko organu pierwszej instancji i arbitralnie przesądził, że skarżący nie mają interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu, pomijając fakt, że w sprawie inwestycji stwarzających uciążliwości dla otoczenia interes prawny mają osoby posiadające działki w strefie ich oddziaływania a nie tylko posiadające działki bezpośrednio graniczące z działkami, na których realizowana jest inwestycja. Dlatego możliwość ujemnego oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego na nieruchomość jest, zdaniem skarżących, równoznaczna z naruszeniem interesu prawnego. Strona skarżąca podniosła, że wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego przyjąć należy, że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa, wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia, czy też utrudnienia w zakresie zagospodarowania, ale również dotychczasowego korzystania z tego terenu (tak WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 48/13). Wskazali, że droga, która przebiega po działce nr ewid. [...], po której poruszają się pojazdy inwestora ze względu na to, że jest wąska i niedostosowanie do wielkogabarytowych pojazdów stanowi zagrożenie dla mienia skarżących polegające na zniszczeniu płotów i budynków przylegających do drogi, w tym w szczególności rynien spustowych budynku posadowionego na działce nr ewid. [...]. Droga ta nie jest przystosowana do tego typu przejazdów. Obecnie zwiększony i natężony ruch zagraża również życiu małoletnich dzieci mieszkających w sąsiedztwie. Następnie strona skarżąca wskazała na przepis art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego, który w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza odstępstwo od przepisów techniczno budowlanych, o których mowa w art. 7 tej ustawy. Odstępstwo to nie może jednak powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno - sanitarnych i użytkowych a także stanu środowiska po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Skarżący zatem wskazali, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu, który stwierdził, iż skoro zapisy planu miejscowego dopuszczają tego rodzaju inwestycje jak inwestora oraz wskazują, że teren inwestycji w zakresie skomunikowania z drogami publicznymi powinien być obsługiwany od strony ul. [...] - koniecznym i zasadnym stało się udzielenie odstępstwa od warunków technicznych zawartych w par. 14 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ta okoliczność nie jest bowiem, zdaniem skarżących, szczególnie uzasadnionym przypadkiem, o którym mowa w art. 9 ust 1 Prawa budowlanego. Strona skarżąca podkreśliła, że skoro istnieje sprzeczność pomiędzy ww. rozporządzeniem a aktem prawa miejscowego (jak w niniejszej sprawie) - obowiązują postanowienia aktu wyższego rzędu, tj. rozporządzenia, z którego wprost wynika, że ciąg pieszo jezdny winien mieć nie mniej niż 5 m szerokości a takich warunków nie spełnia droga na działce nr ewid. [...] dla terenu inwestycji. Ponadto, podkreślili, że na etapie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego skarżący byli informowani, iż dojazd do działek nr ewid. [...], [...], [...] został zaplanowany od strony ul. [...] przez ul. [...] a nie od strony ul. [...]. Wyjaśnili, że z treści mapy ewidencyjnej z dnia 6 listopada 2005 r. wynika, że do działek nr [...], [...], [...] istnieją co najmniej 2 ciągi pieszo jezdne zapewniające dostęp do drogi publicznej, które spełniają wymogi Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Pierwszy z nich przebiega przez działki nr [...] do utwardzonej i asfaltowej drogi na działce nr ewid. [...] (ul. [...]) mając szerokość 8-10 m a w najwęższym miejscu ok 6 m, który łączy się bezpośrednio z ul. [...]. Drugi ciąg umożliwiający dojście do działek nr ewid. [...], [...] i [...] umożliwiający ruch pieszych oraz ruch i postój pojazdów przebiega po ul. [...] po działkach nr ewid. [...] oraz [...]. Jednocześnie skarżący podnieśli, że w zakresie art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego w sposób szczegółowy wskazano na to, że odstępstwo nie może powodować zagrożenia dla życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia. Tymczasem szerokość drogi na działce nr ewid. [...] nie pozwala nie tylko na to by dwa niewielkie samochody osobowe jadące w przeciwnym kierunku mogły się minąć ale również na to, że na drodze tej nie jest w stanie minąć się pieszy z samochodem. Powoduje to znaczące zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników ruchu w szczególności dla małych dzieci, które często uczęszczają tą drogą do szkoły i do domu. Problem ten nasilił się w okresie zimowym, kiedy zwały śniegu leżały na drodze i droga uległa jeszcze większemu zwężeniu. Samochody ciężarowe z uwagi na bardzo małą ilość miejsca nie mieszczą się w zakręcie na ul. [...] w boczną drogę i pokonują ten zakręt kilka razy dziennie powodując realne zagrożenie dla mienia skarżących, życia mieszkańców. Nie można pominąć również faktu, iż na nieruchomości planowej inwestycji powstać ma łącznie 12 mieszkań. Zakładając, że każda rodzina posiadać będzie po 2 samochody, to po drodze położonej na działce nr ewid. [...] będzie nieustannie poruszać się około 24 pojazdów. Nieutwardzona droga gruntowa nie jest w stanie obsłużyć ruchu o takim natężeniu w przeciwieństwie do utwardzonej drogi asfaltowej przy ul. [...] i [...]. W konsekwencji, skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, uzasadniona jest skarga R. M. i B. R., natomiast nie zasługuje na uwzględnienie skarga Z. Z. i A. B. I tak Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że zarówno w postępowaniu w sprawie o udzielanie pozwolenia na budowę prowadzonej w trybie zwykłym, jak i w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, co do zasady krąg podmiotów uznawanych za strony powinien być ustalany na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Wobec bowiem materialnoprawnej tożsamości spraw prowadzonych w trybie zwykłym i trybie nadzwyczajnym brak jest racjonalnych podstaw do rozszerzenia kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego (zob. wyrok NSA z dnia: 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1294/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1952/13). Nie oznacza to jednak, że podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym taką decyzją, nie może jej potem kwestionować w postępowaniu nadzwyczajnym. W takim jednak wypadku organ prowadzący postępowanie obowiązany jest do wnikliwego ustalenia, czy podmiot występujący np. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji - ma interes prawny w jej podważeniu. Wobec powyższego, istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, czy GINB zasadnie stwierdził, że inicjatorzy postępowania (R. M., B. R., Z. Z. oraz A. B.) o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, interesu prawnego nie wykazali. I tak, organ odwoławczy stwierdził, że biorąc pod uwagę zakres zaprojektowanych robót, parametry spornego zamierzenia oraz jego usytuowanie względem nieruchomości skarżących - sporne przedsięwzięcie nie spowoduje jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa w zakresie możliwości zagospodarowania działek stanowiących własność skarżących. Bliźniak "A" usytuowany jest najbliżej działek skarżących, tj: 30 m od granicy z działką nr [...] (wł. A. B.), w odległości ponad 53 m od granicy z działką nr [...] (współw. A. B.), ponad 50 m od granicy z działką nr [...] i [...] (współw. Z. Z.). Oznacza to, zdaniem organu, że powyższe działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto, jak wskazał organ sporna inwestycja jest zgodna z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego – w zakresie mieszkalnictwa i usług obejmującym tereny położone w gminie katastralnej [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., Nr [...]. W tym miejscu należy zauważyć, że jednolicie w orzecznictwie wskazuje się, że zachowanie odległości dla danego rodzaju obiektów, przyjęte w przepisach ww. rozporządzenia nie przesądza o tym, że oddziaływanie tych obiektów nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora, a więc nieruchomości sąsiadujące nie znajdują się w obszarze ich oddziaływania (por. wyroki NSA z dnia: 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1628/13, 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2619/14). Kwestia wzajemnego oddziaływania jednej nieruchomości na drugą (na co zwracała uwagę także strona skarżąca) nie może sprowadzać się tylko do oceny zachowania warunków technicznych. O ile bowiem istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie ze względu na indywidualne cechy projektowanego obiektu czy zagospodarowanie terenu otaczającego działkę inwestora, podmiot legitymujący się tytułem prawnym do działki, położonej na tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu, jest stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Wskazać jednak należy, że podmiot, który uważa się za legitymującego interesem prawnym musi zawsze wskazać konkretną normę prawną będącą źródłem ewentualnego ograniczenia w zagospodarowaniu jego nieruchomości, tj. wykazać, że jego zarzuty wobec zamierzenia inwestycyjnego są usprawiedliwione z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa. Art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego odsyłający do odrębnych przepisów nie upoważnia zainteresowanych do posługiwania się kategoriami ogólnymi. W konsekwencji, w ocenie Sądu, słusznie GINB stwierdził, że skarżące Z. Z. oraz A. B. naruszenia konkretnych przepisów prawa nie wskazały. Swój interes prawny skarżące, których działki nie graniczą bezpośrednio z planowaną inwestycją, wywodzą bowiem z uciążliwością związaną z graniczeniem z działką nr ewid. [...], stanowiącą drogę i współwłasność m.in. skarżących R. M. i B. R. oraz inwestorki. W ocenie Sądu ww. skarżące mogłyby skutecznie kwestionować poczynania inwestora tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie kolidowałoby z ich uzasadnionym interesem, o jakim mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy, tj. pozbawiało ich dostępu do drogi publicznej. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Także, podnoszone zarzuty związane ze wzmożonym ruchem samochodowym na działce drogowej, zdaniem składu orzekającego, nie czynią ww. legitymowanymi. W orzecznictwie jednoznacznie przyjmuje się bowiem, iż problematyka wykonywania decyzji o pozwoleniu na budowę (prowadzenia budowy) a także późniejszego sposobu wykorzystywania (użytkowania) obiektu, których dotyczy pozwolenie na budowę, należy do sfery interesu faktycznego, nie zaś do materii wiążącej się z interesem prawnym (obszarem oddziaływania obiektu), nawet jeżeli dany podmiot sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji, a tym bardziej z takim, który nie leży w bezpośrednim sąsiedztwie (zob. wyroki NSA z dnia: 2 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1738/10, 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 1367/10). W konsekwencji, rację miał organ odwoławczy, że skoro po wszczęciu postępowania nadzorczego i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ administracji ustali brak interesu prawnego po stronie wnioskodawców tego postępowania, to na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., winien je umorzyć jako bezprzedmiotowe. Tym samym za prawidłowe Sąd uznał stanowisko GINB w zakresie rozstrzygnięcia co do Z. Z. i A. B. Skład orzekający nie podzielił natomiast stanowiska organu drugiej instancji co do braku interesu prawnego po stronie R. M. i B. R., jako współwłaścicieli działki drogowej nr ewid. [...]. W ocenie Sądu inwestycja polegająca na budowie sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z instalacjami wewnętrznymi, realizowana na sąsiednich nieruchomościach spowoduje oddziaływanie planowanej inwestycji na działkę nr ewid. [...]. Jak wynika bowiem z planu zagospodarowania terenu to właśnie na tę działkę, stanowiącą drogę wewnętrzną, przewidziany jest zjazd z działki inwestorki (nr ewid. [...]), na której ma być usytuowanych 8 miejsc parkingowych. Bez wątpienia zrealizowanie inwestycji, wpłynie na dotychczasowy sposób korzystania z tej działki - drogi, rodząc ewentualnie po stronie współwłaścicieli nowe obowiązki, związane np. z koniecznością utrzymania odpowiedniego jej stanu technicznego. W konsekwencji, obowiązkiem organu nadzorczego była ocena, czy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z instalacjami wewnętrznymi nie narusza rażąco prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 20 oraz art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego - w odniesieniu do R. M. i B. R., jako współwłaścicieli działki nr ewid. [...]. Z powyższych względów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części rozstrzygnięcia co do R. M. i B. R. Natomiast w pozostałej części skargę oddalił. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi (pkt 2 sentencji wyroku), zaś rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania Sąd oparł na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy (pkt 3 sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło